سوره مبارکه نبأ

بسم الله الرحمن الرحیم

«به نام خداوند بخشنده مهربان»

عَمَّ یَتَسَاءلُونَ (۱)

از چه چیز از یکدیگر سؤال می کنند؟ (۱)

«تذکر نعمتهای الهی»

عَنِ النَّبَإِ الْعَظِیمِ (۲)

از خبر مهمّ با عظمت. (۲)

الَّذِی هُمْ فِیهِ مُخْتَلِفُونَ (۳)

آن خبری که آنها در آن اختلاف دارند. (۳)

کَلَّا سَیَعْلَمُونَ (۴)

هرگز، به زودی خواهند دانست. (۴)

ثُمَّ کَلَّا سَیَعْلَمُونَ (۵)

سپس هرگز، به زودی خواهند دانست.(۵)

أَلَمْ نَجْعَلِ الْأَرْضَ مِهَاداً (۶)

آیا ما زمین را همچون گهواره قرار ندادیم؟ (۶)

وَالْجِبَالَ أَوْتَاداً (۷)

و کوهها را میخهائی؟ (۷)

وَخَلَقْنَاکُمْ أَزْوَاجاً (۸)

و شما را جفت خلق نکردیم؟ (۸)

وَجَعَلْنَا نَوْمَکُمْ سُبَاتاً (۹)

و خواب شما را در برگیرنده قرار نداده ایم؟(۹)

وَجَعَلْنَا اللَّیْلَ لِبَاساً (۱۰)

و شب را لباسی (برای شما) قرار نداده ایم؟ (۱۰)

وَجَعَلْنَا النَّهَارَ مَعَاشاً (۱۱)

و روز را وسیله زندگی و معیشت قرار نداده ایم؟ (۱۱)

وَبَنَیْنَا فَوْقَکُمْ سَبْعاً شِدَاداً (۱۲)

و بالای سر شما هفت آسمان محکم بنا نکرده ایم؟ (۱۲)

وَجَعَلْنَا سِرَاجاً وَهَّاجاً (۱۳)

و چراغی روشن قرار ندادیم؟ (۱۳)

وَأَنزَلْنَا مِنَ الْمُعْصِرَاتِ مَاء ثَجَّاجاً (۱۴)

و از ابرهای فشرده شده آب فراوانی نازل نکردیم؟ (۱۴)

لِنُخْرِجَ بِهِ حَبّاً وَنَبَاتاً (۱۵)

برای اینکه بوسیله آن دانه و گیاهی را از زمین خارج کنیم؟ (۱۵)

وَجَنَّاتٍ أَلْفَافاً (۱۶)

و باغهای پر درختی را؟ (۱۶)

«تذکر خصوصیات روز قیامت»

إِنَّ یَوْمَ الْفَصْلِ کَانَ مِیقَاتاً (۱۷)

قطعا روز جدائی میقاتگاه همه است. (۱۷)

یَوْمَ یُنفَخُ فِی الصُّورِ فَتَأْتُونَ أَفْوَاجاً (۱۸)

روزی که در صور دمیده می شود، پس شما دسته دسته می آیید. (۱۸)

وَفُتِحَتِ السَّمَاء فَکَانَتْ أَبْوَاباً (۱۹)

و آسمان به صورت درهای متعدّدی باز می شود. (۱۹)

وَسُیِّرَتِ الْجِبَالُ فَکَانَتْ سَرَاباً (۲۰)

و کوهها حرکت می کنند و به صورت سرابی در می آیند. (۲۰)

إِنَّ جَهَنَّمَ کَانَتْ مِرْصَاداً (۲۱)

قطعا جهنّم کمینگاه بزرگی می باشد. (۲۱)

«عذاب طاغوتها و طغیانگران»

لِلْطَّاغِینَ مَآباً (۲۲)

برای طغیانگران برگشتی به آن خواهد بود. (۲۲)

لَابِثِینَ فِیهَا أَحْقَاباً (۲۳)

مدّتهای طولانی در آن می مانند. (۲۳)

لَّا یَذُوقُونَ فِیهَا بَرْداً وَلَا شَرَاباً (۲۴)

در جهنّم نه سردی و نه نوشیدنی می چشند. (۲۴)

إِلَّا حَمِیماً وَغَسَّاقاً (۲۵)

مگر آب جوشان و خون و چرک بدنها. (۲۵)

جَزَاء وِفَاقاً (۲۶)

برای آنها جزای مناسبی است. (۲۶)

إِنَّهُمْ کَانُوا لَا یَرْجُونَ حِسَاباً (۲۷)

قطعا آنها بودند که امیدی به روز حساب نداشتند. (۲۷)

وَکَذَّبُوا بِآیَاتِنَا کِذَّاباً (۲۸)

و آیات ما را تماما تکذیب کردند. (۲۸)

وَکُلَّ شَیْءٍ أَحْصَیْنَاهُ کِتَاباً (۲۹)

و هر چیزی را حساب کردیم و به صورت کتابی درآوریم. (۲۹)

فَذُوقُوا فَلَن نَّزِیدَکُمْ إِلَّا عَذَاباً (۳۰)‏

پس بچشید، برای شما جز عذاب چیزی زیاد نمی شود. (۳۰)

«ثوابهای اهل تقوی»

إِنَّ لِلْمُتَّقِینَ مَفَازاً (۳۱)

قطعا برای متّقین رستگاری است. (۳۱)

حَدَائِقَ وَأَعْنَاباً (۳۲)

باغهای دیوار کشیده و درختان انگور است. (۳۲)

وَکَوَاعِبَ أَتْرَاباً (۳۳)

و دختران هم سنّ و سال و بسیار جوان. (۳۳)

وَکَأْساً دِهَاقاً (۳۴)

و جامهای پُر. (۳۴)

لَّا یَسْمَعُونَ فِیهَا لَغْواً وَلَا کِذَّاباً (۳۵)

در آن بهشتها نه لغو و نه دروغی را می شنوند. (۳۵)

جَزَاء مِّن رَّبِّکَ عَطَاء حِسَاباً (۳۶)

جزائی از طرف پروردگار تو، عطائی است از روی حساب. (۳۶)

«کسی بدون اجازه نمی تواند در قیامت حرف بزند»

رَبِّ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَمَا بَیْنَهُمَا الرحْمَنِ لَا یَمْلِکُونَ مِنْهُ خِطَاباً (۳۷)

پروردگار آسمانها و زمین و آنچه در بین آنها است، خدای بخشنده ای است که کسی نمی تواند بدون اجازه او سخنی بگوید. (۳۷)

یَوْمَ یَقُومُ الرُّوحُ وَالْمَلَائِکَهُ صَفّاً لَّا یَتَکَلَّمُونَ إِلَّا مَنْ أَذِنَ لَهُ الرحْمَنُ وَقَالَ صَوَاباً (۳۸)

روزی که روح و ملائکه در یک صف می ایستند، کسی جز با اذنی که برای او خدای بخشنده داده است، سخنی نمی گوید و وقتی که می گوید، درست می گوید.(۳۸)

ذَلِکَ الْیَوْمُ الْحَقُّ فَمَن شَاء اتَّخَذَ إِلَى رَبِّهِ مَآباً (۳۹)

آن روز حقّی است، پس کسی که بخواهد، راهی به سوی پروردگارش اتّخاذ می کند.(۳۹)

إِنَّا أَنذَرْنَاکُمْ عَذَاباً قَرِیباً یَوْمَ یَنظُرُ الْمَرْءُ مَا قَدَّمَتْ یَدَاهُ وَیَقُولُ الْکَافِرُ یَا لَیْتَنِی کُنتُ تُرَاباً (۴۰)

ما شما را از عذاب نزدیکی می ترسانیم، روزی که انسان نگاه می کند که چه جلو فرستاده و کافر می گوید: ای کاش من خاک می بودم. (۴۰)

سوره مبارکه مرسلات

بسم الله الرحمن الرحیم

«به نام خداوند بخشنده مهربان»

«قیامت حتما واقع می گردد»

وَالْمُرْسَلَاتِ عُرْفاً (۱)

قسم به ملائکه ای که پی درپی فرستاده می شوند. (۱)

فَالْعَاصِفَاتِ عَصْفاً (۲)

پس آنها سخت توفنده اند. (۲)

وَالنَّاشِرَاتِ نَشْراً (۳)

و قسم به افشاکنندگان افشاگر. (۳)

فَالْفَارِقَاتِ فَرْقاً (۴)

که جداکننده حقّ از باطلند. (۴)

فَالْمُلْقِیَاتِ ذِکْراً (۵)

پس القاکننده وحی اند. (۵)

عُذْراً أَوْ نُذْراً (۶)

خواه عذری باشد یا هشداری باشد. (۶)

«وای بر تکذیب کننده روز قیامت»

إِنَّمَا تُوعَدُونَ لَوَاقِعٌ (۷)

جز این نیست که آنچه وعده داده شده اید، واقع خواهد شد. (۷)

فَإِذَا النُّجُومُ طُمِسَتْ (۸)

پس وقتی که ستاره ها محو شوند. (۸)

وَإِذَا السَّمَاء فُرِجَتْ (۹)

و زمانی که آسمان از هم شکافته گردد. (۹)

وَإِذَا الْجِبَالُ نُسِفَتْ (۱۰)

و زمانی که کوهها از جا کنده شوند. (۱۰)

وَإِذَا الرُّسُلُ أُقِّتَتْ (۱۱)

و زمانی که برای پیامبران وقتی تعیین شود. (۱۱)

لِأَیِّ یَوْمٍ أُجِّلَتْ (۱۲)

برای چه روزی به تأخیر افتاده است؟ (۱۲)

لِیَوْمِ الْفَصْلِ (۱۳)

برای روز جدایی. (۱۳)

وَمَا أَدْرَاکَ مَا یَوْمُ الْفَصْلِ (۱۴)

و تو چه می دانی که روز جدائی چیست؟ (۱۴)

وَیْلٌ یَوْمَئِذٍ لِّلْمُکَذِّبِینَ (۱۵)

در آن روز وای بر تکذیب کنندگان. (۱۵)

أَلَمْ نُهْلِکِ الْأَوَّلِینَ (۱۶)

آیا ما ملّتهای قبلی را هلاک نکردیم؟ (۱۶)

ثُمَّ نُتْبِعُهُمُ الْآخِرِینَ (۱۷)

سپس بعدیها را پیرو آنها قرار ندادیم؟ (۱۷)

کَذَلِکَ نَفْعَلُ بِالْمُجْرِمِینَ (۱۸)

این چنین با گناهکاران رفتار می کنیم. (۱۸)

وَیْلٌ یَوْمَئِذٍ لِّلْمُکَذِّبِینَ (۱۹)

در آن روز وای بر تکذیب کنندگان. (۱۹)

«اشاره به خلقت بدن انسان»

أَلَمْ نَخْلُقکُّم مِّن مَّاء مَّهِینٍ (۲۰)

آیا ما شما را از آب پستی نیافریدیم؟ (۲۰)

فَجَعَلْنَاهُ فِی قَرَارٍ مَّکِینٍ (۲۱)

پس او را در قرارگاهی محفوظ قرارش نداده ایم؟ (۲۱)

إِلَى قَدَرٍ مَّعْلُومٍ (۲۲)

تا مدّت معینی؟ (۲۲)

فَقَدَرْنَا فَنِعْمَ الْقَادِرُونَ (۲۳)

پس ما توانا بودیم، ما قدرتمند خوبی هستیم. (۲۳)

وَیْلٌ یَوْمَئِذٍ لِّلْمُکَذِّبِینَ (۲۴)

در آن روز وای بر تکذیب کنندگان. (۲۴)

«حرکت انتقالی زمین»

أَلَمْ نَجْعَلِ الْأَرْضَ کِفَاتاً (۲۵)

آیا ما زمین را پرنده سریعی قرار نداده ایم؟ (۲۵)

أَحْیَاء وَأَمْوَاتاً (۲۶)

مرده و زنده. (۲۶)

وَجَعَلْنَا فِیهَا رَوَاسِیَ شَامِخَاتٍ وَأَسْقَیْنَاکُم مَّاء فُرَاتاً (۲۷)

و کوههای بلند در او قرار دادیم و به شما آب گوارائی نوشاندیم. (۲۷)

وَیْلٌ یوْمَئِذٍ لِّلْمُکَذِّبِینَ (۲۸)

در آن روز وای بر تکذیب کنندگان. (۲۸)

«شعله های جهنّم»

انطَلِقُوا إِلَى مَا کُنتُم بِهِ تُکَذِّبُونَ (۲۹)

بروید به سوی آن چیزی که تکذیبش می کرده اید. (۲۹)

انطَلِقُوا إِلَى ظِلٍّ ذِی ثَلَاثِ شُعَبٍ (۳۰)

بروید به زیر سایه ای که سه بخش دارد. (۳۰)

لَا ظَلِیلٍ وَلَا یُغْنِی مِنَ اللَّهَبِ (۳۱)

نه سایه دارد و نه از شعله حفاظت می کند. (۳۱)

إِنَّهَا تَرْمِی بِشَرَرٍ کَالْقَصْرِ (۳۲)

شراره ای از خود پرتاب می کند که مانند قصری است. (۳۲)

کَأَنَّهُ جِمَالَتٌ صُفْرٌ (۳۳)

گوئی آنها شتران زردرنگی هستند. (۳۳)

وَیْلٌ یَوْمَئِذٍ لِّلْمُکَذِّبِینَ (۳۴)

در آن روز وای بر تکذیب کنندگان. (۳۴)

هَذَا یَوْمُ لَا یَنطِقُونَ (۳۵)

این روزی است که آنها حرف نمی زنند. (۳۵)

وَلَا یُؤْذَنُ لَهُمْ فَیَعْتَذِرُونَ (۳۶)

و به آنها اجازه داده نمی شود که عذرخواهی کنند. (۳۶)

وَیْلٌ یَوْمَئِذٍ لِّلْمُکَذِّبِینَ (۳۷)

در آن روز وای بر تکذیب کنندگان. (۳۷)

هَذَا یَوْمُ الْفَصْلِ جَمَعْنَاکُمْ وَالْأَوَّلِینَ (۳۸)

این روز جدائی است. همه شما را و گذشتگان را جمع کرده ایم. (۳۸)

فَإِن کَانَ لَکُمْ کَیْدٌ فَکِیدُونِ (۳۹)

پس اگر شما حیله ای دارید، حیله تان را بکنید. (۳۹)

وَیْلٌ یَوْمَئِذٍ لِّلْمُکَذِّبِینَ (۴۰)

در آن روز وای بر تکذیب کنندگان. (۴۰)

إِنَّ الْمُتَّقِینَ فِی ظِلَالٍ وَعُیُونٍ (۴۱)

قطعا متّقین زیر سایه ها و کنار چشمه هایند. (۴۱)

وَفَوَاکِهَ مِمَّا یَشْتَهُونَ (۴۲)

و میوه هائی از آنچه اشتهاء دارند. (۴۲)

کُلُوا وَاشْرَبُوا هَنِیئاً بِمَا کُنتُمْ تَعْمَلُونَ (۴۳)

بخورید و بیاشامید، گوارایتان باد به خاطر عملی که انجام داده اید. (۴۳)

إِنَّا کَذَلِکَ نَجْزِی الْمُحْسِنینَ (۴۴)

ما این چنین نیکوکاران را پاداش می دهیم. (۴۴)

وَیْلٌ یَوْمَئِذٍ لِّلْمُکَذِّبِینَ (۴۵)

در آن روز وای بر تکذیب کنندگان. (۴۵)

«وای بر منعمان دنیائی که تکذیب می کنند»

کُلُوا وَتَمَتَّعُوا قَلِیلاً إِنَّکُم مُّجْرِمُونَ (۴۶)

(در دنیا) بخورید و بهره بردارید، شما گناهکارید. (۴۶)

وَیْلٌ یَوْمَئِذٍ لِّلْمُکَذِّبِینَ (۴۷)

در آن روز وای بر تکذیب کنندگان. (۴۷)

وَإِذَا قِیلَ لَهُمُ ارْکَعُوا لَا یَرْکَعُونَ (۴۸)

و وقتی به آنها گفته می شود به رکوع روید، به رکوع نمی روند. (۴۸)

وَیْلٌ یَوْمَئِذٍ لِّلْمُکَذِّبِینَ (۴۹)

در آن روز وای بر تکذیب کنندگان. (۴۹)

فَبِأَیِّ حَدِیثٍ بَعْدَهُ یُؤْمِنُونَ (۵۰)

پس به کدام سخن بعد از قرآن ایمان می آورند؟ (۵۰)

سوره مبارکه دهر

بسم الله الرحمن الرحیم

«به نام خداوند بخشنده مهربان»

هَلْ أَتَى عَلَى الْإِنسَانِ حِینٌ مِّنَ الدَّهْرِ لَمْ یَکُن شَیْئاً مَّذْکُوراً (۱)

قطعا بر انسان مدّتی از زمان گذشت که چیز قابل ذکری نبود. (۱)

«خلقت بدن انسان»

إِنَّا خَلَقْنَا الْإِنسَانَ مِن نُّطْفَهٍ أَمْشَاجٍ نَّبْتَلِیهِ فَجَعَلْنَاهُ سَمِیعاً بَصِیراً (۲)

قطعا ما انسان را از نطفه مخلوطی آفریدیم، او را امتحان کردیم، پس او را شنوا و بینا قرارش دادیم. (۲)

إِنَّا هَدَیْنَاهُ السَّبِیلَ إِمَّا شَاکِراً وَإِمَّا کَفُوراً (۳)

قطعا ما او را به راه هدایتش نمودیم یا شکرکننده و یا ناسپاس بوده است. (۳)

إِنَّا أَعْتَدْنَا لِلْکَافِرِینَ سَلَاسِلَا وَأَغْلَالاً وَسَعِیراً (۴)

قطعا ما برای کافرین زنجیرها و غل ها و شعله های آتش آماده کرده ایم. (۴)

«فضائل حضرت علی بن ابیطالب علیه السلام و اهل بیت عصمت علیهم السلام»

إِنَّ الْأَبْرَارَ یَشْرَبُونَ مِن کَأْسٍ کَانَ مِزَاجُهَا کَافُوراً (۵)

قطعا خوبان از جامی می نوشند که با عطر خوشی آمیخته است. (۵)

عَیْناً یَشْرَبُ بِهَا عِبَادُ اللَّهِ یُفَجِّرُونَهَا تَفْجِیراً (۶)

چشمه ای که از آن بندگان خدا می آشامند، آن را به نحو خوبی جاری می کنند.(۶)

یُوفُونَ بِالنَّذْرِ وَیَخَافُونَ یَوْماً کَانَ شَرُّهُ مُسْتَطِیراً (۷)

به نذر وفا می کنند و از روزی که شرّش فراگیر است، می ترسند. (۷)

وَیُطْعِمُونَ الطَّعَامَ عَلَى حُبِّهِ مِسْکِیناً وَیَتِیماً وَأَسِیراً (۸)

و به خاطر محبّت به خدا مسکین و یتیم و اسیر را اطعام می کنند. (۸)

إِنَّمَا نُطْعِمُکُمْ لِوَجْهِ اللَّهِ لَا نُرِیدُ مِنکُمْ جَزَاء وَلَا شُکُوراً (۹)

جز این نیست که ما به خاطر خدا شما را اطعام کرده ایم. از شما جزا و شکری نمی خواهیم. (۹)

إِنَّا نَخَافُ مِن رَّبِّنَا یَوْماً عَبُوساً قَمْطَرِیراً (۱۰)

قطعا ما از پروردگارمان روزی که سخت و درهم پیچیده و هولناک است، می ترسیم. (۱۰)

فَوَقَاهُمُ اللَّهُ شَرَّ ذَلِکَ الْیَوْمِ وَلَقَّاهُمْ نَضْرَهً وَسُرُوراً (۱۱)

پس خدا آنها را از شرّ آن روز نگه داشته و به آنها طراوت و شادمانی می بخشد.(۱۱)

«خصوصیات بهشتی که به اهل بیت علیهم السلام عنایت می شود»

وَجَزَاهُم بِمَا صَبَرُوا جَنَّهً وَحَرِیراً (۱۲)

و جزای صبری که کرده اند، بهشت و حریر خواهد بود. (۱۲)

برداشت از آیات ۱۲ – ۱

دوستان خدا

سالک الی اللّه باید بداند که خدای تعالی بدن او را از نطفه به هم آمیخته ای خلق فرموده است و راه سلوک به سوی خوبی ها را به او راهنمائی و هدایت فرموده است. پس انسان باید شاکر این لطف الهی باشد و اما اگر کفران کرد عذاب آخرت و غضب الهی نصیب او می گردد.

سالک الی اللّه باید در اعمالش اقتدا به موالیانش حضرت علی بن ابیطالب علیه السلام و فاطمه زهرا علیهاالسلام و امام حسن و امام حسین علیهماالسلام بنماید یعنی به نذرش وفا کند و از روز قیامت بترسد و به مسکین و یتیم و اسیر و مستمندان کمک کند و این کمک به خاطر خدا باشد و حتی متوقع چیزی که در مقابل آن بگیرد نباشد و حتی از آنها تشکر کردن را نخواسته باشد به خاطر این که از روز قیامت می ترسد تا خدای تعالی از شر آن روز او را نگه دارد. و سرور و خوشحالی را نصیب او گرداند.

مُتَّکِئِینَ فِیهَا عَلَى الْأَرَائِکِ لَا یَرَوْنَ فِیهَا شَمْساً وَلَا زَمْهَرِیراً (۱۳)

در بهشت بر تختها تکیه کرده اند و در آن نه آفتابی و نه سرمائی می بینند. (۱۳)

وَدَانِیَهً عَلَیْهِمْ ظِلَالُهَا وَذُلِّلَتْ قُطُوفُهَا تَذْلِیلاً (۱۴)

و سایه های درختها بر سرشان افتاده و چیدن میوه هایش سهل و آسان است.(۱۴)

وَیُطَافُ عَلَیْهِم بِآنِیَهٍ مِّن فِضَّهٍ وَأَکْوَابٍ کَانَتْ قَوَارِیرَا (۱۵)

و جامهائی از نقره و کوزه هائی بزرگ که مانند شیشه است، در اطرافشان به گردش می آید. (۱۵)

قَوَارِیرَ مِن فِضَّهٍ قَدَّرُوهَا تَقْدِیراً (۱۶)

کوزه هائی از نقره که آنها را به اندازه خود به حدّ کامل پر کرده اند. (۱۶)

وَیُسْقَوْنَ فِیهَا کَأْساً کَانَ مِزَاجُهَا زَنجَبِیلاً (۱۷)

و در آنجا جامی به آنها می آشامانند که با زنجبیل آمیخته شده باشد. (۱۷)

عَیْناً فِیهَا تُسَمَّى سَلْسَبِیلاً (۱۸)

چشمه ای در آنجا هست که سلسبیل نامید شده. (۱۸)

وَیَطُوفُ عَلَیْهِمْ وِلْدَانٌ مُّخَلَّدُونَ إِذَا رَأَیْتَهُمْ حَسِبْتَهُمْ لُؤْلُؤاً مَّنثُوراً (۱۹)

و پسرانی که همیشه هستند، گِرد آنها می چرخند که وقتی آنها را نگاه کنی، گمان می کنی که آنها مروارید پراکنده اند. (۱۹)

وَإِذَا رَأَیْتَ ثَمَّ رَأَیْتَ نَعِیماً وَمُلْکاً کَبِیراً (۲۰)

و وقتی نگاه کنی، باز هم نعمت فراوان و مُلکی بزرگ را می بینی. (۲۰)

عَالِیَهُمْ ثِیَابُ سُندُسٍ خُضْرٌ وَإِسْتَبْرَقٌ وَحُلُّوا أَسَاوِرَ مِن فِضَّهٍ وَسَقَاهُمْ رَبُّهُمْ شَرَاباً طَهُوراً (۲۱)

بر تنشان لباسهائی از سندس سبز و استبرق است و دارای دستبندهائی از نقره هستند و پروردگارشان از آشامیدنی پاکی به آنها می آشاماند. (۲۱)

إِنَّ هَذَا کَانَ لَکُمْ جَزَاء وَکَانَ سَعْیُکُم مَّشْکُوراً (۲۲)

قطعا این برای شما پاداشی خواهد بود و کوششتان سپاسگزاری شده است.(۲۲)

«نزول قرآن»

إِنَّا نَحْنُ نَزَّلْنَا عَلَیْکَ الْقُرْآنَ تَنزِیلاً (۲۳)

قطعا ما بر تو قرآن را کاملاً نازل نمودیم. (۲۳)

فَاصْبِرْ لِحُکْمِ رَبِّکَ وَلَا تُطِعْ مِنْهُمْ آثِماً أَوْ کَفُوراً (۲۴)

پس به حکم پروردگارت صبر کن و هیچ گناهکار یا کافری از آنها را اطاعت نکن. (۲۴)

«دستورات عبادی به رسول اکرم صلی الله علیه و آله»

وَاذْکُرِ اسْمَ رَبِّکَ بُکْرَهً وَأَصِیلاً (۲۵)

و صبح و شام اسم پروردگارت را یاد کن. (۲۵)

وَمِنَ اللَّیْلِ فَاسْجُدْ لَهُ وَسَبِّحْهُ لَیْلاً طَوِیلاً (۲۶)

و مقداری از شب را برای خدا سجده کن و شب طولانی او را تسبیح نما. (۲۶)

«دنیا دوستان»

إِنَّ هَؤُلَاء یُحِبُّونَ الْعَاجِلَهَ وَیَذَرُونَ وَرَاءهُمْ یَوْماً ثَقِیلاً (۲۷)

قطعا آنها زندگی زودگذر دنیا را دوست دارند، در حالی که روز سنگینی را در پشت سرشان رها نموده اند. (۲۷)

نَحْنُ خَلَقْنَاهُمْ وَشَدَدْنَا أَسْرَهُمْ وَإِذَا شِئْنَا بَدَّلْنَا أَمْثَالَهُمْ تَبْدِیلاً (۲۸)

ما آنها را خلق کردیم و باطنشان را محکم نمودیم و وقتی که بخواهیم مانند اینها را به جای اینها می آوریم. (۲۸)

«قرآن تذکردهنده است»

إِنَّ هَذِهِ تَذْکِرَهٌ فَمَن شَاء اتَّخَذَ إِلَى رَبِّهِ سَبِیلاً (۲۹)

قطعا این قرآن یادآوری است، پس کسی که می خواهد راهی به سوی پروردگارش اتّخاذ کند. (۲۹)

وَمَا تَشَاؤُونَ إِلَّا أَن یَشَاءَ اللَّهُ إِنَّ اللَّهَ کَانَ عَلِیماً حَکِیماً (۳۰)

و شما هیچ چیز را نمی خواهید مگر آنکه خدا بخواهد. قطعا خدا دانای حکیمی بوده است. (۳۰)

یُدْخِلُ مَن یَشَاءُ فِی رَحْمَتِهِ وَالظَّالِمِینَ أَعَدَّ لَهُمْ عَذَاباً أَلِیماً (۳۱)

هر کس را بخواهد در رحمت خودش داخل می کند و برای ستمگران عذاب دردناکی مهیا نموده است. (۳۱)

برداشت از آیات ۳۱ – ۲۴

مطالب حکمت آمیز

سالک الی اللّه باید از آیات فوق مسائل حکمت آمیز زیر را برداشت کند:

۱  –  در مقابل حکم الهی پر تحمل و صبور باشد و از افراد گناهکار و کافر به هیچ وجه اطاعت نکند. زیرا همه بدبختی ها در اثر انحراف از دستورات الهی و پیروی از معصیت کاران و کفار است.

۲  –  صبح و شام به یاد خدا و نشانه های پروردگارش باشد. زیرا یاد خدا انسان را از انحراف نجات می دهد.

۳  –  در بخشی از شب باید برای رسیدن به لقای پروردگار برای خدا سجده کند.

۴  –  و همه شب طولانی را به غفلت نگذراند و تسبیح پروردگار را بنماید.

۵  –  زندگی زودگذر دنیا را دوست نداشته باشد بلکه به آخرت فکر کند.

۶  –  حقایق قرآن را مذکر و یادآوری کننده برای راه خدا اتخاذ کند.

۷  –  بداند که باید خود را به جایی برساند که هر چه خدا می خواهد همان را او هم خواسته باشد تا خدای تعالی او را در رحمت خاصه اش وارد کند و از ظالمینی نباشد که عذاب دردناکی برای آنها مهیا کرده باشد.

سوره مبارکه قیامه

بسم الله الرحمن الرحیم

«به نام خداوند بخشنده مهربان»

«زنده شدن با بدن خاکی در روز قیامت»

لَا أُقْسِمُ بِیَوْمِ الْقِیَامَهِ (۱)

نه، قسم می خورم به روز قیامت. (۱)

وَلَا أُقْسِمُ بِالنَّفْسِ اللَّوَّامَهِ (۲)

و نه، قسم می خورم به نفس بسیار ملامت کننده. (۲)

أَیَحْسَبُ الْإِنسَانُ أَلَّن نَجْمَعَ عِظَامَهُ (۳)

آیا انسان گمان می کند که ما هرگز استخوانهایش را جمع نمی کنیم؟ (۳)

بَلَى قَادِرِینَ عَلَى أَن نُّسَوِّیَ بَنَانَهُ (۴)

بلکه قادریم بر آنکه سر انگشتانش را مرتّب کنیم. (۴)

بَلْ یُرِیدُ الْإِنسَانُ لِیَفْجُرَ أَمَامَهُ (۵)

بلکه انسان می خواهد در تمام عمری که در پیش دارد، گناه کند. (۵)

یَسْأَلُ أَیَّانَ یَوْمُ الْقِیَامَهِ (۶)

می پرسد: روز قیامت کی خواهد شد؟ (۶)

فَإِذَا بَرِقَ الْبَصَرُ (۷)

وقتی که چشم خیره شود. (۷)

وَخَسَفَ الْقَمَرُ (۸)

و ماه تیره شود. (۸)

وَجُمِعَ الشَّمْسُ وَالْقَمَرُ (۹)

و خورشید و ماه با هم جمع شوند. (۹)

یَقُولُ الْإِنسَانُ یَوْمَئِذٍ أَیْنَ الْمَفَرُّ (۱۰)

در آن روز انسان می گوید: راه فرار کجا است؟ (۱۰)

کَلَّا لَا وَزَرَ (۱۱)

هرگز راه فراری وجود ندارد. (۱۱)

إِلَى رَبِّکَ یَوْمَئِذٍ الْمُسْتَقَرُّ (۱۲)

آن روز محل استقرار فقط نزد پروردگار تو است. (۱۲)

یُنَبَّأُ الْإِنسَانُ یَوْمَئِذٍ بِمَا قَدَّمَ وَأَخَّرَ (۱۳)

آن روز انسان به آنچه در گذشته کرده و بعد انجام داده، با خبر می شود. (۱۳)

«هر انسانی به اعمال خود آگاه است»

بَلِ الْإِنسَانُ عَلَى نَفْسِهِ بَصِیرَهٌ (۱۴)

بلکه انسان بر نفس خودش بینا است. (۱۴)

وَلَوْ أَلْقَى مَعَاذِیرَهُ (۱۵)

و اگر چه برای خود عذرهائی درست کند. (۱۵)

«در خواندن قرآن عجله نکن»

لَا تُحَرِّکْ بِهِ لِسَانَکَ لِتَعْجَلَ بِهِ (۱۶)

زبانت را برای عجله کردن به خواندن قرآن حرکت نده. (۱۶)

إِنَّ عَلَیْنَا جَمْعَهُ وَقُرْآنَهُ (۱۷)

قطعا جمع کردن و خواندن قرآن بر عهده ما است. (۱۷)

فَإِذَا قَرَأْنَاهُ فَاتَّبِعْ قُرْآنَهُ (۱۸)

پس وقتی که ما قرآن را خواندیم، از خواندن آن پیروی کن. (۱۸)

ثُمَّ إِنَّ عَلَیْنَا بَیَانَهُ (۱۹)

سپس بیان آن قرآن بر عهده ما است. (۱۹)

برداشت از آیات ۱۹ – ۱۴

نفس انسان

سالک الی اللّه باید بداند که خدای تعالی نفس انسان را بینا به خوبیها و بدی ها قرار داده و آیات قرآن از جانب خدا میزان برای آن است پس باید از آن پیروی کند. زیرا کلام پروردگار به هیچ وجه توأم با خطا و اشتباه نیست و در تفسیر قرآن از چهار چوبه کلام معصومین علیهم السلام تجاوز نکند.

«سکرات موت و قیامت»

کَلَّا بَلْ تُحِبُّونَ الْعَاجِلَهَ (۲۰)

هرگز، بلکه شما دنیای زودگذر را دوست دارید. (۲۰)

وَتَذَرُونَ الْآخِرَهَ (۲۱)

و آخرت را وا می گذارید. (۲۱)

وُجُوهٌ یَوْمَئِذٍ نَّاضِرَهٌ (۲۲)

صورتهائی در آن روز مسرور است. (۲۲)

إِلَى رَبِّهَا نَاظِرَهٌ (۲۳)

به پروردگارش نگاه می کند. (۲۳)

وَوُجُوهٌ یَوْمَئِذٍ بَاسِرَهٌ (۲۴)

و صورتهائی در آن روز درهم کشیده است. (۲۴)

تَظُنُّ أَن یُفْعَلَ بِهَا فَاقِرَهٌ (۲۵)

چون می داند که کاری کمرشکن با او می کنند. (۲۵)

کَلَّا إِذَا بَلَغَتْ التَّرَاقِیَ (۲۶)

هرگز، وقتی که جان به گلوگاه برسد. (۲۶)

وَقِیلَ مَنْ رَاقٍ (۲۷)

و گفته شود: چه کسی نجات می دهد؟ (۲۷)

وَظَنَّ أَنَّهُ الْفِرَاقُ (۲۸)

و گمان کند که قطعا فراق حاصل شده. (۲۸)

وَالْتَفَّتِ السَّاقُ بِالسَّاقِ (۲۹)

و ساق پاها به هم بپیچد. (۲۹)

إِلَى رَبِّکَ یَوْمَئِذٍ الْمَسَاقُ (۳۰)

در آن روز همه مسیرها به سوی پروردگارت خواهد بود. (۳۰)

«خطاب به ابوجهل»

فَلَا صَدَّقَ وَلَا صَلَّى (۳۱)

او هرگز تصدیق نکرد و نماز نخواند. (۳۱)

وَلَکِن کَذَّبَ وَتَوَلَّى (۳۲)

ولی تکذیب کرد و پشت نمود. (۳۲)

ثُمَّ ذَهَبَ إِلَى أَهْلِهِ یَتَمَطَّى (۳۳)

سپس به طرف خانواده اش با تکبّر رفت. (۳۳)

أَوْلَى لَکَ فَأَوْلَى (۳۴)

 (عذاب) برای تو سزاوارتر است، پس سزاوارتر است. (۳۴)

ثُمَّ أَوْلَى لَکَ فَأَوْلَى (۳۵)

سپس عذاب برای تو شایسته تر است، پس شایسته تر است. (۳۵)

«انسان بیهوده رها نشده است»

أَیَحْسَبُ الْإِنسَانُ أَن یُتْرَکَ سُدًى (۳۶)

آیا انسان گمان می کند که بی ارزش رها شده است؟ (۳۶)

أَلَمْ یَکُ نُطْفَهً مِّن مَّنِیٍّ یُمْنَى (۳۷)

آیا نطفه ای از منی که ریخته می شود نبوده است؟ (۳۷)

ثُمَّ کَانَ عَلَقَهً فَخَلَقَ فَسَوَّى (۳۸)

سپس علقه بوده، پس خدا او را موزون خلق کرده است. (۳۸)

فَجَعَلَ مِنْهُ الزَّوْجَیْنِ الذَّکَرَ وَالْأُنثَى (۳۹)

و از او دو زوج مرد و زن قرار داده است. (۳۹)

أَلَیْسَ ذَلِکَ بِقَادِرٍ عَلَى أَن یُحْیِیَ الْمَوْتَى (۴۰)

آیا آن قادر نیست که مرده ها را زنده کند؟ (۴۰)

برداشت از آیات ۴۰ – ۳۶

انسان بی ارزش نیست

سالک الی اللّه باید بداند که خدای تعالی او را از نطفه خلق کرد سپس او را به صورت علقه در آورده و بعد او را انسانی آفریده است پس او را به حال خود وانمی گذارد و بیهوده و بی ارزش او را قرار نمی دهد.

سوره مبارکه مدثر

بسم الله الرحمن الرحیم

«به نام خداوند بخشنده مهربان»

«دستور تبلیغ رسالت»

یَا أَیُّهَا الْمُدَّثِّرُ (۱)

ای در بستر خوابیده، (۱)

قُمْ فَأَنذِرْ (۲)

برخیز و مردم را از آینده بدشان بترسان. (۲)

وَرَبَّکَ فَکَبِّرْ (۳)

و پروردگارت را تکبیر بگو. (۳)

وَثِیَابَکَ فَطَهِّرْ (۴)

و لباست را پاک کن. (۴)

وَالرُّجْزَ فَاهْجُرْ (۵)

و از پلیدی دوری کن. (۵)

وَلَا تَمْنُن تَسْتَکْثِرُ (۶)

و منّت نگذار، در حالی که زیاده طلبی می کنی. (۶)

«قیامت برای کفّار سخت است»

وَلِرَبِّکَ فَاصْبِرْ (۷)

و به خاطر پروردگارت صبر کن. (۷)

برداشت از آیات ۷ – ۱

وظائف سالک الی اللّه

سالک الی اللّه باید به پیروی از رسول اکرم صلی الله علیه و آله قیام کند و مردم را به راه راست هدایت کند و از عاقبت بدی که برای کفار گفته شده آنها را بترساند و پروردگارش را تکبیر بگوید، روح و بدن و لباسش را از آلودگی های روحی و ظاهری پاک کند و از هر پلیدی دوری نماید و به کسی، به خاطر کار خوبی که برای او کرده منت نگذارد و به خاطر پروردگارش صبر و بردباری را پیشه کند.

فَإِذَا نُقِرَ فِی النَّاقُورِ (۸)

پس وقتی که در «صور» دمیده شود. (۸)

فَذَلِکَ یَوْمَئِذٍ یَوْمٌ عَسِیرٌ (۹)

پس آن روز، روز سختی خواهد بود.(۹)

عَلَى الْکَافِرِینَ غَیْرُ یَسِیرٍ (۱۰)

برای کافران آسان نخواهد بود.(۱۰)

«اشاره به قضیه ولید بن مغیره»

ذَرْنِی وَمَنْ خَلَقْتُ وَحِیداً (۱۱)

مرا با کسی که به تنهائی خلقش کرده ام وابگذار. (۱۱)

وَجَعَلْتُ لَهُ مَالاً مَّمْدُوداً (۱۲)

و برای او مال بسیاری قرار دادم. (۱۲)

وَبَنِینَ شُهُوداً (۱۳)

و فرزندانی که در خدمت او هستند. (۱۳)

وَمَهَّدتُّ لَهُ تَمْهِیداً (۱۴)

و وسایل زندگی را برای او مهیا ساختم. (۱۴)

ثُمَّ یَطْمَعُ أَنْ أَزِیدَ (۱۵)

سپس طمع دارد که بر آن بیفزایم. (۱۵)

کَلَّا إِنَّهُ کَانَ لِآیَاتِنَا عَنِیداً (۱۶)

هرگز، قطعا او با آیات ما دشمنی می کند. (۱۶)

سَأُرْهِقُهُ صَعُوداً (۱۷)

به زودی او را وادار می کنم که بالا برود. (۱۷)

إِنَّهُ فَکَّرَ وَقَدَّرَ (۱۸)

او فکر کرد و اندازه گیری نمود. (۱۸)

فَقُتِلَ کَیْفَ قَدَّرَ (۱۹)

پس او کشته باد، چگونه اندازه گیری کرد؟ (۱۹)

ثُمَّ قُتِلَ کَیْفَ قَدَّرَ (۲۰)

سپس هم او کشته باد، چگونه اندازه گیری کرد؟ (۲۰)

ثُمَّ نَظَرَ (۲۱)

سپس نگاهی کرد. (۲۱)

ثُمَّ عَبَسَ وَبَسَرَ (۲۲)

سپس چهره اش را درهم کشید و با عجله دست بکار شد. (۲۲)

ثُمَّ أَدْبَرَ وَاسْتَکْبَرَ (۲۳)

سپس پشت کرد و تکبّر نمود. (۲۳)

فَقَالَ إِنْ هَذَا إِلَّا سِحْرٌ یُؤْثَرُ (۲۴)

پس گفت: این جز سحری همچون سحر گذشتگان نیست. (۲۴)

إِنْ هَذَا إِلَّا قَوْلُ الْبَشَرِ (۲۵)

این قرآن چیزی جز کلام بشر نیست. (۲۵)

برداشت از آیات ۲۵ – ۱۱

ولید بن مغیره

سالک الی اللّه نباید مثل «ولید بن مغیره» کج فکر باشد خدای تعالی به او ثروت زیادی داده و فرزندانی که همیشه با او بوده اند عنایت فرموده و وسائل زندگی کاملی به او مرحمت فرموده ولی او طمع داشت که خدا به او زیادتر بدهد اما به خاطر کفران نعمتی که کرد و نسبت به نشانه ها و آیات الهی دشمنی نمود و فکر کرد و اندازه گیری کرد و کم و زیاد کرد. خدا او را بکشد او با کج فکری خودش بسیار بد اندازه گیری نمود سپس به حقیقت پشت کرد و تکبر نمود و قرآن با این عظمت را سحر دانست و بدون تفکر گفت: این کلام بشر است. اگر سالک الی اللّه کوچکترین کج فکری در زندگی و اعتقاداتش بکند مانند ولید بن مغیره قطعا او به دوزخ روانه خواهد شد. و جهنم بد جایگاهی است.

سَأُصْلِیهِ سَقَرَ (۲۶)

به زودی او را وارد دوزخ می کنیم. (۲۶)

وَمَا أَدْرَاکَ مَا سَقَرُ (۲۷)

و تو چه می دانی که دوزخ چیست؟ (۲۷)

لَا تُبْقِی وَلَا تَذَرُ (۲۸)

نه چیزی را باقی می گذارد و نه چیزی را رها می کند. (۲۸)

لَوَّاحَهٌ لِّلْبَشَرِ (۲۹)

پوست بدن را می سوزاند. (۲۹)

«بر آتش جهنّم نوزده نفر موکل اند»

عَلَیْهَا تِسْعَهَ عَشَرَ (۳۰)

بر آن آتش نوزده نفر موکل اند. (۳۰)

وَمَا جَعَلْنَا أَصْحَابَ النَّارِ إِلَّا مَلَائِکَهً وَمَا جَعَلْنَا عِدَّتَهُمْ إِلَّا فِتْنَهً لِّلَّذِینَ کَفَرُوا لِیَسْتَیْقِنَ الَّذِینَ أُوتُوا الْکِتَابَ وَیَزْدَادَ الَّذِینَ آمَنُوا إِیمَاناً وَلَا یَرْتَابَ الَّذِینَ أُوتُوا الْکِتَابَ وَالْمُؤْمِنُونَ وَلِیَقُولَ الَّذِینَ فِی قُلُوبِهِم مَّرَضٌ وَالْکَافِرُونَ مَاذَا أَرَادَ اللَّهُ بِهَذَا مَثَلاً کَذَلِکَ یُضِلُّ اللَّهُ مَن یَشَاءُ وَیَهْدِی مَن یَشَاءُ وَمَا یَعْلَمُ جُنُودَ رَبِّکَ إِلَّا هُوَ وَمَا هِیَ إِلَّا ذِکْرَى لِلْبَشَرِ (۳۱)

و ما نگهبانان آتش را جز ملائکه قرار نداده ایم و تعداد آنها را جز برای آزمایش کفّار قرار نداده ایم تا کسانی که کتاب به آنها داده شده، یقین کنند و کسانی که ایمان آورده اند، ایمانشان زیاد شود و کسانی که به آنها کتاب داده شده و مؤمنین شک نکنند و کسانی که در دلهایشان مرض است و کافران می گویند: خدا چه می خواهد با این مثلی که زده است؟ این چنین خدا هر که را بخواهد گمراه می کند و هر که را بخواهد هدایت می کند و کسی لشگر پروردگارت را نمی داند مگر او، و این جز یادآوری برای بشریت نیست. (۳۱)

«آیات قرآن پدیده بزرگی است»

کَلَّا وَالْقَمَرِ (۳۲)

هرگز، قسم به ماه (۳۲)

وَاللَّیْلِ إِذْ أَدْبَرَ (۳۳)

و قسم به شب، وقتی که پشت می کند. (۳۳)

وَالصُّبْحِ إِذَا أَسْفَرَ (۳۴)

و قسم به صبح وقتی که آشکار می شود. (۳۴)

إِنَّهَا لَإِحْدَى الْکُبَرِ (۳۵)

قطعا قرآن یکی از آیات بزرگتر است. (۳۵)

نَذِیراً لِّلْبَشَرِ (۳۶)

انذارکننده بشر است. (۳۶)

لِمَن شَاء مِنکُمْ أَن یَتَقَدَّمَ أَوْ یَتَأَخَّرَ (۳۷)

برای کسی که از شما بخواهد مقدّم شود یا عقب بیفتد. (۳۷)

«اصحاب یمین بی حساب وارد بهشت می شوند»

کُلُّ نَفْسٍ بِمَا کَسَبَتْ رَهِینَهٌ (۳۸)

هر شخصی گرو کاری است که کرده است. (۳۸)

إِلَّا أَصْحَابَ الْیَمِینِ (۳۹)

مگر اصحاب یمین. (۳۹)

فِی جَنَّاتٍ یَتَسَاءلُونَ (۴۰)

که در باغهای بهشت اند و سؤال می کنند (۴۰)

عَنِ الْمُجْرِمِینَ (۴۱)

از مجرمین (۴۱)

مَا سَلَکَکُمْ فِی سَقَرَ (۴۲)

چه چیز شما را به جهنّم برده است؟ (۴۲)

قَالُوا لَمْ نَکُ مِنَ الْمُصَلِّینَ (۴۳)

می گویند: ما از نمازگزاران نبودیم. (۴۳)

وَلَمْ نَکُ نُطْعِمُ الْمِسْکِینَ (۴۴)

و به مساکین اطعام نمی کردیم. (۴۴)

وَکُنَّا نَخُوضُ مَعَ الْخَائِضِینَ (۴۵)

و با بیهوده ها به هر جا می رفتند، می رفتیم. (۴۵)

وَکُنَّا نُکَذِّبُ بِیَوْمِ الدِّینِ (۴۶)

و روز جزا را تکذیب می کردیم. (۴۶)

حَتَّى أَتَانَا الْیَقِینُ (۴۷)

تا زمانی که مرگ به ما رسید. (۴۷)

فَمَا تَنفَعُهُمْ شَفَاعَهُ الشَّافِعِینَ (۴۸)

پس شفاعتِ شفاعت کنندگان برای آنها نفعی نخواهد داشت. (۴۸)

فَمَا لَهُمْ عَنِ التَّذْکِرَهِ مُعْرِضِینَ (۴۹)

پس آنها را چه شده بود که از تذکرات روی گردان بودند؟ (۴۹)

کَأَنَّهُمْ حُمُرٌ مُّسْتَنفِرَهٌ (۵۰)

قطعا آنها مثل خرهای رم کرده بودند. (۵۰)

فَرَّتْ مِن قَسْوَرَهٍ (۵۱)

که از شیر گریخته باشند. (۵۱)

«از آخرت نمی ترسند»

بَلْ یُرِیدُ کُلُّ امْرِئٍ مِّنْهُمْ أَن یُؤْتَى صُحُفاً مُّنَشَّرَهً (۵۲)

بلکه هر شخصی از آنها می خواهد نامه های جداگانه ای برایش فرستاده شود. (۵۲)

کَلَّا بَل لَا یَخَافُونَ الْآخِرَهَ (۵۳)

هرگز، بلکه آنها از آخرت نمی ترسند. (۵۳)

«قرآن یادآوری است»

کَلَّا إِنَّهُ تَذْکِرَهٌ (۵۴)

هرگز، قطعا آن قرآن تذکر و یادآوری است. (۵۴)

فَمَن شَاء ذَکَرَهُ (۵۵)

پس کسی که بخواهد، آن را متذکر می شود. (۵۵)

وَمَا یَذْکُرُونَ إِلَّا أَن یَشَاءَ اللَّهُ هُوَ أَهْلُ التَّقْوَى وَأَهْلُ الْمَغْفِرَهِ (۵۶)

و متذکر نمی گردند، مگر اینکه خدا بخواهد که خدا اهل تقوا و اهل آمرزش است.(۵۶)

برداشت از آیات ۵۶ – ۳۸

گرو اعمال

سالک الی اللّه باید از آیات فوق پندهای زیر را بگیرد:

۱  –  هر انسانی مرهون عملی است که انجام داده است.

۲  –  کسانی که در اعتقادات درست حرکت کرده باشند و شیعه علی بن ابیطالب  علیه السلامباشند از مورد فوق استثناء هستند. و مرهون اعمال خود نیستند. و در بهشت وارد می شوند.

۳  –  آن قدر اصحاب یمین آزادند که می توانند سؤالاتی از اهل جهنم بکنند.

۴  –  علت جهنمی شدن کسانی که به سوی خدا حرکت نمی کنند تارک الصلوه بودن و به مساکین اطعام نکردن و با هر گناه کاری هماهنگ شدن و روز قیامت را تا آخر عمر دروغ پنداشتن بوده است.

۵  –  آن چنان آنها در دنیا بدعمل کرده اند که کسی نمی تواند شفاعت شان کند یعنی به هیچ وجه با سعادت هماهنگ نمی شوند.

۶  –  آنها مانند خرهایی که از شیر رم کرده اند، می باشند.

۷  –  آنها مایلند مستقلاً خدای تعالی بر آنها کتابی نازل کند.

۸  –  آنها از آخرت نمی ترسند.

۹  –  سالک الی اللّه باید بداند که قرآن یادآوری کننده است و هر کسی بخواهد می تواند به وسیله قرآن به یاد آنچه در عالم ارواح به او تعلیم داده شده بیافتد.

۱۰  –  خدای تعالی چون اهل تقوی و مغفرت است باید سالک الی اللّه تقوی را پیشه کند و از خدا طلب آمرزش نماید.

سوره مبارکه مزمل

بسم الله الرحمن الرحیم

«به نام خداوند بخشنده مهربان»

«دستوراتی برای رسول اکرم صلی الله علیه و آله»

یَا أَیُّهَا الْمُزَّمِّلُ (۱)

ای لباس به خود پیچیده، (۱)

قُمِ اللَّیْلَ إِلَّا قَلِیلاً (۲)

جز کمی، شب را برخیز. (۲)

نِصْفَهُ أَوِ انقُصْ مِنْهُ قَلِیلاً (۳)

نیمی از شب یا کمی از آن را بکاه. (۳)

«خواندن قرآن با ترتیل»

أَوْ زِدْ عَلَیْهِ وَرَتِّلِ الْقُرْآنَ تَرْتِیلاً (۴)

یا بر نصف آن بیفزای و قرآن را ترتیلاً تلاوت کن. (۴)

إِنَّا سَنُلْقِی عَلَیْکَ قَوْلاً ثَقِیلاً (۵)

ما به زودی بر تو کلام سنگینی را القاء می کنیم. (۵)

إِنَّ نَاشِئَهَ اللَّیْلِ هِیَ أَشَدُّ وَطْءاً وَأَقْوَمُ قِیلاً (۶)

قطعا عبادت شب پا برجاتر و سخن را محکم تر قرار می دهد. (۶)

إِنَّ لَکَ فِی اَلنَّهَارِ سَبْحاً طَوِیلاً (۷)

قطعا برای تو در روز، آمد و شد طولانی خواهد بود. (۷)

وَاذْکُرِ اسْمَ رَبِّکَ وَتَبَتَّلْ إِلَیْهِ تَبْتِیلاً (۸)

و نام پروردگارت را یاد کن و تنها به او بپرداز. (۸)

رَبُّ الْمَشْرِقِ وَالْمَغْرِبِ لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ فَاتَّخِذْهُ وَکِیلاً (۹)

پروردگار مشرق و مغرب که خدائی جز او نیست، پس او را وکیل خود اتّخاذ کن.(۹)

«دستور صبر و بردباری»

وَاصْبِرْ عَلَى مَا یَقُولُونَ وَاهْجُرْهُمْ هَجْراً جَمِیلاً (۱۰)

و بر آنچه می گویند، صبر کن و به نحو خوبی از آنها دوری نما. (۱۰)

وَذَرْنِی وَالْمُکَذِّبِینَ أُولِی النَّعْمَهِ وَمَهِّلْهُمْ قَلِیلاً (۱۱)

و مرا با تکذیب کنندگان صاحب نعمت وابگذار و آنها را کمی مهلت بده. (۱۱)

برداشت از آیات ۱۱ – ۱

تهجد و صبر

سالک الی اللّه باید از قرائت و توجه به  ترجمه سوره مزمل پند و اندرزهای زیر را بگیرد:

۱  –  باید شبها که همه در خواب اند برخیزد و مشغول تهجد شود و حتی اگر برایش میسر است بیشتر شب را احیاء نگه دارد.

۲  –  قرآن را در خلوت شب به نحو ترتیل تلاوت کند.

۳  –  نام پروردگارش را زیاد ببرد و او را در روز و شب متذکر باشد.

۴  –  در مقابل یاوه گویان صبور باشد و از آنها با حسن خلق و خوبی دوری کند و آنها را به خدای تعالی وابگذارد.

«قیامت و عذاب»

إِنَّ لَدَیْنَا أَنکَالاً وَجَحِیماً (۱۲)

قطعا نزد ما زنجیرها و دوزخ خواهد بود. (۱۲)

وَطَعَاماً ذَا غُصَّهٍ وَعَذَاباً أَلِیماً (۱۳)

و غذائی گلوگیر و عذابی دردناک می باشد. (۱۳)

یَوْمَ تَرْجُفُ الْأَرْضُ وَالْجِبَالُ وَکَانَتِ الْجِبَالُ کَثِیباً مَّهِیلاً (۱۴)

روزی که زمین و کوهها به لرزه می افتند و کوهها تپّه هائی از ریگ پراکنده خواهند بود. (۱۴)

«فرستادن پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله»

إِنَّا أَرْسَلْنَا إِلَیْکُمْ رَسُولاً شَاهِداً عَلَیْکُمْ کَمَا أَرْسَلْنَا إِلَى فِرْعَوْنَ رَسُولاً (۱۵)

قطعا ما پیامبری به سوی شما فرستاده ایم که بر اعمال شما گواه است، همان گونه که به طرف فرعون رسولی را فرستادیم. (۱۵)

فَعَصَى فِرْعَوْنُ الرَّسُولَ فَأَخَذْنَاهُ أَخْذاً وَبِیلاً (۱۶)

پس فرعون آن فرستاده را عصیان کرد و ما او را به سختی مجازات نمودیم. (۱۶)

«سختی روز قیامت»

فَکَیْفَ تَتَّقُونَ إِن کَفَرْتُمْ یَوْماً یَجْعَلُ الْوِلْدَانَ شِیباً (۱۷)

پس چگونه خود را دور نگه می دارید، اگر کافر شوید به آن روزی که نوجوانان را پیر می کند. (۱۷)

السَّمَاء مُنفَطِرٌ بِهِ کَانَ وَعْدُهُ مَفْعُولاً (۱۸)

آسمان در آنروز از هم شکافته می شود، وعده خدا انجام شدنی خواهد  بود.(۱۸)

«قرآن راهنمای سالکین الی اللّه است»

إِنَّ هَذِهِ تَذْکِرَهٌ فَمَن شَاء اتَّخَذَ إِلَى رَبِّهِ سَبِیلاً (۱۹)

قطعا این قرآن تذکری است، پس هر که می خواهد راهی به طرف پروردگارش از آن اتّخاذ کند. (۱۹)

«بیداری شب و تلاوت قرآن»

إِنَّ رَبَّکَ یَعْلَمُ أَنَّکَ تَقُومُ أَدْنَى مِن ثُلُثَیِ اللَّیْلِ وَنِصْفَهُ وَثُلُثَهُ وَطَائِفَهٌ مِّنَ الَّذِینَ مَعَکَ وَاللَّهُ یُقَدِّرُ اللَّیْلَ وَالنَّهَارَ عَلِمَ أَن لَّن تُحْصُوهُ فَتَابَ عَلَیْکُمْ فَاقْرَؤُوا مَا تَیَسَّرَ مِنَ الْقُرْآنِ عَلِمَ أَن سَیَکُونُ مِنکُم مَّرْضَى وَآخَرُونَ یَضْرِبُونَ فِی الْأَرْضِ یَبْتَغُونَ مِن فَضْلِ اللَّهِ وَآخَرُونَ یُقَاتِلُونَ فِی سَبِیلِ اللَّهِ فَاقْرَؤُوا مَا تَیَسَّرَ مِنْهُ وَأَقِیمُوا الصَّلَاهَ وَآتُوا الزَّکَاهَ وَأَقْرِضُوا اللَّهَ قَرْضاً حَسَناً وَمَا تُقَدِّمُوا لِأَنفُسِکُم مِّنْ خَیْرٍ تَجِدُوهُ عِندَ اللَّهِ هُوَ خَیْراً وَأَعْظَمَ أَجْراً وَاسْتَغْفِرُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَّحِیمٌ (۲۰)

قطعا پروردگار تو می داند که تو و جمعی از کسانی که با تو هستند، نزدیک به دو ثلث از شب و نصف آن و یک ثلث آن را بر می خیزید و خدائیکه شب و روز را مقدّر فرموده، می داند که شما هرگز حساب آن را ندارید. خدا به سوی شما بر می گردد، پس آنچه برای شما از قرآن میسّر است، قرائت کنید. خدا می داند اینکه جمعی از شما به زودی مریض خواهند شد و بقیه برای بدست آوردن چیزی از فضل الهی در زمین مسافرت می کنند و جمعی دیگر در راه خدا جنگ می نمایند. پس به قدری که برای شما میسّر است، از قرآن تلاوت کنید و نماز را به پا دارید و زکات را بدهید و به خدا قرض الحسنه بدهید و هر چه را که از خوبیها جلو بفرستید، در نزد خدا آن را می یابید. آن بهتر است و اجر بزرگتری دارد و طلب بخشش کنید از خدا قطعا خدا بخشنده مهربانی است. (۲۰)

برداشت از آیات ۲۰ – ۱۹

اعتقادات

سالک الی اللّه باید از قرآن، اعتقاداتش را تصحیح کند و راهی به سوی خدای تعالی پیدا نماید. و در تمام احوال یعنی در راحتی ها و در فشارها از فضل خدا استمداد کند و نماز را به پا دارد و زکات مالش را بدهد و در راه خدا فداکاری کند و از اموال خود انفاق نماید تا آن را در نزد خدا به چندین برابر دریافت کند و اجر بزرگی از خدای تعالی بگیرد و در عین حال از خدا برای کوتاهی هایی که کرده است طلب بخشش نماید زیرا خدا بخشنده و مهربان است.

سوره مبارکه جن

بسم الله الرحمن الرحیم

«به نام خداوند بخشنده مهربان»

«فهم و درک جنّها از قرآن»

قُلْ أُوحِیَ إِلَیَّ أَنَّهُ اسْتَمَعَ نَفَرٌ مِّنَ الْجِنِّ فَقَالُوا إِنَّا سَمِعْنَا قُرْآناً عَجَباً (۱)

بگو: به من وحی شده که قطعا جمعی از جنّیها سخنانم را گوش داده اند، پس گفته اند که قطعا ما قرآن عجیبی را استماع کرده ایم. (۱)

یَهْدِی إِلَى الرُّشْدِ فَآمَنَّا بِهِ وَلَن نُّشْرِکَ بِرَبِّنَا أَحَداً (۲)

که به سوی رشد و کمال هدایت می کند، پس ما به آن ایمان آورده ایم و هرگز احدی را برای پروردگارمان شریک قرار نخواهیم داد. (۲)

وَأَنَّهُ تَعَالَى جَدُّ رَبِّنَا مَا اتَّخَذَ صَاحِبَهً وَلَا وَلَداً (۳)

و اینکه مقام با عظمت پروردگارمان بلند است، هرگز مصاحب و فرزندی نگرفته است. (۳)

وَأَنَّهُ کَانَ یَقُولُ سَفِیهُنَا عَلَى اللَّهِ شَطَطاً (۴)

و قطعا بی عقل از ما (شیطان) درباره خدا سخنان بیهوده ای می گوید. (۴)

وَأَنَّا ظَنَنَّا أَن لَّن تَقُولَ الْإِنسُ وَالْجِنُّ عَلَى اللَّهِ کَذِباً (۵)

و قطعا ما گمان می کردیم که هرگز انس و جنّ بر خدا دروغ نمی بندند. (۵)

وَأَنَّهُ کَانَ رِجَالٌ مِّنَ الْإِنسِ یَعُوذُونَ بِرِجَالٍ مِّنَ الْجِنِّ فَزَادُوهُمْ رَهَقاً (۶)

و اینکه قطعا مردانی از انسانها به مردانی از جنّ پناه می برند، پس آنها بر گمراهی انسانها می افزایند. (۶)

وَأَنَّهُمْ ظَنُّوا کَمَا ظَنَنتُمْ أَن لَّن یَبْعَثَ اللَّهُ أَحَداً (۷)

و قطعا آنها گمان کرده اند، چنانکه شما گمان کردید که خدا هرگز احدی را مبعوث نکرده است. (۷)

وَأَنَّا لَمَسْنَا السَّمَاء فَوَجَدْنَاهَا مُلِئَتْ حَرَساً شَدِیداً وَشُهُباً (۸)

و اینکه ما آسمان را جستجو کردیم، دیدیم که آسمانها پر از محافظان قوی و تیرهای شهاب اند. (۸)

وَأَنَّا کُنَّا نَقْعُدُ مِنْهَا مَقَاعِدَ لِلسَّمْعِ فَمَن یَسْتَمِعِ الْآنَ یَجِدْ لَهُ شِهَاباً رَّصَداً (۹)

و قطعا ما برای شنیدن در مواضعی به کمین می نشستیم و کسی که اکنون بخواهد استماع کند، تیر شهابی در کمین خود خواهد یافت. (۹)

وَأَنَّا لَا نَدْرِی أَشَرٌّ أُرِیدَ بِمَن فِی الْأَرْضِ أَمْ أَرَادَ بِهِمْ رَبُّهُمْ رَشَداً (۱۰)

و ما نمی دانیم که آیا بدی برای کسی که در زمین است خواسته شده یا پروردگارشان برای آنها رشد و کمال را خواسته است. (۱۰)

وَأَنَّا مِنَّا الصَّالِحُونَ وَمِنَّا دُونَ ذَلِکَ کُنَّا طَرَائِقَ قِدَداً (۱۱)

و قطعا بعضی از ما افراد صالح و بعضی از ما افرادی پایین تر از آن هستیم و ما جمعیتهای متفاوتی هستیم. (۱۱)

وَأَنَّا ظَنَنَّا أَن لَّن نُّعجِزَ اللَّهَ فِی الْأَرْضِ وَلَن نُّعْجِزَهُ هَرَباً (۱۲)

و قطعا ما می دانیم که هرگز نمی توانیم خدا را در زمین عاجز کنیم و هرگز نمی توانیم با فرار از او عاجزش نماییم. (۱۲)

وَأَنَّا لَمَّا سَمِعْنَا الْهُدَى آمَنَّا بِهِ فَمَن یُؤْمِن بِرَبِّهِ فَلَا یَخَافُ بَخْساً وَلَا رَهَقاً (۱۳)

و قطعا ما وقتی هدایت را شنیدیم، به آن ایمان آوردیم. پس کسی که به پروردگارش ایمان بیاورد، از نقصان و از ظلم نمی ترسد. (۱۳)

وَأَنَّا مِنَّا الْمُسْلِمُونَ وَمِنَّا الْقَاسِطُونَ فَمَنْ أَسْلَمَ فَأُوْلَئِکَ تَحَرَّوْا رَشَداً (۱۴)

و قطعا بعضی از ما مسلمانند و بعضی از ما تعدّی کننده هستند. پس کسی که تسلیم شود، آنها راه رشد و کمال را پیدا کرده اند. (۱۴)

وَأَمَّا الْقَاسِطُونَ فَکَانُوا لِجَهَنَّمَ حَطَباً (۱۵)

و امّا تعدّی کنندگان برای جهنّم هیزمند. (۱۵)

وَأَلَّوِ اسْتَقَامُوا عَلَى الطَّرِیقَهِ لَأَسْقَیْنَاهُم مَّاء غَدَقاً (۱۶)

و اینکه اگر بر راه دین پابرجا باشند، با آب فراوان گوارائی سیرابشان می کنیم.(۱۶)

لِنَفْتِنَهُمْ فِیهِ وَمَن یُعْرِضْ عَن ذِکْرِ رَبِّهِ یَسْلُکْهُ عَذَاباً صَعَداً (۱۷)

برای آنکه در این نعمت امتحانشان کنیم و کسی که از یاد پروردگارش اعراض کند، او را در عذاب سختی قرارش می دهد. (۱۷)

وَأَنَّ الْمَسَاجِدَ لِلَّهِ فَلَا تَدْعُوا مَعَ اللَّهِ أَحَداً (۱۸)

و قطعا مسجدها مال خدا است، پس با خدا احدی را نخوانید.(۱۸)

وَأَنَّهُ لَمَّا قَامَ عَبْدُ اللَّهِ یَدْعُوهُ کَادُوا یَکُونُونَ عَلَیْهِ لِبَداً (۱۹)

و قطعا زمانی که بنده خدا (رسول اکرم) قیام کرد و خدا را می خواند، اطرافش ازدحام می کردند و چیزی نمانده بود که بر سر او بریزند. (۱۹)

«آنچه پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله باید به مردم بگوید»

قُلْ إِنَّمَا أَدْعُو رَبِّی وَلَا أُشْرِکُ بِهِ أَحَداً (۲۰)

بگو: جز این نیست که من پروردگارم را می خوانم و احدی را برای او شریک قرار نمی دهم. (۲۰)

قُلْ إِنِّی لَا أَمْلِکُ لَکُمْ ضَرّاً وَلَا رَشَداً (۲۱)

بگو: من برای شما مالک ضرر و رشد و کمالی نیستم. (۲۱)

قُلْ إِنِّی لَن یُجِیرَنِی مِنَ اللَّهِ أَحَدٌ وَلَنْ أَجِدَ مِن دُونِهِ مُلْتَحَداً (۲۲)

بگو: قطعا این چنین است که مرا احدی در مقابل خدا حمایت نمی کند و هرگز غیر از خدا پناهگاهی نمی یابم. (۲۲)

إِلَّا بَلَاغاً مِّنَ اللَّهِ وَرِسَالَاتِهِ وَمَن یَعْصِ اللَّهَ وَرَسُولَهُ فَإِنَّ لَهُ نَارَ جَهَنَّمَ خَالِدِینَ فِیهَا أَبَداً (۲۳)

جز این نیست که من از جانب خدا ابلاغ رسالاتش را می کنم و کسی که معصیت خدا و رسولش را بکند، پس قطعا جهنّمی که همیشه در آن خواهد بود، برای او می باشد. (۲۳)

حَتَّى إِذَا رَأَوْا مَا یُوعَدُونَ فَسَیَعْلَمُونَ مَنْ أَضْعَفُ نَاصِراً وَأَقَلُّ عَدَداً (۲۴)

تا وقتی که آنچه را که به آنها وعده داده شده ببینند، پس به زودی می دانند چه کسی یاورش ضعیف تر و عددش کمتر است. (۲۴)

قُلْ إِنْ أَدْرِی أَقَرِیبٌ مَّا تُوعَدُونَ أَمْ یَجْعَلُ لَهُ رَبِّی أَمَداً (۲۵)

بگو: من نمی دانم آیا آنچه که به شما وعده داده شده است، نزدیک است یا پروردگارم برای او مدّتی قرار داده است. (۲۵)

«خدای تعالی بر غیب آگاه است»

عَالِمُ الْغَیْبِ فَلَا یُظْهِرُ عَلَى غَیْبِهِ أَحَداً (۲۶)

عالم پنهانیها است، پس احدی را بر غیبش آگاه نمی کند. (۲۶)

إِلَّا مَنِ ارْتَضَى مِن رَّسُولٍ فَإِنَّهُ یَسْلُکُ مِن بَیْنِ یَدَیْهِ وَمِنْ خَلْفِهِ رَصَداً (۲۷)

مگر کسی را که از پیامبران راضی شده باشد، پس مراقبی از مقابل و از پشت سر برای او قرار می دهد. (۲۷)

لِیَعْلَمَ أَن قَدْ أَبْلَغُوا رِسَالَاتِ رَبِّهِمْ وَأَحَاطَ بِمَا لَدَیْهِمْ وَأَحْصَى کُلَّ شَیْءٍ عَدَداً (۲۸)

تا بداند رسالتهای پروردگارشان را ابلاغ نموده اند و خدا به آنچه نزد آنها است احاطه دارد و عدد هر چیزی را احصاء نموده است. (۲۸)

برداشت از آیات ۲۸ – ۱

اجنه مثل انسان اند

سالک الی اللّه باید از سوره مبارکه جن این برداشت ها را داشته باشد:

اول: اجنه را مخلوقی مانند انسان بداند که زندگی آنها با زندگی بشر متفاوت است ولی در فهم و درک و رشد و کمالات  با انسان فرقی ندارند.

دوم: رسول اکرم صلی الله علیه و آله در هدایت و رشد و تزکیه نفس بر آنها هم مبعوث شده و مانند انسانها آنها هم به کمالاتی می رسند.

سوم: بی عقل ترین آنها که ابلیس و شیطان است سخنان بیهوده ای درباره معارف حقه می گوید و آنها را و بشر را منحرف می کند. پس نباید از او پیروی نمود.

چهارم: سالکین الی اللّه از جن و انس نباید به خدا دروغ ببندند.

پنجم: انسانها نباید به اجنه پناه ببرند و به این وسیله گمراه شوند.

ششم: اجنه می گویند: که ما آسمان و زمین را جستجو کردیم و قدرت خدا را در محافظت همه چیز بسیار قوی دیدیم و هیچ چیز از احاطه علمی پروردگار خارج نبوده است.

هفتم: خدای تعالی برای کسی جز رشد و کمال چیزی نخواسته و باید این مطلب را تحقیقا بداند.

هشتم: اجنه افراد صالحی دارند و آنها در معنویات با یکدیگر متفاوت اند.

نهم: جمعی از اجنه وقتی هدایت قرآن را شنیدند به آن  ایمان آوردند و به رشد رسیدند.

دهم: بعضی از اجنه که متجاوزند و نام آنها شیطان و شیاطین است وارد جهنم می شوند و اینها عذاب الهی را مشاهده خواهند کرد.

یازدهم: کسانی که از جن و انس در راه راست استقامت داشته باشند خدا از آب گوارای معنویت سیرابشان می کند.

دوازدهم: کسی که امتحان شود و از یاد خدا اعراض کند خدا او را در عذاب سختی قرار می دهد.

سیزدهم: مساجد و محل سجده گاه مال خدا است و در آن مساجد و به وسیله آن محل سجده ها کس دیگری را با خدای تعالی  شریک قرار ندهد.

چهاردهم: کسانی که بندگی پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله را احساس می کنند و او آنها را به سوی خدا دعوت می کند باید به دورش جمع شوند و از دستوراتش سرپیچی نکنند.

پانزدهم: پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله باید به مردم بگوید: که من شما را به سوی خدایم دعوت می کنم و هیچ کس را در دعوتم شریک او قرار نمی دهم.

شانزدهم: باید بگوید: که من برای خودم ضرر و رشد و کمالی را مالک نیستم.

هفدهم: باید بگوید: که مرا احدی غیر از خدا پناه نمی دهد.

هجدهم: باید بگوید: که من مبلغ سخنان پروردگارم هستم و کسی که خدا و پیغمبرش را عصیان کند در جهنم مخلد خواهد بود.

نوزدهم: باید بگوید آن چه به شما خدای تعالی وعده داده است ممکن است نزدیک باشد یا مدتی طول بکشد.

بیستم: علم غیب مال خداست و به علم غیب احدی را مطلع نمی کند مگر کسی که مورد رضایت او از پیامبران باشد که برای او راهی به علم غیب قرار دهد و همه چیز در نزد خدا عددش احصاء شده است.

سوره مبارکه نوح

بسم الله الرحمن الرحیم

«به نام خداوند بخشنده مهربان»

«قضیه ای از حضرت نوح علیه السلام»

إِنَّا أَرْسَلْنَا نُوحاً إِلَى قَوْمِهِ أَنْ أَنذِرْ قَوْمَکَ مِن قَبْلِ أَن یَأْتِیَهُمْ عَذَابٌ أَلِیمٌ (۱)

قطعا ما نوح را به سوی قومش فرستادیم، اینکه قومت را قبل از آنکه عذاب دردناکی به آنها برسد، بترسان. (۱)

قَالَ یَا قَوْمِ إِنِّی لَکُمْ نَذِیرٌ مُّبِینٌ (۲)

نوح گفت: ای قومِ من، قطعا من برای شما ترساننده آشکاری هستم. (۲)

أَنِ اعْبُدُوا اللَّهَ وَاتَّقُوهُ وَأَطِیعُونِ (۳)

اینکه خدا را بندگی کنید و تقوای او را رعایت کنید و مرا اطاعت نمایید. (۳)

یَغْفِرْ لَکُم مِّن ذُنُوبِکُمْ وَیُؤَخِّرْکُمْ إِلَى أَجَلٍ مُّسَمًّى إِنَّ أَجَلَ اللَّهِ إِذَا جَاء لَا یُؤَخَّرُ لَوْ کُنتُمْ تَعْلَمُونَ (۴)

تا بعضی از گناهان شما را ببخشد و اجل شما را تا زمان مقدّر به تأخیر بیندازد. قطعا زمانی که وقتِ مقدّر خدا برسد تأخیر نمی شود، اگر شما می دانستید. (۴)

قَالَ رَبِّ إِنِّی دَعَوْتُ قَوْمِی لَیْلاً وَنَهَاراً (۵)

نوح گفت: پروردگار من، قطعا من شب و روز قومم را دعوت کردم. (۵)

فَلَمْ یَزِدْهُمْ دُعَائِی إِلَّا فِرَاراً (۶)

پس دعوت من جز بر فرارشان چیزی نیفزود. (۶)

وَإِنِّی کُلَّمَا دَعَوْتُهُمْ لِتَغْفِرَ لَهُمْ جَعَلُوا أَصَابِعَهُمْ فِی آذَانِهِمْ وَاسْتَغْشَوْا ثِیَابَهُمْ وَأَصَرُّوا وَاسْتَکْبَرُوا اسْتِکْبَاراً (۷)

و من هر وقت آنها را طلبیدم برای اینکه تو آنها را ببخشی، انگشتها را در گوشهایشان قرار دادند و لباسهای خود را به سر کشیدند و اصرار کردند و هر چه بیشتر تکبّر نمودند. (۷)

ثُمَّ إِنِّی دَعَوْتُهُمْ جِهَاراً (۸)

سپس قطعا من آنها را علنی دعوت کردم. (۸)

ثُمَّ إِنِّی أَعْلَنتُ لَهُمْ وَأَسْرَرْتُ لَهُمْ إِسْرَاراً (۹)

سپس من به آنها اعلام نمودم و در خلوت و پنهانی به آنها گفتم. (۹)

فَقُلْتُ اسْتَغْفِرُوا رَبَّکُمْ إِنَّهُ کَانَ غَفَّاراً (۱۰)

پس گفتم: طلب بخشش کنید از پروردگارتان، قطعا او بسیار آمرزنده است. (۱۰)

یُرْسِلِ السَّمَاء عَلَیْکُم مِّدْرَاراً (۱۱)

تا از آسمان بر شما پی در پی باران بفرستد. (۱۱)

وَیُمْدِدْکُمْ بِأَمْوَالٍ وَبَنِینَ وَیَجْعَل لَّکُمْ جَنَّاتٍ وَیَجْعَل لَّکُمْ أَنْهَاراً (۱۲)

و بوسیله اموال و فرزندان شما را کمک کند و برای شما بهشتهائی قرار دهد و برایتان نهرهائی قرار بدهد. (۱۲)

مَّا لَکُمْ لَا تَرْجُونَ لِلَّهِ وَقَاراً (۱۳)

شما را چه شده که برای خدا عظمت و وقاری در نظر نمی گیرید. (۱۳)

وَقَدْ خَلَقَکُمْ أَطْوَاراً (۱۴)

و حال اینکه شما را قطعا در مراحل مختلف خلق کرده است. (۱۴)

أَلَمْ تَرَوْا کَیْفَ خَلَقَ اللَّهُ سَبْعَ سَمَاوَاتٍ طِبَاقاً (۱۵)

آیا نمی بینید چگونه خدا هفت آسمان را طبقه طبقه آفریده است؟ (۱۵)

وَجَعَلَ الْقَمَرَ فِیهِنَّ نُوراً وَجَعَلَ الشَّمْسَ سِرَاجاً (۱۶)

و ماه را در این آسمانها نوری و خورشید را چراغ فروزانی قرار داده است. (۱۶)

وَاللَّهُ أَنبَتَکُم مِّنَ الْأَرْضِ نَبَاتاً (۱۷)

و خدا شما را از زمین مانند گیاهی رویانده است. (۱۷)

ثُمَّ یُعِیدُکُمْ فِیهَا وَیُخْرِجُکُمْ إِخْرَاجاً (۱۸)

سپس شما را در زمین بر می گرداند و شما را بار دیگر از زمین کاملاً خارج می کند. (۱۸)

وَاللَّهُ جَعَلَ لَکُمُ الْأَرْضَ بِسَاطاً (۱۹)

و خدا برای شما زمین را پهن قرار داده است. (۱۹)

لِتَسْلُکُوا مِنْهَا سُبُلاً فِجَاجاً (۲۰)

تا از راهها و درّه های آن بگذرید. (۲۰)

قَالَ نُوحٌ رَّبِّ إِنَّهُمْ عَصَوْنِی وَاتَّبَعُوا مَن لَّمْ یَزِدْهُ مَالُهُ وَوَلَدُهُ إِلَّا خَسَاراً (۲۱)

نوح عرض کرد: پروردگار من، قطعا آنها نافرمانی مرا کردند و از کسی پیروی نمودند که مال و اولادش جز خسارت چیزی بر آنها زیاد نکرد. (۲۱)

وَمَکَرُوا مَکْراً کُبَّاراً (۲۲)

و حیله و مکر بزرگی به کار انداختند. (۲۲)

وَقَالُوا لَا تَذَرُنَّ آلِهَتَکُمْ وَلَا تَذَرُنَّ وَدّاً وَلَا سُوَاعاً وَلَا یَغُوثَ وَیَعُوقَ وَنَسْراً (۲۳)

و گفتند: خدایانتان را ترک نکنید و «ود» و «سواع» و «یغوث» و «یعوق» و «نسر» را حتما وانگذارید. (۲۳)

وَقَدْ أَضَلُّوا کَثِیراً وَلَا تَزِدِ الظَّالِمِینَ إِلَّا ضَلَالاً (۲۴)

و قطعا بسیاری را گمراه کردند و (خدایا) برای ستمگران جز گمراهی چیزی زیاد نکن. (۲۴)

مِمَّا خَطِیئَاتِهِمْ أُغْرِقُوا فَأُدْخِلُوا نَاراً فَلَمْ یَجِدُوا لَهُم مِّن دُونِ اللَّهِ أَنصَاراً (۲۵)

بالاخره به خاطر خطاهایشان غرق شدند و در آتش داخل شدند و غیر از خدا یار و یاوری برای خود نیافتند. (۲۵)

وَقَالَ نُوحٌ رَّبِّ لَا تَذَرْ عَلَى الْأَرْضِ مِنَ الْکَافِرِینَ دَیَّاراً (۲۶)

و نوح گفت: پروردگارِ من، روی زمین احدی از کفّار را باقی نگذار. (۲۶)

إِنَّکَ إِن تَذَرْهُمْ یُضِلُّوا عِبَادَکَ وَلَا یَلِدُوا إِلَّا فَاجِراً کَفَّاراً (۲۷)

قطعا تو اگر آنها را بگذاری، بندگانت را گمراه می کنند و اولادی جز فاجر و کافر بوجود نمی آورند. (۲۷)

رَبِّ اغْفِرْ لِی وَلِوَالِدَیَّ وَلِمَن دَخَلَ بَیْتِیَ مُؤْمِناً وَلِلْمُؤْمِنِینَ وَالْمُؤْمِنَاتِ وَلَا تَزِدِ الظَّالِمِینَ إِلَّا تَبَاراً (۲۸)

پروردگار من، مرا و پدر و مادرم را و کسی که در خانه من وارد می شود و مؤمن باشد، بیامرز و همچنین مردان مؤمن و زنان مؤمن را ببخش و برای ظالمین جز هلاکت چیزی زیاد نفرما. (۲۸)

برداشت از آیات ۲۸ – ۱

استقامت در تبلیغ

سالک الی اللّه باید از سوره نوح پندهای زیر را دریافت کند:

۱  –  قبل از آن  که خدای تعالی او را به عذاب دردناکی مبتلا نماید از گناه دوری کند و به آن آلوده نگردد.

۲  –  بنده رسمی خدا باشد و تقوای الهی را رعایت کند و از انبیاء اطاعت نماید.

۳  –  آمرزش پروردگار را بخواهد و توبه و استغفار را تأخیر نیندازد.

۴  –  کوشش کند که با استقامت کامل اقوام و خویشاوندان خود را هر چند آنها سرسخت باشند به سوی خدا دعوت کند و شکایت متکبرین را به خدای تعالی عرضه نماید.

۵  –  مردم را به سوی طلب مغفرت خدای غفار دعوت کند و به آنها بگوید که اگر می خواهید نعمتهای آسمان بر شما فرو بریزد و خدا به وسیله اموال و فرزندانتان کمکتان کند و بهشت و آن چه از نعمتها در قیامت هست به شما عنایت کند از خدا طلب بخشش کنید و به سوی او برگردید.

۶  –  به مردم بگوید که چرا برای خدا عظمت و وقری قائل نیستید و نعمتهای الهی و عظمت پرودرگار را به آنها تذکر دهد و با کمال استقامت به نصیحت مردم بپردازد و خود را امام المتقین قرار دهد.

۷  –  از بت پرستی و بت و شرک مردم را بترساند و تا می تواند نگذارد که آنها از توحید سرپیچی کنند.

۸  –  زود از رحمت خدا مأیوس نشود و همیشه دل به کمک های الهی بسته باشد.

۹  –  در آخر با دعا و نیایش در خانه خدا بگوید «خدایا مرا بیامرز، پدر ومادرم را بیامرز و کسی که از مؤمنین وارد منزل من می شوند آن را هم بیامرز و به طور کلی مؤمنین و مؤمنات را ببخش و برای ظالمین هلاکت را منظور بفرما».

سوره مبارکه معارج

بسم الله الرحمن الرحیم

«به نام خداوند بخشنده مهربان»

«درخواست عذاب»

سَأَلَ سَائِلٌ بِعَذَابٍ وَاقِعٍ (۱)

سؤال کرد سؤال کننده ای عذابی را که واقع شد. (۱)

لِّلْکَافِرینَ لَیْسَ لَهُ دَافِعٌ (۲)

برای کافران از آن عذاب دفع کننده ای نخواهد بود. (۲)

مِّنَ اللَّهِ ذِی الْمَعَارِجِ (۳)

از طرف خدائی که ملائکه اش بالا می روند. (۳)

تَعْرُجُ الْمَلَائِکَهُ وَالرُّوحُ إِلَیْهِ فِی یَوْمٍ کَانَ مِقْدَارُهُ خَمْسِینَ أَلْفَ سَنَهٍ (۴)

ملائکه و روح در روزی که مقدارش پنجاه هزار سال است، به سوی او بالا می روند. (۴)

فَاصْبِرْ صَبْراً جَمِیلاً (۵)

پس بردباری کن، صبر خوبی پیشه کن. (۵)

«روز جدائی و یا روز قیامت»

إِنَّهُمْ یَرَوْنَهُ بَعِیداً (۶)

آنها آن روز را دور می بینند. (۶)

وَنَرَاهُ قَرِیباً (۷)

و ما آن را نزدیک می بینیم. (۷)

یَوْمَ تَکُونُ السَّمَاء کَالْمُهْلِ (۸)

روزی که آسمان مانند مس گداخته می شود. (۸)

وَتَکُونُ الْجِبَالُ کَالْعِهْنِ (۹)

و کوهها مانند پشم رنگین حلاّجی شده خواهد شد. (۹)

وَلَا یَسْأَلُ حَمِیمٌ حَمِیماً (۱۰)

و دوستی از دوستش سؤال نمی کند. (۱۰)

یُبَصَّرُونَهُمْ یَوَدُّ الْمُجْرِمُ لَوْ یَفْتَدِی مِنْ عَذَابِ یَوْمِئِذٍ بِبَنِیهِ (۱۱)

آنها را نشان می دهند، گناهکار دوست دارد که فرزندش را در مقابل عذاب آن روز فدا کند. (۱۱)

وَصَاحِبَتِهِ وَأَخِیهِ (۱۲)

و زنش و برادرش را. (۱۲)

وَفَصِیلَتِهِ الَّتِی تُؤْویهِ (۱۳)

و قبیله اش را که به او پناه می دادند. (۱۳)

وَمَن فِی الْأَرْضِ جَمِیعاً ثُمَّ یُنجِیهِ (۱۴)

و همگی آنها که در روی زمین هستند را (فدا کند) تا نجاتش دهند. (۱۴)

کَلَّا إِنَّهَا لَظَى (۱۵)

هرگز چنین نخواهد شد. قطعا آن شعله های سوزان است. (۱۵)

نَزَّاعَهً لِّلشَّوَى (۱۶)

تمام پوست بدن را می کند. (۱۶)

تَدْعُو مَنْ أَدْبَرَ وَتَوَلَّى (۱۷)

کسی که فرار کرده و روگردانده، صدایش می زند. (۱۷)

وَجَمَعَ فَأَوْعَى (۱۸)

و جمع کرد پس ذخیره نمود. (۱۸)

إِنَّ الْإِنسَانَ خُلِقَ هَلُوعاً (۱۹)

قطعا انسان حریص و کم طاقت آفریده شده است. (۱۹)

إِذَا مَسَّهُ الشَّرُّ جَزُوعاً (۲۰)

وقتی که بدی به او می رسد، جزع می کند. (۲۰)

وَإِذَا مَسَّهُ الْخَیْرُ مَنُوعاً (۲۱)

و وقتی که خوبی به او می رسد، مانع می شود. (۲۱)

«حالات نمازگزاران»

إِلَّا الْمُصَلِّینَ (۲۲)

مگر نمازگزاران. (۲۲)

الَّذِینَ هُمْ عَلَى صَلَاتِهِمْ دَائِمُونَ (۲۳)

همان کسانی که در نمازشان مداومت دارند. (۲۳)

وَالَّذِینَ فِی أَمْوَالِهِمْ حَقٌّ مَّعْلُومٌ (۲۴)

و کسانی که در اموالشان حقّ معلومی است. (۲۴)

لِّلسَّائِلِ وَالْمَحْرُومِ (۲۵)

برای سؤال کننده و کسی که محروم است. (۲۵)

وَالَّذِینَ یُصَدِّقُونَ بِیَوْمِ الدِّینِ (۲۶)

و کسانی که روز جزا را تصدیق می کنند. (۲۶)

وَالَّذِینَ هُم مِّنْ عَذَابِ رَبِّهِم مُّشْفِقُونَ (۲۷)

و کسانی که آنها از عذاب پروردگارشان می ترسند. (۲۷)

إِنَّ عَذَابَ رَبِّهِمْ غَیْرُ مَأْمُونٍ (۲۸)

زیرا قطعا عذاب پروردگارشان (برای هیچ کس) امن نمی شود. (۲۸)

وَالَّذِینَ هُمْ لِفُرُوجِهِمْ حَافِظُونَ (۲۹)

و کسانی که دامنشان را حفظ می کنند. (۲۹)

إِلَّا عَلَى أَزْوَاجِهِمْ أَوْ مَا مَلَکَتْ أَیْمَانُهُمْ فَإِنَّهُمْ غَیْرُ مَلُومِینَ (۳۰)

مگر برای همسرانشان یا برای کنیزانشان که اینها مورد سرزنش نیستند. (۳۰)

فَمَنِ ابْتَغَى وَرَاء ذَلِکَ فَأُوْلَئِکَ هُمُ الْعَادُونَ (۳۱)

پس کسی که غیر آن را بخواهد، آنها همان متجاوزین اند. (۳۱)

وَالَّذِینَ هُمْ لِأَمَانَاتِهِمْ وَعَهْدِهِمْ رَاعُونَ (۳۲)

و همان کسانی که آنها امانتها و تعهّداتشان را رعایت می کنند. (۳۲)

وَالَّذِینَ هُم بِشَهَادَاتِهِمْ قَائِمُونَ (۳۳)

و همان کسانی که آنها به شهادتهایشان ایستادگی می کنند. (۳۳)

وَالَّذِینَ هُمْ عَلَى صَلَاتِهِمْ یُحَافِظُونَ (۳۴)

و همان کسانی که آنها نمازشان را مواظبت می کنند. (۳۴)

أُوْلَئِکَ فِی جَنَّاتٍ مُّکْرَمُونَ (۳۵)

این دسته در بهشتها، گرامی داشته می شوند. (۳۵)

«طمع کافران»

فَمَالِ الَّذِینَ کَفَرُوا قِبَلَکَ مُهْطِعِینَ (۳۶)

پس کافران را چه می شود که به طرف تو با شتاب می آیند؟ (۳۶)

عَنِ الْیَمِینِ وَعَنِ الشِّمَالِ عِزِینَ (۳۷)

گروه گروه از طرف راست و از طرف چپ. (۳۷)

أَیَطْمَعُ کُلُّ امْرِئٍ مِّنْهُمْ أَن یُدْخَلَ جَنَّهَ نَعِیمٍ (۳۸)

آیا هر شخصی از آنها طمع دارد که در بهشت پر نعمت داخل شود؟ (۳۸)

کَلَّا إِنَّا خَلَقْنَاهُم مِّمَّا یَعْلَمُونَ (۳۹)

هرگز، ما آنها را از آنچه می دانند آفریدیم. (۳۹)

«تبدیل مردمان بد به مردمان خوب»

فَلَا أُقْسِمُ بِرَبِّ الْمَشَارِقِ وَالْمَغَارِبِ إِنَّا لَقَادِرُونَ (۴۰)

پس نه، قسم می خورم به پروردگار مشرقها و مغربها که قطعا ما قدرت داریم.(۴۰)

عَلَى أَن نُّبَدِّلَ خَیْراً مِّنْهُمْ وَمَا نَحْنُ بِمَسْبُوقِینَ (۴۱)

که آنها را به بهتر از آنها تبدیل کنیم و بر ما هرگز آنها سبقت نمی گیرند. (۴۱)

فَذَرْهُمْ یَخُوضُوا وَیَلْعَبُوا حَتَّى یُلَاقُوا یَوْمَهُمُ الَّذِی یُوعَدُونَ (۴۲)

پس آنها را به حال خود وابگذار تا در دنیا فرو روند و بازی کنند تا وقتی روزشان را که به آنها وعده داده شده است، ملاقات نمایند. (۴۲)

یَوْمَ یَخْرُجُونَ مِنَ الْأَجْدَاثِ سِرَاعاً کَأَنَّهُمْ إِلَى نُصُبٍ یُوفِضُونَ (۴۳)

روزی که از قبرها با سرعت بیرون می آیند، مثل این است که آنها به سوی بتهای خود می شتابند. (۴۳)

خَاشِعَهً أَبْصَارُهُمْ تَرْهَقُهُمْ ذِلَّهٌ ذَلِکَ الْیَوْمُ الَّذِی کَانُوا یُوعَدُونَ (۴۴)

در حالی که چشمهایشان از خشوع پایین افتاده، ذلّت و خواری بر آنها مستولی شده، این است روزی که وعده داده می شدند. (۴۴)

برداشت از آیات ۴۴ – ۱

آنچه باید سالک الی اللّه عمل کند

سالک الی اللّه باید از سوره مبارکه معارج برداشتهای زیر را داشته باشد:

۱  –  همیشه از خدای تعالی لطف و رحمت و مغفرت را طلب کند و نسبت به حقیقت و ولایت اهل بیت عصمت و طهارت علیهم السلام، حسادت نکند.

۲  –  دارای بردباری و صبر خوبی باشد و استقامت را از دست ندهد.

۳  –  هر چیزی را که کفّار از الطاف الهی بعید می دانند او نزدیک بداند و وعده های الهی را مسلم تصور کند.

۴  –  عذاب روز قیامت را برای کفار و مشرکین قطعی بداند و سختی آن عذاب را اهمیت بدهد.

۵  –  یقینا انسان اگر تزکیه نفس نکند حریص و کم طاقت خواهد بود که وقتی به او ناراحتی می رسد جزع و فزع می کند و وقتی که به او خوبی می رسد ظرفیت پذیرش آن را ندارد.

۶  –  باید انسان با خواندن نماز خود را به کمالات برساند و تا می تواند مداومت به نماز داشته باشد زیرا فرموده اند: نماز بهترین موضوعات است.

۷  –  در اموال سالک الی اللّه برای سؤال کنندگان و کسانی که از مال دنیا محروم اند حق معینی از خمس و زکات وجود دارد، که باید آن را بپردازد.

۸  –  روز جزا را قبول داشته باشد و از عذاب الهی بترسد.

۹  –  دامن خود را از آلودگی  پاک نگه دارد و تنها با همسران و آنهایی که به دست خود خریده است ابراز شهوت و شهوت جنسی کند.

۱۰  –  امانت دار باشد و عهد خود را رعایت کند.

۱۱  –  شهادت خود را هیچ گاه انکار نکند و پایبند به آن باشد.

۱۲  –  نمازها را اول وقت صحیح بخواند و احکام آن را حفظ کند.

۱۳  –  خدای تعالی را بر همه چیز قادر بداند و عالم را به اراده او قائم بداند.

سالکین الی اللّه باید نسبت به کفار بی اعتنا باشند و در بازی آنها شرکت نکنند که روز قیامت خدای تعالی  کفار را به جزای اعمالشان می رساند.

سوره مبارکه حاقه

بسم الله الرحمن الرحیم

«به نام خداوند بخشنده مهربان»

«اشاره ای به قیامت»

الْحَاقَّهُ (۱)

روز قیامت که حتما واقع شدنی است، (۱)

مَا الْحَاقَّهُ (۲)

چه روز قیامتی (۲)

وَمَا أَدْرَاکَ مَا الْحَاقَّهُ (۳)

و تو چه می دانی که روز قیامت چیست؟ (۳)

«اشاره ای به قضیه قوم عاد و ثمود»

کَذَّبَتْ ثَمُودُ وَعَادٌ بِالْقَارِعَهِ (۴)

قوم ثمود و قوم عاد عذاب کوبنده روز قیامت را تکذیب کردند. (۴)

فَأَمَّا ثَمُودُ فَأُهْلِکُوا بِالطَّاغِیَهِ (۵)

امّا ثمود بوسیله عذاب طغیانگری هلاک گردیدند. (۵)

وَأَمَّا عَادٌ فَأُهْلِکُوا بِرِیحٍ صَرْصَرٍ عَاتِیَهٍ (۶)

و امّا عاد بوسیله باد تند سوزناکی هلاک شدند. (۶)

سَخَّرَهَا عَلَیْهِمْ سَبْعَ لَیَالٍ وَثَمَانِیَهَ أَیَّامٍ حُسُوماً فَتَرَى الْقَوْمَ فِیهَا صَرْعَى کَأَنَّهُمْ أَعْجَازُ نَخْلٍ خَاوِیَهٍ (۷)

خدا هفت شب و هشت روز پی در پی آن باد را بر آنها مسخّر کرده بود. پس مردم را در آن باد می دیدی که مانند تنه های درخت خرما در روی زمین افتاده و هلاک گردیده اند. (۷)

فَهَلْ تَرَى لَهُم مِّن بَاقِیَهٍ (۸)

پس آیا کسی را از آنها باقی می بینی؟ (۸)

«اشاره ای به قضیه فرعون و حضرت نوح علیه السلام»

وَجَاء فِرْعَوْنُ وَمَن قَبْلَهُ وَالْمُؤْتَفِکَاتُ بِالْخَاطِئَهِ (۹)

و فرعون و کسی که قبل از او بود و اهل شهرهائی که زیرورو شده بودند، با خطاهای بزرگی آمدند. (۹)

فَعَصَوْا رَسُولَ رَبِّهِمْ فَأَخَذَهُمْ أَخْذَهً رَّابِیَهً (۱۰)

پس فرستاده پروردگارشان را عصیان کردند و خدا آنها را به عذاب شدیدی گرفتار فرمود. (۱۰)

إِنَّا لَمَّا طَغَى الْمَاء حَمَلْنَاکُمْ فِی الْجَارِیَهِ (۱۱)

قطعا زمانی که آب طغیان کرد، ما شما را در کشتی که حرکت می کرد، سوار کردیم. (۱۱)

لِنَجْعَلَهَا لَکُمْ تَذْکِرَهً وَتَعِیَهَا أُذُنٌ وَاعِیَهٌ (۱۲)

تا ما آن را وسیله تذکری برای شما قرار دهیم تا گوشهای شنوا آن را بگیرند و بفهمند. (۱۲)

برداشت از آیات ۱۲ – ۱۰

مواعظ الهی

سالک الی اللّه باید از مواعظ الهی سرپیچی نکند والا دچار عذاب شدید پروردگار واقع می گردد. چنان که اقوام گذشته با عصیان شان از قبیل طغیان آب و عذاب های شدید در دنیا دچار عذاب گردیدند و همه را خدای تعالی وسیله تذکری برای دیگران قرار داد تا شاید  گوش شنوا داشته باشند و حقایق را بفهمند.

«روز قیامت و نامه اعمال»

فَإِذَا نُفِخَ فِی الصُّورِ نَفْخَهٌ وَاحِدَهٌ (۱۳)

پس وقتی که در صور یک بار دمیده شود. (۱۳)

وَحُمِلَتِ الْأَرْضُ وَالْجِبَالُ فَدُکَّتَا دَکَّهً وَاحِدَهً (۱۴)

و زمین و کوهها از جا بلند شوند و یکباره متلاشی گردیدند. (۱۴)

فَیَوْمَئِذٍ وَقَعَتِ الْوَاقِعَهُ (۱۵)

پس در آن روز واقعه بزرگی روی دهد. (۱۵)

وَانشَقَّتِ السَّمَاء فَهِیَ یَوْمَئِذٍ وَاهِیَهٌ (۱۶)

و آسمان شکافته شود و در آن روز فرو می ریزد. (۱۶)

وَالْمَلَکُ عَلَى أَرْجَائِهَا وَیَحْمِلُ عَرْشَ رَبِّکَ فَوْقَهُمْ یَوْمَئِذٍ ثَمَانِیَهٌ (۱۷)

و ملائکه در اطراف آسمان قرار می گیرند و عرش پروردگارت را هشت مَلَک بالای سرشان در آن روز حمل می کنند. (۱۷)

یَوْمَئِذٍ تُعْرَضُونَ لَا تَخْفَى مِنکُمْ خَافِیَهٌ (۱۸)

در آن روز همه تان عرضه می شوید و چیزی از شما مخفی نمی ماند. (۱۸)

«حالات اصحاب یمین»

فَأَمَّا مَنْ أُوتِیَ کِتَابَهُ بِیَمِینِهِ فَیَقُولُ هَاؤُمُ اقْرَؤُوا کِتَابِیهْ (۱۹)

پس کسی که نامه اعمالش بدست راستش داده شود، می گوید: بیایید نامه اعمال مرا بخوانید. (۱۹)

إِنِّی ظَنَنتُ أَنِّی مُلَاقٍ حِسَابِیهْ (۲۰)

من یقین داشتم که صورت حسابم را خواهم دید. (۲۰)

فَهُوَ فِی عِیشَهٍ رَّاضِیَهٍ (۲۱)

پس او در زندگی رضایت بخشی خواهد بود. (۲۱)

فِی جَنَّهٍ عَالِیَهٍ (۲۲)

در بهشتی عالی. (۲۲)

قُطُوفُهَا دَانِیَهٌ (۲۳)

میوه هایش پایین آمده اند. (۲۳)

کُلُوا وَاشْرَبُوا هَنِیئاً بِمَا أَسْلَفْتُمْ فِی الْأَیَّامِ الْخَالِیَهِ (۲۴)

بخورید و بیاشامید، گوارایتان باد به خاطر آنچه که در ایام گذشته انجام دادید.(۲۴)

«حالات اصحاب شمال»

وَأَمَّا مَنْ أُوتِیَ کِتَابَهُ بِشِمَالِهِ فَیَقُولُ یَا لَیْتَنِی لَمْ أُوتَ کِتَابِیهْ (۲۵)

و امّا کسی که نامه اعمالش بدست چپش داده شود، می گوید: ای کاش نامه اعمالم به من داده نمی شد. (۲۵)

وَلَمْ أَدْرِ مَا حِسَابِیهْ (۲۶)

و من نمی دانستم که چه حسابی دارم. (۲۶)

یَا لَیْتَهَا کَانَتِ الْقَاضِیَهَ (۲۷)

ای کاش به همان مرگ تمام می شد. (۲۷)

مَا أَغْنَى عَنِّی مَالِیهْ (۲۸)

ثروت و دارایی ام مرا بی نیاز نکرد. (۲۸)

هَلَکَ عَنِّی سُلْطَانِیهْ (۲۹)

اقتدارم از دستم رفت. (۲۹)

خُذُوهُ فَغُلُّوهُ (۳۰)

او را بگیرید در غل و زنجیرش کنید. (۳۰)

ثُمَّ الْجَحِیمَ صَلُّوهُ (۳۱)

سپس او را به جهنّم بیندازید. (۳۱)

ثُمَّ فِی سِلْسِلَهٍ ذَرْعُهَا سَبْعُونَ ذِرَاعاً فَاسْلُکُوهُ (۳۲)

سپس او را در زنجیری که طولش هفتاد ذرع است ببندید. (۳۲)

إِنَّهُ کَانَ لَا یُؤْمِنُ بِاللَّهِ الْعَظِیمِ (۳۳)

قطعا او به خدای عظیم ایمان نمی آورد. (۳۳)

وَلَا یَحُضُّ عَلَى طَعَامِ الْمِسْکِینِ (۳۴)

و مردم را بر اطعام مساکین تشویق نمی کرد. (۳۴)

فَلَیْسَ لَهُ الْیَوْمَ هَاهُنَا حَمِیمٌ (۳۵)

پس او در اینجا امروز حمایت و دوستی ندارد. (۳۵)

وَلَا طَعَامٌ إِلَّا مِنْ غِسْلِینٍ (۳۶)

و خوراکی جز چرک و خون نخواهد داشت. (۳۶)

لَا یَأْکُلُهُ إِلَّا الْخَاطِؤُونَ (۳۷)

او غذائی جز آنچه خطاکاران می خورند، نخواهد خورد. (۳۷)

فَلَا أُقْسِمُ بِمَا تُبْصِرُونَ (۳۸)

پس نه، قسم به آنچه می بینید. (۳۸)

وَمَا لَا تُبْصِرُونَ (۳۹)

و آنچه نمی بینید. (۳۹)

إِنَّهُ لَقَوْلُ رَسُولٍ کَرِیمٍ (۴۰)

قطعا این قرآن گفتار رسول کریمی است. (۴۰)

وَمَا هُوَ بِقَوْلِ شَاعِرٍ قَلِیلاً مَا تُؤْمِنُونَ (۴۱)

و آن سخن شاعری نیست، امّا کم ایمان می آورید. (۴۱)

وَلَا بِقَوْلِ کَاهِنٍ قَلِیلاً مَا تَذَکَّرُونَ (۴۲)

و گفته کاهنی نیست، امّا کم متذکر می شوید. (۴۲)

تَنزِیلٌ مِّن رَّبِّ الْعَالَمِینَ (۴۳)

نازل شده ای از جانب پروردگار جهانیان است. (۴۳)

وَلَوْ تَقَوَّلَ عَلَیْنَا بَعْضَ الْأَقَاوِیلِ (۴۴)

و اگر او بر ما بعضی گفته ها را می بست. (۴۴)

لَأَخَذْنَا مِنْهُ بِالْیَمِینِ (۴۵)

ما او را با قدرت کاملمان می گرفتیم. (۴۵)

ثُمَّ لَقَطَعْنَا مِنْهُ الْوَتِینَ (۴۶)

سپس رگ وتینش را قطع می کردیم. (۴۶)

فَمَا مِنکُم مِّنْ أَحَدٍ عَنْهُ حَاجِزِینَ (۴۷)

پس احدی از شما نمی توانست از او مانع شود. (۴۷)

«قرآن برای متّقین تذکر است»

وَإِنَّهُ لَتَذْکِرَهٌ لِّلْمُتَّقِینَ (۴۸)

و قطعا آن قرآن یادآوری برای متّقین است. (۴۸)

وَإِنَّا لَنَعْلَمُ أَنَّ مِنکُم مُّکَذِّبِینَ (۴۹)

و قطعا ما می دانیم که عدّه ای از شما تکذیب کننده اند. (۴۹)

وَإِنَّهُ لَحَسْرَهٌ عَلَى الْکَافِرِینَ (۵۰)

و حتما آن مایه حسرت کافران است. (۵۰)

وَإِنَّهُ لَحَقُّ الْیَقِینِ (۵۱)

و قطعا آن حقّ است، یقین است. (۵۱)

فَسَبِّحْ بِاسْمِ رَبِّکَ الْعَظِیمِ (۵۲)

پس بنام پروردگار عظیمت تسبیح کن. (۵۲)

برداشت از آیات ۵۲ – ۳۳

عظمت قرآن و تذکر عالم ارواح

سالک الی اللّه باید از آیاتی که تلاوت شد استفاده های زیر را بکند:

۱  –  اگر می خواهد به عذاب الهی مبتلا نشود به خدای با عظمت ایمان بیاورد.

۲  –  به مساکین رسیدگی کند و مانع اطعام آنها نشود.

۳  –  اگر می خواهد روز قیامت دوستان و اولیای خدا او را تزکیه نفس کنند با ایمان کامل به مردم کمک کند.

۴  –  باید بداند که قرآن کلام خدا است و کتابی است که  حتی حروفش را خدای تعالی تنظیم کرده ولی از زبان پیامبر کریمی صادر شده و او شاعر و کاهن و جادوگر نبوده است.

۵  –  باید سالک الی اللّه در خصوص رسول اکرم صلی الله علیه و آله و قرآن معتقد باشد که قرآن به این صورت که نازل شده برای تذکر است و از جانب مربی جهانیان به دست ما برای تربیت ما رسیده است.

۶  –  پیغمبر اکرم صلی الله علیه و آله و یا هر کس دیگر حق ندارند به خدای تعالی در قرآن و تفسیر آن جمله ای را اضافه بر آن چه که هست ببندند و به او نسبت بدهند زیرا در این صورت تربیت الهی از صراط مستقیم خارج می شود و خدا را به غضب در می آورد.

۷  –  اگر دانشمندی تفسیر به رأی و یا آیه ای در قرآن و یا جمله ای به عنوان قرآن عمدا برای مردم بیان کند خدا رگ حیات او را می زند و کسی نمی تواند مانع غضب الهی گردد.

۸  –  قرآن برای اهل تقوی و کسانی که در راه تزکیه نفس زحمت کشیده اند و فطرت خود را ظاهر نموده اند یادآوری علومی است که در عالم ارواح یاد گرفته اند.

۹  –  آنهایی که به دروغ تزکیه نفس را به خود بسته اند و اعمالشان مخالف تزکیه نفس و عمل به قرآن است در نزد خدا شناخته شده اند و خدا آنها را در روز قیامت مؤاخذه خواهد فرمود.

۱۰  –  چون در قیامت همه معارفی که در عالم ارواح به ما تعلیم داده اند به طور حق الیقینی زیر سایه قرآن به یادمان می آید اگر کفران آن را کرده باشیم حسرت زیادی خواهیم خورد. والا هیچ خوف و حزنی نخواهیم داشت.

۱۱  –  ما باید به نشانه های خدا و خلقت خدای عظیم را و تربیت او را در جمیع عالم از همه عیوب پاک بدانیم و خدای عظیم را صبح و شام تسبیح بگوییم.

سوره مبارکه قلم

بسم الله الرحمن الرحیم

«به نام خداوند بخشنده مهربان»

«صفات رسول اکرم صلی الله علیه و آله»

ن وَالْقَلَمِ وَمَا یَسْطُرُونَ (۱)

«ن» قسم به قلم و آنچه می نویسند. (۱)

مَا أَنتَ بِنِعْمَهِ رَبِّکَ بِمَجْنُونٍ (۲)

که تو به نعمت و لطف پروردگارت دیوانه نیستی. (۲)

وَإِنَّ لَکَ لَأَجْراً غَیْرَ مَمْنُونٍ (۳)

و قطعا برای تو اجر بدون منّتی خواهد بود. (۳)

وَإِنَّکَ لَعَلى خُلُقٍ عَظِیمٍ (۴)

و قطعا تو دارای حُسن خُلق عظیمی هستی. (۴)

فَسَتُبْصِرُ وَیُبْصِرُونَ (۵)

پس به زودی تو می بینی و آنها هم خواهند دید. (۵)

بِأَییِّکُمُ الْمَفْتُونُ (۶)

که کدام یک از شما دیوانه هستند. (۶)

إِنَّ رَبَّکَ هُوَ أَعْلَمُ بِمَن ضَلَّ عَن سَبِیلِهِ وَهُوَ أَعْلَمُ بِالْمُهْتَدِینَ (۷)

قطعا پروردگار تو به حال کسانی که از راه او گم شده اند، داناتر است و او به حال هدایت یافتگان داناتر است. (۷)

«از کفّار اطاعت نکن»

فَلَا تُطِعِ الْمُکَذِّبِینَ (۸)

پس تکذیب کنندگان را اطاعت نکن. (۸)

وَدُّوا لَوْ تُدْهِنُ فَیُدْهِنُونَ (۹)

آنها دوست دارند که تو نرمش نشان دهی تا آنها هم نرمش نشان دهند. (۹)

برداشت از آیات ۹ – ۸

دروغ پردازی

سالک الی اللّه نباید از دروغ پردازان اطاعت کند زیرا دروغ پردازان دوست دارند مردم در مقابل دروغ شان نرمش نشان دهند.

وَلَا تُطِعْ کُلَّ حَلَّافٍ مَّهِینٍ (۱۰)

و از کسی که بسیار قسم می خورد و پست است، اطاعت نکن. (۱۰)

هَمَّازٍ مَّشَّاء بِنَمِیمٍ (۱۱)

کسی که عیب جو است و به نمّامی می رود. (۱۱)

مَنَّاعٍ لِّلْخَیْرِ مُعْتَدٍ أَثِیمٍ (۱۲)

بسیار مانع کار خوب است، متجاوز گناهکاری است. (۱۲)

عُتُلٍّ بَعْدَ ذَلِکَ زَنِیمٍ (۱۳)

بعد از آن کینه توز و خشن و زنازاده است. (۱۳)

أَن کَانَ ذَا مَالٍ وَبَنِینَ (۱۴)

به خاطر آنکه صاحب مال و فرزندان است. (۱۴)

برداشت از آیات ۱۴ – ۱۰

قسم خوردن

سالک الی اللّه از کسی که بسیار قسم می خورد و خودش را پست نشان می دهد و عیب جوی مردم و نمام است و مانع کارهای خوب است و متجاوز و گناهکار است و کینه توز و بداخلاق و معصیت کار است نباید اطاعت کند و اطاعت از آن کس نباید به خاطر آن که ثروت و فرزندان زیادی دارد باشد.

«قرآن افسانه نیست»

إِذَا تُتْلَى عَلَیْهِ آیَاتُنَا قَالَ أَسَاطِیرُ الْأَوَّلِینَ (۱۵)

وقتی که بر او آیات ما تلاوت می شود، می گوید: افسانه های قدیمیها است. (۱۵)

سَنَسِمُهُ عَلَى الْخُرْطُومِ (۱۶)

ما به زودی بر بینی او علامت ننگ می گذاریم. (۱۶)

برداشت از آیات ۱۶ – ۱۵

تکذیب آیات الهی

سالک الی اللّه  نباید گوش به گفتار کسانی که آیات خدا را تکذیب می کنند و علامت ننگ بر آنها زده شده است، بدهد.

«باغداران به خاطر انفاق نکردن به مساکین بیچاره شدند»

إِنَّا بَلَوْنَاهُمْ کَمَا بَلَوْنَا أَصْحَابَ الْجَنَّهِ إِذْ أَقْسَمُوا لَیَصْرِمُنَّهَا مُصْبِحِینَ (۱۷)

ما آنها را امتحان می کنیم، آنچنان که باغ دارها را وقتی که قسم یاد کردند که میوه های باغ را صبحگاه بچینند، امتحان نمودیم. (۱۷)

وَلَا یَسْتَثْنُونَ (۱۸)

و هیچ استثناء نکنند. (۱۸)

فَطَافَ عَلَیْهَا طَائِفٌ مِّن رَّبِّکَ وَهُمْ نَائِمُونَ (۱۹)

پس بر باغ آنها بلای فراگیری از جانب پروردگارت فرود آمد، در حالی که آنها خواب بودند. (۱۹)

فَأَصْبَحَتْ کَالصَّرِیمِ (۲۰)

پس باغ آنها مانند شب سیاه شده بود. (۲۰)

فَتَنَادَوا مُصْبِحِینَ (۲۱)

صبح یکدیگر را صدا زدند. (۲۱)

أَنِ اغْدُوا عَلَى حَرْثِکُمْ إِن کُنتُمْ صَارِمِینَ (۲۲)

که به طرف باغتان بروید، اگر مایلید میوه ها را بچینید. (۲۲)

فَانطَلَقُوا وَهُمْ یَتَخَافَتُونَ (۲۳)

آنها به طرف باغها رفتند و با هم آهسته می گفتند. (۲۳)

أَن لَّا یَدْخُلَنَّهَا الْیَوْمَ عَلَیْکُم مِّسْکِینٌ (۲۴)

که قطعا امروز نباید بر شما مسکینی وارد گردد. (۲۴)

وَغَدَوْا عَلَى حَرْدٍ قَادِرِینَ (۲۵)

و آنها در حالی صبح کردند که تصمیم داشتند با قدرت از مساکین جلوگیری کنند. (۲۵)

فَلَمَّا رَأَوْهَا قَالُوا إِنَّا لَضَالُّونَ (۲۶)

پس وقتی که باغها را دیدند، گفتند: قطعا ما گمراهیم. (۲۶)

بَلْ نَحْنُ مَحْرُومُونَ (۲۷)

بلکه ما محروم گردیده ایم. (۲۷)

قَالَ أَوْسَطُهُمْ أَلَمْ أَقُل لَّکُمْ لَوْلَا تُسَبِّحُونَ (۲۸)

آن کسی که بهتر از بقیه بود، گفت: آیا من به شما نگفتم که چرا خدا را تسبیح نمی کنید؟ (۲۸)

قَالُوا سُبْحَانَ رَبِّنَا إِنَّا کُنَّا ظَالِمِینَ (۲۹)

آنها گفتند: منزّه است پروردگار ما، قطعا ما ستمگر بوده ایم. (۲۹)

فَأَقْبَلَ بَعْضُهُمْ عَلَى بَعْضٍ یَتَلَاوَمُونَ (۳۰)

پس بعضی از آنها به بعضی رو کرده، یکدیگر را ملامت نمودند. (۳۰)

قَالُوا یَا وَیْلَنَا إِنَّا کُنَّا طَاغِینَ (۳۱)

گفتند: ای وای بر ما، قطعا ما طغیانگر بودیم. (۳۱)

عَسَى رَبُّنَا أَن یُبْدِلَنَا خَیْراً مِّنْهَا إِنَّا إِلَى رَبِّنَا رَاغِبُونَ (۳۲)

امیدواریم که پروردگارمان بهتر از آن را به ما بدهد. قطعا ما به سوی پروردگارمان اشتیاق داریم. (۳۲)

کَذَلِکَ الْعَذَابُ وَلَعَذَابُ الْآخِرَهِ أَکْبَرُ لَوْ کَانُوا یَعْلَمُونَ (۳۳)

این چنین است عذاب و عذاب آخرت بزرگتر است، اگر آنها بدانند. (۳۳)

«با مسلمانان مثل مجرمین معامله نمی شود»

إِنَّ لِلْمُتَّقِینَ عِندَ رَبِّهِمْ جَنَّاتِ النَّعِیمِ (۳۴)

قطعا برای متّقین نزد پروردگارشان بهشتهای پر نعمتی است. (۳۴)

أَفَنَجْعَلُ الْمُسْلِمِینَ کَالْمُجْرِمِینَ (۳۵)

آیا ما مسلمانان را مانند مجرمین قرار می دهیم؟ (۳۵)

مَا لَکُمْ کَیْفَ تَحْکُمُونَ (۳۶)

شما را چه شده؟ چگونه حکم می کنید؟ (۳۶)

برداشت از آیات ۳۶ – ۳۴

رعایت تقوی

سالک الی اللّه باید بداند که اگر تقوی را در تمام عمر رعایت کند به بهشت پر نعمتی خواهد رسید. و خدای تعالی مسلمین را مانند مجرمین قرار نمی دهد. بلکه مسلمین را در ناز و نعمت قرارشان خواهد داد.

أَمْ لَکُمْ کِتَابٌ فِیهِ تَدْرُسُونَ (۳۷)

آیا برای شما کتابی در این باره هست که درس بخوانید؟ (۳۷)

إِنَّ لَکُمْ فِیهِ لَمَا تَخَیَّرُونَ (۳۸)

که در آن برای شما هر چه را که اختیار می کنید، باشد. (۳۸)

أَمْ لَکُمْ أَیْمَانٌ عَلَیْنَا بَالِغَهٌ إِلَى یَوْمِ الْقِیَامَهِ إِنَّ لَکُمْ لَمَا تَحْکُمُونَ (۳۹)

یا برای شما تا روز قیامت قسمهای بلیغی که به عهده ما باشد بوده که قطعا شما هر چه می خواهید حکم کنید. (۳۹)

سَلْهُم أَیُّهُم بِذَلِکَ زَعِیمٌ (۴۰)

از آنها سؤال کن کدام یک از آنها ضامن این جریان هستند؟ (۴۰)

«بتها را خبر کنید»

أَمْ لَهُمْ شُرَکَاء فَلْیَأْتُوا بِشُرَکَائِهِمْ إِن کَانُوا صَادِقِینَ (۴۱)

یا برای آنها شریکهائی است؟ پس شریکهای خود را بیاورند، اگر راست می گویند. (۴۱)

«عذابهای روز قیامت»

یَوْمَ یُکْشَفُ عَن سَاقٍ وَیُدْعَوْنَ إِلَى السُّجُودِ فَلَا یَسْتَطِیعُونَ (۴۲)

روزی که ساق پاها برهنه می شود و به سجده دعوت می گردند، پس استطاعت ندارند. (۴۲)

خَاشِعَهً أَبْصَارُهُمْ تَرْهَقُهُمْ ذِلَّهٌ وَقَدْ کَانُوا یُدْعَوْنَ إِلَى السُّجُودِ وَهُمْ سَالِمُونَ (۴۳)

چشمهایشان خاشع است و ذلّت وجودشان را گرفته و قطعا آنها به سجده دعوت می شوند و آنها سالمند. (۴۳)

فَذَرْنِی وَمَن یُکَذِّبُ بِهَذَا الْحَدِیثِ سَنَسْتَدْرِجُهُم مِّنْ حَیْثُ لَا یَعْلَمُونَ (۴۴)

پس مرا با کسانی که به این حدیث تکذیب می کنند، وابگذار. به زودی آنها را به تدریج از آنجائی که نمی دانند، به طرف عذاب خواهیم برد. (۴۴)

وَأُمْلِی لَهُمْ إِنَّ کَیْدِی مَتِینٌ (۴۵)

و به آنها مهلت می دهم، زیرا که نقشه های من محکم است. (۴۵)

أَمْ تَسْأَلُهُمْ أَجْراً فَهُم مِّن مَّغْرَمٍ مُّثْقَلُونَ (۴۶)

یا آنکه تو از آنها اجری سؤال کرده ای که در پرداختش سنگین اند. (۴۶)

أَمْ عِندَهُمُ الْغَیْبُ فَهُمْ یَکْتُبُونَ (۴۷)

یا علم غیب نزد آنها است که آنها می نویسند. (۴۷)

«اشاره ای به قضیه حضرت یونس علیه السلام»

فَاصْبِرْ لِحُکْمِ رَبِّکَ وَلَا تَکُن کَصَاحِبِ الْحُوتِ إِذْ نَادَى وَهُوَ مَکْظُومٌ (۴۸)

پس به حکم پروردگارت صبر کن و مثل یونس نباش، آن وقتی که با اندوه خدا را خواند. (۴۸)

لَوْلَا أَن تَدَارَکَهُ نِعْمَهٌ مِّن رَّبِّهِ لَنُبِذَ بِالْعَرَاء وَهُوَ مَذْمُومٌ (۴۹)

اگر نعمتی از طرف پروردگارش به کمکش نیامده بود، به زمین خشک بیرون می افتاد و او مذمّت شده بود. (۴۹)

فَاجْتَبَاهُ رَبُّهُ فَجَعَلَهُ مِنَ الصَّالِحِینَ (۵۰)

پس پروردگارش او را پذیرفت و او را از صالحان قرارش داد. (۵۰)

برداشت از آیات ۵۰ – ۴۸

صبر

سالک الی اللّه باید بسیار صبور و بردبار باشد و به خاطر کم صبری خود را مورد غضب پروردگار قرار ندهد و مانند  حضرت یونس علیه السلام که به خاطر مختصر ضیق صدری خود را به زندان الهی مبتلا نمود، نباشد. و اگر چنین شد فورا با ذکر یونسیه از پروردگارش نعمتش را دوباره دریافت کند تا مورد مذمت خدا قرار نگیرد و خدا او را بپذیرد و از بندگان صالح خود قرارش دهد.

«آیه چشم زخم»

وَإِن یَکَادُ الَّذِینَ کَفَرُوا لَیُزْلِقُونَکَ بِأَبْصَارِهِمْ لَمَّا سَمِعُوا الذِّکْرَ وَیَقُولُونَ إِنَّهُ لَمَجْنُونٌ (۵۱)

و کسانی که کافر شده اند، وقتی که قرآن را می شنیدند چیزی نمانده بود که با چشمشان تو را بزنند و می گویند: قطعا او دیوانه است. (۵۱)

وَمَا هُوَ إِلَّا ذِکْرٌ لِّلْعَالَمِینَ (۵۲)

و حال آنکه قرآن جز این نیست که یادآوری کننده برای جهانیان است. (۵۲)

برداشت از آیات ۵۲ – ۵۱

چشم زخم

سالک الی اللّه باید خود را از چشم زخم و توجه عمیق دیگران، نگه دارد تا او را متهم نکنند و باید به وسیله آیات قرآن مردم را از خواب غفلت بیدار کند.

سوره مبارکه ملک

بسم الله الرحمن الرحیم

«به نام خداوند بخشنده مهربان»

تَبَارَکَ الَّذِی بِیَدِهِ الْمُلْکُ وَهُوَ عَلَى کُلِّ شَیْءٍ قَدِیرٌ (۱)

پر برکت است خدائی که سلطنت عالم هستی بدست او است و او بر هر چیزی توانا است. (۱)

«خلقت مرگ و زندگی»

الَّذِی خَلَقَ الْمَوْتَ وَالْحَیَاهَ لِیَبْلُوَکُمْ أَیُّکُمْ أَحْسَنُ عَمَلاً وَهُوَ الْعَزِیزُ الْغَفُورُ (۲)

آن کسی که مرگ و زندگی را خلق کرده تا شما را بیازماید که کدام یک از شما بهتر عمل می کنید و او عزیز بخشنده ای است. (۲)

«آسمانهای هفتگانه طبقه طبقه است»

الَّذِی خَلَقَ سَبْعَ سَمَاوَاتٍ طِبَاقاً مَّا تَرَى فِی خَلْقِ الرَّحْمَنِ مِن تَفَاوُتٍ فَارْجِعِ الْبَصَرَ هَلْ تَرَى مِن فُطُورٍ (۳)

آن کسی که آسمانهای هفتگانه را طبقه طبقه خلق کرده. در خلقت خدای بخشنده تفاوتی نمی بینی. پس با بینش دقیقی برگرد نگاه کن. آیا هیچ خللی مشاهده می کنی؟ (۳)

«همه خلقت را با دقّت نگاه کن»

ثُمَّ ارْجِعِ الْبَصَرَ کَرَّتَیْنِ یَنقَلِبْ إِلَیْکَ الْبَصَرُ خَاسِأً وَهُوَ حَسِیرٌ (۴)

باز هم برگردان بصیرتت را دوباره، بینائی ات به تو بر می گردد، در حالی که آن خسته و ناتوان شده است. (۴)

«شهاب ثاقب»

وَلَقَدْ زَیَّنَّا السَّمَاء الدُّنْیَا بِمَصَابِیحَ وَجَعَلْنَاهَا رُجُوماً لِّلشَّیَاطِینِ وَأَعْتَدْنَا لَهُمْ عَذَابَ السَّعِیرِ (۵)

و قطعا آسمان دنیا را با چراغهائی زینت داده ایم و آن چراغها را تیرهائی برای شیطانها قرار داده ایم و برای آنها عذاب آتش افروخته ای آماده نموده ایم. (۵)

«عذاب کافران در جهنّم و گفتگو با آنها»

وَلِلَّذِینَ کَفَرُوا بِرَبِّهِمْ عَذَابُ جَهَنَّمَ وَبِئْسَ الْمَصِیرُ (۶)

و برای کسانی که به پروردگارشان کافر شده اند، عذاب جهنّم خواهد بود و بد بازگشتی است. (۶)

إِذَا أُلْقُوا فِیهَا سَمِعُوا لَهَا شَهِیقاً وَهِیَ تَفُورُ (۷)

وقتی که در آن آتش می افتند، صدای وحشتناکی را از آن می شنوند و این آتش فوران دارد. (۷)

تَکَادُ تَمَیَّزُ مِنَ الْغَیْظِ کُلَّمَا أُلْقِیَ فِیهَا فَوْجٌ سَأَلَهُمْ خَزَنَتُهَا أَلَمْ یَأْتِکُمْ نَذِیرٌ (۸)

آنچنان که نزدیک است جهنّم از شدّت غیظ از هم جدا شود. هر زمان که فوجی از مردم در آن انداخته می شوند، موکلین دوزخ از آنها سؤال می کنند: آیا برای شما بیم دهنده ای نیامد؟ (۸)

قَالُوا بَلَى قَدْ جَاءنَا نَذِیرٌ فَکَذَّبْنَا وَقُلْنَا مَا نَزَّلَ اللَّهُ مِن شَیْءٍ إِنْ أَنتُمْ إِلَّا فِی ضَلَالٍ کَبِیرٍ (۹)

می گویند: چرا برای ما قطعا ترساننده ای آمد، ولی ما تکذیب کردیم و گفتیم: خدا چیزی را نازل نفرموده، شما جز در گمراهی بزرگی نیستید. (۹)

وَقَالُوا لَوْ کُنَّا نَسْمَعُ أَوْ نَعْقِلُ مَا کُنَّا فِی أَصْحَابِ السَّعِیرِ (۱۰)

و گفتند: اگر ما شنوا یا عاقل بودیم، در میان اهل جهنّم نمی بودیم. (۱۰)

فَاعْتَرَفُوا بِذَنبِهِمْ فَسُحْقاً لِّأَصْحَابِ السَّعِیرِ (۱۱)

پس به گناهشان اعتراف می کنند، پس دور باشند اهل جهنّم. (۱۱)

«حالات خاشعین»

إِنَّ الَّذِینَ یَخْشَوْنَ رَبَّهُم بِالْغَیْبِ لَهُم مَّغْفِرَهٌ وَأَجْرٌ کَبِیرٌ (۱۲)  

قطعا کسانی که از پروردگارشان به پنهانی در خشیت اند، برای آنها بخشش و اجر بزرگی خواهد بود. (۱۲)

«خدا پنهانیها و آشکارها را می داند»

وَأَسِرُّوا قَوْلَکُمْ أَوِ اجْهَرُوا بِهِ إِنَّهُ عَلِیمٌ بِذَاتِ الصُّدُورِ (۱۳)

و چه گفتارتان را پنهان کنید و یا آن را آشکار نمایید، قطعا خدا به آنچه در دلها است، آگاه است. (۱۳)

أَلَا یَعْلَمُ مَنْ خَلَقَ وَهُوَ اللَّطِیفُ الْخَبِیرُ (۱۴)

آیا کسی که خلق فرموده نمی داند؟ و حال اینکه او لطف کننده آگاهی است. (۱۴)

«خدای تعالی زمین را برای استفاده مردم رام کرده است»

هُوَ الَّذِی جَعَلَ لَکُمُ الْأَرْضَ ذَلُولاً فَامْشُوا فِی مَنَاکِبِهَا وَکُلُوا مِن رِّزْقِهِ وَإِلَیْهِ النُّشُورُ (۱۵)

خدا آن کسی است که زمین را رام شما کرد. پس بر او سوار بشوید و بروید و از روزی خدا بخورید که بازگشت همه به سوی او است. (۱۵)

«آیا مردم از عذاب خدا در امانند؟»

أَأَمِنتُم مَّن فِی السَّمَاء أَن یَخْسِفَ بِکُمُ الأَرْضَ فَإِذَا هِیَ تَمُورُ (۱۶)

آیا شما در امانید از کسی که در آسمان است اینکه زمین را بشکافد و شما را فرو ببرد، پس ناگهان آن زمین به لرزش خود ادامه دهد؟ (۱۶)

أَمْ أَمِنتُم مَّن فِی السَّمَاء أَن یُرْسِلَ عَلَیْکُمْ حَاصِباً فَسَتَعْلَمُونَ کَیْفَ نَذِیرِ (۱۷)

یا اینکه از کسی که در آسمان است، در امانید از اینکه بر شما باد تندی بفرستد؟ پس به زودی خواهید دانست که ترساننده های من چگونه بوده اند.(۱۷)

وَلَقَدْ کَذَّبَ الَّذِینَ مِن قَبْلِهِمْ فَکَیْفَ کَانَ نَکِیرِ (۱۸)

و قطعا کسانی که قبل از آنها بوده اند، تکذیب کردند. پس چگونه بود مجازات من؟ (۱۸)

«پرندگان را خدای تعالی در آسمان نگه می دارد»

أَوَلَمْ یَرَوْا إِلَى الطَّیْرِ فَوْقَهُمْ صَافَّاتٍ وَیَقْبِضْنَ مَا یُمْسِکُهُنَّ إِلَّا الرَّحْمَنُ إِنَّهُ بِکُلِّ شَیْءٍ بَصِیرٌ (۱۹)

آیا به پرندگانی که بالای سر آنها است که بال خود را پهن می کنند و جمع می کنند، نگاه نمی کنند؟ آنها را جز خدای رحمن چیزی نگه نمی دارد. قطعا او به هر چیزی بینا است. (۱۹)

«کافران در غروراَند»

أَمَّنْ هَذَا الَّذِی هُوَ جُندٌ لَّکُمْ یَنصُرُکُم مِّن دُونِ الرَّحْمَنِ إِنِ الْکَافِرُونَ إِلَّا فِی غُرُورٍ (۲۰)

آیا این کسی که او برای شما لشگری است، شما را غیر از خدای رحمان یاری می کند؟ کافران جز در غرور نیستند. (۲۰)

أَمَّنْ هَذَا الَّذِی یَرْزُقُکُمْ إِنْ أَمْسَکَ رِزْقَهُ بَل لَّجُّوا فِی عُتُوٍّ وَنُفُورٍ (۲۱)

یا این کسی که به شما روزی می دهد، اگر روزیش را نگه دارد؟ بلکه آنها در سرکشی و فرار در حال لجاجت اند. (۲۱)

أَفَمَن یَمْشِی مُکِبّاً عَلَى وَجْهِهِ أَهْدَى أَمَّن یَمْشِی سَوِیّاً عَلَى صِرَاطٍ مُّسْتَقِیمٍ (۲۲)

آیا کسی که به رو افتاده و راه می رود، بیشتر هدایت شده یا کسی که درست در راه راست قدم بر می دارد؟ (۲۲)

برداشت از آیات ۲۲ – ۱۵

پندهای قرآنی

سالک الی اللّه باید از آیات پانزده تا آیه بیستم سوره ملک این پندها را دریافت دارد:

۱  –  سالک الی اللّه باید از زمین بهره برداری کند و از رزقی که خدا از زمین به آنها می دهد کمال استفاده را نموده و از خدای تعالی متشکر باشد.

۲  –  به خدای تعالی ایمان داشته باشد تا در امن الهی زندگی کند.

۳  –  اگر راه صلاح را در پیش بگیرند از عذاب های ناگهانی الهی در امان اند.

۴  –  نشانه های الهی را در همه چیز با چشم عبرت ببینند و پرنده ها را که خدا در فضا نگه داشته آنها را مشاهده کنند.

۵  –  رحمانیت و مهربانی عام پروردگار را در همه چیز ببیند و کفر و غرور را کناری بگذارد.

۶  –  سالک الی اللّه نباید با خدای تعالی سرکشی و لجاجت کند و دستورات او را باید دقیقا عمل نماید.

۷  –  سالک الی اللّه باید برای خود راهنمایی که در صراط مستقیم باشد در مقابل کج رویهای دیگران انتخاب کند و از خدای تعالی در هر حال کمک بگیرد.

«شکرگذاران کم اند»

قُلْ هُوَ الَّذِی أَنشَأَکُمْ وَجَعَلَ لَکُمُ السَّمْعَ وَالْأَبْصَارَ وَالْأَفْئِدَهَ قَلِیلاً مَّا تَشْکُرُونَ (۲۳)

بگو: خدا آن کسی است که شما را خلق کرد و برای شما شنوائی و بینائیهائی و قلبهائی قرار داد، چه کم شکر می کنید. (۲۳)

قُلْ هُوَ الَّذِی ذَرَأَکُمْ فِی الْأَرْضِ وَإِلَیْهِ تُحْشَرُونَ (۲۴)

بگو: او کسی است که شما را در زمین آفرید و به سوی او محشور می گردید.(۲۴)

وَیَقُولُونَ مَتَى هَذَا الْوَعْدُ إِن کُنتُمْ صَادِقِینَ (۲۵)

و آنها می گویند: این وعده چه زمانی انجام خواهد شد، اگر شما راست می گویید؟ (۲۵)

«علم قیامت در دست خدا است»

قُلْ إِنَّمَا الْعِلْمُ عِندَ اللَّهِ وَإِنَّمَا أَنَا نَذِیرٌ مُّبِینٌ (۲۶)  

بگو: جز این نیست که علم آن در نزد خدا است و من جز ترساننده آشکارائی نیستم. (۲۶)

فَلَمَّا رَأَوْهُ زُلْفَهً سِیئَتْ وُجُوهُ الَّذِینَ کَفَرُوا وَقِیلَ هَذَا الَّذِی کُنتُم بِهِ تَدَّعُونَ (۲۷)

زمانی که آن وعده را از نزدیک ببینند، صورت کسانی که کافر شده اند زشت می شود و به آنها گفته می شود: این است آن چیزی که شما درخواست آن را داشتید.(۲۷)

قُلْ أَرَأَیْتُمْ إِنْ أَهْلَکَنِیَ اللَّهُ وَمَن مَّعِیَ أَوْ رَحِمَنَا فَمَن یُجِیرُ الْکَافِرِینَ مِنْ عَذَابٍ أَلِیمٍ (۲۸)

بگو: چه می بینید اگر خدا من و کسانی که با من هستند، همه را هلاک کند یا به ما مهربانی کند، پس چه کسی کافران را از عذاب دردناک پناه می دهد؟ (۲۸)

«باید به خدا ایمان آورد و به او توکل نمود»

قُلْ هُوَ الرَّحْمَنُ آمَنَّا بِهِ وَعَلَیْهِ تَوَکَّلْنَا فَسَتَعْلَمُونَ مَنْ هُوَ فِی ضَلَالٍ مُّبِینٍ (۲۹)

بگو: او خدای رحمان است، به او ایمان آوردیم و بر او توکل کردیم، پس به زودی خواهید دانست چه کسی در گمراهی آشکاری است. (۲۹)

قُلْ أَرَأَیْتُمْ إِنْ أَصْبَحَ مَاؤُکُمْ غَوْراً فَمَن یَأْتِیکُم بِمَاء مَّعِینٍ (۳۰)

بگو: چه می بینید اگر زمانی آبهای شما فرو رود، چه کسی آب گوارائی به شما خواهد داد؟ (۳۰)

سوره مبارکه تحریم

بسم الله الرحمن الرحیم

«به نام خداوند بخشنده مهربان»

«آنچه را خدای تعالی حلال کرده بر خود حرام نکنید»

یَا أَیُّهَا النَّبِیُّ لِمَ تُحَرِّمُ مَا أَحَلَّ اللَّهُ لَکَ تَبْتَغِی مَرْضَاتَ أَزْوَاجِکَ وَاللَّهُ غَفُورٌ رَّحِیمٌ (۱)

ای پیامبر، چرا آنچه را که خدا برای تو حلال کرده، به خاطر بدست آوردن رضایت همسرانت بر خود حرام می کنی؟ و خدا بخشنده مهربانی است. (۱)

قَدْ فَرَضَ اللَّهُ لَکُمْ تَحِلَّهَ أَیْمَانِکُمْ وَاللَّهُ مَوْلَاکُمْ وَهُوَ الْعَلِیمُ الْحَکِیمُ (۲)

قطعا خدا برای شما راه حلال شدن قسمهایتان را دستور فرموده و خدا مولای شما است و او دانای حکیمی است. (۲)

«زشتی افشاء سرّ»

وَإِذْ أَسَرَّ النَّبِیُّ إِلَى بَعْضِ أَزْوَاجِهِ حَدِیثاً فَلَمَّا نَبَّأَتْ بِهِ وَأَظْهَرَهُ اللَّهُ عَلَیْهِ عَرَّفَ بَعْضَهُ وَأَعْرَضَ عَن بَعْضٍ فَلَمَّا نَبَّأَهَا بِهِ قَالَتْ مَنْ أَنبَأَکَ هَذَا قَالَ نَبَّأَنِیَ الْعَلِیمُ الْخَبِیرُ (۳)

و زمانی که پیغمبر سرّی را به بعضی از همسرانش گفت و چون آن را افشا کرد و خدا آن را بر پیغمبر ظاهر نمود، بعضی از آن را شناساند و بقیه را بازگو نکرد. پس وقتی که پیغمبر به او مطلب را خبر داد، آن زن گفت: چه کسی به تو این را خبر داده؟ پیامبر فرمود: دانای آگاهی به من خبر داده است. (۳)

«توبه دو زن پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله»

إِن تَتُوبَا إِلَى اللَّهِ فَقَدْ صَغَتْ قُلُوبُکُمَا وَإِن تَظَاهَرَا عَلَیْهِ فَإِنَّ اللَّهَ هُوَ مَوْلَاهُ وَجِبْرِیلُ وَصَالِحُ الْمُؤْمِنِینَ وَالْمَلَائِکَهُ بَعْدَ ذَلِکَ ظَهِیرٌ (۴)

اگر شما دو نفر از کار خود به درگاه خدا توبه کنید که قطعا دلهایتان منحرف شده و اگر بر ضدّ پیغمبر تظاهر کنید، پس قطعا سرپرست او خدا است و جبرئیل و شایسته ای از مؤمنین و ملائکه بعد از آن پشتیبان اویند. (۴)

عَسَى رَبُّهُ إِن طَلَّقَکُنَّ أَن یُبْدِلَهُ أَزْوَاجاً خَیْراً مِّنکُنَّ مُسْلِمَاتٍ مُّؤْمِنَاتٍ قَانِتَاتٍ تَائِبَاتٍ عَابِدَاتٍ سَائِحَاتٍ ثَیِّبَاتٍ وَأَبْکَاراً (۵)

امید است که پروردگار او اگر شما را طلاق بدهد، همسرانی بهتر از شما که مسلمان باشند، مؤمن باشند، متواضع باشند، توبه کننده باشند، عابد باشند، هجرت کننده باشند، غیر باکره یا باکره باشند، عوض شما به او عنایت فرماید. (۵)

«دستور مراقبت از اهل بیت خود و نجات آنها از آتش»

یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا قُوا أَنفُسَکُمْ وَأَهْلِیکُمْ نَاراً وَقُودُهَا النَّاسُ وَالْحِجَارَهُ عَلَیْهَا مَلَائِکَهٌ غِلَاظٌ شِدَادٌ لَا یَعْصُونَ اللَّهَ مَا أَمَرَهُمْ وَیَفْعَلُونَ مَا یُؤْمَرُونَ (۶)

ای کسانی که ایمان آورده اید، خودتان و اهلتان را از آتشی که هیزمش مردم و سنگها است، نگه دارید. بر آن آتش ملائکه غلاظ و شداد موکلند که این ملائکه آنچه را که خدا به آنها امر می کند، عصیان نمی کنند و انجام می دهند آنچه به آنها فرمان داده می شود. (۶)

«معذرت خواهی کافران فایده ای ندارد»

یَا أَیُّهَا الَّذِینَ کَفَرُوا لَا تَعْتَذِرُوا الْیَوْمَ إِنَّمَا تُجْزَوْنَ مَا کُنتُمْ تَعْمَلُونَ (۷)  

ای کسانی که کافر شده اید، امروز عذرخواهی نکنید. جز این نیست که آنچه کرده اید جزا داده می شوید. (۷)

«توبه نصوح»

یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا تُوبُوا إِلَى اللَّهِ تَوْبَهً نَّصُوحاً عَسَى رَبُّکُمْ أَن یُکَفِّرَ عَنکُمْ سَیِّئَاتِکُمْ وَیُدْخِلَکُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِی مِن تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ یَوْمَ لَا یُخْزِی اللَّهُ النَّبِیَّ وَالَّذِینَ آمَنُوا مَعَهُ نُورُهُمْ یَسْعَى بَیْنَ أَیْدِیهِمْ وَبِأَیْمَانِهِمْ یَقُولُونَ رَبَّنَا أَتْمِمْ لَنَا نُورَنَا وَاغْفِرْ لَنَا إِنَّکَ عَلَى کُلِّ شَیْءٍ قَدِیرٌ (۸)

ای کسانی که ایمان آورده اید، توبه کنید به سوی خدا با توبه نصوح. امید است پروردگارتان گناهانتان را جبران کند و در بهشتهائی که از دامن آنها نهرها جاری است داخلتان نماید در روزی که خدا، پیغمبر و کسانی را که با او ایمان آورده اند خوار و ذلیل نمی کند. نور آنها در پیش رویشان و طرف راستشان در حرکت است. می گویند: پروردگار ما، نور ما را برایمان کامل کن و ما را بیامرز که تو بر هر چیزی توانایی. (۸)

«جهاد با کفّار»

یَا أَیُّهَا النَّبِیُّ جَاهِدِ الْکُفَّارَ وَالْمُنَافِقِینَ وَاغْلُظْ عَلَیْهِمْ وَمَأْوَاهُمْ جَهَنَّمُ وَبِئْسَ الْمَصِیرُ (۹)

ای پیغمبر، با کفّار و منافقین جهاد کن و بر آنها سخت بگیر و مأوای آنها جهنّم است و بد بازگشتی است. (۹)

«زنهای بد مانند زن نوح و زن لوط»

ضَرَبَ اللَّهُ مَثَلاً لِّلَّذِینَ کَفَرُوا اِمْرَأَهَ نُوحٍ وَاِمْرَأَهَ لُوطٍ کَانَتَا تَحْتَ عَبْدَیْنِ مِنْ عِبَادِنَا صَالِحَیْنِ فَخَانَتَاهُمَا فَلَمْ یُغْنِیَا عَنْهُمَا مِنَ اللَّهِ شَیْئاً وَقِیلَ ادْخُلَا النَّارَ مَعَ الدَّاخِلِینَ (۱۰)

خدا برای کسانی که کافر شده اند مثلی می زند، زن نوح و زن لوط را. آن دو تحت (فرمان) دو نفر از بندگان صالح ما بوده اند. پس به آنها خیانت کردند و ارتباط با آن دو پیغمبر برای آن دو زن چیزی از عذاب الهی را از آنها بی نیاز نکرد و به آنها گفته شد: در آتش با واردشوندگان شما هم وارد شوید. (۱۰)

«زنهای خوب مانند زن فرعون و مریم مادر عیسی علیه السلام»

وَضَرَبَ اللَّهُ مَثَلاً لِّلَّذِینَ آمَنُوا اِمْرَأَهَ فِرْعَوْنَ إِذْ قَالَتْ رَبِّ ابْنِ لِی عِندَکَ بَیْتاً فِی الْجَنَّهِ وَنَجِّنِی مِن فِرْعَوْنَ وَعَمَلِهِ وَنَجِّنِی مِنَ الْقَوْمِ الظَّالِمِینَ (۱۱)

و خدا برای کسانی که ایمان آورده اند، مثلی می زند. زن فرعون زمانی که عرض کرد: پروردگار من، برای من در نزد خودت در بهشت خانه ای بنا کن ومرا از فرعون و کارش نجات مرحمت فرما و مرا از مردم ستمگر نجات ده. (۱۱)

وَمَرْیَمَ ابْنَتَ عِمْرَانَ الَّتِی أَحْصَنَتْ فَرْجَهَا فَنَفَخْنَا فِیهِ مِن رُّوحِنَا وَصَدَّقَتْ بِکَلِمَاتِ رَبِّهَا وَکُتُبِهِ وَکَانَتْ مِنَ الْقَانِتِینَ (۱۲)

و مریم دختر عمران آن خانمی که دامنش را پاک نگه داشت، پس ما از روحمان در آن دمیدیم و سخنان و کتابهای پروردگارش را تصدیق کرد و از مطیعان و خشوع کنندگان بود. (۱۲)

برداشت از آیات ۱۲ – ۱

برداشت هایی از سوره تحریم

سالک الی اللّه باید از سوره مبارکه تحریم معارف و حقایق زیر را استفاده کند و به کار ببندد:

۱  –  خود را آن چنان در صراط مستقیم دین قرار دهد که هر چه را که خدا حرام کرده، حرام بداند و هر چه را که خدا حلال کرده، حلال بداند و رعایت حال نزدیک ترین کسانی که با او هستند و جلب رضایت آنها را در این ارتباط نکند و بداند که حتی خدای تعالی راه حلال شدن قسم ها را دستور داده و خدا فرمانده بامحبتی نسبت به بندگان خودش می باشد.

۲  –  سالک الی اللّه نباید اسرار دیگران را افشاء کند اگر چه همسر او باشد.

۳  –  باید بداند که خدای تعالی بعضی از خبرهای پنهانی را به پیامبر اکرم  صلی الله علیه و آله می دهد و اولیای خدا که به پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله اقتدا کرده اند از بسیاری از اخبار سرّی مطلع اند.

۴  –  سالک الی اللّه باید بداند که خدای تعالی ولی مؤمنین است و حضرت جبرئیل و علی بن ابیطالب علیه السلام و یازده فرزندش علیهم السلام و کلیه ملائکه پشتیبان خدا هستند.

۵  –  اگر انسان، دوستان یا همسر موافقی در راه ایمان نداشته باشد و برای خدا از آنها صرف نظر کند خدای تعالی دوستان و همسران پاک و پاکیزه ای که بنده خدا باشند به او عنایت می کند.

۶  –  سالک الی اللّه باید علاوه بر آن  که خودش را از آتش جهنم نجات می دهد اهل و عیالش را هم از آتش جهنم حفظ کند و نگذارد آنها از صراط مستقیم منحرف شوند.

۷  –  تا می تواند باید کاری که مجبور شود از خدا و مردم معذرت خواهی کند انجام ندهد.

۸  –  سالک الی اللّه باید پس از یقظه و بیداری توبه نصوح کند که اگر توبه ای که بازگشت نداشته باشد، انجام داد، خدای تعالی گناهان گذشته اش را جبران می کند و وارد بهشتش می نماید و اگر پیروی از پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله بکند خوار و ذلیل نمی شود بلکه وسائل هدایتش پیشاپیش او را به کمالات می رساند و خدای تعالی برای موفقیت و تزکیه نفس و کمالاتش دعایش را مستجاب می کند زیرا خدای تعالی بر هر چیزی قادر است.

۹  –  سالک الی اللّه باید با کفار و منافقین جهاد کند یعنی آنها را به هر نحوی که هست به طرف حقیقت دعوت کند و اگر دعوتش را قبول نکردند  در دوری از آنها سخت بگیرد زیرا در آخرت مأوای آنها جهنم است.

۱۰  –  مردهای سالک الی اللّه باید به هر نحوی که هست با شرح صدر با همسرانشان زندگی کنند و سخن از جدایی و طلاق نگویند آن چنان که حضرت نوح علیه السلام و حضرت لوط علیه السلام تا لحظه ای که خدا بر زنهای آنها غضب فرمود از آنها جدا نشدند.

۱۱  –  خانم های سالک الی اللّه باید حضرت آسیه علیهاالسلام همسر فرعون را الگوی خود قرار دهند و آن چنان با شرح صدر با شوهرهایشان در هر وضعی که شوهرها باشند زندگی کنند تا مانند حضرت آسیه علیهاالسلام مورد لطف پروردگار قرار بگیرند. آسیه علیهاالسلام در ردیف زنهای بزرگ عالم مانند حضرت خدیجه کبری علیهاالسلام و حضرت مریم علیهاالسلام و حضرت حوا علیهاالسلام قرار گرفت با این که نه همسر پیغمبر بود و نه مادر پیغمبر بلکه تنها به خاطر بندگی خدا به آن مقام رسید.

۱۲  –  خانم های سالک الی اللّه باید در عبادت و بندگی و درستی و صداقت و پاکدامنی به حضرت مریم علیهاالسلام اقتدا کنند تا مورد لطف پروردگار قرار گیرند.

سوره مبارکه طلاق

بسم الله الرحمن الرحیم

«به نام خداوند بخشنده مهربان»

«احکام طلاق و عدّه زنها»

یَا أَیُّهَا النَّبِیُّ إِذَا طَلَّقْتُمُ النِّسَاء فَطَلِّقُوهُنَّ لِعِدَّتِهِنَّ وَأَحْصُوا الْعِدَّهَ وَاتَّقُوا اللَّهَ رَبَّکُمْ لَا تُخْرِجُوهُنَّ مِن بُیُوتِهِنَّ وَلَا یَخْرُجْنَ إِلَّا أَن یَأْتِینَ بِفَاحِشَهٍ مُّبَیِّنَهٍ وَتِلْکَ حُدُودُ اللَّهِ وَمَن یَتَعَدَّ حُدُودَ اللَّهِ فَقَدْ ظَلَمَ نَفْسَهُ لَا تَدْرِی لَعَلَّ اللَّهَ یُحْدِثُ بَعْدَ ذَلِکَ أَمْراً (۱)

ای پیامبر، وقتی که خواستید زنان را طلاق دهید، آنها را با وقت عدّه شان طلاق دهید و حساب عدّه را نگه دارید و تقوای خدا را که پروردگارتان است داشته باشید، زنهایتان را از خانه هایشان بیرون نکنید و آنها نباید جز در وقتی که کار زشت آشکارائی انجام دادند بیرون روند و این حدود خدا است و کسی که از حدود خدا تجاوز کند، قطعا به خودش ظلم کرده. تو نمی دانی، شاید خدا بعد از آن کاری را احداث کند. (۱)

فَإِذَا بَلَغْنَ أَجَلَهُنَّ فَأَمْسِکُوهُنَّ بِمَعْرُوفٍ أَوْ فَارِقُوهُنَّ بِمَعْرُوفٍ وَأَشْهِدُوا ذَوَیْ عَدْلٍ مِّنکُمْ وَأَقِیمُوا الشَّهَادَهَ لِلَّهِ ذَلِکُمْ یُوعَظُ بِهِ مَن کَانَ یُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْیَوْمِ الْآخِرِ وَمَن یَتَّقِ اللَّهَ یَجْعَل لَّهُ مَخْرَجاً (۲)

پس وقتی که عدّه آنها به پایان رسید، به خوبی آنها را نگه دارید یا با خوبی از آنها جدا شوید و عادلی را از خودتان شاهد بگیرید و برای خدا شهادت بدهید. آن برای شما موعظه است، کسی که مؤمن به خدا و روز قیامت باشد به آن سفارش می شود و کسی که تقوای الهی را پیشه کند، خدا برای او نجاتی عنایت می فرماید.(۲)

«تقوی سبب وسعت رزق می شود»

وَیَرْزُقْهُ مِنْ حَیْثُ لَا یَحْتَسِبُ وَمَن یَتَوَکَّلْ عَلَى اللَّهِ فَهُوَ حَسْبُهُ إِنَّ اللَّهَ بَالِغُ أَمْرِهِ قَدْ جَعَلَ اللَّهُ لِکُلِّ شَیْءٍ قَدْراً (۳)

و به او روزی می دهد از جائی که گمان ندارد و کسی که بر خدا توکل کند، پس خدا او را کفایت می کند. قطعا خدا فرمان خود را به پایان می رساند، قطعا خدا برای هر چیزی اندازه ای قرار داده است. (۳)

«احکام عدّه طلاق»

وَاللَّائِی یَئِسْنَ مِنَ الْمَحِیضِ مِن نِّسَائِکُمْ إِنِ ارْتَبْتُمْ فَعِدَّتُهُنَّ ثَلَاثَهُ أَشْهُرٍ وَاللَّائِی لَمْ یَحِضْنَ وَأُوْلَاتُ الْأَحْمَالِ أَجَلُهُنَّ أَن یَضَعْنَ حَمْلَهُنَّ وَمَن یَتَّقِ اللَّهَ یَجْعَل لَّهُ مِنْ أَمْرِهِ یُسْراً (۴)

و کسانی که از زنهای شما از حیض یائسه گردیده اند، اگر درباره آنها شک کنید، پس عدّه آنها سه ماه است و همچنین زنانی که حیض نشده اند. و زنهائی که حامله هستند، عدّه آنها این است که فرزندشان را بزایند و کسی که تقوای الهی را رعایت کند، خدا برای او در کارش آسانی قرار می دهد. (۴)

«تقوی گناهان گذشته را جبران می کند»

ذَلِکَ أَمْرُ اللَّهِ أَنزَلَهُ إِلَیْکُمْ وَمَن یَتَّقِ اللَّهَ یُکَفِّرْ عَنْهُ سَیِّئَاتِهِ وَیُعْظِمْ لَهُ أَجْراً (۵)  

آن دستور خدا است که آن را بر شما نازل فرموده و کسی که تقوای الهی را رعایت کند، خدا گناهان او را جبران می کند و اجر او را بزرگ قرار می دهد. (۵)

برداشت از آیات ۵ – ۲

فوائد تقوی

سالک الی اللّه اگر تقوی را برای خدا رعایت کند به مسائل زیر موفق می شود:

۱  –  خدای تعالی در تمام امور برای او فرجی می رساند.

۲  –  از جایی که گمان ندارد روزی معنوی و مادی اش را تأمین می کند.

۳  –  اگر به خدای تعالی توکل کند خدا او را کفایت می نماید.

۴  –  مشکلات او را آسان می گرداند.

۵  –  گناهانش را جبران می کند.

۶  –  اجرش را بزرگ قرار می دهد.

«اظهار محبّت به همسران»

أَسْکِنُوهُنَّ مِنْ حَیْثُ سَکَنتُم مِّن وُجْدِکُمْ وَلَا تُضَارُّوهُنَّ لِتُضَیِّقُوا عَلَیْهِنَّ وَإِن کُنَّ أُولَاتِ حَمْلٍ فَأَنفِقُوا عَلَیْهِنَّ حَتَّى یَضَعْنَ حَمْلَهُنَّ فَإِنْ أَرْضَعْنَ لَکُمْ فَآتُوهُنَّ أُجُورَهُنَّ وَأْتَمِرُوا بَیْنَکُم بِمَعْرُوفٍ وَإِن تَعَاسَرْتُمْ فَسَتُرْضِعُ لَهُ أُخْرَى (۶)

آن زنها را هر جا که خودتان زندگی می کنید که در توانتان هست، اسکان دهید و به آنها ضرر نرسانید تا کار را بر آنان تنگ کنید و اگر حامله باشند، باید مخارج آنها را تا وقتی که وضع حمل کنند بدهید و اگر برای شما به فرزندشان شیر دادند، مزد آنها را بدهید و با یکدیگر با نیکی و محبّت مشورت کنید و اگر نتوانستید توافق کنید و کار برای شما سخت شد، پس زن دیگری به آن بچّه شیر دهد. (۶)

«انفاق برای وسعت رزق»

لِیُنفِقْ ذُو سَعَهٍ مِّن سَعَتِهِ وَمَن قُدِرَ عَلَیْهِ رِزْقُهُ فَلْیُنفِقْ مِمَّا آتَاهُ اللَّهُ لَا یُکَلِّفُ اللَّهُ نَفْساً إِلَّا مَا آتَاهَا سَیَجْعَلُ اللَّهُ بَعْدَ عُسْرٍ یُسْراً (۷)

آنهائی که امکانات وسیعی دارند، باید از امکانات خود انفاق کنند و کسی که روزیش تنگ شده، از آنچه خدا به او داده بدهد، خدا کسی را جز به آن مقداری که به او عنایت کرده، تکلیف نمی کند. خدا به زودی بعد از سختی آسانی را قرار می دهد. (۷)

برداشت از آیه ۷

انفاق

سالک الی اللّه اگر ثروتمند است از ثروتش باید انفاق کند و اگر تنگ دست است باز هم از همان مقداری که دارد انفاق نماید تا خدا بعد از سختی، آسانی را نصیب او گرداند.

«سختگیری در حساب»

وَکَأَیِّن مِّن قَرْیَهٍ عَتَتْ عَنْ أَمْرِ رَبِّهَا وَرُسُلِهِ فَحَاسَبْنَاهَا حِسَاباً شَدِیداً وَعَذَّبْنَاهَا عَذَاباً نُّکْراً (۸)

و چه بسیار آبادیهائی که از امر پروردگارشان و پیامبران او سرپیچی کردند، پس ما به شدّت به حسابشان رسیدیم و آنها را به عذاب ناشناخته ای مجازاتشان نمودیم. (۸)

فَذَاقَتْ وَبَالَ أَمْرِهَا وَکَانَ عَاقِبَهُ أَمْرِهَا خُسْراً (۹)

پس آنها اثر بد کارشان را چشیدند و عاقبت کارشان زیان بود. (۹)

«صاحبان مغز باید تقوی داشته باشند»

أَعَدَّ اللَّهُ لَهُمْ عَذَاباً شَدِیداً فَاتَّقُوا اللَّهَ یَا أُوْلِی الْأَلْبَابِ الَّذِینَ آمَنُوا قَدْ أَنزَلَ اللَّهُ إِلَیْکُمْ ذِکْراً (۱۰)

خدا برای آنها عذاب سختی آماده کرده است. پس تقوای الهی را ای صاحبان مغزی که ایمان به خدا آورده اید، رعایت کنید. قطعا خدا برای شما چیزی را که از خواب غفلت بیدارتان می کند، نازل فرموده است. (۱۰)

«پیامبران مردم را از ظلمت به نور خارج می کنند»

رَّسُولاً یَتْلُو عَلَیْکُمْ آیَاتِ اللَّهِ مُبَیِّنَاتٍ لِّیُخْرِجَ الَّذِینَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ مِنَ الظُّلُمَاتِ إِلَى النُّورِ وَمَن یُؤْمِن بِاللَّهِ وَیَعْمَلْ صَالِحاً یُدْخِلْهُ جَنَّاتٍ تَجْرِی مِن تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِینَ فِیهَا أَبَداً قَدْ أَحْسَنَ اللَّهُ لَهُ رِزْقاً (۱۱)

پیامبری که بر شما آیات روشن خدا را تلاوت می کند تا خارج کند از تاریکیها به نور کسانی را که ایمان آورده و عمل صالح نموده اند و کسی که به خدا ایمان بیاورد و عمل صالح کند، خدا او را وارد بهشتهائی می کند که از دامن آنها نهرها جاری است که همیشه و دائما در آن بهشتها خواهد بود و خدا چه نیکو رزقی برای او قرار داده است. (۱۱)

برداشت از آیات ۱۱ – ۱۰

سالک الی اللّه باید در کنار مراحل تزکیه نفس تقوی را بخاطر خدا رعایت کند و خود را صاحب مغز و حقیقت معرفی نماید زیرا خدای تعالی بر او قرآن که یادآوری کننده حقایق فطری او است، بر او نازل فرموده است و هم چنین پیامبرانی را که آیات روشن الهی را بخاطر آن که آنها را از ظلمات به سوی نور بکشاند به سوی آنها فرستاده است تا آنها اهل بهشت جاویدان گردند و خدای تعالی رزق نیکویی به آنها عنایت فرماید.

«زمین هم مثل آسمان هفتگانه است»

اللَّهُ الَّذِی خَلَقَ سَبْعَ سَمَاوَاتٍ وَمِنَ الْأَرْضِ مِثْلَهُنَّ یَتَنَزَّلُ الْأَمْرُ بَیْنَهُنَّ لِتَعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ عَلَى کُلِّ شَیْءٍ قَدِیرٌ وَأَنَّ اللَّهَ قَدْ أَحَاطَ بِکُلِّ شَیْءٍ عِلْماً (۱۲)

خدا کسی است که هفت آسمان و مثل آن را از زمین خلق فرمود. فرمان خدا بین زمینها و آسمانها نازل می شود، برای آنکه بدانید قطعا خدا بر هر چیزی قادر است و قطعا خدا به هر چیزی احاطه علمی دارد. (۱۲)

سوره مبارکه تغابن

بسم الله الرحمن الرحیم

«به نام خداوند بخشنده مهربان»

یُسَبِّحُ لِلَّهِ مَا فِی السَّمَاوَاتِ وَمَا فِی الْأَرْضِ لَهُ الْمُلْکُ وَلَهُ الْحَمْدُ وَهُوَ عَلَى کُلِّ شَیْءٍ قَدِیرٌ (۱)

برای خدا آنچه در آسمانها و آنچه در زمین است، تسبیح می کنند. برای خدا مالکیت و برای خدا ستایش است و او بر هر چیزی قادر است. (۱)

«خدا همه را مساوی خلق فرموده است»

هُوَ الَّذِی خَلَقَکُمْ فَمِنکُمْ کَافِرٌ وَمِنکُم مُّؤْمِنٌ وَاللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِیرٌ (۲)

آن خدا کسی است که شما را آفرید، پس بعضی از شما کافر و بعضی از شما مؤمن شدید و خدا به آنچه می کنید بینا است. (۲)

«خدای تعالی چه نیکو شما را صورت بندی فرموده است»

خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ بِالْحَقِّ وَصَوَّرَکُمْ فَأَحْسَنَ صُوَرَکُمْ وَإِلَیْهِ الْمَصِیرُ (۳)

خدا آسمانها و زمین را به حقّ خلق فرموده و شما را صورت بندی کرد و چه نیکو شما را صورت بندی کرده است و به سوی خدا بازگشت خواهد بود. (۳)

«احاطه علمی خدای تعالی»

یَعْلَمُ مَا فِی السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَیَعْلَمُ مَا تُسِرُّونَ وَمَا تُعْلِنُونَ وَاللَّهُ عَلِیمٌ بِذَاتِ الصُّدُورِ (۴)

آنچه در آسمانها و زمین است، خدا می داند و آنچه را که شما پنهان می کنید و آنچه را که علنی می کنید، او می داند و خدا به آنچه در سینه ها است آگاه است. (۴)

«گذشتگان طعم عذاب را چشیده اند»

أَلَمْ یَأْتِکُمْ نَبَأُ الَّذِینَ کَفَرُوا مِن قَبْلُ فَذَاقُوا وَبَالَ أَمْرِهِمْ وَلَهُمْ عَذَابٌ أَلِیمٌ (۵)

آیا خبر کسانی که قبلاً کافر شده اند به شما نرسیده؟ آنها طعم مجازات کار خود را چشیدند و برای آنها عذاب دردناکی خواهد بود. (۵)

ذَلِکَ بِأَنَّهُ کَانَت تَّأْتِیهِمْ رُسُلُهُم بِالْبَیِّنَاتِ فَقَالُوا أَبَشَرٌ یَهْدُونَنَا فَکَفَرُوا وَتَوَلَّوا وَّاسْتَغْنَى اللَّهُ وَاللَّهُ غَنِیٌّ حَمِیدٌ (۶)

آن به خاطر این است که پیامبرانشان با دلایلی برای آنها آمدند، پس آنها گفتند: آیا بشری می خواهد ما را هدایت کند؟ پس کافر شدند و پشت کردند و خدا بی نیاز است و خدا غنی ستوده ای است. (۶)

«همه در قیامت زنده می شوند»

زَعَمَ الَّذِینَ کَفَرُوا أَن لَّن یُبْعَثُوا قُلْ بَلَى وَرَبِّی لَتُبْعَثُنَّ ثُمَّ لَتُنَبَّؤُنَّ بِمَا عَمِلْتُمْ وَذَلِکَ عَلَى اللَّهِ یَسِیرٌ (۷)

کسانی که کافرند گمان می کنند که هرگز در قیامت زنده نمی شوند بگو: چرا! به پروردگارم قسم حتما زنده می شوید سپس به آنچه عمل کرده اید آگاه می گردید و آن بر خدا آسان است. (۷)

فَآمِنُوا بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ وَالنُّورِ الَّذِی أَنزَلْنَا وَاللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ خَبِیرٌ (۸)

پس به خدا و رسولش و نوری که ما نازل کرده ایم ایمان بیاورید و خدا به آنچه عمل می کنید آگاه است. (۸)

یَوْمَ یَجْمَعُکُمْ لِیَوْمِ الْجَمْعِ ذَلِکَ یَوْمُ التَّغَابُنِ وَمَن یُؤْمِن بِاللَّهِ وَیَعْمَلْ صَالِحاً یُکَفِّرْ عَنْهُ سَیِّئَاتِهِ وَیُدْخِلْهُ جَنَّاتٍ تَجْرِی مِن تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِینَ فِیهَا أَبَداً ذَلِکَ الْفَوْزُ الْعَظِیمُ (۹)  

آن روز خدا همه شما را برای روز اجتماع جمع تان می کند آن روز خسارت و پشیمانی است و کسی که به خدا ایمان بیاورد و عمل صالح انجام بدهد، گناهانش جبران می شود و در بهشتهائی که از دامن آن نهرها جاری است و همیشه در آن مخلّد خواهند بود داخل می شود. آن فوز عظیمی است. (۹)

برداشت از آیات ۹ – ۸

ایمان

سالک الی اللّه باید به خدا و پیغمبر صلی الله علیه و آله و نوری که از عرش برای هدایت مردم نازل فرموده که منظور ائمه اطهار علیهم السلام هستند ایمان بیاورد و عمل صالح کند تا خدای تعالی سیئات او را خیرات کند و آنها را الی الابد در بهشت جاویدان مستقر فرماید که این بزرگترین موفقیتی است که نصیب آنها می گردد.

وَالَّذِینَ کَفَرُوا وَکَذَّبُوا بِآیَاتِنَا أُوْلَئِکَ أَصْحَابُ النَّارِ خَالِدِینَ فِیهَا وَبِئْسَ الْمَصِیرُ (۱۰)

و کسانی که کافر شده اند و آیات ما را تکذیب کرده اند اینها اهل آتش اند که در آن مخلّدند و بد بازگشتی است. (۱۰)

«همه مصائب از جانب خدا است»

مَا أَصَابَ مِن مُّصِیبَهٍ إِلَّا بِإِذْنِ اللَّهِ وَمَن یُؤْمِن بِاللَّهِ یَهْدِ قَلْبَهُ وَاللَّهُ بِکُلِّ شَیْءٍ عَلِیمٌ (۱۱)

هر چه از مصیبت می رسد جز به اذن خدا نمی باشد و کسی که به خدا ایمان داشته باشد خدا قلبش را هدایت می کند و خدا به هر چیزی دانا است. (۱۱)

«بر عهده پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله جز ابلاغ رسالت چیزی نیست»

وَأَطِیعُوا اللَّهَ وَأَطِیعُوا الرَّسُولَ فَإِن تَوَلَّیْتُمْ فَإِنَّمَا عَلَى رَسُولِنَا الْبَلَاغُ الْمُبِینُ (۱۲)

و خدا را اطاعت کنید و رسول را اطاعت کنید پس اگر پشت کنید جز این نیست که بر رسول ما ابلاغ آشکاری است. (۱۲)

«مؤمنین بر خدا توکل می کنند»

اللَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ وَعَلَى اللَّهِ فَلْیَتَوَکَّلِ الْمُؤْمِنُونَ (۱۳)

خدائی که هیچ خدائی جز او نیست و مؤمنین بر خدا توکل می کنند. (۱۳)

برداشت از آیات ۱۳ – ۱۱

مصیبتها

سالک الی اللّه باید بداند که مصائبی که به او می رسد بخاطر گناهانی است که انجام داده و به اذن خدای تعالی او محکوم به این مصیبت ها گردیده است و اگر در این موقعیت ایمان به خدا پیدا کند به رفع مشکلش دلش راهنمایی می شود. و باید برای رسیدن به کمالات اطاعت از خدا و رسول خدا صلی الله علیه و آله بنماید و باید از گوش نکردن مردم حرفهای او را ناراحت نشود زیرا او وظیفه خود را انجام داده است. و این را بداند که مؤمنین بر خدای تعالی توکل می کنند و او هم باید توکل کند.

«بعضی از زنان و فرزندان دشمنان انسانند»

یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا إِنَّ مِنْ أَزْوَاجِکُمْ وَأَوْلَادِکُمْ عَدُوّاً لَّکُمْ فَاحْذَرُوهُمْ وَإِن تَعْفُوا وَتَصْفَحُوا وَتَغْفِرُوا فَإِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَّحِیمٌ (۱۴)

ای کسانی که ایمان آورده اید، قطعا بعضی از همسران شما و فرزندان شما دشمنان شمایند، پس از آنها دوری کنید و اگر گذشت کنید و چشم پوشی نمایید و ببخشید، قطعا خدا بخشنده مهربانی است. (۱۴)

«مال و فرزندانتان وسیله امتحان شمایند»

إِنَّمَا أَمْوَالُکُمْ وَأَوْلَادُکُمْ فِتْنَهٌ وَاللَّهُ عِندَهُ أَجْرٌ عَظِیمٌ (۱۵)

جز این نیست که اموال شما و فرزندان شما امتحان شمایند و در نزد خدا اجر عظیمی خواهد بود. (۱۵)

«هر چه می توانید تقوی را کامل کنید»

فَاتَّقُوا اللَّهَ مَا اسْتَطَعْتُمْ وَاسْمَعُوا وَأَطِیعُوا وَأَنفِقُوا خَیْراً لِّأَنفُسِکُمْ وَمَن یُوقَ شُحَّ نَفْسِهِ فَأُوْلَئِکَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ (۱۶)

پس هر چه می توانید تقوای الهی را رعایت کنید و بشنوید و اطاعت کنید و انفاق نمایید که برای خودتان بهتر است و کسی که از بخل و حرص نفس خود را نگه بدارد، پس اینها همان رستگارانند. (۱۶)

«به خدا قرض الحسنه بدهید»

إِن تُقْرِضُوا اللَّهَ قَرْضاً حَسَناً یُضَاعِفْهُ لَکُمْ وَیَغْفِرْ لَکُمْ وَاللَّهُ شَکُورٌ حَلِیمٌ (۱۷)

اگر به خدا قرض بدهید قرض الحسنه ای، برای شما آن را مضاعف می نماید و شما را می بخشد و خدا شکرکننده و حلیم است. (۱۷)

عَالِمُ الْغَیْبِ وَالشَّهَادَهِ الْعَزِیزُ الْحَکِیمُ (۱۸)

دانا به غیب و شهود است، عزیز حکیمی است. (۱۸)

برداشت از آیات ۱۸ – ۱۴

مواردی که باید توجه شود

سالک الی اللّه باید به ندای پروردگار که در آیات فوق به او داده شده توجه کاملی بنماید:

۱  –  بداند که گاهی می شود زن و فرزند انسان به او دشمنی می کند و او را به طرف شیطان می کشاند باید از آنها دوری کند.

۲  –  اگر زن و فرزند انسان از انحرافات و دشمنی به سوی خدا برگشتند آنها را عفو کند و چشم پوشی از گذشته های ناصحیح شان بنماید و آنها را ببخشد زیرا خدای تعالی بخشنده مهربانی است.

۳  –  سالک الی اللّه باید اموال و اولادش را برای خود مایه آزمایش بداند و از امتحانات الهی خوب خارج شود.

۴  –  تا جائی که برایش ممکن است خود را از مخالفت پروردگار حفظ کند.

۵  –  گوش شنوا داشته باشد و اطاعت اوامر الهی را بکند و در راه خدا انفاق نماید زیرا برای او اینها از همه چیز بهتر است.

۶  –  خود را از بخل و حرص نگه دارد تا رستگار شود.

۷  –  از اموال خود به خدای تعالی قرض الحسنه بدهد و اموالش را در راه خدا صرف کند تا خدا او را ببخشد و از او تشکر کند زیرا خدا عالم به غیب و شهود است و خدا عزیز حکیم است.

سوره مبارکه منافقون

بسم الله الرحمن الرحیم

«به نام خداوند بخشنده مهربان»

«شهادت منافقین»

إِذَا جَاءکَ الْمُنَافِقُونَ قَالُوا نَشْهَدُ إِنَّکَ لَرَسُولُ اللَّهِ وَاللَّهُ یَعْلَمُ إِنَّکَ لَرَسُولُهُ وَاللَّهُ یَشْهَدُ إِنَّ الْمُنَافِقِینَ لَکَاذِبُونَ (۱)

وقتی که منافقین به نزد تو می آیند، می گویند: ما شهادت می دهیم که تو رسول خدائی و خدا هم شهادت می دهد که تو رسول خدائی ولی خدا شهادت می دهد که منافقین دروغ می گویند. (۱)

«اظهار دروغی ایمان سپری برای منافقین شده است»

اتَّخَذُوا أَیْمَانَهُمْ جُنَّهً فَصَدُّوا عَن سَبِیلِ اللَّهِ إِنَّهُمْ سَاء مَا کَانُوا یَعْمَلُونَ (۲)

قسمهایشان را برای خود سپری گرفته اند. پس راه خدا را می بندند. قطعا آنها آنچه می کنند، بد است. (۲)

ذَلِکَ بِأَنَّهُمْ آمَنُوا ثُمَّ کَفَرُوا فَطُبِعَ عَلَى قُلُوبِهِمْ فَهُمْ لَا یَفْقَهُونَ (۳)

آن به خاطر این است که آنها ایمان آورده اند، سپس کافر شده اند، پس خدا بر دلهای اینها مُهر زده است که آنها نمی فهمند. (۳)

«منافقین چوب خشکی هستند»

وَإِذَا رَأَیْتَهُمْ تُعْجِبُکَ أَجْسَامُهُمْ وَإِن یَقُولُوا تَسْمَعْ لِقَوْلِهِمْ کَأَنَّهُمْ خُشُبٌ مُّسَنَّدَهٌ یَحْسَبُونَ کُلَّ صَیْحَهٍ عَلَیْهِمْ هُمُ الْعَدُوُّ فَاحْذَرْهُمْ قَاتَلَهُمُ اللَّهُ أَنَّى یُؤْفَکُونَ (۴)  

و زمانی که منافقین را می بینی، بدنهایشان تو را به تعجّب می اندازد و اگر حرف بزنند، به سخنشان گوش می دهی. امّا آنها مانند چوبهای خشکی هستند که به دیوار تکیه داده شده اند. هر صدائی از هر جائی بلند می شود، بر ضدّ خود فکر می کنند. آنها دشمنان تو هستند. پس از آنها دوری کن. خدا آنها را بکشد، چگونه آنها از حقّ منحرف می شوند؟ (۴)

«منافقین حاضر نمی شوند که رسول خدا صلی الله علیه و آله برای آنها استغفار کند»

وَإِذَا قِیلَ لَهُمْ تَعَالَوْا یَسْتَغْفِرْ لَکُمْ رَسُولُ اللَّهِ لَوَّوْا رُؤُوسَهُمْ وَرَأَیْتَهُمْ یَصُدُّونَ وَهُم مُّسْتَکْبِرُونَ (۵)

و زمانی که به آنها گفته می شود که بیایید تا رسول خدا برای شما استغفار کند، سرهایشان را بر می گردانند و تو آنها را می بینی که اعراض نموده و آنها تکبّر می کنند.(۵)

سَوَاء عَلَیْهِمْ أَسْتَغْفَرْتَ لَهُمْ أَمْ لَمْ تَسْتَغْفِرْ لَهُمْ لَن یَغْفِرَ اللَّهُ لَهُمْ إِنَّ اللَّهَ لَا یَهْدِی الْقَوْمَ الْفَاسِقِینَ (۶)

فرقی نمی کند برای آنها، چه برای آنها استغفار کنی یا استغفار نکنی، هرگز خدا آنها را نخواهد بخشید. قطعا خدا قومِ فاسق را هدایت نمی کند. (۶)

«منافقین به مؤمنین انفاق نمی کنند»

هُمُ الَّذِینَ یَقُولُونَ لَا تُنفِقُوا عَلَى مَنْ عِندَ رَسُولِ اللَّهِ حَتَّى یَنفَضُّوا وَلِلَّهِ خَزَائِنُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَلَکِنَّ الْمُنَافِقِینَ لَا یَفْقَهُونَ (۷)

منافقین کسانی هستند که می گویند: بر مردمی که در نزد پیغمبر خدا هستند، انفاق نکنید تا پراکنده شوند. ولی خزینه های آسمان و زمین مال خدا است، امّا منافقین نمی فهمند. (۷)

«آیا عزّت مال کیست؟»

یَقُولُونَ لَئِن رَّجَعْنَا إِلَى الْمَدِینَهِ لَیُخْرِجَنَّ الْأَعَزُّ مِنْهَا الْأَذَلَّ وَلِلَّهِ الْعِزَّهُ وَلِرَسُولِهِ وَلِلْمُؤْمِنِینَ وَلَکِنَّ الْمُنَافِقِینَ لَا یَعْلَمُونَ (۸)

منافقین می گویند: اگر ما به مدینه برگردیم، عزیزترها ذلیل ترها را از مدینه بیرون می کنند. در حالی که عزّت مال خدا و رسولش و مال مؤمنین است ولی منافقین نمی دانند. (۸)

برداشت از آیات ۸ – ۱

دوری از بدیها

سالک الی اللّه باید به وسیله تدبر در آیات فوق از مسائل زیر دوری کند:

اول آن که: نفاق و دورویی در دین را کنار بگذارد زیرا خدا از دل همه کس آگاه است.

دوم: به وسیله قسم خوردن برای خود سپری که راه خدا بر مردم می بندد، قرار ندهد.

سوم: دین و ایمان را ملعبه خود قرار ندهد و مانند کف روی آب که روزی مؤمن و روزی کافر، نباشد.

چهارم: کاری نکند که بر دلش مهر نافهمی از جانب پروردگار زده شود.

پنجم: مانند بعضی از منافقین که جسم شان بسیار زیبا ولی روحشان مانند چوب خشک بوده که هر صدایی را بر ضرر خود فکر می کنند، نباشد و باید سالک الی اللّه از این دسته افراد برحذر باشد خدا آن منافقین را بکشد که از حق و حقیقت انحراف پیدا کرده اند.

ششم: نباید وقتی که پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله یا اوصیاء آن حضرت و یا مبلغین دین که به او می گویند بیا تا برای تو از خدا طلب مغفرت کنیم، سرپیچی کند و تکبر نماید.

هفتم: نباید خود را به جایی برساند که استغفار پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و اولیای آن حضرت برای این شخص فایده ای نداشته باشد و خدا او را هدایت نکند.

هشتم: سالک الی اللّه نباید علیه متدینین تبلیغات سوء کند و مردم را از اسلام متنفر نماید در حالی که می داند تمام ثروت ها در اختیار خدا است ولی منافقین نمی فهمند.

نهم: نباید فکر کند که عزت و عظمت در نزد خدا است بلکه باید بداند که عزت مال خدا و رسول خدا و مؤمنین است.

«اولاد و اموالتان شما را غافل نکنند»

یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا لَا تُلْهِکُمْ أَمْوَالُکُمْ وَلَا أَوْلَادُکُمْ عَن ذِکْرِ اللَّهِ وَمَن یَفْعَلْ ذَلِکَ فَأُوْلَئِکَ هُمُ الْخَاسِرُونَ (۹)

ای کسانی که ایمان آورده اید، اموالتان و اولادتان شما را از یاد خدا غافل نکند و کسی که آن کار را بکند، پس آنها همان زیانکارانند. (۹)

«قبل از مردن از اموالتان انفاق کنید»

وَأَنفِقُوا مِن مَّا رَزَقْنَاکُم مِّن قَبْلِ أَن یَأْتِیَ أَحَدَکُمُ الْمَوْتُ فَیَقُولَ رَبِّ لَوْلَا أَخَّرْتَنِی إِلَى أَجَلٍ قَرِیبٍ فَأَصَّدَّقَ وَأَکُن مِّنَ الصَّالِحِینَ (۱۰)

و انفاق کنید از آنچه به شما روزی داده ایم، قبل از آنکه مرگ دامن یکی از شما را بگیرد و بگوید: پروردگار من، چرا مرگ مرا برای مدّت کمی به تأخیر نینداختی تا صدقه دهم و از صالحین باشم؟ (۱۰)

«خدا مرگ احدی را به تأخیر نمی اندازد»

وَلَن یُؤَخِّرَ اللَّهُ نَفْساً إِذَا جَاء أَجَلُهَا وَاللَّهُ خَبِیرٌ بِمَا تَعْمَلُونَ (۱۱)

و هرگز خدا مرگ کسی را هنگامی که اجلش می رسد، به تأخیر نمی اندازد و خدا به آنچه می کنید، آگاه است. (۱۱)

برداشت از آیات ۱۱ – ۹

زن و فرزند

سالک الی اللّه نباید مال و اموال و اولادش او را از یاد خدا باز دارد. زیرا کسی که این کار را بکند بسیار ضرر کرده است و باید از آن چه خدا به او روزی فرموده انفاق کند تا از صالحین محسوب گردد. و به طور کلی این را بداند که هر وقت خدا بخواهد او را به عالم بعد از این عالم منتقل می فرماید.

سوره مبارکه جمعه

بسم الله الرحمن الرحیم

«به نام خداوند بخشنده مهربان»

یُسَبِّحُ لِلَّهِ مَا فِی السَّمَاوَاتِ وَمَا فِی الْأَرْضِ الْمَلِکِ الْقُدُّوسِ الْعَزِیزِ الْحَکِیمِ (۱)

آنچه در آسمانها و آنچه در زمین است، برای خدا تسبیح می کند؛ خدائی که مالک است، پاک است، عزیز حکیمی است. (۱)

«رسول اکرم صلی الله علیه و آله برای تزکیه نفس و تعلیم کتاب و حکمت آمده است»

هُوَ الَّذِی بَعَثَ فِی الْأُمِّیِّینَ رَسُولاً مِّنْهُمْ یَتْلُو عَلَیْهِمْ آیَاتِهِ وَیُزَکِّیهِمْ وَیُعَلِّمُهُمُ الْکِتَابَ وَالْحِکْمَهَ وَإِن کَانُوا مِن قَبْلُ لَفِی ضَلَالٍ مُّبِینٍ (۲)

او آن کسی است که در میان بیسوادان رسولی را مبعوث فرمود که از خود آنها بود، بر آنها آیات خدا را تلاوت می کرد و آنها را تزکیه نفس می نمود و آنها را کتاب و حکمت تعلیم می فرمود و اگر چه قبل از این در گمراهی آشکاری بودند. (۲)

وَآخَرِینَ مِنْهُمْ لَمَّا یَلْحَقُوا بِهِمْ وَهُوَ الْعَزِیزُ الْحَکِیمُ (۳)

و دیگران از آنها که هنوز به آنها ملحق نشده اند و او عزیز حکیمی است. (۳)

ذَلِکَ فَضْلُ اللَّهِ یُؤْتِیهِ مَن یَشَاءُ وَاللَّهُ ذُو الْفَضْلِ الْعَظِیمِ (۴)

این فضل خدا است، به هر کس بخواهد می دهد و خدا صاحب فضل بزرگی است. (۴)

«مَثَلی برای عالمان بی عمل»

مَثَلُ الَّذِینَ حُمِّلُوا التَّوْرَاهَ ثُمَّ لَمْ یَحْمِلُوهَا کَمَثَلِ الْحِمَارِ یَحْمِلُ أَسْفَاراً بِئْسَ مَثَلُ الْقَوْمِ الَّذِینَ کَذَّبُوا بِآیَاتِ اللَّهِ وَاللَّهُ لَا یَهْدِی الْقَوْمَ الظَّالِمِینَ (۵)

مَثَل کسانی که تورات را حمل می کنند، سپس آن را عمل نمی کنند، مانند مَثَل خری است که کتابها را حمل می کند. بد است مَثَل مردمی که آیات خدا را تکذیب می کنند و خدا قوم ستمگر را هدایت نمی کند. (۵)

«اولیاء خدا تمنّای مرگ می کنند»

قُلْ یَا أَیُّهَا الَّذِینَ هَادُوا إِن زَعَمْتُمْ أَنَّکُمْ أَوْلِیَاء لِلَّهِ مِن دُونِ النَّاسِ فَتَمَنَّوُا الْمَوْتَ إِن کُنتُمْ صَادِقِینَ (۶)

بگو: ای کسانی که یهودی شده اید، اگر شما گمان می کنید که شما اولیای خدا غیر از مردم هستید، پس تمنّای مرگ کنید، اگر راست می گویید. (۶)

وَلَا یَتَمَنَّوْنَهُ أَبَداً بِمَا قَدَّمَتْ أَیْدِیهِمْ وَاللَّهُ عَلِیمٌ بِالظَّالِمِینَ (۷)

و هرگز تمنّای مرگ نمی کنند، به خاطر آنچه پیش فرستاده اند و خدا بر ستمگران دانا است. (۷)

قُلْ إِنَّ الْمَوْتَ الَّذِی تَفِرُّونَ مِنْهُ فَإِنَّهُ مُلَاقِیکُمْ ثُمَّ تُرَدُّونَ إِلَى عَالِمِ الْغَیْبِ وَالشَّهَادَهِ فَیُنَبِّئُکُم بِمَا کُنتُمْ تَعْمَلُونَ (۸)  

بگو: قطعا مرگی را که از آن فرار می کنید، ملاقاتتان خواهد کرد. سپس شما را به عالم غیب و شهود بر می گرداند. پس به شما آنچه کرده اید، خبر خواهد داد. (۸)

برداشت از آیات ۸ – ۲

تربیت پیامبر اکرم  صلی الله علیه و آله

سالک الی اللّه باید خود را تحت تربیت پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله قرار دهد یعنی:

اول قرآن را تلاوت کند سپس به وسیله تعلیمات قرآن خود را تزکیه نماید و علم کتاب را از آن حضرت بیاموزد تا آنچه از حکمت، خدای تعالی در قلب او قرار داده به یادش بیاید و مانند حیوانات که بارشان کتاب کرده باشند و از عمل و دانش و کتاب و کتابخانه استفاده ای نکنند، نباشند و به مقام اولیای خدا خود را برساند و دنیا را برای خود زندانی بداند که هر لحظه تمنای نجات از آن زندان را داشته باشند و مانند یهودی ها که با آن همه ادعا هیچ گاه آرزوی مرگ را نمی کنند، نباشد و بداند که از مرگی که فرار می کند بالاخره با آن ملاقات خواهد نمود و به طرف پروردگار خواهد رفت و خدا او را به آن چه عمل کرده، مطلع می فرماید.

«به سوی نماز جمعه بشتابید»

یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا إِذَا نُودِی لِلصَّلَاهِ مِن یَوْمِ الْجُمُعَهِ فَاسْعَوْا إِلَى ذِکْرِ اللَّهِ وَذَرُوا الْبَیْعَ ذَلِکُمْ خَیْرٌ لَّکُمْ إِن کُنتُمْ تَعْلَمُونَ (۹)

ای کسانی که ایمان آورده اید، وقتی روز جمعه برای نماز صدا زده می شوید، پس به سوی یاد خدا با سرعت بروید و خرید و فروش را ترک کنید، این کار شما برای شما بهتر است اگر بدانید. (۹)

فَإِذَا قُضِیَتِ الصَّلَاهُ فَانتَشِرُوا فِی الْأَرْضِ وَابْتَغُوا مِن فَضْلِ اللَّهِ وَاذْکُرُوا اللَّهَ کَثِیراً لَّعَلَّکُمْ تُفْلِحُونَ (۱۰)

پس وقتی که نماز تمام شد، در زمین پراکنده شوید و از فضل خدا طلب کنید و خدا را زیاد یاد کنید، شاید رستگار شوید. (۱۰)

«پیامبر خدا صلی الله علیه و آله را به خاطر تجارت و بازی ترک می کردند»

وَإِذَا رَأَوْا تِجَارَهً أَوْ لَهْواً انفَضُّوا إِلَیْهَا وَتَرَکُوکَ قَائِماً قُلْ مَا عِندَ اللَّهِ خَیْرٌ مِّنَ اللَّهْوِ وَمِنَ التِّجَارَهِ وَاللَّهُ خَیْرُ الرَّازِقِینَ (۱۱)

و زمانی که تجارت یا بازی را می بینند، به سوی آنها می روند و تو را در حالی که ایستاده ای ترک می کنند. بگو: آنچه نزد خدا است، بهتر است از لهو و از تجارت و خدا بهترین روزی دهندگان است. (۱۱)

سوره مبارکه صف

بسم الله الرحمن الرحیم

«به نام خداوند بخشنده مهربان»

«همه موجودات برای خدای تعالی تسبیح می کنند»

سَبَّحَ لِلَّهِ مَا فِی السَّمَاوَاتِ وَمَا فِی الْأَرْضِ وَهُوَ الْعَزِیزُ الْحَکِیمُ (۱)

آنچه در آسمانها و آنچه در زمین است، برای خدا تسبیح می کنند و او عزیزی حکیمی است. (۱)

«چرا به آنچه می گوئید عمل نمی کنید»

یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آَمَنُوا لِمَ تَقُولُونَ مَا لَا تَفْعَلُونَ (۲)

ای کسانی که ایمان آورده اید، چرا می گویید آنچه را که عمل نمی کنید؟ (۲)

کَبُرَ مَقْتاً عِندَ اللَّهِ أَن تَقُولُوا مَا لَا تَفْعَلُونَ (۳)

در نزد خدا بسیار بد است اینکه بگویید آنچه را که عمل نمی کنید. (۳)

«خدای تعالی مؤمنین پر قدرت را دوست می دارد»

إِنَّ اللَّهَ یُحِبُّ الَّذِینَ یُقَاتِلُونَ فِی سَبِیلِهِ صَفّاً کَأَنَّهُم بُنیَانٌ مَّرْصُوصٌ (۴)

قطعا خدا کسانی را که در راه او در صف واحدی می جنگند و مانند بنیان آهنین اند، دوست می دارد. (۴)

«اشاره ای به قضیه حضرت موسی علیه السلام»

وَإِذْ قَالَ مُوسَى لِقَوْمِهِ یَا قَوْمِ لِمَ تُؤْذُونَنِی وَقَد تَّعْلَمُونَ أَنِّی رَسُولُ اللَّهِ إِلَیْکُمْ فَلَمَّا زَاغُوا أَزَاغَ اللَّهُ قُلُوبَهُمْ وَاللَّهُ لَا یَهْدِی الْقَوْمَ الْفَاسِقِینَ (۵)  

و وقتی که موسی به قومش گفت: ای قوم، چرا مرا اذیت می کنید و حال آنکه شما می دانید که من فرستاده خدا به سوی شمایم؟ پس وقتی که آنها منحرف شدند، خدا هم قلوبشان را منحرف کرد و خدا فاسقها را هدایت نمی کند. (۵)

«بشارتی به رسول اکرم صلی الله علیه و آله از زبان حضرت عیسی علیه السلام»

وَإِذْ قَالَ عِیسَى ابْنُ مَرْیَمَ یَا بَنِی إِسْرَائِیلَ إِنِّی رَسُولُ اللَّهِ إِلَیْکُم مُّصَدِّقاً لِّمَا بَیْنَ یَدَیَّ مِنَ التَّوْرَاهِ وَمُبَشِّراً بِرَسُولٍ یَأْتِی مِن بَعْدِی اسْمُهُ أَحْمَدُ فَلَمَّا جَاءهُم بِالْبَیِّنَاتِ قَالُوا هَذَا سِحْرٌ مُّبِینٌ (۶)

و زمانی که عیسی بن مریم گفت: ای بنی اسرائیل، من فرستاده خدایم به سوی شما در حالی که من توراتی را که قبل از من آمده است، تصدیق می کنم و من بشارت دهنده هستم به پیامبری که بعد از من خواهد آمد، اسمش «احمد» است. پس زمانی که با دلایل و بینات نزد آنها آمد، گفتند: این سِحر آشکاری است. (۶)

وَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرَى عَلَى اللَّهِ الْکَذِبَ وَهُوَ یُدْعَى إِلَى الْإِسْلَامِ وَاللَّهُ لَا یَهْدِی الْقَوْمَ الظَّالِمِینَ (۷)

و چه کسی ظالم تر از آن کسی است که بر خدا دروغ می بندد و او به اسلام دعوت شده است؟ و خدا قوم ستمگر را هدایت نمی کند. (۷)

«خدا نمی گذارد نورش خاموش شود»

یُرِیدُونَ لِیُطْفِؤُوا نُورَ اللَّهِ بِأَفْوَاهِهِمْ وَاللَّهُ مُتِمُّ نُورِهِ وَلَوْ کَرِهَ الْکَافِرُونَ (۸)

می خواهند نور خدا را با دهانشان خاموش کنند، ولی خدا نور خود را تمام می کند و اگر چه کافران کراهت داشته باشند. (۸)

«دین اسلام بر همه ادیان غلبه خواهد کرد»

هُوَ الَّذِی أَرْسَلَ رَسُولَهُ بِالْهُدَى وَدِینِ الْحَقِّ لِیُظْهِرَهُ عَلَى الدِّینِ کُلِّهِ وَلَوْ کَرِهَ الْمُشْرِکُونَ (۹)

او کسی است که رسولش را با هدایت و دین حقّ فرستاده تا آن دین را بر همه ادیان غلبه دهد و اگر چه مشرکین کراهت داشته باشند. (۹)

«تجارت با راهنمائی خدای تعالی»

یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آَمَنُوا هَلْ أَدُلُّکُمْ عَلَى تِجَارَهٍ تُنجِیکُم مِّنْ عَذَابٍ أَلِیمٍ (۱۰)

ای کسانی که ایمان آورده اید، آیا شما را بر تجارتی که از عذاب الیم نجاتتان بدهد، دلالت کنم؟ (۱۰)

تُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ وَتُجَاهِدُونَ فِی سَبِیلِ اللَّهِ بِأَمْوَالِکُمْ وَأَنفُسِکُمْ ذَلِکُمْ خَیْرٌ لَّکُمْ إِن کُنتُمْ تَعْلَمُونَ (۱۱)

به خدا و پیامبرش ایمان بیاورید و با اموالتان و جانهایتان در راه خدا جهاد کنید، این برای شما بهتر است اگر بدانید. (۱۱)

یَغْفِرْ لَکُمْ ذُنُوبَکُمْ وَیُدْخِلْکُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِی مِن تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ وَمَسَاکِنَ طَیِّبَهً فِی جَنَّاتِ عَدْنٍ ذَلِکَ الْفَوْزُ الْعَظِیمُ (۱۲)

تا خدا گناهانتان را ببخشد و در بهشتهائی که از دامن آن نهرها جاری است و در مسکنهای پاکیزه در بهشتهای جاویدان داخلتان کند، آن موفّقیت عظیمی است.(۱۲)

«پیروزی نزدیک است»

وَأُخْرَى تُحِبُّونَهَا نَصْرٌ مِّنَ اللَّهِ وَفَتْحٌ قَرِیبٌ وَبَشِّرِ الْمُؤْمِنِینَ (۱۳)

و دیگری که آن را دوست دارید، یاری از جانب خدا است و فتح نزدیک است و به مؤمنین بشارت بده. (۱۳)

«چه کسی خدای تعالی را یاری می کند؟»

یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آَمَنُوا کُونوا أَنصَارَ اللَّهِ کَمَا قَالَ عِیسَى ابْنُ مَرْیَمَ لِلْحَوَارِیِّینَ مَنْ أَنصَارِی إِلَى اللَّهِ قَالَ الْحَوَارِیُّونَ نَحْنُ أَنصَارُ اللَّهِ فَآَمَنَت طَّائِفَهٌ مِّن بَنِی إِسْرَائِیلَ وَکَفَرَت طَّائِفَهٌ فَأَیَّدْنَا الَّذِینَ آَمَنُوا عَلَى عَدُوِّهِمْ فَأَصْبَحُوا ظَاهِرِینَ (۱۴)

ای کسانی که ایمان آورده اید، پشتیبانان خدا باشید، آنچنان که عیسی بن مریم به حواریینش فرمود: چه کسی پشتیبان من است در راه خدا؟ حواریون گفتند: ما یاوران خدا هستیم. پس جمعی از بنی اسرائیل ایمان آوردند و جمع دیگری کافر شدند. پس ما کسانی را که ایمان آورده بودند، علیه دشمنشان کمکشان کردیم. پس وقتی رسید که بر آنان پیروز گردیدند. (۱۴)

برداشت از آیه ۱۴

نفاق

سالک الی اللّه باید پشتیبان خدا باشد و با خلوص کامل خدا را نصرت دهد و هیچ گونه نفاقی در او راه پیدا نکند.

سوره مبارکه ممتحنه

بسم الله الرحمن الرحیم

«به نام خداوند بخشنده مهربان»

«دشمنان خدا را دوست خود نگیرید»

یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا لَا تَتَّخِذُوا عَدُوِّی وَعَدُوَّکُمْ أَوْلِیَاء تُلْقُونَ إِلَیْهِم بِالْمَوَدَّهِ وَقَدْ کَفَرُوا بِمَا جَاءکُم مِّنَ الْحَقِّ یُخْرِجُونَ الرَّسُولَ وَإِیَّاکُمْ أَن تُؤْمِنُوا بِاللَّهِ رَبِّکُمْ إِن کُنتُمْ خَرَجْتُمْ جِهَاداً فِی سَبِیلِی وَابْتِغَاء مَرْضَاتِی تُسِرُّونَ إِلَیْهِم بِالْمَوَدَّهِ وَأَنَا أَعْلَمُ بِمَا أَخْفَیْتُمْ وَمَا أَعْلَنتُمْ وَمَن یَفْعَلْهُ مِنکُمْ فَقَدْ ضَلَّ سَوَاء السَّبِیلِ (۱)

ای کسانی که ایمان آورده اید، دشمن من و دشمن خودتان را سرپرستانی برای خود نگیرید در حالی که با آنها با محبّت ملاقات می کنید و قطعا آنها به آنچه که از حقّ برای شما آمده، کافر شده اند. آنها پیغمبر و شما را به خاطر اینکه ایمان به خدائی که پروردگار شما است آورده اید، بیرون می کنند اگر شما برای جهاد در راه من و جلب رضایت من خارج شدید، مخفیانه با آنها دوستی می کنید و من داناترم به آنچه که شما مخفی می کنید و یا آنچه را که علنی می نمایید و کسی که از شما این کار را انجام دهد، پس قطعا از راه راست گمراه شده است. (۱)

إِن یَثْقَفُوکُمْ یَکُونُوا لَکُمْ أَعْدَاء وَیَبْسُطُوا إِلَیْکُمْ أَیْدِیَهُمْ وَأَلْسِنَتَهُم بِالسُّوءِ وَوَدُّوا لَوْ تَکْفُرُونَ (۲)

اگر آنها به شما دست یابند، دشمنان شما خواهند بود و دستشان و زبانشان را به طرف شما به بدی دراز می کنند و دوست دارند که شاید شما کافر شوید. (۲)

برداشت از آیات ۲ – ۱

اهانت به رسول اکرم  صلی الله علیه و آله

سالک الی اللّه نباید دشمنان خدا را از روی محبت فرمانده خود قرار دهد اگر چه آنها با محبت با او برخورد کنند. زیرا سابقه آنها به قدری زشت است که به پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله اهانت می کنند و آن حضرت و دستورات آن حضرت را از زندگی خود خارج می نمایند و مردم مسلمان را از راه حق منحرف می سازند و اگر بر مسلمانها قدرت پیدا کنند مسلمانان متوجه خواهند شد که آنها دشمنان صددرصد آنها هستند.

«خدا روز قیامت بین مردم جدایی می اندازد»

لَن تَنفَعَکُمْ أَرْحَامُکُمْ وَلَا أَوْلَادُکُمْ یَوْمَ الْقِیَامَهِ یَفْصِلُ بَیْنَکُمْ وَاللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِیرٌ (۳)

روز قیامت خویشاوندانتان و اولادتان هرگز برای شما نفعی نخواهند داشت. خدا بین شما جدائی می اندازد و خدا به آنچه می کنید، بینا است. (۳)

«حضرت ابراهیم علیه السلام الگوی خوبی است»

قَدْ کَانَتْ لَکُمْ أُسْوَهٌ حَسَنَهٌ فِی إِبْرَاهِیمَ وَالَّذِینَ مَعَهُ إِذْ قَالُوا لِقَوْمِهِمْ إِنَّا بُرَءاؤا مِنکُمْ وَمِمَّا تَعْبُدُونَ مِن دُونِ اللَّهِ کَفَرْنَا بِکُمْ وَبَدَا بَیْنَنَا وَبَیْنَکُمُ الْعَدَاوَهُ وَالْبَغْضَاء أَبَداً حَتَّى تُؤْمِنُوا بِاللَّهِ وَحْدَهُ إِلَّا قَوْلَ إِبْرَاهِیمَ لِأَبِیهِ لَأَسْتَغْفِرَنَّ لَکَ وَمَا أَمْلِکُ لَکَ مِنَ اللَّهِ مِن شَیْءٍ رَّبَّنَا عَلَیْکَ تَوَکَّلْنَا وَإِلَیْکَ أَنَبْنَا وَإِلَیْکَ الْمَصِیرُ (۴)

قطعا برای شما در ابراهیم و کسانی که با او بوده اند، الگو و سرمشق خوبی است، آن وقتی که به قومشان گفتند: قطعا ما از شما و از آنچه که غیر از خدا عبادت می کنید، بیزاریم. ما کافریم به شما و بین ما و بین شما دشمنی و بغض همیشه خواهد بود تا زمانی که به خدای واحد ایمان بیاورید. مگر قول ابراهیم به پدرش که من حتما برای تو طلب بخشش می کنم و من از جانب خدا برای تو چیز دیگری را مالک نیستم. پروردگار ما، بر تو توکل می کنیم و به سوی تو برمی گردیم و بازگشت به سوی تو است. (۴)

رَبَّنَا لَا تَجْعَلْنَا فِتْنَهً لِّلَّذِینَ کَفَرُوا وَاغْفِرْ لَنَا رَبَّنَا إِنَّکَ أَنتَ الْعَزِیزُ الْحَکِیمُ (۵)  

پروردگار ما، ما را برای کسانی که کافر شده اند، وسیله آزمایش قرار نده و ما را بیامرز. پروردگار ما، قطعا تو همان عزیز حکیم هستی. (۵)

برداشت از آیات ۵ – ۴

الگو داشتن

سالک الی اللّه باید حالات حضرت ابراهیم علیه السلام و کسانی که همراه او بوده اند را برای خود الگوی خوبی قرار دهد و توحید آنها را سرمشق خود بداند و بیزار از پرستیدن بتها و خورشید و ماه و ستارگان باشد. و دائما بگوید خدایا بر تو توکل می کنم و به سوی تو انابه می نمایم و به سوی تو حرکت می کنم. خدایا ما را برای کسانی که کافرند وسیله آزمایش قرار نده و ما را بیامرز زیرا تو عزیز حکیمی هستی.

لَقَدْ کَانَ لَکُمْ فِیهِمْ أُسْوَهٌ حَسَنَهٌ لِمَن کَانَ یَرْجُو اللَّهَ وَالْیَوْمَ الْآخِرَ وَمَن یَتَوَلَّ فَإِنَّ اللَّهَ هُوَ الْغَنِیُّ الْحَمِیدُ (۶)

قطعا برای شما در آنها سرمشق نیکوئی خواهد بود برای کسی که امید به خدا و روز قیامت دارد و کسی که پشت کند پس قطعا خدا همان بی نیاز حمید است.(۶)

«باید دشمنان به دوستانی مبدّل گردند»

عَسَى اللَّهُ أَن یَجْعَلَ بَیْنَکُمْ وَبَیْنَ الَّذِینَ عَادَیْتُم مِّنْهُم مَّوَدَّهً وَاللَّهُ قَدِیرٌ وَاللَّهُ غَفُورٌ رَّحِیمٌ (۷)

امید است خدا بین شما و بین کسانی که دشمنشان می دارید از آنها دوستی قرار دهد و خدا قدرتمند است و خدا بخشنده مهربانی است. (۷)

«خدا عدالت کنندگان را دوست می دارد»

لَا یَنْهَاکُمُ اللَّهُ عَنِ الَّذِینَ لَمْ یُقَاتِلُوکُمْ فِی الدِّینِ وَلَمْ یُخْرِجُوکُم مِّن دِیَارِکُمْ أَن تَبَرُّوهُمْ وَتُقْسِطُوا إِلَیْهِمْ إِنَّ اللَّهَ یُحِبُّ الْمُقْسِطِینَ (۸)

خدا شما را از معاشرت با کسانی که در دین با شما جنگ نکرده و از شهر و دیارتان بیرونتان نکرده اند نهی نمی کند، اینکه به آنها نیکی کنید و با آنها با عدالت رفتار کنید. قطعا خدا عدالت کنندگان را دوست می دارد. (۸)

«دشمنان خودتان را سرپرستان خود قرار ندهید»

إِنَّمَا یَنْهَاکُمُ اللَّهُ عَنِ الَّذِینَ قَاتَلُوکُمْ فِی الدِّینِ وَأَخْرَجُوکُم مِّن دِیَارِکُمْ وَظَاهَرُوا عَلَى إِخْرَاجِکُمْ أَن تَوَلَّوْهُمْ وَمَن یَتَوَلَّهُمْ فَأُوْلَئِکَ هُمُ الظَّالِمُونَ (۹)

جز این نیست که خدا شما را از دوستی کسانی که با شما در دین جنگ کرده اند و از شهر و دیارتان بیرونتان کرده اند و بر بیرون کردن شما همدستی نموده از اینکه آنها را سرپرست خود قرار بدهید، نهی می کند و کسی که آنها را دوست بدارد، پس آنها همان ستمگرانند. (۹)

برداشت از آیات ۹ – ۶

برای لقاء پروردگار الگوی خوبی داشته باشید

سالک الی اللّه اگر بخواهد به خدا و زندگی دائمی روز قیامت برسد باید حضرت ابراهیم علیه السلام و خوبانی که در گذشته بوده اند و اعمال خوبی انجام داده اند را الگوی خوبی برای خود قرار دهد و اگر بخواهد خدای تعالی بین او و بین دشمنانش محبت ایجاد کند با این روش امید است او را به این هدف برساند.

سالک الی اللّه باید بداند که خدای تعالی در صورتی که دشمنانش او را اذیت آن چنانی نکرده اند از معاشرت و زندگی با آنها نهی شان نمی فرماید و اگر به آنها نیکی کنند و با عدالت زندگی نمایند آنها ممکن است به دوستانی مبدل شوند و عدالت درباره آنها کاربرد خوبی دارد. ولی خدای تعالی از معاشرت با دشمنانی که آنها با عداوت شدید با او روبرو شده اند نهی فرموده زیرا اگر آنها را دوست بدارد در ظلم با آنها شریک است.

«احکام زنهای مؤمنه مهاجر و زنهای کافره»

یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا إِذَا جَاءکُمُ الْمُؤْمِنَاتُ مُهَاجِرَاتٍ فَامْتَحِنُوهُنَّ اللَّهُ أَعْلَمُ بِإِیمَانِهِنَّ فَإِنْ عَلِمْتُمُوهُنَّ مُؤْمِنَاتٍ فَلَا تَرْجِعُوهُنَّ إِلَى الْکُفَّارِ لَا هُنَّ حِلٌّ لَّهُمْ وَلَا هُمْ یَحِلُّونَ لَهُنَّ وَآتُوهُم مَّا أَنفَقُوا وَلَا جُنَاحَ عَلَیْکُمْ أَن تَنکِحُوهُنَّ إِذَا آتَیْتُمُوهُنَّ أُجُورَهُنَّ وَلَا تُمْسِکُوا بِعِصَمِ الْکَوَافِرِ وَاسْأَلُوا مَا أَنفَقْتُمْ وَلْیَسْأَلُوا مَا أَنفَقُوا ذَلِکُمْ حُکْمُ اللَّهِ یَحْکُمُ بَیْنَکُمْ وَاللَّهُ عَلِیمٌ حَکِیمٌ (۱۰)

ای کسانی که ایمان آورده اید، وقتی که زنان مؤمنِ هجرت کننده نزد شما آمدند، پس امتحانشان کنید. خدا داناتر است به ایمان اینها. پس اگر شما هم به ایمانشان علم پیدا کردید، آنها را به سوی کفّار برنگردانید. نه این زنها برای کفّار حلالند و نه آنها برای اینها حلالند و به آن زنها آنچه خرج کرده اند بدهید و هیچ اشکالی بر شما نیست اینکه با آنها وقتی که مَهرشان را به آنها دادید، ازدواج کنید. و زنان کافره را در نکاح خود نگه ندارید و آنچه را که شما برای زنان کافر داده اید، مطالبه کنید و آنها هم می توانند آنچه را که خرج کرده اند، مطالبه کنند. آن است برای شما حکم خدا که بین شما حکم می کند و خدا دانای حکیمی است. (۱۰)

وَإِن فَاتَکُمْ شَیْءٌ مِّنْ أَزْوَاجِکُمْ إِلَى الْکُفَّارِ فَعَاقَبْتُمْ فَآتُوا الَّذِینَ ذَهَبَتْ أَزْوَاجُهُم مِّثْلَ مَا أَنفَقُوا وَاتَّقُوا اللَّهَ الَّذِی أَنتُم بِهِ مُؤْمِنُونَ (۱۱)

و اگر زنی از همسران شما از دستتان به طرف کفّار برود، پس شما در جنگی بر آنها پیروز شدید، به کسانی که همسرانشان رفته اند، مانند مَهری که پرداخته اند بدهید و از خدائی که شما به او ایمان دارید بپرهیزید. (۱۱)

«شرایط بیعت زنها با رسول اکرم صلی الله علیه و آله»

یَا أَیُّهَا النَّبِیُّ إِذَا جَاءکَ الْمُؤْمِنَاتُ یُبَایِعْنَکَ عَلَى أَن لَّا یُشْرِکْنَ بِاللَّهِ شَیْئاً وَلَا یَسْرِقْنَ وَلَا یَزْنِینَ وَلَا یَقْتُلْنَ أَوْلَادَهُنَّ وَلَا یَأْتِینَ بِبُهْتَانٍ یَفْتَرِینَهُ بَیْنَ أَیْدِیهِنَّ وَأَرْجُلِهِنَّ وَلَا یَعْصِینَکَ فِی مَعْرُوفٍ فَبَایِعْهُنَّ وَاسْتَغْفِرْ لَهُنَّ اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَّحِیمٌ (۱۲)

ای پیامبر، وقتی که زنهای با ایمان نزد تو آمدند و با تو بیعت کردند بر اینکه چیزی را با خدا شریک قرار ندهند و دزدی نکنند و زنا ننمایند و اولادشان را نکشند و بهتانی در بین دستهایشان و پاهایشان نزنند و در خوبی معصیت تو را نکنند، پس تو با آنها بیعت کن و برای آنها از خدا طلب بخشش کن. قطعا خدا بخشنده مهربانی است. (۱۲)

«با کسانی که خدا بر آنها غضب کرده دوستی نکنید»

یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا لَا تَتَوَلَّوْا قَوْماً غَضِبَ اللَّهُ عَلَیْهِمْ قَدْ یَئِسُوا مِنَ الْآخِرَهِ کَمَا یَئِسَ الْکُفَّارُ مِنْ أَصْحَابِ الْقُبُورِ (۱۳)

ای کسانی که ایمان آورده اید، با مردمی که خدا بر آنها غضب کرده، دوستی نکنید. آنها از آخرت مأیوسند، همان طوری که کفّارِ از اهل قبور مأیوسند. (۱۳)

برداشت از آیات ۱۳ – ۱۰

دنیا محل تجارت است

سالک الی اللّه باید دنیا را محل تجارت خود قرار دهد تا بتواند به وسیله زاد و توشه ایی که از آن بر می دارد از عذاب دردناک جهنم نجات پیدا کند و این زاد و توشه عبارت اند از ایمان به خدا و ایمان به رسول خدا صلی الله علیه و آله و جهاد در راه خدا با مال و جان که اگر این تجارت را کرد خدا گناهانش را می بخشد و او را وارد بهشت می کند و مسکن پاک و پاکیزه ای در بهشت عدن به او می دهد و آن چه را که دوست دارد به او عنایت می کند و به او بشارت فتح و پیروزی نزدیکی را عنایت می فرماید.

سوره مبارکه حشر

بسم الله الرحمن الرحیم

«به نام خداوند بخشنده مهربان»

سَبَّحَ لِلَّهِ مَا فِی السَّمَاوَاتِ وَمَا فِی الْأَرْضِ وَهُوَ الْعَزِیزُ الْحَکِیمُ (۱)

آنچه در آسمانها و آنچه در زمین است برای خدا تسبیح می کنند و او عزیز حکیمی است. (۱)

«کفّار از اهل کتاب»

هُوَ الَّذِی أَخْرَجَ الَّذِینَ کَفَرُوا مِنْ أَهْلِ الْکِتَابِ مِن دِیَارِهِمْ لِأَوَّلِ الْحَشْرِ مَا ظَنَنتُمْ أَن یَخْرُجُوا وَظَنُّوا أَنَّهُم مَّانِعَتُهُمْ حُصُونُهُم مِّنَ اللَّهِ فَأَتَاهُمُ اللَّهُ مِنْ حَیْثُ لَمْ یَحْتَسِبُوا وَقَذَفَ فِی قُلُوبِهِمُ الرُّعْبَ یُخْرِبُونَ بُیُوتَهُم بِأَیْدِیهِمْ وَأَیْدِی الْمُؤْمِنِینَ فَاعْتَبِرُوا یَا أُولِی الْأَبْصَارِ (۲)

خدا آن کسی است که کفّار از اهل کتاب را در اوّلین برخورد از خانه هایشان بیرون کرد. شما گمان نمی کردید که آنها خارج گردند و آنها هم گمان نمی کردند که برج و باروهای محکمشان آنها را از قدرت پروردگار حفظ نکند. پس قدرت خدا از جائی که گمان نمی کردند، به سوی آنها رفت و در دلهایشان رعب و ترس انداخت. با دستهای خودشان و دستهای مؤمنین خانه هایشان را خراب کردند. پس عبرت بگیرید، ای صاحبان بصیرت. (۲)

وَلَوْلَا أَن کَتَبَ اللَّهُ عَلَیْهِمُ الْجَلَاء لَعَذَّبَهُمْ فِی الدُّنْیَا وَلَهُمْ فِی الْآخِرَهِ عَذَابُ النَّارِ (۳)  

و اگر خدا برای آنها ترک وطن را مقدّر نمی فرمود، خدا در دنیا عذابشان می کرد و در آخرت هم برای آنها عذاب آتش بود. (۳)

ذَلِکَ بِأَنَّهُمْ شَاقُّوا اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَمَن یُشَاقِّ اللَّهَ فَإِنَّ اللَّهَ شَدِیدُ الْعِقَابِ (۴)

آن به خاطر این است که با خدا و پیامبرش درافتادند و کسی که با خدا دربیفتد، پس قطعا عقاب خدا شدید است. (۴)

«تمام کارها با اذن خدا است»

مَا قَطَعْتُم مِّن لِّینَهٍ أَوْ تَرَکْتُمُوهَا قَائِمَهً عَلَى أُصُولِهَا فَبِإِذْنِ اللَّهِ وَلِیُخْزِیَ الْفَاسِقِینَ (۵)

هر چه از درخت با ارزش خرما را قطع کردید، یا آنها را به جای خود به روی ریشه هایشان گذاشتید، همه به اذن خدا و برای اینکه فاسقان را خوار و رسوا کند، بوده است. (۵)

«درآمدهای جنگی مال رسول خدا صلی الله علیه و آله است»

وَمَا أَفَاء اللَّهُ عَلَى رَسُولِهِ مِنْهُمْ فَمَا أَوْجَفْتُمْ عَلَیْهِ مِنْ خَیْلٍ وَلَا رِکَابٍ وَلَکِنَّ اللَّهَ یُسَلِّطُ رُسُلَهُ عَلَى مَن یَشَاءُ وَاللَّهُ عَلَى کُلِّ شَیْءٍ قَدِیرٌ (۶)

و آنچه را که خدا به رسولش از آنان برگردانده، چیزی است که شما برای کسب آن نه اسبی تاختید و نه رکابی زدید، ولی خدا پیامبران خود را بر هر کس که بخواهد پیروز می کند و خدا بر هر چیزی قادر است. (۶)

«آنچه را که پیغمبر اکرم صلی الله علیه و آله آورده باید محکم گرفت و آنچه را که نهی کرده باید ترک نمود»

مَّا أَفَاء اللَّهُ عَلَى رَسُولِهِ مِنْ أَهْلِ الْقُرَى فَلِلَّهِ وَلِلرَّسُولِ وَلِذِی الْقُرْبَى وَالْیَتَامَى وَالْمَسَاکِینِ وَابْنِ السَّبِیلِ کَیْ لَا یَکُونَ دُولَهً بَیْنَ الْأَغْنِیَاء مِنکُمْ وَمَا آتَاکُمُ الرَّسُولُ فَخُذُوهُ وَمَا نَهَاکُمْ عَنْهُ فَانتَهُوا وَاتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ شَدِیدُ الْعِقَابِ (۷)

آن عایداتی که از اهل قریه ها خدا برای رسولش قرار می دهد، مال خدا و مال رسولش و مال خویشاوندانِ نزدیک پیامبر و یتیمها و مسکینها و در راه مانده ها است. چرا؟ برای اینکه در بین ثروتمندان شما آن عایدات دست بدست نگردد و هر چه پیغمبر برای شما آورده، آن را بگیرید و آنچه را که از آن ممنوعتان کرده، پس ممنوع شوید و تقوای الهی را پیشه کنید که قطعا خدا کیفر شدیدی دارد. (۷)

«اهمیت مهاجرین»

لِلْفُقَرَاء الْمُهَاجِرِینَ الَّذِینَ أُخْرِجُوا مِن دِیارِهِمْ وَأَمْوَالِهِمْ یَبْتَغُونَ فَضْلاً مِّنَ اللَّهِ وَرِضْوَاناً وَیَنصُرُونَ اللَّهَ وَرَسُولَهُ أُوْلَئِکَ هُمُ الصَّادِقُونَ (۸)

برای فقرای از هجرت کنندگانی که از شهرهایشان و اموالشان اخراج شده اند و آنها فضلی از خدا و رضایت او را می خواهند و خدا و پیامبرش را یاری می کنند، اینها همان راستگویانند. (۸)

وَالَّذِینَ تَبَوَّؤُوا الدَّارَ وَالْإِیمَانَ مِن قَبْلِهِمْ یُحِبُّونَ مَنْ هَاجَرَ إِلَیْهِمْ وَلَا یَجِدُونَ فِی صُدُورِهِمْ حَاجَهً مِّمَّا أُوتُوا وَیُؤْثِرُونَ عَلَى أَنفُسِهِمْ وَلَوْ کَانَ بِهِمْ خَصَاصَهٌ وَمَن یُوقَ شُحَّ نَفْسِهِ فَأُوْلَئِکَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ (۹)  

و کسانی که قبل از اینها خانه گرفته و ایمان آورده اند و مهاجرین به سوی آنها را دوست می دارند و در دلهای خود نیازی از آنچه به مهاجرین داده می شود، احساس نمی کنند و آنها را در اموالشان بر خودشان، هر چند خودشان نیازمند باشند، مقدّم می دارند و کسی که نفس خودش را از بخل و حرص نگه دارد، پس آن گروه همان رستگارانند. (۹)

«زشتی کینه نسبت به مؤمنین»

وَالَّذِینَ جَاؤُوا مِن بَعْدِهِمْ یَقُولُونَ رَبَّنَا اغْفِرْ لَنَا وَلِإِخْوَانِنَا الَّذِینَ سَبَقُونَا بِالْإِیمَانِ وَلَا تَجْعَلْ فِی قُلُوبِنَا غِلّاً لِّلَّذِینَ آمَنُوا رَبَّنَا إِنَّکَ رَؤُوفٌ رَّحِیمٌ (۱۰)

وکسانی که بعد از آنها آمده اند می گویند: پروردگار ما، ما را و برادران ما را که بر ما در ایمان پیشی گرفته اند، بیامرز و در دلهای ما کینه ای برای کسانی که ایمان آورده اند، قرار نده. پروردگار ما، قطعا تو رئوف مهربانی هستی. (۱۰)

برداشت از آیات ۱۰ – ۲

چند دستور برای موفقیت

سالک الی اللّه باید مسائل زیر را معتقد باشد و بکار ببندد:

اول: خدا را قادر بر همه چیز بداند و از کفار و دشمنان نهراسد و از همه مسائلی که اتفاق می افتد و یا تاریخ گذشتگان به او می گوید عبرت بگیرد.

دوم: اگر می بیند که خدای تعالی به کفار مهلت می دهد و در دنیا با همه قدرتی که دارد آنها را عذاب نمی کند در آخرت بالاخره آنها را به عذاب آتش مبتلا خواهد فرمود.

سوم: آن چه در دنیا و آخرت از عذاب بر کفار می رسد بخاطر این است که با دستورات خدا و پیامبر صلی الله علیه و آله در افتاده اند.

چهارم: باید بداند که وساطت رسول اکرم صلی الله علیه و آله و ائمه اطهار علیهم السلام در تمام چیزها کاربردش خیلی بیشتر از فعالیتهای مهم سیاسی و غیره است که انجام می دهد.

پنجم: باید کوشش کند که در تمام مسائل علمی و عرفانی و دینی تحت فرمان رسول اکرم صلی الله علیه و آله باشد و آنچه را پیغمبر صلی الله علیه و آله فرموده محکم بگیرد و آن چه را که نهی کرده بر خود ممنوع کند و تقوای الهی را کاملاً رعایت نماید.

ششم: رستگاری و فلاح را در یاری خدای تعالی بداند و فقر و ثروت را مایه رستگاری و عدم رستگاری خود نداند.

هفتم: اگر می خواهد رستگار شود فقرای از مؤمنین را در اموال خود بر خود مقدم بدارد و بداند کسی که خود را از بخل و حرص نگه می دارد رستگار واقعی است.

هشتم: در دعاها بگوید: خدایا من و برادرانی که بر من در ایمان سبقت گرفته اند بیامرز و آنها را از رحمت خود بهره مند فرما.

نهم: و در دعاهای خود از خدای تعالی بخواهد که کینه ای از اهل ایمان در دلش نباشد و خدا را رئوف و دارای مهربانی خاص الخاص بداند.

«دروغ گفتن منافقین به دوستان خود»

أَلَمْ تَر إِلَى الَّذِینَ نَافَقُوا یَقُولُونَ لِإِخْوَانِهِمُ الَّذِینَ کَفَرُوا مِنْ أَهْلِ الْکِتَابِ لَئِنْ أُخْرِجْتُمْ لَنَخْرُجَنَّ مَعَکُمْ وَلَا نُطِیعُ فِیکُمْ أَحَداً أَبَداً وَإِن قُوتِلْتُمْ لَنَنصُرَنَّکُمْ وَاللَّهُ یَشْهَدُ إِنَّهُمْ لَکَاذِبُونَ (۱۱)

آیا نمی بینی کسانی را که منافق اند به برادران کافر خود از اهل کتاب می گویند: اگر شما را بیرون کنند، ما هم با شما بیرون می رویم و هرگز در مقابل شما احدی را پیروی نمی کنیم و اگر با شما جنگ کنند، حتما شما را یاری خواهیم کرد ولی خدا شهادت می دهد که قطعا اینها دروغگویانند. (۱۱)

لَئِنْ أُخْرِجُوا لَا یَخْرُجُونَ مَعَهُمْ وَلَئِن قُوتِلُوا لَا یَنصُرُونَهُمْ وَلَئِن نَّصَرُوهُمْ لَیُوَلُّنَّ الْأَدْبَارَ ثُمَّ لَا یُنصَرُونَ (۱۲)

اگر آنها را بیرون کنند، منافقین با آنها بیرون نمی روند و اگر با آنها جنگ شود، منافقین کمکشان نخواهند کرد و اگر به کمکشان بیایند، پشت کرده و فرار می کنند، سپس آنها یاری نمی شوند. (۱۲)

«ضعف ایمان منافقین نسبت به خدای تعالی»

لَأَنتُمْ أَشَدُّ رَهْبَهً فِی صُدُورِهِم مِّنَ اللَّهِ ذَلِکَ بِأَنَّهُمْ قَوْمٌ لَّا یَفْقَهُونَ (۱۳)

قطعا شما در دلهای آنها بیشتر از خدا مایه ترسید، زیرا که آنها قطعا مردمانی هستند که نمی فهمند. (۱۳)

«دلهای کفّار و منافقین با یکدیگر وحدت ندارد»

لَا یُقَاتِلُونَکُمْ جَمِیعاً إِلَّا فِی قُرًى مُّحَصَّنَهٍ أَوْ مِن وَرَاء جُدُرٍ بَأْسُهُمْ بَیْنَهُمْ شَدِیدٌ تَحْسَبُهُمْ جَمِیعاً وَقُلُوبُهُمْ شَتَّى ذَلِکَ بِأَنَّهُمْ قَوْمٌ لَّا یَعْقِلُونَ (۱۴)

آنها با شما دسته جمعی مقاتله نمی کنند، مگر در قریه هائی که دارای حصار محکمی باشد یا از پشت دیوارها. جنگشان بین خودشان شدید است، می پنداری که آنها با هم هستند ولی دلهایشان از هم جدا است. آن به خاطر این است که آنها مردمی هستند که تعقّل نمی کنند. (۱۴)

کَمَثَلِ الَّذِینَ مِن قَبْلِهِمْ قَرِیباً ذَاقُوا وَبَالَ أَمْرِهِمْ وَلَهُمْ عَذَابٌ أَلِیمٌ (۱۵)

اینها مانند کسانی که کمی قبل از آنها بوده اند، می باشند. بدبختی کارشان را چشیده اند و برای آنها عذاب دردناکی خواهد بود. (۱۵)

«شیطان در قیامت از انسان دوری می کند»

کَمَثَلِ الشَّیْطَانِ إِذْ قَالَ لِلْإِنسَانِ اکْفُرْ فَلَمَّا کَفَرَ قَالَ إِنِّی بَرِیءٌ مِّنکَ إِنِّی أَخَافُ اللَّهَ رَبَّ الْعَالَمِینَ (۱۶)  

مَثَل اینها مَثَل شیطان است، زمانی که به انسان گفت: کافر شو. پس چون کافر شد، شیطان گفت: قطعا من از تو بیزارم، من از خدائی که پروردگار جهانیان است، می ترسم. (۱۶)

فَکَانَ عَاقِبَتَهُمَا أَنَّهُمَا فِی النَّارِ خَالِدَیْنِ فِیهَا وَذَلِکَ جَزَاء الظَّالِمِینَ (۱۷)

پس عاقبتِ هر دوی آنها در آتش است که در آن همیشه خواهند بود و آن جزای ستمگران است. (۱۷)

«برای قیامت چه چیز جلو فرستاده اید؟»

یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَلْتَنظُرْ نَفْسٌ مَّا قَدَّمَتْ لِغَدٍ وَاتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ خَبِیرٌ بِمَا تَعْمَلُونَ (۱۸)

ای کسانی که ایمان آورده اید، تقوای الهی را داشته باشید و هر کس باید نگاه کند که برای فردایش چه چیز جلو فرستاده است و تقوای خدا را پیشه کنید، قطعا خدا به آنچه می کنید آگاه است. (۱۸)

«کسانی که خدا را فراموش کرده اند فاسقند»

وَلَا تَکُونُوا کَالَّذِینَ نَسُوا اللَّهَ فَأَنسَاهُمْ أَنفُسَهُمْ أُوْلَئِکَ هُمُ الْفَاسِقُونَ (۱۹)

و مانند کسانی که خدا را فراموش کرده اند نباشید که خدا آنها را به فراموشی از خودشان دچار می کند، اینها همان گناهکارانند. (۱۹)

«اهل بهشت رستگارند»

لَا یَسْتَوِی أَصْحَابُ النَّارِ وَأَصْحَابُ الْجَنَّهِ أَصْحَابُ الْجَنَّهِ هُمُ الْفَائِزُونَ (۲۰)

اهل آتش و اهل بهشت با هم مساوی نیستند، تنها اهل بهشت همان رستگارانند. (۲۰)

«خضوع و خشوع کوه از ترس خدا»

لَوْ أَنزَلْنَا هَذَا الْقُرْآنَ عَلَى جَبَلٍ لَّرَأَیْتَهُ خَاشِعاً مُّتَصَدِّعاً مِّنْ خَشْیَهِ اللَّهِ وَتِلْکَ الْأَمْثَالُ نَضْرِبُهَا لِلنَّاسِ لَعَلَّهُمْ یَتَفَکَّرُونَ (۲۱)

اگر این قرآن را بر کوه نازل می کردیم، می دیدی که آن کوه از ترس خدا خاشع و شکافته می شود و این مثالها را برای مردم می زنیم شاید مردم تفکر کنند. (۲۱)

برداشت از آیات ۲۱ – ۱۱

پندهای قابل توجه

سالک الی اللّه باید از آیاتی که تلاوت شد مطالب زیر را برای موفقیت در راهش استفاده کند:

۱  –  بداند که منافقین دروغگو هستند و به سخنان شان اعتماد نکند.

۲  –  منافقین ظاهر بین اند و حقایق را نمی فهمند.

۳  –  منافقین ترسو هستند و اگر بخواهند با مسلمانان قوی و دارای استقامت مبارزه کنند باید خود را در حصارهای محکمی قرار دهند و اگر جمعیت مسلمانها بیشتر باشد با آنها مبارزه نمی کنند و کاملاً ضعف و سستی در آنها مشاهده می شود. زیرا حتی به یکدیگر هم دروغ می گویند.

۴  –  منافقین با این که بدبختی کارشان را چشیده اند باز هم به بیچارگی خود ادامه می دهند تا آن که در آخرت مبتلا به عذاب دردناکی بشوند.

۵  –  منافقین مانند شیطانند که دیگران را وادار به کفر می کنند و در مواقع حساس آنها را به حال خود وا می گذارند.

۶  –  باید انسان بدون ارتباط با کفار و منافقین و شیاطین، تقوی را پیشه کند و راه راست را انتخاب نماید و ایمان به خدا داشته باشد.

۷  –  سالک الی اللّه باید دقیقا به آن چه برای آخرتش فرستاده است نظارت داشته باشد زیرا خدای تعالی به آن چه عمل می کند آگاه است.

۸  –  باید کوشش کند که خدا را فراموش نکند و جزء فاسقین محسوب نگردد.

۹  –  سالک الی اللّه اگر خدا را فراموش کرد خدا او را مانند کسی که فراموش شده است و رحمت خدا به او نمی رسد، قرارش خواهد داد.

۱۰  –  سالک الی اللّه باید جهنمی ها را با بهشتی ها فرق بگذارد زیرا بهشتی ها رستگارند ولی جهنمی ها خسارت دیده اند.

۱۱  –  سالک الی اللّه باید در مقابل قرآن و تدبر در آن خاضع و خاشع باشد و از مثالهایی که خدای تعالی در قرآن می زند، پند بگیرد.

«صفات و اسماء پروردگار»

هُوَ اللَّهُ الَّذِی لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ عَالِمُ الْغَیْبِ وَالشَّهَادَهِ هُوَ الرَّحْمَنُ الرَّحِیمُ (۲۲)

آن خدا کسی است که هیچ خدائی جز او نیست، غیب و شهود را می داند، او بخشنده مهربانی است. (۲۲)

هُوَ اللَّهُ الَّذِی لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ الْمَلِکُ الْقُدُّوسُ السَّلَامُ الْمُؤْمِنُ الْمُهَیْمِنُ الْعَزِیزُ الْجَبَّارُ الْمُتَکَبِّرُ سُبْحَانَ اللَّهِ عَمَّا یُشْرِکُونَ (۲۳)

آن خدا کسی است که هیچ خدائی جز او نیست، حاکم و پاک از هر عیب، سلامت، مؤمن، نگهبان، عزیز، جبّار و متکبّر است. پاک است خدا از آنچه آنها مشرک می شوند. (۲۳)

هُوَ اللَّهُ الْخَالِقُ الْبَارِئُ الْمُصَوِّرُ لَهُ الْأَسْمَاء الْحُسْنَى یُسَبِّحُ لَهُ مَا فِی السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَهُوَ الْعَزِیزُ الْحَکِیمُ (۲۴)

او خدائی است که خالق است، پدیدآورنده است، صورت ساز است، برای او نامها و نشانه های خوبی است برای او آنچه در آسمانها و زمین است، تسبیح می کند و او عزیز حکیمی است. (۲۴)

سوره مبارکه مجادله

بسم الله الرحمن الرحیم

«به نام خداوند بخشنده مهربان»

«خدای تعالی همه چیز را می شنود»

قَدْ سَمِعَ اللَّهُ قَوْلَ الَّتِی تُجَادِلُکَ فِی زَوْجِهَا وَتَشْتَکِی إِلَى اللَّهِ وَاللَّهُ یَسْمَعُ تَحَاوُرَکُمَا إِنَّ اللَّهَ سَمِیعٌ بَصِیرٌ (۱)

قطعا خدا شنیده است سخن زنی را که درباره همسرش با تو مجادله می کرد و به خدا شکایت می نمود و خدا گفتگوی شما را خواهد شنید. قطعا خدا شنوای بینائی است. (۱)

«حکم ظهار و کفّاره آن»

الَّذِینَ یُظَاهِرُونَ مِنکُم مِّن نِّسَائِهِم مَّا هُنَّ أُمَّهَاتِهِمْ إِنْ أُمَّهَاتُهُمْ إِلَّا اللَّائِی وَلَدْنَهُمْ وَإِنَّهُمْ لَیَقُولُونَ مُنکَراً مِّنَ الْقَوْلِ وَزُوراً وَإِنَّ اللَّهَ لَعَفُوٌّ غَفُورٌ (۲)

کسانی از شما که زنهای خود را «ظِهار» می کنند، آن زنها هرگز مادرشان نیستند. مادران آنها جز زنهائی که از آنها متولّد شده اند نخواهند بود و قطعا آنها سخن زشت و باطلی می گویند و خدا بخشنده و آمرزنده است. (۲)

وَالَّذِینَ یُظَاهِرُونَ مِن نِّسَائِهِمْ ثُمَّ یَعُودُونَ لِمَا قَالُوا فَتَحْرِیرُ رَقَبَهٍ مِّن قَبْلِ أَن یَتَمَاسَّا ذَلِکُمْ تُوعَظُونَ بِهِ وَاللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ خَبِیرٌ (۳)

و کسانی که زنهای خود را «ظِهار» می کنند، سپس از آنچه گفته اند برمی گردند، پس باید قبل از تماس با یکدیگر بنده ای را آزاد کنند. آن است که شما به این وسیله موعظه شوید و خدا به آنچه می کنید آگاه است. (۳)

فَمَن لَّمْ یَجِدْ فَصِیَامُ شَهْرَیْنِ مُتَتَابِعَیْنِ مِن قَبْلِ أَن یَتَمَاسَّا فَمَن لَّمْ یَسْتَطِعْ فَإِطْعَامُ سِتِّینَ مِسْکِیناً ذَلِکَ لِتُؤْمِنُوا بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ وَتِلْکَ حُدُودُ اللَّهِ وَلِلْکَافِرِینَ عَذَابٌ أَلِیمٌ (۴)

پس کسی که نتوانست از عهده آزاد کردن بنده ای برآید، پس دو ماه پی در پی قبل از آنکه با همسرش تماس حاصل کند، روزه بگیرد. پس کسی که استطاعت روزه گرفتن ندارد، شصت مسکین را اطعام کند. آن به خاطر این است که به خدا و رسولش ایمان بیاورید و این حدود خدا است و برای کافران عذاب دردناکی خواهد بود. (۴)

«دشمنان خدای تعالی ذلیل خواهند شد»

إِنَّ الَّذِینَ یُحَادُّونَ اللَّهَ وَرَسُولَهُ کُبِتُوا کَمَا کُبِتَ الَّذِینَ مِن قَبْلِهِمْ وَقَدْ أَنزَلْنَا آیَاتٍ بَیِّنَاتٍ وَلِلْکَافِرِینَ عَذَابٌ مُّهِینٌ (۵)

قطعا کسانی که با خدا و رسولش دشمنی می کنند ذلیل خواهند شد، چنانکه مردمی که قبل از آنها بودند، ذلیل شدند و قطعا ما آیات روشنی را نازل کردیم و برای کافرین عذاب خوارکننده ای خواهد بود. (۵)

یَوْمَ یَبْعَثُهُمُ اللَّهُ جَمِیعاً فَیُنَبِّئُهُم بِمَا عَمِلُوا أَحْصَاهُ اللَّهُ وَنَسُوهُ وَاللَّهُ عَلَى کُلِّ شَیْءٍ شَهِیدٌ (۶)  

روزی که خدا همه آنها را مبعوث می کند، پس به آنچه که کرده اند و خدا حسابش را نگه داشته و اینها فراموشش کرده اند، خدا آنها را با خبر می نماید و خدا شاهد بر هر چیزی است. (۶)

«خدای تعالی همه چیز را می داند»

أَلَمْ تَرَ أَنَّ اللَّهَ یَعْلَمُ مَا فِی السَّمَاوَاتِ وَمَا فِی الْأَرْضِ مَا یَکُونُ مِن نَّجْوَى ثَلَاثَهٍ إِلَّا هُوَ رَابِعُهُمْ وَلَا خَمْسَهٍ إِلَّا هُوَ سَادِسُهُمْ وَلَا أَدْنَى مِن ذَلِکَ وَلَا أَکْثَرَ إِلَّا هُوَ مَعَهُمْ أَیْنَ مَا کَانُوا ثُمَّ یُنَبِّئُهُم بِمَا عَمِلُوا یَوْمَ الْقِیَامَهِ إِنَّ اللَّهَ بِکُلِّ شَیْءٍ عَلِیمٌ (۷)

آیا نمی بینی که خدا می داند آنچه در آسمانها و آنچه در زمین است؟ هیچ سه نفری با هم سر به گوشی نمی کنند، مگر آنکه خدا چهارمین آنها است و هیچ پنج نفری نیست، مگر آنکه خدا ششمین آنها است و نه تعدادی کمتر از آن و نه بیشتر، مگر آنکه خدا، هر جا باشند با آنها است. سپس روز قیامت به آنچه که عمل کرده اند، آنها را با خبر می کند. قطعا خدا به هر چیزی دانا است. (۷)

«نجوای فسادانگیز»

أَلَمْ تَرَ إِلَى الَّذِینَ نُهُوا عَنِ النَّجْوَى ثُمَّ یَعُودُونَ لِمَا نُهُوا عَنْهُ وَیَتَنَاجَوْنَ بِالْإِثْمِ وَالْعُدْوَانِ وَمَعْصِیَتِ الرَّسُولِ وَإِذَا جَاؤُوکَ حَیَّوْکَ بِمَا لَمْ یُحَیِّکَ بِهِ اللَّهُ وَیَقُولُونَ فِی أَنفُسِهِمْ لَوْلَا یُعَذِّبُنَا اللَّهُ بِمَا نَقُولُ حَسْبُهُمْ جَهَنَّمُ یَصْلَوْنَهَا فَبِئْسَ الْمَصِیرُ (۸)

آیا ندیدی کسانی را که از نجوا نهی شده بودند، سپس به آنچه که از آن نهی شده بودند برگشتند و برای گناه و دشمنی و نافرمانی پیامبر با یکدیگر نجوا کردند و وقتی که نزد تو می آیند، به تو تهیتی که خدا به تو آن تهیت را نگفته می گویند و در دل خود می گویند: چرا خدا ما را به آنچه گفته ایم، عذاب نمی کند؟ جهنّم برای آنها کافی است، وارد آن می شوند و چه بد جایگاهی است. (۸)

یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا إِذَا تَنَاجَیْتُمْ فَلَا تَتَنَاجَوْا بِالْإِثْمِ وَالْعُدْوَانِ وَمَعْصِیَتِ الرَّسُولِ وَتَنَاجَوْا بِالْبِرِّ وَالتَّقْوَى وَاتَّقُوا اللَّهَ الَّذِی إِلَیْهِ تُحْشَرُونَ (۹)

ای کسانی که ایمان آورده اید، وقتی که با هم سر به گوشی حرف می زنید، نجوای به گناه و دشمنی و سرپیچی از فرمان پیغمبر نکنید، بلکه نجوای به خوبیها و سفارش به تقوی کنید و تقوای خدائی که نزد او محشور می شوید داشته باشید. (۹)

«نجوا وسوسه شیطان است»

إِنَّمَا النَّجْوَى مِنَ الشَّیْطَانِ لِیَحْزُنَ الَّذِینَ آمَنُوا وَلَیْسَ بِضَارِّهِمْ شَیْئاً إِلَّا بِإِذْنِ اللَّهِ وَعَلَى اللَّهِ فَلْیَتَوَکَّلِ الْمُؤْمِنُونَ (۱۰)

جز این نیست که سر به گوشی کردن از جانب شیطان است، برای اینکه مؤمنین را محزون کند، ولی نمی تواند هیچ گونه ضرری به آنها برساند، مگر با اذن خدا. و مؤمنین بر خدا توکل می کنند. (۱۰)

برداشت از آیات ۱۰ – ۹

نجوا

سالک الی اللّه باید در بین دوستان خود که نشسته است نجوا نکند به خصوص در مسئله گناه و دشمنی با خوبان و انحرافات از دین. زیرا نجوا از ناحیه شیطان دستور داده می شود که دوستان و مؤمنین را محزون کند ولی می تواند انسان برای این که دیگران را به خوبی و تقوی وادار نماید نجوا کند بخاطر این که ممکن است شخصی از دوستان تقوایش را از دست داده باشد و نجوا کننده بخواهد او را امر به معروف نماید باید علنی این کار را انجام ندهد لذا خدای تعالی این گونه نجوا را استثناء فرموده است.

«در مجالس به یکدیگر جای دهید»

یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا إِذَا قِیلَ لَکُمْ تَفَسَّحُوا فِی الْمَجَالِسِ فَافْسَحُوا یَفْسَحِ اللَّهُ لَکُمْ وَإِذَا قِیلَ انشُزُوا فَانشُزُوا یَرْفَعِ اللَّهُ الَّذِینَ آمَنُوا مِنکُمْ وَالَّذِینَ أُوتُوا الْعِلْمَ دَرَجَاتٍ وَاللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ خَبِیرٌ (۱۱)  

ای کسانی که ایمان آورده اید، وقتی به شما گفته می شود: در مجالس به دیگران جای دهید، پس جای دهید. خدا به شما وسعت خواهد داد و زمانی که گفته می شود: برخیزید، پس برخیزید. خدا درجات کسانی را که ایمان آورده و کسانی که به آنها علم داده شده است که از شما باشند، بالا می برد و خدا به آنچه می کنید آگاه است. (۱۱)

برداشت از آیه ۱۱

آداب نشستن در مجالس

سالک الی اللّه باید در مجلسی که نشسته است رعایت اهل مجلس را بکند که اگر جا برای نشستن هست خیلی چسبیده به یکدیگر ننشینند و اگر جا نیست جا برای دیگران باز کنند و اگر صاحب منزل یا کسانی که احساس می کنند برای صاحبخانه، نشستن مزاحمت دارد و به آنها گفتند برخیزید، او هم برخیزد و بداند که خدای تعالی برای کسانی که به آنها علم داده است درجات پر ارزشی قائل شده و خدا به تمام اعمال بشر آگاه است.

«صدقه دادن حضرت علی علیه السلام در ملاقات با رسول اکرم صلی الله علیه و آله»

یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا إِذَا نَاجَیْتُمُ الرَّسُولَ فَقَدِّمُوا بَیْنَ یَدَیْ نَجْوَاکُمْ صَدَقَهً ذَلِکَ خَیْرٌ لَّکُمْ وَأَطْهَرُ فَإِن لَّمْ تَجِدُوا فَإِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَّحِیمٌ (۱۲)

ای کسانی که ایمان آورده اید، وقتی که با پیغمبر خصوصی می خواهید حرف بزنید، قبل از خصوصی صحبت کردنتان صدقه بدهید، آن برای شما بهتر و پاکیزه تر است، اگر نداشتید، قطعا خدا بخشنده مهربانی است. (۱۲)

أَأَشْفَقْتُمْ أَن تُقَدِّمُوا بَیْنَ یَدَیْ نَجْوَاکُمْ صَدَقَاتٍ فَإِذْ لَمْ تَفْعَلُوا وَتَابَ اللَّهُ عَلَیْکُمْ فَأَقِیمُوا الصَّلَاهَ وَآتُوا الزَّکَاهَ وَأَطِیعُوا اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَاللَّهُ خَبِیرٌ بِمَا تَعْمَلُونَ (۱۳)

آیا ترسیدید از دادن صدقه قبل از مناجاتتان با پیغمبر که فقیر شوید؟ پس حال که این کار را انجام ندادید و خدا توبه شما را پذیرفت، نماز را بر پا دارید و زکات را بدهید و خدا و رسولش را اطاعت کنید و خدا آگاه است به آنچه می کنید. (۱۳)

«دوستی با غیر مسلمانها نکنید»

أَلَمْ تَرَ إِلَى الَّذِینَ تَوَلَّوْا قَوْماً غَضِبَ اللَّهُ عَلَیْهِم مَّا هُم مِّنکُمْ وَلَا مِنْهُمْ وَیَحْلِفُونَ عَلَى الْکَذِبِ وَهُمْ یَعْلَمُونَ (۱۴)

آیا نمی بینی کسانی را که دوستی کردند با قومی که خدا بر آنها غضب کرده است؟ آنها از شما نیستند و شما هم از آنها نیستید. آنها قسم دروغ می خورند و حال آنکه خودشان می دانند. (۱۴)

أَعَدَّ اللَّهُ لَهُمْ عَذَاباً شَدِیداً إِنَّهُمْ سَاء مَا کَانُوا یَعْمَلُونَ (۱۵)

خدا برای آنها عذاب سختی آماده کرده است. قطعا آنها بد چیزی را عمل کرده اند. (۱۵)

«قسم خوردن را سپری برای کارهای بد خود قرار ندهید»

اتَّخَذُوا أَیْمَانَهُمْ جُنَّهً فَصَدُّوا عَن سَبِیلِ اللَّهِ فَلَهُمْ عَذَابٌ مُّهِینٌ (۱۶)

قسمهای خود را سپری برای خود قرار داده اند و مانع از راه خدا شده اند. پس برای آنها عذاب خوارکننده ای خواهد بود. (۱۶)

لَن تُغْنِیَ عَنْهُمْ أَمْوَالُهُمْ وَلَا أَوْلَادُهُم مِّنَ اللَّهِ شَیْئاً أُوْلَئِکَ أَصْحَابُ النَّارِ هُمْ فِیهَا خَالِدُونَ (۱۷)

اموالشان و اولادشان به چیزی آنها را هرگز از عذاب خدا بی نیاز نمی کند. اینها اهل آتش اند که در آن جاودانه می مانند. (۱۷)

برداشت از آیات ۱۷ – ۱۴

نشست و برخاست با افراد بد

سالک الی اللّه نباید با کسانی که خدا به آنها غضب فرموده و با کسانی که قسم دروغ می خورند و قسم را برای خود سپری قرار داده اند که مانع از راه خدا بشوند دوستی کند. زیرا اینها اهل جهنم اند و مال و اولادشان آنها را از جهنم نجات نمی دهد.

«روز قیامت»

یَوْمَ یَبْعَثُهُمُ اللَّهُ جَمِیعاً فَیَحْلِفُونَ لَهُ کَمَا یَحْلِفُونَ لَکُمْ وَیَحْسَبُونَ أَنَّهُمْ عَلَى شَیْءٍ أَلَا إِنَّهُمْ هُمُ الْکَاذِبُونَ (۱۸)

روزی که خدا همه آنها را محشور می کند، پس برای خدا قسم می خورند، همان طوری که امروز برای شما قسم می خورند و چنین می پندارند که آنها چیزی هستند. آگاه باشید که آنها قطعا همان دروغگویانند. (۱۸)

«حزب شیطان»

اسْتَحْوَذَ عَلَیْهِمُ الشَّیْطَانُ فَأَنسَاهُمْ ذِکْرَ اللَّهِ أُوْلَئِکَ حِزْبُ الشَّیْطَانِ أَلَا إِنَّ حِزْبَ الشَّیْطَانِ هُمُ الْخَاسِرُونَ (۱۹)

شیطان بر آنها مسلّط شده، یاد خدا را از ذهنشان برده. اینها حزب شیطانند. همه آگاه باشند که حزب شیطان همان زیانکارانند. (۱۹)

برداشت از آیه ۱۹

حزب شیطان

سالک الی اللّه نباید کارهائی که شیطان را به سوی او می کشاند و او را از یاد خدا غافل می کند و در گروه شیطان سیرتانی که زیان کارند قرار  می دهد انجام دهد.

«دشمنان خدا و رسولش»

إِنَّ الَّذِینَ یُحَادُّونَ اللَّهَ وَرَسُولَهُ أُوْلَئِکَ فِی الأَذَلِّینَ (۲۰)

قطعا کسانی که با خدا و پیغمبرش دشمنی می کنند، آنها در زمره ذلیل ترین اند. (۲۰)

کَتَبَ اللَّهُ لَأَغْلِبَنَّ أَنَا وَرُسُلِی إِنَّ اللَّهَ قَوِیٌّ عَزِیزٌ (۲۱)  

خدا برای خودش چنین ثبت کرده است که من و پیامبرانم غلبه پیدا می کنیم. قطعا خدا قوی عزیز است. (۲۱)

«دوستی با دشمنان خدا ممنوع است»

لَا تَجِدُ قَوْماً یُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَالْیَوْمِ الْآخِرِ یُوَادُّونَ مَنْ حَادَّ اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَلَوْ کَانُوا آبَاءهُمْ أَوْ أَبْنَاءهُمْ أَوْ إِخْوَانَهُمْ أَوْ عَشِیرَتَهُمْ أُوْلَئِکَ کَتَبَ فِی قُلُوبِهِمُ الْإِیمَانَ وَأَیَّدَهُم بِرُوحٍ مِّنْهُ وَیُدْخِلُهُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِی مِن تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِینَ فِیهَا رَضِیَ اللَّهُ عَنْهُمْ وَرَضُوا عَنْهُ أُوْلَئِکَ حِزْبُ اللَّهِ أَلَا إِنَّ حِزْبَ اللَّهِ هُمُ الْمُفْلِحُونَ (۲۲)

هیچ قومی را که به خدا و روز قیامت ایمان داشته باشند، نمی یابی که اظهار دوستی کنند با کسانی که خدا و رسولش را دشمن می دارند و اگر چه پدران آنها باشند یا فرزندان آنها باشند یا برادران آنها باشند یا خویشاوندان و عشیره آنها باشند. در دلهای این گروه ایمان ثبت شده است و خدا با روح ایمان آنها را تأیید فرموده است و در بهشتهائی که از دامن آن نهرها جاری است و همیشه در آن هستند، داخلشان می فرماید. خدا از آنها راضی است و آنها از خدا راضی هستند. اینها حزب اللّه اند. آگاه باشید که حزب اللّه همان رستگارانند. (۲۲)

برداشت از آیات ۲۲ – ۲۰

دشمنی با خدا

سالک الی اللّه به وسیله اعمالش نباید با خدا و پیغمبر اکرم صلی الله علیه و آله دشمنی کند. زیرا اگر این چنین بود روزی بالاخره ذلیل ترین افراد خواهد بود و خدای تعالی این گونه قرار داده است که در آخر پروردگار متعال و پیامبران علیهم السلام بر همه چیز غلبه پیدا می کنند. زیرا خدای تعالی قوی عزیزی است. سالک الی اللّه نباید به وسیله دوستی با دشمنان خدا، خدای تعالی را به غضب در بیاورد اگر چه این دشمنان پدرانشان یا فرزندانشان یا برادرانشان یا اقوامشان باشند. زیرا اگر بخواهد که ایمان در قلبش ثابت شود و روح ایمان او را کمک کند و داخل بهشتش نماید و خدا از او راضی شود و او هم از خدا راضی گردد و جزو حزب اللهی که رستگارند قرار بگیرد باید از دوستی با اینها خودداری نماید.

سوره مبارکه حدید

بسم الله الرحمن الرحیم

«به نام خداوند بخشنده مهربان»

«اشاره ای به صفات خدای تعالی»

سَبَّحَ لِلَّهِ مَا فِی السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَهُوَ الْعَزِیزُ الْحَکِیمُ (۱)

آنچه در آسمانها و زمین است، برای خدا تسبیح می گوید و او عزیز حکیمی است. (۱)

لَهُ مُلْکُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ یُحْیِی وَیُمِیتُ وَهُوَ عَلَى کُلِّ شَیْءٍ قَدِیرٌ (۲)

مُلک آسمانها و زمین مال او است زنده می کند و می میراند و او بر هر چیزی قادر است. (۲)

هُوَ الْأَوَّلُ وَالْآخِرُ وَالظَّاهِرُ وَالْبَاطِنُ وَهُوَ بِکُلِّ شَیْءٍ عَلِیمٌ (۳)  

او اوّل است و آخر است و ظاهر است و باطن است و او بر هر چیزی دانا است. (۳)

«خدای تعالی آسمان و زمین را در شش روز خلق فرمود»

هُوَ الَّذِی خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ فِی سِتَّهِ أَیَّامٍ ثُمَّ اسْتَوَى عَلَى الْعَرْشِ یَعْلَمُ مَا یَلِجُ فِی الْأَرْضِ وَمَا یَخْرُجُ مِنْهَا وَمَا یَنزِلُ مِنَ السَّمَاء وَمَا یَعْرُجُ فِیهَا وَهُوَ مَعَکُمْ أَیْنَ مَا کُنتُمْ وَاللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِیرٌ (۴)

آن خدا کسی است که آسمانها و زمین را در شش روز خلق فرمود، سپس به عرش پرداخت. آنچه در زمین فرو می رود و آنچه از زمین خارج می شود و آنچه از آسمان نازل می گردد و آنچه به آسمان بالا می رود، همه را می داند و شما هر کجا که باشید، خدا با شما است و خدا به آنچه می کنید بینا است. (۴)

برداشت از آیه ۴

عظمت و نظارت الهی

سالک الی اللّه باید در زندگی متوجه باشد. خدای با عظمتی که بالا و پائین و هر چه که هست در مدت شش روز خلق فرمود و این خلقت ممکن بود با چشم به هم زدنی انجام شود ولی بخاطر آن که به بشر یا به کل مخلوقات، تأنی و دقت و عجله نکردن را تعلیم دهد در شش شبانه روز خلق فرمود. و هم چنین سالک الی اللّه باید بداند که خدا همیشه در هر کجا که باشد با او هست و همه کارهای او را دقیقا می بیند.

لَهُ مُلْکُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَإِلَى اللَّهِ تُرْجَعُ الأمُورُ (۵)

مُلک آسمانها و زمین مال او است و همه امور به سوی خدا بر می گردد. (۵)

یُولِجُ اللَّیْلَ فِی النَّهَارِ وَیُولِجُ النَّهَارَ فِی اللَّیْلِ وَهُوَ عَلِیمٌ بِذَاتِ الصُّدُورِ (۶)

شب را در روز قرار می دهد و روز را در شب قرار می دهد و او به راز دلها دانا است. (۶)

«ایمان بیاورید و انفاق کنید»

آمِنُوا بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ وَأَنفِقُوا مِمَّا جَعَلَکُم مُّسْتَخْلَفِینَ فِیهِ فَالَّذِینَ آمَنُوا مِنکُمْ وَأَنفَقُوا لَهُمْ أَجْرٌ کَبِیرٌ (۷)

به خدا و رسولش ایمان بیاورید و از آنچه خدا شما را در آن جانشین دیگران قرار داده، انفاق کنید. پس کسانی که از شما ایمان بیاورند و انفاق کنند، برای آنها اجر بزرگی خواهد بود. (۷)

«پیمان گرفتن پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله از مؤمنین در عالم قبل»

وَمَا لَکُمْ لَا تُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَالرَّسُولُ یَدْعُوکُمْ لِتُؤْمِنُوا بِرَبِّکُمْ وَقَدْ أَخَذَ مِیثَاقَکُمْ إِن کُنتُم مُّؤْمِنِینَ (۸)

و شما را چه شده که به خدا ایمان نمی آورید؟ در حالی که پیامبر شما را برای اینکه به پروردگارتان ایمان داشته باشید دعوت کرده و قطعا از شما پیمان گرفته، اگر مؤمن باشید. (۸)

«پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله شما را از ظلمت به نور می رساند»

هُوَ الَّذِی یُنَزِّلُ عَلَى عَبْدِهِ آیَاتٍ بَیِّنَاتٍ لِیُخْرِجَکُم مِّنَ الظُّلُمَاتِ إِلَى النُّورِ وَإِنَّ اللَّهَ بِکُمْ لَرَؤُوفٌ رَّحِیمٌ (۹)

آن خدا کسی است که بر بنده خود آیات روشنی نازل فرموده، برای آنکه شما را از تاریکیها به نور بیرون بیاورد و قطعا خدا به شما رئوف و مهربان است. (۹)

«اهمیت انفاق در راه خدا»

وَمَا لَکُمْ أَلَّا تُنفِقُوا فِی سَبِیلِ اللَّهِ وَلِلَّهِ مِیرَاثُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ لَا یَسْتَوِی مِنکُم مَّنْ أَنفَقَ مِن قَبْلِ الْفَتْحِ وَقَاتَلَ أُوْلَئِکَ أَعْظَمُ دَرَجَهً مِّنَ الَّذِینَ أَنفَقُوا مِن بَعْدُ وَقَاتَلُوا وَکُلّاً وَعَدَ اللَّهُ الْحُسْنَى وَاللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ خَبِیرٌ (۱۰)

و شما را چه شده که در راه خدا انفاق نمی کنید و حال آنکه میراث آسمانها و زمین از خدا است. کسی که از شما قبل از فتح انفاق کرده و جنگ نموده، مساوی نیست. آنها مقام و درجه شان بالاتر است از کسانی که بعد از فتح انفاق کرده و جنگ کرده اند و همه آنها را خدا به نیکی وعده فرموده و خدا به آنچه می کنید، دانا است.(۱۰)

برداشت از آیات ۱۰ – ۷

پند و اندرزها

سالک الی اللّه باید به موارد زیر که از آیات فوق استفاده می شود عمل نماید:

۱  –  سالک الی اللّه باید ایمانش را به خدا و رسالت رسول اکرم صلی الله علیه و آله دائما تقویت کند و چون جانشین گذشتگان است مانند آنها انفاق نماید تا به خاطر تقویت ایمان و انفاق اجر بزرگی خدای تعالی به او عنایت فرماید.

۲  –  ایمان و اعتقاد سبب می شود که انسان به آنچه در عالم ذر و عالم میثاق از او تعهد گرفته شده عمل نماید و دعوت پروردگار را بپذیرد.

۳  –  دستورات قرآن و احادیث را باید بکار ببندد. زیرا از طرفی آنها را از ظلمت جهل به نور علم می رسانند و خدا به خاطر این لطفی که به بشر فرموده است رئوف و مهربان است.

۴  –  سالک الی اللّه باید در راه خدا انفاق کند زیرا خدای تعالی به او وعده خوبی به خاطر انفاقش داده و خدا به آن چه می کنید دانا است.

«خدای تعالی قرض الحسنه می خواهد»

مَن ذَا الَّذِی یُقْرِضُ اللَّهَ قَرْضاً حَسَناً فَیُضَاعِفَهُ لَهُ وَلَهُ أَجْرٌ کَرِیمٌ (۱۱)  

چه کسی به خدا وام می دهد، قرض الحسنه ای که خدا آن را برای او چندین برابر کند و اجر پر ارزشی برای او باشد؟ (۱۱)

برداشت از آیه ۱۱

قرض الحسنه

سالک الی اللّه باید بداند که خدای تعالی  نسبت به او آن قدر مهربان است که هر چه او دارد با این که مال خداست در عین حال خدا از او از همان چیزها که به او داده است وام می خواهد که آن  را چندین برابر کند و به او پس دهد و اجر پرقیمتی به او بپردازد.

«روز قیامت نور مؤمنین در جلو آنها در حرکت است»

یَوْمَ تَرَى الْمُؤْمِنِینَ وَالْمُؤْمِنَاتِ یَسْعَى نُورُهُم بَیْنَ أَیْدِیهِمْ وَبِأَیْمَانِهِم بُشْرَاکُمُ الْیَوْمَ جَنَّاتٌ تَجْرِی مِن تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِینَ فِیهَا ذَلِکَ هُوَ الْفَوْزُ الْعَظِیمُ (۱۲)

روزی که مردان با ایمان و زنان با ایمان را خواهی دید که نورشان پیشاپیششان و طرف راستشان در حرکت است. امروز بر شما بشارت باد به بهشتهائی که از دامن آنها نهرها جاری است. همیشه در آن خواهند بود. آن همان فوز عظیم است. (۱۲)

یَوْمَ یَقُولُ الْمُنَافِقُونَ وَالْمُنَافِقَاتُ لِلَّذِینَ آمَنُوا انظُرُونَا نَقْتَبِسْ مِن نُّورِکُمْ قِیلَ ارْجِعُوا وَرَاءکُمْ فَالْتَمِسُوا نُوراً فَضُرِبَ بَیْنَهُم بِسُورٍ لَّهُ بَابٌ بَاطِنُهُ فِیهِ الرَّحْمَهُ وَظَاهِرُهُ مِن قِبَلِهِ الْعَذَابُ (۱۳)

روزی که مردان منافق و زنان منافق به کسانی که ایمان آورده اند، می گویند:

رو برگردانید و به ما نگاه کنید تا از پرتو نور شما ما هم استفاده نماییم. به آنها گفته می شود: به عقب خودتان برگردید، از آنجا کسب نور کنید. پس بین آنها دیواری زده می شود که دری دارد. باطنش رحمت است و ظاهرش عذاب است. (۱۳)

یُنَادُونَهُمْ أَلَمْ نَکُن مَّعَکُمْ قَالُوا بَلَى وَلَکِنَّکُمْ فَتَنتُمْ أَنفُسَکُمْ وَتَرَبَّصْتُمْ وَارْتَبْتُمْ وَغَرَّتْکُمُ الْأَمَانِیُّ حَتَّى جَاء أَمْرُ اللَّهِ وَغَرَّکُم بِاللَّهِ الْغَرُورُ (۱۴)

آنها را صدا می زنند آیا ما با شما نبودیم؟ می گویند: چرا، ولی شما به خود خیانت کردید و انتظار کشیدید و تردید داشتید و آرزوهایتان شما را فریب داد تا وقتی که امر الهی رسید و شیطان شما را در برابر خدا مغرورتان کرد. (۱۴)

«فدیه ای در برابر آتش گرفته نمی شود»

فَالْیَوْمَ لَا یُؤْخَذُ مِنکُمْ فِدْیَهٌ وَلَا مِنَ الَّذِینَ کَفَرُوا مَأْوَاکُمُ النَّارُ هِیَ مَوْلَاکُمْ وَبِئْسَ الْمَصِیرُ (۱۵)

پس امروز از شما و از کسانی که کافر شده اند فدیه ای گرفته نمی شود. جایگاهتان آتش است، همان مولای شما است و چه بد جایگاهی است.(۱۵)

«آیا نوبت بازگشت نرسیده است؟»

أَلَمْ یَأْنِ لِلَّذِینَ آمَنُوا أَن تَخْشَعَ قُلُوبُهُمْ لِذِکْرِ اللَّهِ وَمَا نَزَلَ مِنَ الْحَقِّ وَلَا یَکُونُوا کَالَّذِینَ أُوتُوا الْکِتَابَ مِن قَبْلُ فَطَالَ عَلَیْهِمُ الْأَمَدُ فَقَسَتْ قُلُوبُهُمْ وَکَثِیرٌ مِّنْهُمْ فَاسِقُونَ (۱۶)

آیا وقت آن نرسیده است که کسانی که ایمان آورده اند، دلهایشان در مقابل یاد خدا و آنچه از حقّ نازل گردیده خاشع شود و مانند کسانی که از قبل کتاب به آنها داده شده نباشند که زمان طولانی بر آنها گذشت، پس دلهایشان قساوت پیدا کرد و بیشتر آنها فاسق بودند؟ (۱۶)

«حیات زمین در تابستان»

اعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ یُحْیِی الْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا قَدْ بَیَّنَّا لَکُمُ الْآیَاتِ لَعَلَّکُمْ تَعْقِلُونَ (۱۷)

بدانید، قطعا خدا زمین را بعد از مرگش زنده می کند. قطعا ما برای شما آیاتمان را بیان می کنیم، شاید شما تعقّل کنید. (۱۷)

«صدقه دهندگان و قرض دهندگان اجرشان مضاعف می شود»

إِنَّ الْمُصَّدِّقِینَ وَالْمُصَّدِّقَاتِ وَأَقْرَضُوا اللَّهَ قَرْضاً حَسَناً یُضَاعَفُ لَهُمْ وَلَهُمْ أَجْرٌ کَرِیمٌ (۱۸)  

قطعا مردان صدقه دهنده و زنان صدقه دهنده و آنهائی که به خدا وام می دهند قرض الحسنه ای، مضاعف می شود برای آنها و اجر پر ارزشی خواهند داشت. (۱۸)

«صدّیقین چه کسانی هستند؟»

وَالَّذِینَ آمَنُوا بِاللَّهِ وَرُسُلِهِ أُوْلَئِکَ هُمُ الصِّدِّیقُونَ وَالشُّهَدَاء عِندَ رَبِّهِمْ لَهُمْ أَجْرُهُمْ وَنُورُهُمْ وَالَّذِینَ کَفَرُوا وَکَذَّبُوا بِآیَاتِنَا أُوْلَئِکَ أَصْحَابُ الْجَحِیمِ (۱۹)

و کسانی که ایمان به خدا و رسولانش آورده اند، آنها همان صدّیقین و شهدا در نزد پروردگارشان هستند. برای آنها اجرشان و نورشان خواهد بود و کسانی که کافر شده اند و آیات ما را تکذیب کرده اند، آنها جهنّمی هستند. (۱۹)

«مذمّت زندگی دنیا»

اعْلَمُوا أَنَّمَا الْحَیَاهُ الدُّنْیَا لَعِبٌ وَلَهْوٌ وَزِینَهٌ وَتَفَاخُرٌ بَیْنَکُمْ وَتَکَاثُرٌ فِی الْأَمْوَالِ وَالْأَوْلَادِ کَمَثَلِ غَیْثٍ أَعْجَبَ الْکُفَّارَ نَبَاتُهُ ثُمَّ یَهِیجُ فَتَرَاهُ مُصْفَرّاً ثُمَّ یَکُونُ حُطَاماً وَفِی الْآخِرَهِ عَذَابٌ شَدِیدٌ وَمَغْفِرَهٌ مِّنَ اللَّهِ وَرِضْوَانٌ وَمَا الْحَیَاهُ الدُّنْیَا إِلَّا مَتَاعُ الْغُرُورِ (۲۰)

بدانید که جز این نیست، زندگی دنیا بازی و بیهوده و تجمّل نمائی و فخرفروشی در بین خودتان و زیاده طلبی در اموال و در اولاد است. مانند مَثَل بارانی است که گیاهش کفّار را به تعجّب می اندازد، سپس خشک می شود، به نحوی که تو آن را زردرنگ می بینی، سپس به کاه تبدیل می گردد و در آخرت عذاب سختی است و بخشش و رضوان از جانب خدا است و زندگی دنیا جز متاع فریبنده ای چیزی نیست. (۲۰)

«بهشتی که پهنای آن به وسعت آسمان و زمین است»

سَابِقُوا إِلَى مَغْفِرَهٍ مِّن رَّبِّکُمْ وَجَنَّهٍ عَرْضُهَا کَعَرْضِ السَّمَاء وَالْأَرْضِ أُعِدَّتْ لِلَّذِینَ آمَنُوا بِاللَّهِ وَرُسُلِهِ ذَلِکَ فَضْلُ اللَّهِ یُؤْتِیهِ مَن یَشَاءُ وَاللَّهُ ذُو الْفَضْلِ الْعَظِیمِ (۲۱)

به سوی مغفرت پروردگارتان و بهشتی که پهنای آن مانند پهنای آسمان و زمین است و آماده شده برای کسانی که ایمان به خدا و رسولانش دارند، سبقت بگیرید آن فضل خدا است، به کسی که بخواهد می دهد و خدا صاحب فضل بزرگی است.(۲۱)

«همه امور در لوح محفوظ ثبت شده است»

مَا أَصَابَ مِن مُّصِیبَهٍ فِی الْأَرْضِ وَلَا فِی أَنفُسِکُمْ إِلَّا فِی کِتَابٍ مِّن قَبْلِ أَن نَّبْرَأَهَا إِنَّ ذَلِکَ عَلَى اللَّهِ یَسِیرٌ (۲۲)

مصیبتی در زمین و از ناحیه خودتان به شما نمی رسد، مگر قبل از آنکه زمین را بیافرینیم، در فرمانی ثبت شده است. قطعا آن برای خدا آسان است. (۲۲)

لِکَیْلَا تَأْسَوْا عَلَى مَا فَاتَکُمْ وَلَا تَفْرَحُوا بِمَا آتَاکُمْ وَاللَّهُ لَا یُحِبُّ کُلَّ مُخْتَالٍ فَخُورٍ (۲۳)

این به خاطر آن است که بر آنچه از دستتان رفته، متأسّف نشوید و به آنچه به شما داده شده است، شاد نگردید و خدا هیچ متکبّر افتخارکننده ای را دوست نمی دارد. (۲۳)

«خدای تعالی بخیلها را دوست نمی دارد»

الَّذِینَ یَبْخَلُونَ وَیَأْمُرُونَ النَّاسَ بِالْبُخْلِ وَمَن یَتَوَلَّ فَإِنَّ اللَّهَ هُوَ الْغَنِیُّ الْحَمِیدُ (۲۴)  

کسانی که بخل می کنند و مردم را به بخل امر می کنند و کسی که روبگرداند، پس قطعا خدا همان بی نیازِ پسندیده است. (۲۴)

«اهمیت آهن»

لَقَدْ أَرْسَلْنَا رُسُلَنَا بِالْبَیِّنَاتِ وَأَنزَلْنَا مَعَهُمُ الْکِتَابَ وَالْمِیزَانَ لِیَقُومَ النَّاسُ بِالْقِسْطِ وَأَنزَلْنَا الْحَدِیدَ فِیهِ بَأْسٌ شَدِیدٌ وَمَنَافِعُ لِلنَّاسِ وَلِیَعْلَمَ اللَّهُ مَن یَنصُرُهُ وَرُسُلَهُ بِالْغَیْبِ إِنَّ اللَّهَ قَوِیٌّ عَزِیزٌ (۲۵)

قطعا ما پیامبرانمان را با نشانه هائی فرستادیم و با آنها کتاب و میزان را نازل نمودیم تا مردم به عدالت قیام کنند و آهن را نازل کردیم که در آن نیروی شدید و منفعتهائی برای مردم است تا خدا معلوم کند، چه کسی او و رسولانش را در پنهانی یاری می کند. قطعا خدا قوی عزیزی است. (۲۵)

«خدای تعالی در ذریه حضرت نوح و ابراهیم علیهم السلام نبوّت و کتاب را قرار داده است»

وَلَقَدْ أَرْسَلْنَا نُوحاً وَإِبْرَاهِیمَ وَجَعَلْنَا فِی ذُرِّیَّتِهِمَا النُّبُوَّهَ وَالْکِتَابَ فَمِنْهُم مُّهْتَدٍ وَکَثِیرٌ مِّنْهُمْ فَاسِقُونَ (۲۶)

و قطعا ما نوح و ابراهیم را فرستادیم و در ذریه آنها نبوّت و کتاب قرار دادیم. پس بعضی از آنها هدایت شدند و بسیاری از آنها فاسق گردیدند. (۲۶)

«رهبانیت بدعتی بود که مسیحیت گذاشته بودند»

ثُمَّ قَفَّیْنَا عَلَى آثَارِهِم بِرُسُلِنَا وَقَفَّیْنَا بِعِیسَى ابْنِ مَرْیَمَ وَآتَیْنَاهُ الْإِنجِیلَ وَجَعَلْنَا فِی قُلُوبِ الَّذِینَ اتَّبَعُوهُ رَأْفَهً وَرَحْمَهً وَرَهْبَانِیَّهً ابْتَدَعُوهَا مَا کَتَبْنَاهَا عَلَیْهِمْ إِلَّا ابْتِغَاء رِضْوَانِ اللَّهِ فَمَا رَعَوْهَا حَقَّ رِعَایَتِهَا فَآتَیْنَا الَّذِینَ آمَنُوا مِنْهُمْ أَجْرَهُمْ وَکَثِیرٌ مِّنْهُمْ فَاسِقُونَ (۲۷)

سپس ما در پشت آثار آنها پیامبرانی فرستادیم و بعد از آنها عیسی بن مریم را مبعوث نمودیم و به او انجیل را دادیم و در دل کسانی که از عیسی پیروی می کردند، رأفت و مهربانی را قرار دادیم و رهبانیتی را که آنها بدعت گذاشته بودند، ما به آنها فرمان نداده بودیم. اگر چه منظور آنها رضای خدا بود ولی حقّ آن را رعایت نکردند. پس ما به کسانی که از آنها ایمان آوردند، اجرشان را عنایت کردیم و بیشتر آنها فاسق اند. (۲۷)

«خدای تعالی به مؤمنین دو برابر مهربانی می کند»

یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَآمِنُوا بِرَسُولِهِ یُؤْتِکُمْ کِفْلَیْنِ مِن رَّحْمَتِهِ وَیَجْعَل لَّکُمْ نُوراً تَمْشُونَ بِهِ وَیَغْفِرْ لَکُمْ وَاللَّهُ غَفُورٌ رَّحِیمٌ (۲۸)

ای کسانی که ایمان آورده اید، تقوای الهی را رعایت کنید و به رسولش ایمان بیاورید تا از رحمت خودش دو برابر به شما عنایت فرماید و برای شما نوری که با آن راه بروید، قرار دهد و شما را بیامرزد و خدا بخشنده مهربانی است. (۲۸)

لِئَلَّا یَعْلَمَ أَهْلُ الْکِتَابِ أَلَّا یَقْدِرُونَ عَلَى شَیْءٍ مِّن فَضْلِ اللَّهِ وَأَنَّ الْفَضْلَ بِیَدِ اللَّهِ یُؤْتِیهِ مَن یَشَاءُ وَاللَّهُ ذُو الْفَضْلِ الْعَظِیمِ (۲۹)

تا آنکه اهل کتاب بدانند، قدرت ندارند بر چیزی از فضل خدا برسند و قطعا فضیلت بدست خدا است، آن را به کسی که بخواهد می دهد و خدا صاحب فضل عظیمی است. (۲۹)

برداشت از آیات ۲۹ – ۱۶

تدبر در آیات الهی

سالک الی اللّه باید در آیاتی که تلاوت شد تدبر کند و این برداشتها را داشته باشد:

اول: از خواب غفلت بیدار شود و دل خود را با یاد خدا در مقابل خدا و آن چه از جانب خدا از حق و حقیقت نازل شده خاضع و خاشع نماید.

دوم: مانند گذشته ها از امت پیامبران گذشته با آرزوهای دراز دل خود را سخت و دارای قساوت قرار ندهد تا از فاسقین محسوب نگردد.

سوم: عقل که همان تعلیمات عالم ارواح است باید در همه کس زنده شود و در آیات خدا از قبیل زمستان و تابستان که خدا زمین را زنده می کند و می میراند تفکر نماید تا به معرفت خدای تعالی  که همان تعقل است برسد.

چهارم: به زن و مردی که صدقه می دهند که در حقیقت همان وام دادن خوبی به پروردگار است خدای تعالی اجر محترمانه ای خواهد داد.

پنجم: کسانی که ایمان راسخی به خدا و پیامبر صلی الله علیه و آله می آورند آنها از صدیقین و راستگویانند آنها در نزد خدا از شهدا محسوب می شوند و اجر آنها در نزد پروردگارشان محفوظ است و خدای تعالی برای آنها روشنایی خوبی قرار می دهد.

ششم: همه مسلمانها باید بدانند که زندگی دنیا و دلبستگی به دنیا جز بازی بیهوده ای نبوده و به آن نباید دل ببندد.

هفتم: دل بستن به دنیا سبب تجمل گرائی و زیاده طلبی در اموال و اولاد می گردد و مانند بارانی است که به زمین می بارد و علوفه زیادی از زمین بیرون می آورد ولی ثمری و فایده ای ندارد و همه آن گیاهان تبدیل به کاه می شود و در آخرت هم خدای تعالی عذاب دردناکی نصیب این افراد می کند.

هشتم: باید بداند که بخشش و رضوان از جانب خدا است و دلبستگی به دنیا، مایه فریب است.

نهم: سالک الی اللّه باید برای رسیدن به مغفرت پروردگار و بهشتی که پهنایش به وسعت زمین و آسمان است کوشش کند.

دهم: خدای تعالی بهشتی را که به این وسعت است برای کسانی که به او و پیامبرانش ایمان آورده اند آماده کرده و این لطف الهی است به کسی را که او دوست می دارد می دهد و خدا همیشه صاحب فضل بزرگی بوده است.

یازدهم: آن چه از مصیبت در روی زمین به کسی می رسد در کتابی که از جانب خدا نازل شده است حکمش نوشته شده و این دقت در قانون گذاری بر خدا آسان است.

دوازدهم: زهد واقعی این است که محبت دنیا را انسان نداشته باشد تا جائی که اگر همه دنیا از دستش برود متأسف نگردد و اگر همه دنیا را به او بدهند هیچ خوشحال نشود.

سیزدهم: کسانی که خدا آنها را دوست نمی دارد متکبران و افتخارکنندگان هستند.

چهاردهم: کسانی که بخیل اند و مردم را وادار به بخل می کنند اینها را هم خدای تعالی دوست نمی دارد.

پانزدهم: خدای تعالی از کسانی که به دستورات او پشت می کنند و اطاعت امر او را نمی نمایند بیزار است.

شانزدهم: همه انبیاء و پیامبران علیهم السلام که آمده اند و کتاب و قوانینی آورده اند برای این بوده است که مردم با عدالت و سالم زندگی کنند.

هفدهم: در روزگاری که آهن هیچ ارزشی نداشت و مردم از آن استفاده ای نمی کردند خدای تعالی فرموده که ما آهن را در اختیار شما قرار دادیم که در آن منافع زیادی برای مردم هست و استحکام قابل توجهی دارد و این بخاطر امتحانی است که از مردم بکند و ببیند چه کسی خدا و پیغمبرش را به این وسیله یاری می نماید.

هجدهم: خدای تعالی پیامبران اولوالعزم مانند حضرت نوح و ابراهیم علیهم السلام و ذریه اینها را با نبوت و کتاب فرستاده تا مردم را هدایت کنند که بعضی از آنها به این وسیله هدایت شدند ولی بیشتر مردم فاسق گردیدند.

نوزدهم: خدای تعالی در دلهای کسانی که پیروی از حضرت عیسی علیه السلام و کتاب انجیل نموده بودند رأفت و مهربانی نسبت به یکدیگر به خاطر پیروی آنها از انبیاء علیهم السلام قرار داده است.

بیستم: مردم مسیحی رهبانیت و انزوا را در دین خدا بدعت گذاشتند و خدای تعالی آن را در کتابشان ننوشته بود بلکه خشنودی پروردگار و رعایت حق خدا را نوشته بود و کسانی که ایمان به آن آورده اند اجر خوبی در نزد خدا دارند.

بیست و یکم: کسی که با ایمان به خدا و ایمان به پیغمبرش تقوای الهی را رعایت کند از مهربانی خدا دو برابر به او داده می شود یعنی از رحمت خاص الخاص پروردگار کمال استفاده را می کند و خدا برای او نوری قرار می دهد که راه تزکیه نفس و کمالات را بپیماید.

بیست و دوم: اهل کتاب و بلکه همه مردم باید بدانند به تنهائی بر چیزی از فضل خدا نمی رسند بلکه فضل خدا در دست خدا است و خدا کسی را که دوست بدارد از تفضلاتش به او می دهد.

سوره مبارکه واقعه

بسم الله الرحمن الرحیم

«به نام خداوند بخشنده مهربان»

«در روز وقوع قیامت چه خواهد شد؟»

إِذَا وَقَعَتِ الْوَاقِعَهُ (۱)

زمانی که واقعه قیامت واقع شود. (۱)

لَیْسَ لِوَقْعَتِهَا کَاذِبَهٌ (۲)

برای واقع شدن آن دروغی در کار نیست. (۲)

خَافِضَهٌ رَّافِعَهٌ (۳)

پایین آورنده و بالابرنده است. (۳)

إِذَا رُجَّتِ الْأَرْضُ رَجّاً (۴)

آن وقتی که زمین به شدّت بلرزد. (۴)

وَبُسَّتِ الْجِبَالُ بَسّاً (۵)

و کوهها به شدّت درهم کوبیده شود. (۵)

فَکَانَتْ هَبَاء مُّنبَثّاً (۶)

و مانند غبار پراکنده گردند. (۶)

«مردم به سه بخش تقسیم می شوند»

وَکُنتُمْ أَزْوَاجاً ثَلَاثَهً (۷)

پس شما سه گروه خواهید بود. (۷)

فَأَصْحَابُ الْمَیْمَنَهِ مَا أَصْحَابُ الْمَیْمَنَهِ (۸)

اصحاب دست راست، چه اصحاب دست راستی! (۸)

وَأَصْحَابُ الْمَشْأَمَهِ مَا أَصْحَابُ الْمَشْأَمَهِ (۹)

و اصحاب دست چپ، چه اصحاب دست چپی! (۹)

«خصوصیات مقرّبین»

وَالسَّابِقُونَ السَّابِقُونَ (۱۰)

و سبقت گیرندگان، چه سبقت گیرندگانی! (۱۰)

أُوْلَئِکَ الْمُقَرَّبُونَ (۱۱)

اینها مقرّبند. (۱۱)

فِی جَنَّاتِ النَّعِیمِ (۱۲)

در بهشتهای پر نعمتند. (۱۲)

ثُلَّهٌ مِّنَ الْأَوَّلِینَ (۱۳)

گروه بسیاری از اوّلیها هستند. (۱۳)

وَقَلِیلٌ مِّنَ الْآخِرِینَ (۱۴)

و کمی از آخریها هستند. (۱۴)

عَلَى سُرُرٍ مَّوْضُونَهٍ (۱۵)

بر تختهائی که به یکدیگر پیوسته است. (۱۵)

مُتَّکِئِینَ عَلَیْهَا مُتَقَابِلِینَ (۱۶)  

رو به روی یکدیگر بر آنها تکیه کرده اند. (۱۶)

یَطُوفُ عَلَیْهِمْ وِلْدَانٌ مُّخَلَّدُونَ (۱۷)

نوجوانانی که دائما در آنجا هستند، دور آنها می گردند. (۱۷)

بِأَکْوَابٍ وَأَبَارِیقَ وَکَأْسٍ مِّن مَّعِینٍ (۱۸)

با قدحها و کوزه ها و جامهائی که از چشمه های بهشتی است. (۱۸)

لَا یُصَدَّعُونَ عَنْهَا وَلَا یُنزِفُونَ (۱۹)

که از آن آشامیدنیها سردرد نمی شوند و مستشان نمی کند. (۱۹)

وَفَاکِهَهٍ مِّمَّا یَتَخَیَّرُونَ (۲۰)

و میوه هائی از هر نوع که انتخاب کنند. (۲۰)

وَلَحْمِ طَیْرٍ مِّمَّا یَشْتَهُونَ (۲۱)

و گوشت پرنده، از هر نوع که اشتها داشته باشند. (۲۱)

وَحُورٌ عِینٌ (۲۲)

و حورالعین. (۲۲)

کَأَمْثَالِ اللُّؤْلُؤِ الْمَکْنُونِ (۲۳)

مانند مرواریدی که در صدف مخفی شده باشد. (۲۳)

جَزَاء بِمَا کَانُوا یَعْمَلُونَ (۲۴)

جزای آن چیزی است که عمل کرده اند. (۲۴)

لَا یَسْمَعُونَ فِیهَا لَغْواً وَلَا تَأْثِیماً (۲۵)

در آن بهشتها نه لغوی و نه گناهی می شنوند. (۲۵)

إِلَّا قِیلاً سَلَاماً سَلَاماً (۲۶)

جز آنکه گفته می شود: سلام، سلام. (۲۶)

«خصوصیات اصحاب یمین»

وَأَصْحَابُ الْیَمِینِ مَا أَصْحَابُ الْیَمِینِ (۲۷)

و اصحاب دست راست، چه اصحاب دست راستی! (۲۷)

فِی سِدْرٍ مَّخْضُودٍ (۲۸)

در سایه درخت سدر بی خار. (۲۸)

وَطَلْحٍ مَّنضُودٍ (۲۹)

و درخت «طلح»[۱] پر برگ. (۲۹)

[۱]  ــ درختى است که در یمن و حجاز است و بسیار خوش منظره و معطّر است.

وَظِلٍّ مَّمْدُودٍ (۳۰)

و سایه پهن شده. (۳۰)

وَمَاء مَّسْکُوبٍ (۳۱)

و آبی که ریزان است (آبشار). (۳۱)

وَفَاکِهَهٍ کَثِیرَهٍ (۳۲)

و میوه های بسیار. (۳۲)

لَّا مَقْطُوعَهٍ وَلَا مَمْنُوعَهٍ (۳۳)

که نه قطع می شود و نه ممنوع می گردد. (۳۳)

وَفُرُشٍ مَّرْفُوعَهٍ (۳۴)

و همسران بلندمرتبه. (۳۴)

إِنَّا أَنشَأْنَاهُنَّ إِنشَاء (۳۵)

ما آنها را آفرینش جدید و خوبی دادیم. (۳۵)

فَجَعَلْنَاهُنَّ أَبْکَاراً (۳۶)

و همه را باکره قرار دادیم. (۳۶)

عُرُباً أَتْرَاباً (۳۷)

زنانی که به همسرانشان عشق می ورزند و خوش زبان و هم سنّ و سالند. (۳۷)

لِّأَصْحَابِ الْیَمِینِ (۳۸)

اینها برای اصحاب یمین اند. (۳۸)

ثُلَّهٌ مِّنَ الْأَوَّلِینَ (۳۹)

دسته ای از امّت اوّلی هستند. (۳۹)

وَثُلَّهٌ مِّنَ الْآخِرِینَ (۴۰)

و دسته ای از امّت آخری هستند. (۴۰)

«خصوصیات اصحاب شمال»

وَأَصْحَابُ الشِّمَالِ مَا أَصْحَابُ الشِّمَالِ (۴۱)

و اصحاب دست چپ، چه اصحاب دست چپی! (۴۱)

فِی سَمُومٍ وَحَمِیمٍ (۴۲)

در بادهای کشنده و آبهای سوزانده. (۴۲)

وَظِلٍّ مِّن یَحْمُومٍ (۴۳)

و در سایه ای از دودهای متراکم و آتشین اند. (۴۳)

لَّا بَارِدٍ وَلَا کَرِیمٍ (۴۴)

که نه خنک و نه آرامش بخش است. (۴۴)

إِنَّهُمْ کَانُوا قَبْلَ ذَلِکَ مُتْرَفِینَ (۴۵)

قطعا اینها قبل از آن از ثروتمندان مغرور بوده اند. (۴۵)

وَکَانُوا یُصِرُّونَ عَلَى الْحِنثِ الْعَظِیمِ (۴۶)

و بر گناهان بزرگ اصرار می کردند. (۴۶)

وَکَانُوا یَقُولُونَ أَئِذَا مِتْنَا وَکُنَّا تُرَاباً وَعِظَاماً أَئِنَّا لَمَبْعُوثُونَ (۴۷)

و می گفتند: آیا وقتی ما مُردیم و خاک و استخوان گردیدیم، آیا دوباره ما مبعوث خواهیم شد؟ (۴۷)

أَوَ آبَاؤُنَا الْأَوَّلُونَ (۴۸)

یا پدران گذشته ما (مبعوث می شوند؟) (۴۸)

قُلْ إِنَّ الْأَوَّلِینَ وَالْآخِرِینَ (۴۹)

بگو: قطعا اوّلین و آخرین. (۴۹)

لَمَجْمُوعُونَ إِلَى مِیقَاتِ یَوْمٍ مَّعْلُومٍ (۵۰)  

همه برای موعد روز معینی جمع آوری می شوند. (۵۰)

«گمراهان تکذیب کننده»

ثُمَّ إِنَّکُمْ أَیُّهَا الضَّالُّونَ الْمُکَذِّبُونَ (۵۱)

سپس شما ای گمراهانِ تکذیب کننده. (۵۱)

لَآکِلُونَ مِن شَجَرٍ مِّن زَقُّومٍ (۵۲)

از درخت زقّوم خواهید خورد. (۵۲)

فَمَالِؤُونَ مِنْهَا الْبُطُونَ (۵۳)

پس شکمهایتان را از آن پر خواهید کرد. (۵۳)

فَشَارِبُونَ عَلَیْهِ مِنَ الْحَمِیمِ (۵۴)

بالای آن از آب سوزانی خواهید نوشید. (۵۴)

فَشَارِبُونَ شُرْبَ الْهِیمِ (۵۵)

و مانند شتران عطشان از آن می آشامید. (۵۵)

هَذَا نُزُلُهُمْ یَوْمَ الدِّینِ (۵۶)

این پذیرائی آنها روز جزا است. (۵۶)

نَحْنُ خَلَقْنَاکُمْ فَلَوْلَا تُصَدِّقُونَ (۵۷)

ما شما را آفریدیم. پس چرا تصدیق نمی کنید؟ (۵۷)

أَفَرَأَیْتُم مَّا تُمْنُونَ (۵۸)

آیا شما می بینید آن نطفه ای را که در رحم می ریزید؟ (۵۸)

أَأَنتُمْ تَخْلُقُونَهُ أَمْ نَحْنُ الْخَالِقُونَ (۵۹)

آیا شما آن را خلق می کنید یا ما آفریدگاریم؟ (۵۹)

«مرگ بین بشر تقدیر شده است»

نَحْنُ قَدَّرْنَا بَیْنَکُمُ الْمَوْتَ وَمَا نَحْنُ بِمَسْبُوقِینَ (۶۰)

ما بین شما مرگ را مقدّر نمودیم و بر ما کسی سبقت نمی گیرد. (۶۰)

عَلَى أَن نُّبَدِّلَ أَمْثَالَکُمْ وَنُنشِئَکُمْ فِی مَا لَا تَعْلَمُونَ (۶۱)

بر اینکه امثال شما را به جای شما قرار دهیم و شما را در جائی که نمی دانید ایجادتان کنیم. (۶۱)

وَلَقَدْ عَلِمْتُمُ النَّشْأَهَ الْأُولَى فَلَوْلَا تَذکَّرُونَ (۶۲)

و قطعا خلقت اوّلی را می دانید، پس چرا متذکر نمی شوید؟(۶۲)

أَفَرَأَیْتُم مَّا تَحْرُثُونَ (۶۳)

آیا دیده اید آنچه را که می کارید؟ (۶۳)

أَأَنتُمْ تَزْرَعُونَهُ أَمْ نَحْنُ الزَّارِعُونَ (۶۴)

آیا شما آن را می رویانید یا ما رویاننده هستیم؟ (۶۴)

لَوْ نَشَاء لَجَعَلْنَاهُ حُطَاماً فَظَلْتُمْ تَفَکَّهُونَ (۶۵)

اگر بخواهیم آن را کاه قرارش می دهیم تا در تعجّب بمانید. (۶۵)

إِنَّا لَمُغْرَمُونَ (۶۶)

قطعا (بگویید:) ما ضررکنندگانیم. (۶۶)

بَلْ نَحْنُ مَحْرُومُونَ (۶۷)

بلکه ما محرومانیم. (۶۷)

«از خواب غفلت بیدار شوید»

أَفَرَأَیْتُمُ الْمَاء الَّذِی تَشْرَبُونَ (۶۸)

آیا دیده اید آبی را که می نوشید؟ (۶۸)

أَأَنتُمْ أَنزَلْتُمُوهُ مِنَ الْمُزْنِ أَمْ نَحْنُ الْمُنزِلُونَ (۶۹)

آیا شما آن را از ابر نازل کرده اید یا ما آن را فرو فرستاده ایم؟ (۶۹)

لَوْ نَشَاء جَعَلْنَاهُ أُجَاجاً فَلَوْلَا تَشْکُرُونَ (۷۰)

اگر بخواهیم آن را تلخ قرارش می دهیم، پس چرا تشکر نمی کنید؟ (۷۰)

أَفَرَأَیْتُمُ النَّارَ الَّتِی تُورُونَ (۷۱)

آیا دیده اید آتشی را که شعله ور می کنید؟ (۷۱)

أَأَنتُمْ أَنشَأْتُمْ شَجَرَتَهَا أَمْ نَحْنُ الْمُنشِؤُونَ (۷۲)

آیا شما درختش را آفریده اید یا ما آفریده ایم؟ (۷۲)

نَحْنُ جَعَلْنَاهَا تَذْکِرَهً وَمَتَاعاً لِّلْمُقْوِینَ (۷۳)

ما آن را برای مسافران تذکر و بهره ای قرار داده ایم. (۷۳)

فَسَبِّحْ بِاسْمِ رَبِّکَ الْعَظِیمِ (۷۴)

پس نام پروردگار عظیمت را تسبیح بگو. (۷۴)

«قرآن را جز پاکان نباید لمس کنند»

فَلَا أُقْسِمُ بِمَوَاقِعِ النُّجُومِ (۷۵)

پس قسم نمی خورم به موقعیتهای ستارگان. (۷۵)

وَإِنَّهُ لَقَسَمٌ لَّوْ تَعْلَمُونَ عَظِیمٌ (۷۶)  

زیرا قطعا آن قسمی است که اگر بدانید عظیم است. (۷۶)

إِنَّهُ لَقُرْآنٌ کَرِیمٌ (۷۷)

که قطعا آن قرآن کریمی است. (۷۷)

فِی کِتَابٍ مَّکْنُونٍ (۷۸)

در کتاب بسته شده ای است. (۷۸)

لَّا یَمَسُّهُ إِلَّا الْمُطَهَّرُونَ (۷۹)

جز پاکان آن را مس نمی کنند. (۷۹)

تَنزِیلٌ مِّن رَّبِّ الْعَالَمِینَ (۸۰)

از جانب پروردگار عالمیان نازل شده است. (۸۰)

أَفَبِهَذَا الْحَدِیثِ أَنتُم مُّدْهِنُونَ (۸۱)

آیا پس به این سخن و کلام بی توجّهی می کنید و کوچک می شمارید؟(۸۱)

وَتَجْعَلُونَ رِزْقَکُمْ أَنَّکُمْ تُکَذِّبُونَ (۸۲)

و شما بهره خود را این قرار داده اید که قرآن را تکذیب کنید؟ (۸۲)

«خدا به همه چیز از همه نزدیکتر است»

فَلَوْلَا إِذَا بَلَغَتِ الْحُلْقُومَ (۸۳)

پس چرا وقتی که به گلوگاه می رسد. (۸۳)

وَأَنتُمْ حِینَئِذٍ تَنظُرُونَ (۸۴)

و شما در آن حال نگاه می کنید. (۸۴)

وَنَحْنُ أَقْرَبُ إِلَیْهِ مِنکُمْ وَلَکِن لَّا تُبْصِرُونَ (۸۵)

و ما به آن نزدیک تر از شما هستیم ولی شما بصیرت ندارید. (۸۵)

فَلَوْلَا إِن کُنتُمْ غَیْرَ مَدِینِینَ (۸۶)

پس اگر شما جزا داده نمی شوید. (۸۶)

تَرْجِعُونَهَا إِن کُنتُمْ صَادِقِینَ (۸۷)

روح خود را برگردانید، اگر راست می گویید. (۸۷)

«تقسیم بندگان خدا»

فَأَمَّا إِن کَانَ مِنَ الْمُقَرَّبِینَ (۸۸)

و امّا اگر از مقرّبین باشد. (۸۸)

فَرَوْحٌ وَرَیْحَانٌ وَجَنَّهُ نَعِیمٍ (۸۹)

پس راحت و دارای بوی خوش و بهشت پر نعمت است. (۸۹)

وَأَمَّا إِن کَانَ مِنَ أَصْحَابِ الْیَمِینِ (۹۰)

و امّا اگر از اصحاب دست راست باشد. (۹۰)

فَسَلَامٌ لَّکَ مِنْ أَصْحَابِ الْیَمِینِ (۹۱)

پس سلام بر تو از طرف اصحاب دست راست. (۹۱)

وَأَمَّا إِن کَانَ مِنَ الْمُکَذِّبِینَ الضَّالِّینَ (۹۲)

و امّا اگر او از تکذیب کنندگان گمراه باشد. (۹۲)

فَنُزُلٌ مِّنْ حَمِیمٍ (۹۳)

پس با آب جوشان پذیرائی می شود. (۹۳)

وَتَصْلِیَهُ جَحِیمٍ (۹۴)

و در آتش جهنّم وارد می شود. (۹۴)

إِنَّ هَذَا لَهُوَ حَقُّ الْیَقِینِ (۹۵)

قطعا این همان حقّ یقینی است. (۹۵)

فَسَبِّحْ بِاسْمِ رَبِّکَ الْعَظِیمِ (۹۶)

پس بنام پروردگار بزرگت، تسبیح کن. (۹۶)

برداشت از آیات ۹۶ – ۷۵

پند و اندرز

سالک الی اللّه باید از آیات آخر سوره واقعه این پند و اندرزها را بگیرد:

۱  –  زیاد قسم نخورد و اگر قسم خورد بداند که به چه چیز قسم خورده و حقیقت آن را درک کند.

۲  –  قرآن، اصل و حقیقت کتاب تکوین شده الهی است که منظور ممکن است «کتاب علی بن ابیطالب علیه السلام» باشد.

۳  –  ظاهر قرآن را بدون وضو و طهارت نباید لمس کند و باطن قرآن بدون تزکیه نفس حاصل نمی شود.

۴  –  نباید به قرآن بی توجهی کند و قرآن را تکذیب نماید.

۵  –  باید خدا را با حقیقت قرآن یکی بداند و این بصیرت را داشته باشد.

۶  –  باید ایمانش آن قدر قوی باشد که از مقربین گردد.

۷  –  باید بداند که مقربین دارای راحتی و خوشی و بهشت و نعمت خواهند بود.

۸  –  کاری کند که در زمره اصحاب یمین خودش را قرار دهد تا سلام و سلامتی اصحاب یمین نصیب او گردد.

۹  –  کوشش کند که از تکذیب کنندگان گمراه نباشد که اگر این چنین بود قطعا و یقینا به جهنم خواهد رفت.

۱۰  –  باید بداند که بهترین و بالاترین کار و روحیات مال کسی است که تسبیح پروردگار عظیم بنماید.

سوره مبارکه رحمان

بسم الله الرحمن الرحیم

«به نام خداوند بخشنده مهربان»

«نعمتهای الهی»

الرَّحْمَنُ (۱)

خدای بخشنده، (۱)

عَلَّمَ الْقُرْآنَ (۲)

قرآن را تعلیم داده، (۲)

خَلَقَ الْإِنسَانَ (۳)

انسان را خلق کرده، (۳)

عَلَّمَهُ الْبَیَانَ (۴)

به او سخن گفتن تعلیم داده، (۴)

الشَّمْسُ وَالْقَمَرُ بِحُسْبَانٍ (۵)

خورشید و ماه را منظّم فرموده. (۵)

وَالنَّجْمُ وَالشَّجَرُ یَسْجُدَانِ (۶)

و ستارگان و یا گیاهان کوتاه بی ساقه و درختان سجده می کنند. (۶)

وَالسَّمَاء رَفَعَهَا وَوَضَعَ الْمِیزَانَ (۷)

و خدا آسمان را بالا برده و میزان و حسابی در آن گذاشت. (۷)

«عدالت در میزان را رعایت کنید»

أَلَّا تَطْغَوْا فِی الْمِیزَانِ (۸)

در میزان تعدّی نکنید. (۸)

وَأَقِیمُوا الْوَزْنَ بِالْقِسْطِ وَلَا تُخْسِرُوا الْمِیزَانَ (۹)

و وزن را بر اساس عدالت قرار دهید و میزان را کم نگذارید. (۹)

«الطاف الهی بر مردم»

وَالْأَرْضَ وَضَعَهَا لِلْأَنَامِ (۱۰)

و زمین را برای مردم گذاشته. (۱۰)

فِیهَا فَاکِهَهٌ وَالنَّخْلُ ذَاتُ الْأَکْمَامِ (۱۱)

در آن میوه ها و درخت خرما با خوشه های غلاف دار (۱۱)

وَالْحَبُّ ذُو الْعَصْفِ وَالرَّیْحَانُ (۱۲)

و دانه های با ساقه و برگ و گیاهان خوشبوی معطّر است. (۱۲)

فَبِأَیِّ آلَاء رَبِّکُمَا تُکَذِّبَانِ (۱۳)

پس کدام یک از نعمتهای پروردگارتان را تکذیب می کنید؟ (۱۳)

«چگونگی خلقت بدن جنّ و انس»

خَلَقَ الْإِنسَانَ مِن صَلْصَالٍ کَالْفَخَّارِ (۱۴)

انسان را از گِل خشکیده مانند آجر خلق کرد. (۱۴)

وَخَلَقَ الْجَانَّ مِن مَّارِجٍ مِّن نَّارٍ (۱۵)

و جن را از شعله های متحرّک آتش خلق فرمود. (۱۵)

فَبِأَیِّ آلَاء رَبِّکُمَا تُکَذِّبَانِ (۱۶)  

پس کدام یک از نعمتهای پروردگارتان را تکذیب می کنید؟ (۱۶)

«اشاره به کرویت زمین»

رَبُّ الْمَشْرِقَیْنِ وَرَبُّ الْمَغْرِبَیْنِ (۱۷)

پروردگار دو مشرق و پروردگار دو مغرب است. (۱۷)

فَبِأَیِّ آلَاء رَبِّکُمَا تُکَذِّبَانِ (۱۸)

پس کدام یک از نعمتهای پروردگارتان را تکذیب می کنید؟ (۱۸)

برداشت از آیات ۱۸ – ۱

سالک الی اللّه از آیاتی که تلاوت شد (از اول سوره رحمن تا آیه ۱۸) باید مطالب زیر را بفهمد:

۱  –  خدای تعالی به مخلوقش مهربان است و حتی کفار و فجار را از نعمت های عمومی اش (که معنی رحمن است) بهره مند می سازد.

۲  –  قرآن که مرآت علم پروردگار می باشد به خاتم انبیاء علیهم السلام در ابتدای خلقت نور مقدس آن حضرت را تعلیم داده شده و پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله به حقایق قرآن هدایت گردیده است.

۳  –  انسان در میان جانداران کره زمین از این جهت اشرف مخلوقات است که فهم و درک خود را با سخن گفتن که خدای تعالی به او تعلیم داده برای مردم می گوید.

۴  –  همه چیز باید منظم و با حساب دقیقی انجام شود آن چنان که خدای تعالی ماه و خورشید را منظم فرموده است.

۵  –  باید در مقابل عظمت پروردگار خضوع کند و فرمانبردار باشد آن چنان که از ستارگان گرفته تا گیاهان همه تکوینا اطاعت پروردگار را می کنند و او را سجده می نمایند.

۶  –  باید عدالت را رعایت کند و افراط و تفریط را از بین ببرد و در کسب و کار با میزان صحیحی عمل کند.

۷  –  نعمتهای پروردگار را همیشه در مد نظر داشته باشد و به میوه های رنگارنگ و انواع خرماها و برگهای خوشبو توجه کند و نعمت های الهی را تکذیب نکند.

۸  –  بداند که خدای تعالی بدن انسان را از گل خشکیده خلق کرده و بدن اجنه را از شعله های متحرک آتش آفریده است.

۹  –  باید سالک الی اللّه خود را مربی تمام مردم کره زمین بداند چون فرموده اند: «کلکم راع و کلکم مسئول عن رعیته» و نگذارد که آنها از موقعیت و محل خود تجاوز کنند.

«نشانه های الهی در دریا»

مَرَجَ الْبَحْرَیْنِ یَلْتَقِیَانِ (۱۹)

دو دریا را بهم راه داد که بهم برسند. (۱۹)

بَیْنَهُمَا بَرْزَخٌ لَّا یَبْغِیَانِ (۲۰)

بین آنها فاصله ای است که بر یکدیگر غلبه نمی کنند. (۲۰)

فَبِأَیِّ آلَاء رَبِّکُمَا تُکَذِّبَانِ (۲۱)

پس کدام یک از نعمتهای پروردگارتان را تکذیب می کنید؟ (۲۱)

یَخْرُجُ مِنْهُمَا اللُّؤْلُؤُ وَالْمَرْجَانُ (۲۲)

از آن دو دریا لؤلؤ و مرجان خارج می شود. (۲۲)

فَبِأَیِّ آلَاء رَبِّکُمَا تُکَذِّبَانِ (۲۳)

پس کدام یک از نعمتهای پروردگارتان را تکذیب می کنید؟ (۲۳)

وَلَهُ الْجَوَارِ الْمُنشَآتُ فِی الْبَحْرِ کَالْأَعْلَامِ (۲۴)

و برای آن دریا کشتیهائی ساخته شده که در دریا مانند کوههائی هستند. (۲۴)

فَبِأَیِّ آلَاء رَبِّکُمَا تُکَذِّبَانِ (۲۵)

پس کدام یک از نعمتهای پروردگارتان را تکذیب می کنید؟ (۲۵)

«بدن کسانی که در روی زمین هستند فانی می شود»

کُلُّ مَنْ عَلَیْهَا فَانٍ (۲۶)

هر کسی که روی زمین باشد، فانی می شود. (۲۶)

وَیَبْقَى وَجْهُ رَبِّکَ ذُو الْجَلَالِ وَالْإِکْرَامِ (۲۷)

و تنها وجه پروردگارت که صاحب جلالت و اکرام است، باقی می ماند. (۲۷)

فَبِأَیِّ آلَاء رَبِّکُمَا تُکَذِّبَانِ (۲۸)

پس کدام یک از نعمتهای پروردگارتان را تکذیب می کنید؟ (۲۸)

«خدای تعالی هر روزی در شغلی می باشد»

یَسْأَلُهُ مَن فِی السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ کُلَّ یَوْمٍ هُوَ فِی شَأْنٍ (۲۹)

کسی که در آسمانها و زمین است، دست نیاز به سوی او دراز کرده و از او درخواست می کند. او هر روز در کاری خواهد بود. (۲۹)

فَبِأَیِّ آلَاء رَبِّکُمَا تُکَذِّبَانِ (۳۰)

پس کدام یک از نعمتهای پروردگارتان را تکذیب می کنید؟ (۳۰)

«حساب روز قیامت»

سَنَفْرُغُ لَکُمْ أَیُّهَا الثَّقَلَانِ (۳۱)

ای گروه جنّ و انس، به زودی به حسابتان می رسیم. (۳۱)

فَبِأَیِّ آلَاء رَبِّکُمَا تُکَذِّبَانِ (۳۲)

پس کدام یک از نعمتهای پروردگارتان را تکذیب می کنید؟ (۳۲)

«سیر و سفر در آسمانها»

یَا مَعْشَرَ الْجِنِّ وَالْإِنسِ إِنِ اسْتَطَعْتُمْ أَن تَنفُذُوا مِنْ أَقْطَارِ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ فَانفُذُوا لَا تَنفُذُونَ إِلَّا بِسُلْطَانٍ (۳۳)

ای گروه جنّ و انس، اگر می توانید از مدارهای آسمانها و زمین بگذرید، پس بگذرید، ولی نمی توانید بگذرید، مگر با تسلّط و نیرو. (۳۳)

فَبِأَیِّ آلَاء رَبِّکُمَا تُکَذِّبَانِ (۳۴)

پس کدام یک از نعمتهای پروردگارتان را تکذیب می کنید؟ (۳۴)

یُرْسَلُ عَلَیْکُمَا شُوَاظٌ مِّن نَّارٍ وَنُحَاسٌ فَلَا تَنتَصِرَانِ (۳۵)

بر شما شعله هائی از آتش بی دود و دودهای متراکم فرستاده می شود و از کسی نمی توانید یاری بطلبید. (۳۵)

فَبِأَیِّ آلَاء رَبِّکُمَا تُکَذِّبَانِ (۳۶)

پس کدام یک از نعمتهای پروردگارتان را تکذیب می کنید؟ (۳۶)

فَإِذَا انشَقَّتِ السَّمَاء فَکَانَتْ وَرْدَهً کَالدِّهَانِ (۳۷)

پس وقتی که آسمان شکافته شود و مانند روغن مذاب سرخ گردد. (۳۷)

فَبِأَیِّ آلَاء رَبِّکُمَا تُکَذِّبَانِ (۳۸)

پس کدام یک از نعمتهای پروردگارتان را تکذیب می کنید؟ (۳۸)

«در قیامت همه مطالب روشن است»

فَیَوْمَئِذٍ لَّا یُسْأَلُ عَن ذَنبِهِ إِنسٌ وَلَا جَانٌّ (۳۹)

پس در آن روز از گناه انس و جنّ پرسیده نمی شود. (۳۹)

فَبِأَیِّ آلَاء رَبِّکُمَا تُکَذِّبَانِ (۴۰)  

پس کدام یک از نعمتهای پروردگارتان را تکذیب می کنید؟ (۴۰)

یُعْرَفُ الْمُجْرِمُونَ بِسِیمَاهُمْ فَیُؤْخَذُ بِالنَّوَاصِی وَالْأَقْدَامِ (۴۱)

گناهکاران از سیمایشان شناخته می شوند، پس موهای جلوی سر و پاهایشان گرفته می شود. (۴۱)

فَبِأَیِّ آلَاء رَبِّکُمَا تُکَذِّبَانِ (۴۲)

پس کدام یک از نعمتهای پروردگارتان را تکذیب می کنید؟ (۴۲)

«معرّفی جهنّم»

هَذِهِ جَهَنَّمُ الَّتِی یُکَذِّبُ بِهَا الْمُجْرِمُونَ (۴۳)

این همان جهنّمی است که گناهکاران آن را تکذیب می کردند. (۴۳)

یَطُوفُونَ بَیْنَهَا وَبَیْنَ حَمِیمٍ آنٍ (۴۴)

امروز در بین جهنّم و آب سوزان رفت و آمد می کنند. (۴۴)

فَبِأَیِّ آلَاء رَبِّکُمَا تُکَذِّبَانِ (۴۵)

پس کدام یک از نعمتهای پروردگارتان را تکذیب می کنید؟ (۴۵)

«برای هر که از خدا بترسد، دو بهشت خواهد بود»

وَلِمَنْ خَافَ مَقَامَ رَبِّهِ جَنَّتَانِ (۴۶)

و برای کسی که از مقام پرورگارش بترسد، دو بهشت است. (۴۶)

فَبِأَیِّ آلَاء رَبِّکُمَا تُکَذِّبَانِ (۴۷)

پس کدام یک از نعمتهای پروردگارتان را تکذیب می کنید؟ (۴۷)

ذَوَاتَا أَفْنَانٍ (۴۸)

دارای انواع درختان است. (۴۸)

فَبِأَیِّ آلَاء رَبِّکُمَا تُکَذِّبَانِ (۴۹)

پس کدام یک از نعمتهای پروردگارتان را تکذیب می کنید؟ (۴۹)

فِیهِمَا عَیْنَانِ تَجْرِیَانِ (۵۰)

در میان آن دو بهشت، دو چشمه جریان دارد. (۵۰)

فَبِأَیِّ آلَاء رَبِّکُمَا تُکَذِّبَانِ (۵۱)

پس کدام یک از نعمتهای پروردگارتان را تکذیب می کنید؟ (۵۱)

فِیهِمَا مِن کُلِّ فَاکِهَهٍ زَوْجَانِ (۵۲)

در آن دو بهشت از هر میوه ای دو نوع وجود دارد. (۵۲)

فَبِأَیِّ آلَاء رَبِّکُمَا تُکَذِّبَانِ (۵۳)

پس کدام یک از نعمتهای پروردگارتان را تکذیب می کنید؟ (۵۳)

مُتَّکِئِینَ عَلَى فُرُشٍ بَطَائِنُهَا مِنْ إِسْتَبْرَقٍ وَجَنَى الْجَنَّتَیْنِ دَانٍ (۵۴)

در آن بر پشتی هائی که داخلش از ابریشم است، تکیه زده اند و میوه های آن دو بهشت در دسترس است. (۵۴)

فَبِأَیِّ آلَاء رَبِّکُمَا تُکَذِّبَانِ (۵۵)

پس کدام یک از نعمتهای پروردگارتان را تکذیب می کنید؟ (۵۵)

فِیهِنَّ قَاصِرَاتُ الطَّرْفِ لَمْ یَطْمِثْهُنَّ إِنسٌ قَبْلَهُمْ وَلَا جَانٌّ (۵۶)

در آن بهشتها زنان چشم خماری که دست هیچ انس و جنّی قبل از اینها به آنها نرسیده است، می باشد. (۵۶)

فَبِأَیِّ آلَاء رَبِّکُمَا تُکَذِّبَانِ (۵۷)

پس کدام یک از نعمتهای پروردگارتان را تکذیب می کنید؟ (۵۷)

کَأَنَّهُنَّ الْیَاقُوتُ وَالْمَرْجَانُ (۵۸)

مثل اینکه آن دخترها یاقوت و مرواریدند. (۵۸)

فَبِأَیِّ آلَاء رَبِّکُمَا تُکَذِّبَانِ (۵۹)

پس کدام یک از نعمتهای پروردگارتان را تکذیب می کنید؟ (۵۹)

هَلْ جَزَاء الْإِحْسَانِ إِلَّا الْإِحْسَانُ (۶۰)

آیا جزای نیکی غیر از نیکی است؟ (۶۰)

فَبِأَیِّ آلَاء رَبِّکُمَا تُکَذِّبَانِ (۶۱)

پس کدام یک از نعمتهای پروردگارتان را تکذیب می کنید؟ (۶۱)

«و دو بهشت دیگر هم برای آنها هست»

وَمِن دُونِهِمَا جَنَّتَانِ (۶۲)

و غیر از آن دو بهشت، دو بهشت دیگر هم هست. (۶۲)

فَبِأَیِّ آلَاء رَبِّکُمَا تُکَذِّبَانِ (۶۳)

پس کدام یک از نعمتهای پروردگارتان را تکذیب می کنید؟ (۶۳)

مُدْهَامَّتَانِ (۶۴)

هر دو سرسبزند. (۶۴)

فَبِأَیِّ آلَاء رَبِّکُمَا تُکَذِّبَانِ (۶۵)

پس کدام یک از نعمتهای پروردگارتان را تکذیب می کنید؟ (۶۵)

فِیهِمَا عَیْنَانِ نَضَّاخَتَانِ (۶۶)

در آن دو بهشت دو چشمه ای هست که می جوشد. (۶۶)

فَبِأَیِّ آلَاء رَبِّکُمَا تُکَذِّبَانِ (۶۷)  

پس کدام یک از نعمتهای پروردگارتان را تکذیب می کنید؟ (۶۷)

فِیهِمَا فَاکِهَهٌ وَنَخْلٌ وَرُمَّانٌ (۶۸)

در آن دو بهشت میوه ها و درخت خرما و درخت انار است. (۶۸)

فَبِأَیِّ آلَاء رَبِّکُمَا تُکَذِّبَانِ (۶۹)

پس کدام یک از نعمتهای پروردگارتان را تکذیب می کنید؟ (۶۹)

فِیهِنَّ خَیْرَاتٌ حِسَانٌ (۷۰)

در آن دو بهشت زنان نیکوخو و نیکو صورتند. (۷۰)

فَبِأَیِّ آلَاء رَبِّکُمَا تُکَذِّبَانِ (۷۱)

پس کدام یک از نعمتهای پروردگارتان را تکذیب می کنید؟ (۷۱)

حُورٌ مَّقْصُورَاتٌ فِی الْخِیَامِ (۷۲)

حوریه های پرده داری که در خیمه ها هستند. (۷۲)

فَبِأَیِّ آلَاء رَبِّکُمَا تُکَذِّبَانِ (۷۳)

پس کدام یک از نعمتهای پروردگارتان را تکذیب می کنید؟ (۷۳)

لَمْ یَطْمِثْهُنَّ إِنسٌ قَبْلَهُمْ وَلَا جَانٌّ (۷۴)

قبل از آنها دست انس و جنّی به آنها نرسیده است. (۷۴)

فَبِأَیِّ آلَاء رَبِّکُمَا تُکَذِّبَانِ (۷۵)

پس کدام یک از نعمتهای پروردگارتان را تکذیب می کنید؟ (۷۵)

مُتَّکِئِینَ عَلَى رَفْرَفٍ خُضْرٍ وَعَبْقَرِیٍّ حِسَانٍ (۷۶)

بهشتی ها بر تختهائی که با پارچه های سبز پوشیده شده و بر بالشهای بسیار خوب تکیه کرده اند. (۷۶)

فَبِأَیِّ آلَاء رَبِّکُمَا تُکَذِّبَانِ (۷۷)

پس کدام یک از نعمتهای پروردگارتان را تکذیب می کنید؟ (۷۷)

تَبَارَکَ اسْمُ رَبِّکَ ذِی الْجَلَالِ وَالْإِکْرَامِ (۷۸)

پر برکت است نام پروردگار تو که صاحب جلالت و کرامت است. (۷۸)

سوره مبارکه قمر

بسم الله الرحمن الرحیم

«به نام خداوند بخشنده مهربان»

«قیامت به زودی برای هر کسی می رسد»

اقْتَرَبَتِ السَّاعَهُ وَانشَقَّ الْقَمَرُ (۱)

ساعت قیامت نزدیک شد و ماه شکافت. (۱)

وَإِن یَرَوْا آیَهً یُعْرِضُوا وَیَقُولُوا سِحْرٌ مُّسْتَمِرٌّ (۲)

و وقتی که معجزه ای را ببینند، اعراض می کنند و می گویند: این سحر همیشگی است. (۲)

وَکَذَّبُوا وَاتَّبَعُوا أَهْوَاءهُمْ وَکُلُّ أَمْرٍ مُّسْتَقِرٌّ (۳)

و آنها تکذیب کردند و از هوای نفسشان پیروی نمودند و هر چیزی قرارگاهی دارد.(۳)

وَلَقَدْ جَاءهُم مِّنَ الْأَنبَاء مَا فِیهِ مُزْدَجَرٌ (۴)

و قطعا از اخباری که در آن انزجار است، به آنها رسیده است. (۴)

حِکْمَهٌ بَالِغَهٌ فَمَا تُغْنِ النُّذُرُ (۵)

حکمت بالغه ای است، پس ترساندنها سودی نداشت. (۵)

فَتَوَلَّ عَنْهُمْ یَوْمَ یَدْعُ الدَّاعِ إِلَى شَیْءٍ نُّکُرٍ (۶)  

پس از آنها رو بگردان روزی که داعی (مرگ) آنها را به طرف چیزی که وحشتناک است، دعوت می کند. (۶)

خُشَّعاً أَبْصَارُهُمْ یَخْرُجُونَ مِنَ الْأَجْدَاثِ کَأَنَّهُمْ جَرَادٌ مُّنتَشِرٌ (۷)

در حالی که چشمهای آنها پایین افتاده و آنها مانند ملخهای پراکنده از قبرها خارج می شوند. (۷)

مُّهْطِعِینَ إِلَى الدَّاعِ یَقُولُ الْکَافِرُونَ هَذَا یَوْمٌ عَسِرٌ (۸)

با شتاب به طرف دعوت کننده می روند. کافرها می گویند: امروز روز سختی است. (۸)

«اشاره ای به قضیه حضرت نوح علیه السلام»

کَذَّبَتْ قَبْلَهُمْ قَوْمُ نُوحٍ فَکَذَّبُوا عَبْدَنَا وَقَالُوا مَجْنُونٌ وَازْدُجِرَ (۹)

قبل از آنها قومِ نوح تکذیب کردند. پس بنده ما را تکذیب نمودند و گفتند: دیوانه ای است و او زجردیده شده. (۹)

فَدَعَا رَبَّهُ أَنِّی مَغْلُوبٌ فَانتَصِرْ (۱۰)

پس دعا کرد پروردگارش را که قطعا من مغلوبم، پس یاریم کن. (۱۰)

فَفَتَحْنَا أَبْوَابَ السَّمَاء بِمَاء مُّنْهَمِرٍ (۱۱)

پس ما درهای آسمان را به آبی که به شدّت می ریخت، باز نمودیم. (۱۱)

وَفَجَّرْنَا الْأَرْضَ عُیُوناً فَالْتَقَى الْمَاء عَلَى أَمْرٍ قَدْ قُدِرَ (۱۲)

و زمین را بصورت چشمه هایی شکافتیم، پس این دو آب (آب آسمان و زمین) به فرمانی که قطعا مقدّر شده بود، بهم پیوستند. (۱۲)

وَحَمَلْنَاهُ عَلَى ذَاتِ أَلْوَاحٍ وَدُسُرٍ (۱۳)

و او را بر کشتی که دارای تخته ها و میخهائی بود، سوار نمودیم. (۱۳)

تَجْرِی بِأَعْیُنِنَا جَزَاء لِّمَن کَانَ کُفِرَ (۱۴)

زیر نظر خودمان حرکت کرد. جزائی بود برای کسانی که کافر شده اند. (۱۴)

وَلَقَد تَّرَکْنَاهَا آیَهً فَهَلْ مِن مُّدَّکِرٍ (۱۵)

و قطعا آن را نشانه ای در میان مردم باقی گذاشتیم، آیا کسی هست که عبرت بگیرد؟ (۱۵)

فَکَیْفَ کَانَ عَذَابِی وَنُذُرِ (۱۶)

پس عذاب من و ترساندنهایم چگونه بوده است؟ (۱۶)

«قرآن آن قدر نازل شده که آسان گردیده است»

وَلَقَدْ یَسَّرْنَا الْقُرْآنَ لِلذِّکْرِ فَهَلْ مِن مُّدَّکِرٍ (۱۷)

و قطعا ما قرآن را برای تذکر آسان قرار داده ایم، آیا کسی هست که عبرت بگیرد؟ (۱۷)

«اشاره به قضیه قوم عاد»

کَذَّبَتْ عَادٌ فَکَیْفَ کَانَ عَذَابِی وَنُذُرِ (۱۸)

قوم عاد تکذیب کردند، پس عذاب من و ترساندنهای من چگونه بوده است؟ (۱۸)

إِنَّا أَرْسَلْنَا عَلَیْهِمْ رِیحاً صَرْصَراً فِی یَوْمِ نَحْسٍ مُّسْتَمِرٍّ (۱۹)

قطعا ما بر آنها باد تند سردی را در روز نحس مستمری فرستادیم. (۱۹)

تَنزِعُ النَّاسَ کَأَنَّهُمْ أَعْجَازُ نَخْلٍ مُّنقَعِرٍ (۲۰)

آن باد مردم را می کند، مثل اینکه آنها تنه های درخت خرمائی هستند که از جا کنده می شوند. (۲۰)

فَکَیْفَ کَانَ عَذَابِی وَنُذُرِ (۲۱)

پس عذاب من و ترساندنهایم چگونه بوده است؟ (۲۱)

«قرآن آسان نازل شده تا مردم از خواب غفلت بیدار شوند»

وَلَقَدْ یَسَّرْنَا الْقُرْآنَ لِلذِّکْرِ فَهَلْ مِن مُّدَّکِرٍ (۲۲)

و قطعا ما قرآن را برای تذکر آسان قرار داده ایم، آیا کسی هست که عبرت بگیرد؟ (۲۲)

«اشاره ای به قضیه قوم ثمود»

کَذَّبَتْ ثَمُودُ بِالنُّذُرِ (۲۳)

قوم ثمود انذارها را تکذیب کردند. (۲۳)

فَقَالُوا أَبَشَراً مِّنَّا وَاحِداً نَّتَّبِعُهُ إِنَّا إِذاً لَّفِی ضَلَالٍ وَسُعُرٍ (۲۴)

و گفتند: آیا ما از بشری که یکی از ما است، پیروی کنیم؟ قطعا ما اگر چنین کنیم، در گمراهی و دیوانگی خواهیم بود. (۲۴)

أَأُلْقِیَ الذِّکْرُ عَلَیْهِ مِن بَیْنِنَا بَلْ هُوَ کَذَّابٌ أَشِرٌ (۲۵)

آیا از میان ما بر او مطالب یادآوری کننده القا شده؟ بلکه او دروغگوی خودخواهی است. (۲۵)

سَیَعْلَمُونَ غَداً مَّنِ الْکَذَّابُ الْأَشِرُ (۲۶)

همین فردا به زودی خواهند دانست که دروغگوی خودخواه کیست؟ (۲۶)

إِنَّا مُرْسِلُو النَّاقَهِ فِتْنَهً لَّهُمْ فَارْتَقِبْهُمْ وَاصْطَبِرْ (۲۷)  

ما ناقه را برای امتحان آنها فرستادیم، پس مراقب آنها باش و صبر داشته باش.(۲۷)

وَنَبِّئْهُمْ أَنَّ الْمَاء قِسْمَهٌ بَیْنَهُمْ کُلُّ شِرْبٍ مُّحْتَضَرٌ (۲۸)

و به آنها خبر بده که آب میان آنها قسمت شده است، هر کدام به نوبت برای آشامیدن حاضر شوند. (۲۸)

فَنَادَوْا صَاحِبَهُمْ فَتَعَاطَى فَعَقَرَ (۲۹)

سردسته خود را صدا زدند، پس آمد و ناقه را پی کرد. (۲۹)

فَکَیْفَ کَانَ عَذَابِی وَنُذُرِ (۳۰)

پس عذاب من و ترساندنها چگونه بوده است؟ (۳۰)

برداشت از آیات ۳۰ – ۹

پندها و اندرزها

سالک الی اللّه باید از آیاتی که قرائت شد استفاده و برداشتهای زیر را داشته باشد:

۱  –  این که به خاطر موفقیت در راه رسیدن به کمالات راهنماهای الهی را تکذیب نکند و برای سرپیچی از اوامرشان، به تهمت های زشت آنها را متهم ننماید.

۲  –  متوجه باشد که اگر راهنماها را متهم کرد و از اوامر آنها سرپیچی نمود کفران نعمت کرده و او مورد عذاب پروردگار واقع خواهد شد و خدا راهنماها را یاری خواهد کرد.

۳  –  اگر در دین رخنه ای وارد کند و یا از دستورات انبیاء علیهم السلام سرپیچی نماید باران که رحمت خدا است و چشمه های آب که بهترین نعمت الهی هستند تبدیل به عذاب بزرگی خواهند شد آن چنان که برای قوم نوح انجام گردید.

۴  –  اگر انسان طرفدار راهنمایان و پیغمبران و حق و حقیقت باشد خدای تعالی او را در وسط بلاهای دنیایی حفظ می کند و نمی گذارد به او آسیبی برسد و از هلاکت ها نجات پیدا می کند.

۵  –  سفینه نجات که اهل بیت عصمت و طهارت علیهم السلام هستند به کمک او می آیند و آنها با الواح مستحکم او را راهنمایی می کنند.

۶  –  تمام راهنمایی ها صددرصد زیر نظر پروردگار است و عذاب برای کفار جزایی است که با اراده الهی انجام می گیرد.

۷  –  باید بدانیم که قرآن با کلمات مغلق و نامأنوس و غیر بلیغ بیان نشده که مردم از فهم آن عاجز باشند بلکه خدای تعالی آن را آسان نازل فرموده تا مردم متذکر آن چه خدا در عالم ارواح به آنها تعلیم داده است بشوند.

۸  –  باید از برداشتهایی که با تدبر از قرآن دارد پند و عبرت بگیرد و دین خدا را غریب نگذارد.

۹  –  گاهی به خاطر این که خدای تعالی عذابی در روزی مقرر فرموده آن روز، روز نحسی شده و ثبت گردیده است.

۱۰  –  باید انسان از خدای تعالی بخواهد که عذاب و آن چه خدا از آنها بشر را ترسانده بر او نازل نگردد.

۱۱  –  ملکوت و حقیقت را با ظاهری که انسان می بیند مقایسه نکند و فکر نکند که پیغمبران و راهنمایان مانند خود او هستند.

۱۲  –  خدای تعالی ساده بودن قرآن را و به وسیله قرآن تذکر دادن آن چه در عالم ارواح یاد گرفته ایم و پند گرفتن از قرآن را در سوره قمر تکرار کرده تا ما این سه مطلب را کاملاً یاد بگیریم و در اعمالمان و رفتارمان آنها را به کار ببندیم.

۱۳  –  در این آیات خدای تعالی مکررا نام قرآن و انبیاء را مذکر (یادآورنده) یاد کرده تا ما بدانیم که قبلاً این حقایق را به ما تعلیم فرموده و در دنیایی که دار امتحان است پیغمبران علیهم السلام و قرآن را برای کمک به امتحان  ما جهت یادآوری ما نازل نموده است.

۱۴  –  پروردگار متعال مواد امتحانی بشر را از اسباب مختلف قرار داده و برای هر قومی و جمعیتی به مناسبت زمان و مکانشان امتحانشان را ترتیب داده است.

۱۵  –  خدای تعالی پیامبران و در زمان ما حضرت حجت بن الحسن روحی و ارواح العالمین لتراب مقدمه الفداء را مراقب ما قرار داده و صبر و تحمل را برای آن حضرت مقدر فرموده است.

۱۶  –  باید به قسمتهای الهی ولو به صورت ظاهر به ضرر او تمام شود راضی گردد.

إِنَّا أَرْسَلْنَا عَلَیْهِمْ صَیْحَهً وَاحِدَهً فَکَانُوا کَهَشِیمِ الْمُحْتَظِرِ (۳۱)

قطعا ما بر آنها صیحه واحده ای فرستادیم. آنها مانند گیاه خشک شکسته شده گردیدند. (۳۱)

«قرآن با لغات سخت گفته نشده که مردم متذکر شوند»

وَلَقَدْ یَسَّرْنَا الْقُرْآنَ لِلذِّکْرِ فَهَلْ مِن مُّدَّکِرٍ (۳۲)

و قطعا ما قرآن را برای تذکر آسان قرار داده ایم، پس آیا کسی هست که عبرت بگیرد؟ (۳۲)

«اشاره ای به قضیه قوم لوط»

کَذَّبَتْ قَوْمُ لُوطٍ بِالنُّذُرِ (۳۳)

قومِ لوط ترسانندگان را تکذیب کردند. (۳۳)

إِنَّا أَرْسَلْنَا عَلَیْهِمْ حَاصِباً إِلَّا آلَ لُوطٍ نَّجَّیْنَاهُم بِسَحَرٍ (۳۴)

قطعا ما بر آنها باد تندی که ریگها را به حرکت در می آورد فرستادیم، مگر خاندان لوط که در سحر آنها را نجات دادیم. (۳۴)

نِعْمَهً مِّنْ عِندِنَا کَذَلِکَ نَجْزِی مَن شَکَرَ (۳۵)

این نعمتی است از ناحیه ما. این چنین کسی را که شکر کند، جزا می دهیم. (۳۵)

وَلَقَدْ أَنذَرَهُم بَطْشَتَنَا فَتَمَارَوْا بِالنُّذُرِ (۳۶)

و قطعا (لوط) آنها را از مجازات ما ترساند، پس مجادله می کردند به آنچه ترسیده می شدند. (۳۶)

وَلَقَدْ رَاوَدُوهُ عَن ضَیْفِهِ فَطَمَسْنَا أَعْیُنَهُمْ فَذُوقُوا عَذَابِی وَنُذُرِ (۳۷)

و از مهمانان او کام دل خواستند. پس ما چشمهای آنها را نابینا و محو نمودیم. پس بچشید عذاب مرا و انذارها را. (۳۷)

وَلَقَدْ صَبَّحَهُم بُکْرَهً عَذَابٌ مُّسْتَقِرٌّ (۳۸)

و قطعا در اوّل صبحشان عذاب پایداری به سراغشان آمد. (۳۸)

فَذُوقُوا عَذَابِی وَنُذُرِ (۳۹)

پس بچشید عذاب مرا و انذارها را. (۳۹)

وَلَقَدْ یَسَّرْنَا الْقُرْآنَ لِلذِّکْرِ فَهَلْ مِن مُّدَّکِرٍ (۴۰)

و قطعا ما قرآن را برای تذکر آسان قرار داده ایم، پس آیا کسی هست که عبرت بگیرد؟ (۴۰)

«اشاره به قضیه اطرافیان فرعون»

وَلَقَدْ جَاء آلَ فِرْعَوْنَ النُّذُرُ (۴۱)

و قطعا آل فرعون را پیامبرانی آمد. (۴۱)

کَذَّبُوا بِآیَاتِنَا کُلِّهَا فَأَخَذْنَاهُمْ أَخْذَ عَزِیزٍ مُّقْتَدِرٍ (۴۲)

آنها همه آیات ما را تکذیب کردند، پس ما آنها را مجازات کردیم، مجازات عزیز قدرتمندی. (۴۲)

«خطاب به کفّار مکه»

أَکُفَّارُکُمْ خَیْرٌ مِّنْ أُوْلَئِکُمْ أَمْ لَکُم بَرَاءهٌ فِی الزُّبُرِ (۴۳)

آیا کفّار شما بهتر از آن گروه شما هستند؟ یا برای شما برائت نامه ای در کتاب و نوشته وجود دارد؟ (۴۳)

«اتّحاد و درهم شکستن کفّار قریش»

أَمْ یَقُولُونَ نَحْنُ جَمِیعٌ مُّنتَصِرٌ (۴۴)

یا می گویند: ما جمعیت پیروزیم. (۴۴)

سَیُهْزَمُ الْجَمْعُ وَیُوَلُّونَ الدُّبُرَ (۴۵)

به زودی جمع شکست می خورد و پشت کرده، فرار می کنند. (۴۵)

بَلِ السَّاعَهُ مَوْعِدُهُمْ وَالسَّاعَهُ أَدْهَى وَأَمَرُّ (۴۶)

بلکه ساعت قیامت وعده گاه آنها است و قیامت هولناک تر و تلخ تر است. (۴۶)

«زندگی سخت گناهکاران»

إِنَّ الْمُجْرِمِینَ فِی ضَلَالٍ وَسُعُرٍ (۴۷)

قطعا گناهکاران در گمراهی و دیوانگی هستند. (۴۷)

یَوْمَ یُسْحَبُونَ فِی النَّارِ عَلَى وُجُوهِهِمْ ذُوقُوا مَسَّ سَقَرَ (۴۸)

روزی که با صورتشان به طرف آتش کشیده می شوند، بچشید احساس جهنّم را. (۴۸)

«در خلقت، هر چیزی به اندازه است»

إِنَّا کُلَّ شَیْءٍ خَلَقْنَاهُ بِقَدَرٍ (۴۹)  

قطعا ما هر چیزی را به اندازه خلق کرده ایم. (۴۹)

وَمَا أَمْرُنَا إِلَّا وَاحِدَهٌ کَلَمْحٍ بِالْبَصَرِ (۵۰)

و فرمان ما یک مرتبه بیشتر نیست، مانند چشم بر هم زدن. (۵۰)

وَلَقَدْ أَهْلَکْنَا أَشْیَاعَکُمْ فَهَلْ مِن مُّدَّکِرٍ (۵۱)

و قطعا ما هلاک کرده ایم مانند شما را، پس آیا کسی هست که عبرت بگیرد؟(۵۱)

«محاسبه دقیق الهی»

وَکُلُّ شَیْءٍ فَعَلُوهُ فِی الزُّبُرِ (۵۲)

و هر چه را که انجام داده اند، در نامه ای خواهد بود. (۵۲)

وَکُلُّ صَغِیرٍ وَکَبِیرٍ مُسْتَطَرٌ (۵۳)

و هر کوچک و بزرگی نوشته شده است. (۵۳)

إِنَّ الْمُتَّقِینَ فِی جَنَّاتٍ وَنَهَرٍ (۵۴)

قطعا اهل تقوا در بهشتها و نهرها هستند. (۵۴)

فِی مَقْعَدِ صِدْقٍ عِندَ مَلِیکٍ مُّقْتَدِرٍ (۵۵)

در جایگاه راستی و درستی نزد خدای مالک مقتدر. (۵۵)

برداشت از آیات ۵۵ – ۵۴

درجات تقوی

سالک الی اللّه باید بداند که تقوی از مرحله یقظه به طور ضعیف باید شروع شود تا به مرحله کمالات روحی برسد و تقوی دائما تقویت گردد تا انسان را به لقاء پروردگار موفق نماید.

سوره مبارکه نجم

بسم الله الرحمن الرحیم

«به نام خداوند بخشنده مهربان»

«پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله نه گمراه است و نه از روی هوای نفس حرف می زند»

وَالنَّجْمِ إِذَا هَوَى (۱)

قسم به ستاره، وقتی که فرود می آید. (۱)

مَا ضَلَّ صَاحِبُکُمْ وَمَا غَوَى (۲)

آنکه همراه شما همیشه بوده، نه گمراه شده و نه اغواء گردیده است. (۲)

وَمَا یَنطِقُ عَنِ الْهَوَى (۳)

و از هوای نفس سخن نمی گوید. (۳)

إِنْ هُوَ إِلَّا وَحْیٌ یُوحَى (۴)

جز این نیست که سخن او وحیی است که (به او از طرف خدا) وحی می شود. (۴)

عَلَّمَهُ شَدِیدُ الْقُوَى (۵)

کسی که دارای قدرت بزرگی است، به او تعلیم داده است. (۵)

ذُو مِرَّهٍ فَاسْتَوَى (۶)

همان کسی که صاحب نیرومندی است و تسلّط دارد. (۶)

وَهُوَ بِالْأُفُقِ الْأَعْلَى (۷)

و او در افق برتری قرار گرفته است. (۷)

«اشاره به معراج رسول اکرم صلی الله علیه و آله»

ثُمَّ دَنَا فَتَدَلَّى (۸)

سپس نزدیک و نزدیکتر گردید. (۸)

فَکَانَ قَابَ قَوْسَیْنِ أَوْ أَدْنَى (۹)

تا آنکه فاصله او به اندازه دو کمان یا نزدیکتر شد. (۹)

فَأَوْحَى إِلَى عَبْدِهِ مَا أَوْحَى (۱۰)

پس به بنده اش وحی کرد، آنچه را باید وحی کند. (۱۰)

مَا کَذَبَ الْفُؤَادُ مَا رَأَى (۱۱)

آنچه را دید، قلبش تکذیب نکرد. (۱۱)

أَفَتُمَارُونَهُ عَلَى مَا یَرَى (۱۲)

آیا بر آنچه می بیند، با او جدال می کنید؟ (۱۲)

وَلَقَدْ رَآهُ نَزْلَهً أُخْرَى (۱۳)

و قطعا بار دیگر نیز او را دید.(۱۳)

عِندَ سِدْرَهِ الْمُنْتَهَى (۱۴)

در کنار درخت سدره المنتهی. (۱۴)

عِندَهَا جَنَّهُ الْمَأْوَى (۱۵)

که در کنار آن بهشت زندگی است. (۱۵)

إِذْ یَغْشَى السِّدْرَهَ مَا یَغْشَى (۱۶)

در آن وقت، چیزی پوشاننده، درخت سدره المنتهی را پوشاند. (۱۶)

مَا زَاغَ الْبَصَرُ وَمَا طَغَى (۱۷)

چشم به طرفی نگردید و تجاوز نکرد. (۱۷)

لَقَدْ رَأَى مِنْ آیَاتِ رَبِّهِ الْکُبْرَى (۱۸)

قطعا او از نشانه های بزرگتر پروردگارش، چیزها دید. (۱۸)

«لات و عزی و منات بتهائی بوده اند»

أَفَرَأَیْتُمُ اللَّاتَ وَالْعُزَّى (۱۹)

آیا شما «لات» و «عزی» را دیدید؟ (۱۹)

وَمَنَاهَ الثَّالِثَهَ الْأُخْرَى (۲۰)

و منات که سوّمی دیگری است. (۲۰)

أَلَکُمُ الذَّکَرُ وَلَهُ الْأُنثَى (۲۱)

آیا برای شما پسر و برای خدا دختر باید باشد؟ (۲۱)

تِلْکَ إِذاً قِسْمَهٌ ضِیزَى (۲۲)

در این صورت آن تقسیمی غیر عادلانه است. (۲۲)

إِنْ هِیَ إِلَّا أَسْمَاء سَمَّیْتُمُوهَا أَنتُمْ وَآبَاؤُکُم مَّا أَنزَلَ اللَّهُ بِهَا مِن سُلْطَانٍ إِن یَتَّبِعُونَ إِلَّا الظَّنَّ وَمَا تَهْوَى الْأَنفُسُ وَلَقَدْ جَاءهُم مِّن رَّبِّهِمُ الْهُدَى (۲۳)

اینها جز اسمهائی که شما و پدرانتان نامگذاری کرده اید، چیزی نیست. خدا برای آن دلیلی نازل نکرده است. آنها جز از گمان و هوای نفسشان پیروی نمی کنند و حال آنکه قطعا از طرف پروردگارشان برای آنها هدایت آمده است. (۲۳)

أَمْ لِلْإِنسَانِ مَا تَمَنَّى (۲۴)

آیا برای انسان آنچه آرزو دارد، خواهد بود؟ (۲۴)

فَلِلَّهِ الْآخِرَهُ وَالْأُولَى (۲۵)

پس برای خدا آخرت و (حیات) اوّلین است. (۲۵)

برداشت از آیات ۲۵ – ۲۳

ظنّ و گمان

سالک الی اللّه نباید از ظنّ و گمان و از هوای نفس با وجود هدایت صریحی که از جانب پروردگار به وسیله قرآن و روایات به او رسیده تبعیت کند و بداند هر چه انسان می خواهد و آرزو می کند به او خواهد رسید زیرا آخرت و عالم ارواح و عالم ذر همه اینها تحت نفوذ و قدرت پروردگار می باشند.

وَکَم مِّن مَّلَکٍ فِی السَّمَاوَاتِ لَا تُغْنِی شَفَاعَتُهُمْ شَیْئاً إِلَّا مِن بَعْدِ أَن یَأْذَنَ اللَّهُ لِمَن یَشَاءُ وَیَرْضَى (۲۶)  

و چه بسیار ملائکه ای که در آسمانها هستند و شفاعت آنها مگر بعد از اجازه الهی برای کسی که بخواهد و راضی شود، سودی نخواهد داشت. (۲۶)

«ملائکه زن نیستند»

إِنَّ الَّذِینَ لَا یُؤْمِنُونَ بِالْآخِرَهِ لَیُسَمُّونَ الْمَلَائِکَهَ تَسْمِیَهَ الْأُنثَى (۲۷)

کسانی که به آخرت ایمان ندارند، ملائکه را به اسم مؤنث نامگذاری می کنند.(۲۷)

وَمَا لَهُم بِهِ مِنْ عِلْمٍ إِن یَتَّبِعُونَ إِلَّا الظَّنَّ وَإِنَّ الظَّنَّ لَا یُغْنِی مِنَ الْحَقِّ شَیْئاً (۲۸)

و آنها به این مطلب علمی ندارند، بلکه از گمان پیروی می کنند و حال آنکه گمان، هرگز انسان را به چیزی از حقّ بی نیاز نمی کند. (۲۸)

فَأَعْرِضْ عَن مَّن تَوَلَّى عَن ذِکْرِنَا وَلَمْ یُرِدْ إِلَّا الْحَیَاهَ الدُّنْیَا (۲۹)

پس اعراض کن از کسی که از یاد ما رو می گرداند و جز زندگی دنیا را نخواسته است.(۲۹)

«هر کسی به اندازه ظرفیتش می فهمد»

ذَلِکَ مَبْلَغُهُم مِّنَ الْعِلْمِ إِنَّ رَبَّکَ هُوَ أَعْلَمُ بِمَن ضَلَّ عَن سَبِیلِهِ وَهُوَ أَعْلَمُ بِمَنِ اهْتَدَى (۳۰)

همان، حدّ و اندازه آنها از دانائی است. قطعا پرورگار تو داناتر است به کسی که از راه خدا گمراه شده و و او داناتر است به کسی که هدایت یافته است. (۳۰)

برداشت از آیات ۳۰ – ۲۸

هدایت و گمراهی

سالک الی اللّه نباید پیروی از ظنّ و گمانش بکند زیرا ظنّ و گمان انسان را به حقیقت نمی رساند و باید همیشه به یاد خدا باشد و تنها به زندگی دنیا بسنده نکند و تنها به آن چه می بیند معتقد نباشد و خدا را در گمراهی و هدایت خود ناظر و دانا بداند.

وَلِلَّهِ مَا فِی السَّمَاوَاتِ وَمَا فِی الْأَرْضِ لِیَجْزِیَ الَّذِینَ أَسَاؤُوا بِمَا عَمِلُوا وَیَجْزِیَ الَّذِینَ أَحْسَنُوا بِالْحُسْنَى (۳۱)

و آنچه در آسمانها و آنچه در زمین است، مال خدا است تا آنهائی را که بدی کردند به آنچه عمل کرده اند جزا دهد و کسانی را که عمل نیکو کرده اند، به نیکی جزا مرحمت فرماید. (۳۱)

«اشاره به الطاف الهی»

الَّذِینَ یَجْتَنِبُونَ کَبَائِرَ الْإِثْمِ وَالْفَوَاحِشَ إِلَّا اللَّمَمَ إِنَّ رَبَّکَ وَاسِعُ الْمَغْفِرَهِ هُوَ أَعْلَمُ بِکُمْ إِذْ أَنشَأَکُم مِّنَ الْأَرْضِ وَإِذْ أَنتُمْ أَجِنَّهٌ فِی بُطُونِ أُمَّهَاتِکُمْ فَلَا تُزَکُّوا أَنفُسَکُمْ هُوَ أَعْلَمُ بِمَنِ اتَّقَى (۳۲)

آن نیکوکارانی که از گناهان کبیره و فواحش، غیر از لغزشهای کوچک اجتناب می کنند، قطعا بخشش پروردگارت توسعه دارد و او به شما داناتر است، زیرا که شما را از زمین خلق کرد و چون که در شکمهای مادرانتان جنینهائی بودید. پس خود را پاک ندانید، او کسی را که تقوی دارد بهتر می شناسد. (۳۲)

«اشاره به ولید بن مغیره است»

أَفَرَأَیْتَ الَّذِی تَوَلَّى (۳۳)

آیا دیدی آن کسی را که روگرداند؟ (۳۳)

وَأَعْطَى قَلِیلاً وَأَکْدَى (۳۴)

و کمی اعطاء کرد و بعد امتناع نمود؟ (۳۴)

أَعِندَهُ عِلْمُ الْغَیْبِ فَهُوَ یَرَى (۳۵)

آیا نزد او علم غیب است که همه چیز را می بیند؟ (۳۵)

أَمْ لَمْ یُنَبَّأْ بِمَا فِی صُحُفِ مُوسَى (۳۶)

آیا با خبر نشده است به آنچه در کتاب های موسی است؟ (۳۶)

«اشاره به وفای حضرت ابراهیم علیه السلام»

وَإِبْرَاهِیمَ الَّذِی وَفَّى (۳۷)

و ابراهیم که وفادار بود. (۳۷)

أَلَّا تَزِرُ وَازِرَهٌ وِزْرَ أُخْرَى (۳۸)

که هیچ کس بار گناه دیگری را بر عهده نمی گیرد. (۳۸)

وَأَن لَّیْسَ لِلْإِنسَانِ إِلَّا مَا سَعَى (۳۹)

و اینکه برای انسان جز آنچه را که سعی کرده است، نخواهد بود. (۳۹)

«نتیجه اعمال انسان به زودی می رسد»

وَأَنَّ سَعْیَهُ سَوْفَ یُرَى (۴۰)

و قطعا سعی او به زودی دیده می شود. (۴۰)

ثُمَّ یُجْزَاهُ الْجَزَاء الْأَوْفَى (۴۱)

سپس جزای او به طور کامل داده می شود. (۴۱)

برداشت از آیات ۴۱ – ۳۲

گناهان کبیره

سالک الی اللّه باید از گناهان کبیره اجتناب کند و بداند که پروردگارش از لغزشهای کوچکش می گذرد، زیرا خدا مغفرتش شامل آنها می شود. و هم چنین خود را به عنوان پاک و تزکیه شده به دروغ معرفی نکند و بداند که خدای تعالی اهل تقوای واقعی را می شناسد. و از خدای تعالی و حقایق رو نگرداند و بکوشد که همه حقایق را قبول داشته باشد و برای مردم بیان کند و مغرور به آن که من از علم غیب مطلع ام نگردد، زیرا خدای تعالی ممکن است همه آن چه را که خلق نکرده نحوه دیگری به خاطر مصلحتی خلق کند. و کتابهای انبیاء گذشته علیهم السلام را قبول داشته باشد و بداند که کسی گناه دیگری را به عهده نمی گیرد. و از برای انسان جز آن چه را که درباره اش کوشش می کند وجود ندارد و جزای زحماتی را که در راه دین و حقیقت کشیده به زودی می بیند و جزای کاملی از خدا دریافت می کند.

وَأَنَّ إِلَى رَبِّکَ الْمُنتَهَى (۴۲)

و قطعا همه امور به پروردگارت پایان می پذیرد. (۴۲)

«همه کارها در دست خدا است»

وَأَنَّهُ هُوَ أَضْحَکَ وَأَبْکَى (۴۳)

و قطعا او خدائی است که می خنداند و می گریاند. (۴۳)

وَأَنَّهُ هُوَ أَمَاتَ وَأَحْیَا (۴۴)  

و قطعا او خدائی است که می میراند و زنده می کند. (۴۴)

وَأَنَّهُ خَلَقَ الزَّوْجَیْنِ الذَّکَرَ وَالْأُنثَى (۴۵)

و او است که دو زوج مرد و زن را خلق کرده است. (۴۵)

مِن نُّطْفَهٍ إِذَا تُمْنَى (۴۶)

از یک نطفه، وقتی که ریخته می شود. (۴۶)

وَأَنَّ عَلَیْهِ النَّشْأَهَ الْأُخْرَى (۴۷)

و بر عهده خدا است که نشئه دیگر را ایجاد کند. (۴۷)

وَأَنَّهُ هُوَ أَغْنَى وَأَقْنَى (۴۸)

و قطعا او خدائی است که بی نیاز کرده و سرمایه داده است.(۴۸)

وَأَنَّهُ هُوَ رَبُّ الشِّعْرَى (۴۹)

و او خدائی است که پروردگار ستاره «شعری» است. (۴۹)

وَأَنَّهُ أَهْلَکَ عَاداً الْأُولَى (۵۰)

و او قوم عاد را اوّل هلاک کرده است. (۵۰)

«عذاب قوم نوح و ثمود»

وَثَمُودَ فَمَا أَبْقَى (۵۱)

و از قوم ثمود که کسی را باقی نگذاشت. (۵۱)

وَقَوْمَ نُوحٍ مِّن قَبْلُ إِنَّهُمْ کَانُوا هُمْ أَظْلَمَ وَأَطْغَى (۵۲)

و قوم نوح را نیز پیش از این، قطعا، آنها ظالم تر و تجاوزکارتر بودند. (۵۲)

وَالْمُؤْتَفِکَهَ أَهْوَى (۵۳)

و شهرهائی که زیرورو شده و کوبیده شدند. (۵۳)

فَغَشَّاهَا مَا غَشَّى (۵۴)

پس آنها را با آنچه پوشاننده بود، پوشاند. (۵۴)

«به نعمتهای خدا شک نکنید»

فَبِأَیِّ آلَاء رَبِّکَ تَتَمَارَى (۵۵)

پس به کدام یک از نعمتهای پروردگارت شک داری؟ (۵۵)

هَذَا نَذِیرٌ مِّنَ النُّذُرِ الْأُولَى (۵۶)

این ترساننده از همان ترسانندگان قبلی است. (۵۶)

برداشت از آیه ۵۶

رسول اکرم صلی الله علیه و آله مکمل ادیان گذشته است

سالک الی اللّه باید بداند که پیامبر صلی الله علیه و آله همان راه و روش پیغمبران گذشته علیهم السلام را دارد و بلکه او مکمل ادیان گذشته است.

«قیامت نزدیک است»

أَزِفَتْ الْآزِفَهُ (۵۷)

نزدیک شدنی، نزدیک شده است. (۵۷)

لَیْسَ لَهَا مِن دُونِ اللَّهِ کَاشِفَهٌ (۵۸)

برای آن جز خدا کسی آشکارکننده نیست. (۵۸)

أَفَمِنْ هَذَا الْحَدِیثِ تَعْجَبُونَ (۵۹)

آیا از این گفتار تعجّب می کنید؟ (۵۹)

وَتَضْحَکُونَ وَلَا تَبْکُونَ (۶۰)

و می خندید و گریه نمی کنید؟ (۶۰)

وَأَنتُمْ سَامِدُونَ (۶۱)

و شما در غفلت و هوسرانی هستید. (۶۱)

برداشت از آیات ۶۱ – ۵۹

عظمت قرآن

سالک الی اللّه باید از معجزه بودن و در کمال بلاغت و فصاحت بودن قرآن تعجب نکند. بلکه در مقابل قرآن یا از شوق و یا از ترس اشک بریزد و گریه کند و در غفلت و هوسرانی وقتش را نگذراند و برای خدا سجده کند و بندگی پروردگار را بنماید.

«سجده واجب»

فَاسْجُدُوا لِلَّهِ وَاعْبُدُوا (۶۲)

پس برای خدا سجده کنید و عبادت نمایید. (۶۲)

سوره مبارکه طور

بسم الله الرحمن الرحیم

«به نام خداوند بخشنده مهربان»

«عذاب روز قیامت حتمی است»

وَالطُّورِ (۱)

قسم به کوه طور (۱)

وَکِتَابٍ مَّسْطُورٍ (۲)

و قسم به کتابی که نوشته شده (۲)

فِی رَقٍّ مَّنشُورٍ (۳)

در ورقی باز شده (۳)

وَالْبَیْتِ الْمَعْمُورِ (۴)

قسم به «بیت المعمور»، (۴)

وَالسَّقْفِ الْمَرْفُوعِ (۵)

قسم به سقفی که بلند ساخته شده (۵)

وَالْبَحْرِ الْمَسْجُورِ (۶)

قسم به دریای سرشار (۶)

إِنَّ عَذَابَ رَبِّکَ لَوَاقِعٌ (۷)

قطعا عذاب پروردگارت واقع خواهد شد. (۷)

مَا لَهُ مِن دَافِعٍ (۸)

هیچ چیزی آن را بر نمی گرداند.(۸)

«وای بر تکذیب کنندگان»

یَوْمَ تَمُورُ السَّمَاء مَوْراً (۹)

روزی که آسمان به حرکت در می آید. (۹)

وَتَسِیرُ الْجِبَالُ سَیْراً (۱۰)

و کوهها به راه می افتند. (۱۰)

فَوَیْلٌ یَوْمَئِذٍ لِلْمُکَذِّبِینَ (۱۱)

در آن روز وای بر تکذیب کنندگان. (۱۱)

الَّذِینَ هُمْ فِی خَوْضٍ یَلْعَبُونَ (۱۲)

کسانی که خود در فرو رفتن در باطل بازی می کنند. (۱۲)

یَوْمَ یُدَعُّونَ إِلَى نَارِ جَهَنَّمَ دَعّاً (۱۳)

روزی که به سوی جهنّم کشیده می شوند. (۱۳)

هَذِهِ النَّارُ الَّتِی کُنتُم بِهَا تُکَذِّبُونَ (۱۴)  

این آتشی است که شما آن را تکذیب می کردید. (۱۴)

أَفَسِحْرٌ هَذَا أَمْ أَنتُمْ لَا تُبْصِرُونَ (۱۵)

آیا این سِحر است یا شما بصیرت ندارید؟ (۱۵)

اصْلَوْهَا فَاصْبِرُوا أَوْ لَا تَصْبِرُوا سَوَاء عَلَیْکُمْ إِنَّمَا تُجْزَوْنَ مَا کُنتُمْ تَعْمَلُونَ (۱۶)

در آن وارد شوید. چه صبر کنید، یا آنکه صبر نکنید، بر شما مساوی خواهد بود. جز این نیست که به آنچه کرده اید، مجازات می شوید. (۱۶)

«حالات اهل تقوی در بهشت»

إِنَّ الْمُتَّقِینَ فِی جَنَّاتٍ وَنَعِیمٍ (۱۷)

قطعا متّقین در بهشتها و نعمتهایند. (۱۷)

فَاکِهِینَ بِمَا آتَاهُمْ رَبُّهُمْ وَوَقَاهُمْ رَبُّهُمْ عَذَابَ الْجَحِیمِ (۱۸)

به آنچه پروردگارشان به آنها داده و آنها را پروردگارشان از عذاب جهنّم نگه داشته، خوشحالند. (۱۸)

کُلُوا وَاشْرَبُوا هَنِیئاً بِمَا کُنتُمْ تَعْمَلُونَ (۱۹)

بخورید و بیاشامید، گواراتان باد بخاطر آنچه که عمل کرده اید. (۱۹)

مُتَّکِئِینَ عَلَى سُرُرٍ مَّصْفُوفَهٍ وَزَوَّجْنَاهُم بِحُورٍ عِینٍ (۲۰)

در حالی که بر تختهای متّصل بهم تکیه کرده اند و آنها را با حورالعین همسر گردانیده ایم. (۲۰)

«فرزندان مؤمنین به آنها ملحق می شوند»

وَالَّذِینَ آمَنُوا وَاتَّبَعَتْهُمْ ذُرِّیَّتُهُم بِإِیمَانٍ أَلْحَقْنَا بِهِمْ ذُرِّیَّتَهُمْ وَمَا أَلَتْنَاهُم مِّنْ عَمَلِهِم مِّن شَیْءٍ کُلُّ امْرِئٍ بِمَا کَسَبَ رَهِینٌ (۲۱)

و کسانی که ایمان آورده اند و در ایمان، فرزندانشان از آنها پیروی کرده اند، نسلشان را به آنها ملحق می کنیم و چیزی از عمل آنها کم نمی کنیم. هر کسی گرو چیزی است که کسب کرده است. (۲۱)

وَأَمْدَدْنَاهُم بِفَاکِهَهٍ وَلَحْمٍ مِّمَّا یَشْتَهُونَ (۲۲)

و ما آنها را به میوه ها و گوشتی که دلخواه آنها است، تقویت می کنیم. (۲۲)

یَتَنَازَعُونَ فِیهَا کَأْساً لَّا لَغْوٌ فِیهَا وَلَا تَأْثِیمٌ (۲۳)

در آن بهشت در گرفتن جام درگیری دارند. در آن بهشت نه حرف لغو و نه گناه خواهد بود. (۲۳)

وَیَطُوفُ عَلَیْهِمْ غِلْمَانٌ لَّهُمْ کَأَنَّهُمْ لُؤْلُؤٌ مَّکْنُونٌ (۲۴)

و در اطراف آنها پسران زیباصورتی که مانند مروارید پنهان در صدف اند، بر آنها طواف می کنند. (۲۴)

«گفتگوی اهل بهشت»

وَأَقْبَلَ بَعْضُهُمْ عَلَى بَعْضٍ یَتَسَاءلُونَ (۲۵)

و بعضی از آنها به بعضی رو می کنند و از هم می پرسند. (۲۵)

قَالُوا إِنَّا کُنَّا قَبْلُ فِی أَهْلِنَا مُشْفِقِینَ (۲۶)

می گویند: ما قبل از این در مورد خانواده مان ترسان بودیم. (۲۶)

فَمَنَّ اللَّهُ عَلَیْنَا وَوَقَانَا عَذَابَ السَّمُومِ (۲۷)

پس خدا بر ما منّت گذاشت و ما را از عذاب نفوذکننده نگه داشت. (۲۷)

إِنَّا کُنَّا مِن قَبْلُ نَدْعُوهُ إِنَّهُ هُوَ الْبَرُّ الرَّحِیمُ (۲۸)

قطعا ما قبل از این خدا را می خواندیم، زیرا او همان نیکوکار مهربان است. (۲۸)

«تهمتهائی که به پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله می زدند»

فَذَکِّرْ فَمَا أَنتَ بِنِعْمَتِ رَبِّکَ بِکَاهِنٍ وَلَا مَجْنُونٍ (۲۹)

پس تذکر بده که تو به لطف و نعمت پروردگارت کاهن و دیوانه نیستی. (۲۹)

أَمْ یَقُولُونَ شَاعِرٌ نَّتَرَبَّصُ بِهِ رَیْبَ الْمَنُونِ (۳۰)

یا می گویند: او شاعری است که ما منتظر مرگش هستیم. (۳۰)

قُلْ تَرَبَّصُوا فَإِنِّی مَعَکُم مِّنَ الْمُتَرَبِّصِینَ (۳۱)  

بگو: منتظر باشید که من هم با شما از منتظرینم. (۳۱)

أَمْ تَأْمُرُهُمْ أَحْلَامُهُم بِهَذَا أَمْ هُمْ قَوْمٌ طَاغُونَ (۳۲)

یا شاید افکارشان آنها را به این مطالب امر می کند یا آنها مردم طغیانگری هستند.(۳۲)

أَمْ یَقُولُونَ تَقَوَّلَهُ بَل لَّا یُؤْمِنُونَ (۳۳)

یا می گویند: خودش قرآن را بافته. بلکه آنها ایمان نمی آورند. (۳۳)

فَلْیَأْتُوا بِحَدِیثٍ مِّثْلِهِ إِن کَانُوا صَادِقِینَ (۳۴)

پس آنها مطالبی مانند آن را بیاورند، اگر راستگو هستند. (۳۴)

«دلیل برای اثبات ازلیت خالق»

أَمْ خُلِقُوا مِنْ غَیْرِ شَیْءٍ أَمْ هُمُ الْخَالِقُونَ (۳۵)

آیا آنها از ناچیز آفریده شده اند یا خودشان خالقند؟ (۳۵)

«خدای تعالی با مردم کافر محاجّه می کند»

أَمْ خَلَقُوا السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ بَل لَّا یُوقِنُونَ (۳۶)

آیا آنها آسمانها و زمین را خلق کرده اند؟ بلکه یقین پیدا نمی کنند. (۳۶)

أَمْ عِندَهُمْ خَزَائِنُ رَبِّکَ أَمْ هُمُ الْمُصَیْطِرُونَ (۳۷)

آیا نزد آنها خزائن پروردگارت هست یا آنها بر همه چیز تسلّط دارند؟ (۳۷)

أَمْ لَهُمْ سُلَّمٌ یَسْتَمِعُونَ فِیهِ فَلْیَأْتِ مُسْتَمِعُهُم بِسُلْطَانٍ مُّبِینٍ (۳۸)

آیا آنها نردبانی دارند که بوسیله آن می شنوند؟ پس کسی که از آنها ادّعای شنیدن می کند، باید دلیل روشنی بیاورد. (۳۸)

«خدا دختر ندارد»

أَمْ لَهُ الْبَنَاتُ وَلَکُمُ الْبَنُونَ (۳۹)

آیا برای خدا دختران ولی برای شما پسرانی باشند؟ (۳۹)

أَمْ تَسْأَلُهُمْ أَجْراً فَهُم مِّن مَّغْرَمٍ مُّثْقَلُونَ (۴۰)

آیا تو از آنها اجری می خواهی که آنها از غرامتِ آن سنگین شده اند؟ (۴۰)

أَمْ عِندَهُمُ الْغَیْبُ فَهُمْ یَکْتُبُونَ (۴۱)

آیا نزد آنها علم غیب است، که آنها می نویسند؟ (۴۱)

أَمْ یُرِیدُونَ کَیْداً فَالَّذِینَ کَفَرُوا هُمُ الْمَکِیدُونَ (۴۲)

یا آنها می خواهند حیله ای کنند؟ پس کسانی که کافر شده اند، خودشان به حیله گرفتار می شوند. (۴۲)

برداشت از آیات ۴۲ – ۲۹

سالک الی اللّه باید از آیات قرآن حقایقی را که در فطرت او هستند متذکر شود و بداند که آورنده قرآن نه کاهن است و نه مجنون، نه شاعر است و نه از بین می رود و نه مانند دیگران طغیانگر است و نه قرآن را خودش ساخته و پرداخته است زیرا قرآن معجزه است و باید سالک الی اللّه بداند که خدای تعالی او را از نیستی به هستی آورده و خلق کرده است و باید بداند که خالق آسمانها و زمین خدا است و نزد پروردگار خزائن آسمانها و زمین وجود دارد و بر غیر خدا این حقایق روشن نیست.

سالک الی اللّه باید بداند که خدای تعالی فرزندی ندارد و ملائکه دختر نیستند که خدا انتخابشان کرده باشد بلکه ملائکه به هر شکلی بخواهند می توانند خود را بسازند و نیز باید بداند که پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله از مردم اجر و مزدی طلب نمی کند و نیز باید بداند که علم غیب در نزد خدا است و به کسی اجازه نداده که از علم غیب مطلع شود و نیز باید متوجه باشد که با خدای تعالی  حیله ای نکند و الا خودش به آن حیله گرفتار می شود.

أَمْ لَهُمْ إِلَهٌ غَیْرُ اللَّهِ سُبْحَانَ اللَّهِ عَمَّا یُشْرِکُونَ (۴۳)

یا برای آنها خدائی غیر از خدا هست؟ منزّه است خدا از آنچه آنها شریک قرار می دهند. (۴۳)

وَإِن یَرَوْا کِسْفاً مِّنَ السَّمَاءِ سَاقِطاً یَقُولُوا سَحَابٌ مَّرْکُومٌ (۴۴)

و اگر آنها ببینند که قطعه ای از آسمان افتاد، می گویند: ابر متراکمی است. (۴۴)

«روز قیامت»

فَذَرْهُمْ حَتَّى یُلَاقُوا یَوْمَهُمُ الَّذِی فِیهِ یُصْعَقُونَ (۴۵)

پس آنها را به حال خود واگذار کن تا روزی که آنها در آن صاعقه، مرگ را ملاقات کنند. (۴۵)

یَوْمَ لَا یُغْنِی عَنْهُمْ کَیْدُهُمْ شَیْئاً وَلَا هُمْ یُنصَرُونَ (۴۶)

روزی که حیله شان، آنها را از چیزی بی نیاز نمی کند و آنها یاری نمی شوند. (۴۶)

وَإِنَّ لِلَّذِینَ ظَلَمُوا عَذَاباً دُونَ ذَلِکَ وَلَکِنَّ أَکْثَرَهُمْ لَا یَعْلَمُونَ (۴۷)

و قطعا برای آنهائی که ظلم کرده اند، عذابی غیر از آن خواهد بود. ولی اکثر آنها نمی دانند. (۴۷)

«صبر کن تو زیرنظر خدا هستی»

وَاصْبِرْ لِحُکْمِ رَبِّکَ فَإِنَّکَ بِأَعْیُنِنَا وَسَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّکَ حِینَ تَقُومُ (۴۸)

و در مقابل فرمان پروردگارت بردبار باش زیرا تو قطعا زیر نظر ما هستی و وقتی که از جا بر می خیزی، تسبیح و حمد پروردگارت را بکن. (۴۸)

وَمِنَ اللَّیْلِ فَسَبِّحْهُ وَإِدْبَارَ النُّجُومِ (۴۹)

و بخشی از شب و بعد از فرو رفتن ستارگان، خدا را تسبیح کن. (۴۹)

برداشت از آیات ۴۹ – ۴۸

اذکار نیمه شب

سالک الی اللّه باید در مقابل پروردگار و زحماتی که از این راه به او متوجه می شود صبور و بردبار باشد. زیرا قطعا او زیر نظر پروردگار می باشد. و وقتی از جا بر می خیزد بگوید: «سبحان اللّه و الحمد لله» و در نیمه های شب و صبح خدا را تسبیح کند.

سوره مبارکه ذاریات

بسم الله الرحمن الرحیم

«به نام خداوند بخشنده مهربان»

«وعده الهی راست است»

وَالذَّارِیَاتِ ذَرْواً (۱)

قسم به بادهائی که پراکنده می کنند. (۱)

فَالْحَامِلَاتِ وِقْراً (۲)

و قسم به ابرهائی که بار سنگینی را حمل می کنند. (۲)

فَالْجَارِیَاتِ یُسْراً (۳)

و قسم به کشتیهائی که به آسانی می روند. (۳)

فَالْمُقَسِّمَاتِ أَمْراً (۴)

و قسم به ملائکه ای که کارها را تقسیم می کنند. (۴)

إِنَّمَا تُوعَدُونَ لَصَادِقٌ (۵)

جز این نیست که آنچه شما وعده داده می شوید، راست است. (۵)

«روز قیامت حتما واقع می شود»

وَإِنَّ الدِّینَ لَوَاقِعٌ (۶)  

و قطعا روز جزا واقع شدنی است. (۶)

برداشت از آیات ۶ – ۱

وعده های خدا راست است

سالک الی اللّه باید بداند که وعده های خدا راست است و روز جزا و قیامت حتما واقع می شود زیرا خدای تعالی علاوه بر آن که محال است سخن ناصحیحی بگوید در این باره چهار مرتبه به چهار چیز که بسیار مهم است قسم خورده و این مطلب را تثبیت فرموده است.

وَالسَّمَاء ذَاتِ الْحُبُکِ (۷)

قسم به آسمانی که دارای امواج و خطوط است. (۷)

إِنَّکُمْ لَفِی قَوْلٍ مُّخْتَلِفٍ (۸)

قطعا شما سخنتان مختلف است. (۸)

«صفات دروغگویان»

یُؤْفَکُ عَنْهُ مَنْ أُفِکَ (۹)

منحرف است کسی که از آن سرباز می زند. (۹)

قُتِلَ الْخَرَّاصُونَ (۱۰)

مرگ بر دروغگویان. (۱۰)

الَّذِینَ هُمْ فِی غَمْرَهٍ سَاهُونَ (۱۱)

آنها که خود در جهل و سهوند. (۱۱)

برداشت از آیات ۱۱ – ۷

اتّحاد

سالکین الی اللّه باید با یکدیگر متحد باشند و اختلاف در سخن نداشته باشند تا مورد لعن و نفرین پروردگار واقع نشوند و تا می توانند جهل و نادانی و سهو اشتباه در امور دین نکنند.

یَسْأَلُونَ أَیَّانَ یَوْمُ الدِّینِ (۱۲)

سؤال می کنند که روز جزا چه وقت است؟ (۱۲)

یَوْمَ هُمْ عَلَى النَّارِ یُفْتَنُونَ (۱۳)

همان روزی است که آنها در آتش گرفتار می شوند. (۱۳)

ذُوقُوا فِتْنَتَکُمْ هَذَا الَّذِی کُنتُم بِهِ تَسْتَعْجِلُونَ (۱۴)

بچشید عذابتان را، این همان چیزی است که برای آن عجله می کردید.(۱۴)

«اهل تقوی در بهشت اند»

إِنَّ الْمُتَّقِینَ فِی جَنَّاتٍ وَعُیُونٍ (۱۵)

قطعا پرهیزکاران در بهشتها و چشمه ها هستند. (۱۵)

آخِذِینَ مَا آتَاهُمْ رَبُّهُمْ إِنَّهُمْ کَانُوا قَبْلَ ذَلِکَ مُحْسِنِینَ (۱۶)

آنچه پروردگارشان به آنها داده، می گیرند. قطعا آنها قبل از آن نیکوکار بودند.(۱۶)

«خصوصیات اهل تقوی»

کَانُوا قَلِیلاً مِّنَ اللَّیْلِ مَا یَهْجَعُونَ (۱۷)

آنها این گونه اند که کمی از شب را می خوابیدند. (۱۷)

وَبِالْأَسْحَارِ هُمْ یَسْتَغْفِرُونَ (۱۸)

و در سحرها آنها استغفار می کردند. (۱۸)

وَفِی أَمْوَالِهِمْ حَقٌّ لِّلسَّائِلِ وَالْمَحْرُومِ (۱۹)

و در اموالشان حقّی برای سؤال کننده و محروم بود. (۱۹)

برداشت از آیات ۱۹ – ۱۵

اهل تقوی

اهل تقوی برای همه موفقیت ها، بخاطر دریافت آنچه خدا به آنها داده و عمل کرده اند در راحتی و بهشت و چشمه های آب هستند. اینها در دنیا نیکوکار بوده اند شبها کم می خوابیدند و در سحرها استغفار می کردند و حقوقی از اموالشان به سؤال کنندگان و محرومین می دادند.

«نشانه هائی از قدرت خدا در زمین و در بدن انسان»

وَفِی الْأَرْضِ آیَاتٌ لِّلْمُوقِنِینَ (۲۰)

و در زمین نشانه هائی برای اهل یقین است. (۲۰)

وَفِی أَنفُسِکُمْ أَفَلَا تُبْصِرُونَ (۲۱)

و در خودتان، آیا بینائی ندارید؟ (۲۱)

«روزی انسان در آسمان است»

وَفِی السَّمَاء رِزْقُکُمْ وَمَا تُوعَدُونَ (۲۲)

و روزی شما در آسمان است و آنچه وعده داده می شوید. (۲۲)

فَوَرَبِّ السَّمَاء وَالْأَرْضِ إِنَّهُ لَحَقٌّ مِّثْلَ مَا أَنَّکُمْ تَنطِقُونَ (۲۳)

پس به خدای آسمان و زمین قسم که مسلّما آن حقّ است، همان طوری که شما حرف می زنید. (۲۳)

«قصّه میهمانان حضرت ابراهیم علیه السلام»

هَلْ أَتَاکَ حَدِیثُ ضَیْفِ إِبْرَاهِیمَ الْمُکْرَمِینَ (۲۴)

آیا برای تو قصّه میهمانان بزرگوار ابراهیم رسیده است؟ (۲۴)

إِذْ دَخَلُوا عَلَیْهِ فَقَالُوا سَلَاماً قَالَ سَلَامٌ قَوْمٌ مُّنکَرُونَ (۲۵)

وقتی که بر او داخل شدند و گفتند: سلام. گفت: سلام. شما مردمِ ناشناخته ای هستید. (۲۵)

فَرَاغَ إِلَى أَهْلِهِ فَجَاء بِعِجْلٍ سَمِینٍ (۲۶)

پس مخفی به طرف خانواده اش رفت و گوساله فربه ای را آورد. (۲۶)

فَقَرَّبَهُ إِلَیْهِمْ قَالَ أَلَا تَأْکُلُونَ (۲۷)

پس به آنها آن را نزدیک کرد، گفت: آیا شما نمی خورید؟ (۲۷)

فَأَوْجَسَ مِنْهُمْ خِیفَهً قَالُوا لَا تَخَفْ وَبَشَّرُوهُ بِغُلَامٍ عَلِیمٍ (۲۸)

پس از آنها احساس ترس کرد. آنها گفتند: نترس و به پسر دانائی بشارتش دادند.(۲۸)

فَأَقْبَلَتِ امْرَأَتُهُ فِی صَرَّهٍ فَصَکَّتْ وَجْهَهَا وَقَالَتْ عَجُوزٌ عَقِیمٌ (۲۹)

همسرش جلو آمد، در حالی که فریاد می زد، به صورت خود زد و گفت: پیرزنِ نازائی هستم. (۲۹)

قَالُوا کَذَلِکَ قَالَ رَبُّکِ إِنَّهُ هُوَ الْحَکِیمُ الْعَلِیمُ (۳۰)  

گفتند: این گونه است ولی پروردگارت گفته است. قطعا او حکیم دانائی است.(۳۰)

برداشت از آیات ۳۰ – ۲۰

تذکرات مفید

سالکین الی اللّه باید از آیات بالا پندهای زیر را دریافت کنند:

اول: نشانه های پروردگار را برای تقویت ایمان و یقین شان در روی زمین ببینند.

دوم: نشانه های پروردگار را در وجود خودش با بصیرت کامل مشاهده کنند.

سوم: رزق و روزی خودشان و آنچه به آنها وعده داده شده است در نزد خدا معتقد باشند و آن را حق و حقیقت بدانند.

چهارم: از مهمان پذیرائی کنند و او را هر که هست اکرام نمایند.

پنجم: در وقت برخورد با یکدیگر با گفتن سلام به هم اظهار محبت کنند.

ششم: بهترین پذیرائی از مهمان ولو ناشناس باشد، انجام دهند.

هفتم: اگر مهمان کاری که برخلاف توقع است انجام داد، علاوه بر آن که نباید ناراحت بشوند، منتظر بشارتی هم از او باشند.

هشتم: الهامات و سخنان پروردگار را قبول کنند و به خاطر عوامل ظاهری، قدرت خدا را نادیده نگیرند زیرا خدای تعالی حکیم دانائی است.

قَالَ فَمَا خَطْبُکُمْ أَیُّهَا الْمُرْسَلُونَ (۳۱)

ابراهیم گفت: کار شما چیست ای فرستادگان؟ (۳۱)

قَالُوا إِنَّا أُرْسِلْنَا إِلَى قَوْمٍ مُّجْرِمِینَ (۳۲)

گفتند: ما به طرف مردم گناهکاری فرستاده شده ایم. (۳۲)

لِنُرْسِلَ عَلَیْهِمْ حِجَارَهً مِّن طِینٍ (۳۳)

تا بر آنها سنگهائی از گِل بریزیم. (۳۳)

مُسَوَّمَهً عِندَ رَبِّکَ لِلْمُسْرِفِینَ (۳۴)

سنگهائی که در نزد پروردگارت برای اسراف کنندگان نشان گذاری شده است.(۳۴)

فَأَخْرَجْنَا مَن کَانَ فِیهَا مِنَ الْمُؤْمِنِینَ (۳۵)

پس ما کسی را که در میان آنها از مؤمنین باشد، خارجش می کنیم. (۳۵)

فَمَا وَجَدْنَا فِیهَا غَیْرَ بَیْتٍ مِّنَ الْمُسْلِمِینَ (۳۶)

ولی جز خانواده ای از مسلمانها در آن سرزمین نیافتیم. (۳۶)

وَتَرَکْنَا فِیهَا آیَهً لِّلَّذِینَ یَخَافُونَ الْعَذَابَ الْأَلِیمَ (۳۷)

و ما در آن نشانه ای برای کسانی که از عذاب دردناک می ترسند، باقی گذاشتیم.(۳۷)

«حضرت موسی علیه السلام به طرف فرعون می رود»

وَفِی مُوسَى إِذْ أَرْسَلْنَاهُ إِلَى فِرْعَوْنَ بِسُلْطَانٍ مُّبِینٍ (۳۸)

و (نشانه ای نیز) در موسی وقتی که او را به سوی فرعون با دلیل آشکاری فرستادیم.(۳۸)

فَتَوَلَّى بِرُکْنِهِ وَقَالَ سَاحِرٌ أَوْ مَجْنُونٌ (۳۹)

پس فرعون با تمام وجودش از او روی گرداند و گفت: ساحر یا دیوانه ای است.(۳۹)

فَأَخَذْنَاهُ وَجُنُودَهُ فَنَبَذْنَاهُمْ فِی الْیَمِّ وَهُوَ مُلِیمٌ (۴۰)

پس ما فرعون و سپاهیانش را گرفتیم و آنها را در دریا انداختیم در حالی که او خودش را ملامت می کرد. (۴۰)

«قوم عاد هلاک می شوند»

وَفِی عَادٍ إِذْ أَرْسَلْنَا عَلَیْهِمُ الرِّیحَ الْعَقِیمَ (۴۱)

و (نشانه ای) در قوم عاد، وقتی که بر آنها باد هلاک کننده ای فرستادیم. (۴۱)

مَا تَذَرُ مِن شَیْءٍ أَتَتْ عَلَیْهِ إِلَّا جَعَلَتْهُ کَالرَّمِیمِ (۴۲)

بر چیزی نمی وزید، مگر آنکه مثل خاکستر قرارش می داد. (۴۲)

«صاعقه قوم ثمود را گرفت»

وَفِی ثَمُودَ إِذْ قِیلَ لَهُمْ تَمَتَّعُوا حَتَّى حِینٍ (۴۳)

و در قوم ثمود، آن وقتی که به آنها گفته شد: تا مدّتی بهره مند باشید. (۴۳)

فَعَتَوْا عَنْ أَمْرِ رَبِّهِمْ فَأَخَذَتْهُمُ الصَّاعِقَهُ وَهُمْ یَنظُرُونَ (۴۴)

پس آنها از امر پروردگارشان سرپیچی کردند که صاعقه آنها را گرفت در حالی که آنها نگاه می کردند. (۴۴)

فَمَا اسْتَطَاعُوا مِن قِیَامٍ وَمَا کَانُوا مُنتَصِرِینَ (۴۵)

آنها نتوانستند برخیزند و نتوانستند طلب یاری کنند.(۴۵)

«قوم حضرت نوح علیه السلام مردم فاسقی بودند»

وَقَوْمَ نُوحٍ مِّن قَبْلُ إِنَّهُمْ کَانُوا قَوْماً فَاسِقِینَ (۴۶)

و (همچنین) پیش از اینها قوم نوح که قطعا آنها مردم فاسقی بودند. (۴۶)

«تذکر نعمتهای خدای تعالی»

وَالسَّمَاء بَنَیْنَاهَا بِأَیْدٍ وَإِنَّا لَمُوسِعُونَ (۴۷)

و ما آسمان را با قدرت خود بنا کردیم و قطعا ما آن را توسعه می دهیم. (۴۷)

وَالْأَرْضَ فَرَشْنَاهَا فَنِعْمَ الْمَاهِدُونَ (۴۸)

و زمین را پهن کردیم، پس چه نیکو گستراننده ای هستیم. (۴۸)

وَمِن کُلِّ شَیْءٍ خَلَقْنَا زَوْجَیْنِ لَعَلَّکُمْ تَذَکَّرُونَ (۴۹)

و از هر چیزی ما دو جفت خلق کردیم، شاید شما متذکر شوید. (۴۹)

«به سوی خدا با سرعت بروید»

فَفِرُّوا إِلَى اللَّهِ إِنِّی لَکُم مِّنْهُ نَذِیرٌ مُّبِینٌ (۵۰)

پس به سوی خدا بشتابید. قطعا من برای شما از طرف او ترساننده آشکاری هستم. (۵۰)

وَلَا تَجْعَلُوا مَعَ اللَّهِ إِلَهاً آخَرَ إِنِّی لَکُم مِّنْهُ نَذِیرٌ مُّبِینٌ (۵۱)  

و با خدا، خدای دیگری قرار ندهید. قطعا من برای شما از جانب او ترساننده آشکاری هستم. (۵۱)

برداشت از آیات ۵۱ – ۳۱

از قصه های انبیاء که در این آیات ذکر می شود باید این درسها را آموخت:

اول: سالک الی اللّه باید معتقد باشد که ملائکه برای رحمت و برای عذاب از جانب خدا فرستاده می شوند و به دستور پروردگار مجرمین را عذاب می کنند آن گونه که قوم لوط را عذاب کردند و دقیقا بیشترین عذاب برای اسراف کنندگان خواهد بود ولی اگر خانواده ای مؤمن باشند و اسراف نکنند و تزکیه نفس نمایند از میان مجرمین نجات پیدا می کنند و از آیات استفاده می شود که اسراف از بزرگترین جرم هایی است که بشر مرتکب می گردد.

دوم: باید بکوشد که نسنجیده به اولیای خدا و انبیاء تهمت نزند و آنها را بی عقل نداند.

سوم: از نعمت های الهی بهره برداری کند و از اوامر پروردگارش سرپیچی نکند و الا به عذاب الهی مبتلا می گردد.

چهارم: کوشش کند نعمت های الهی را همیشه منظور نماید و نگاهی به آسمان و زمین کند و از نشانه های الهی پند بگیرد.

پنجم: باید بداند که همه حقایق را خدای تعالی در عالم ارواح به او تعلیم داده ولی در وقت تولد آنها را فراموش کرده تا امتحان بشود.

ششم: خدای تعالی برای این که کمکی به بشر در امتحانشان بکند پیامبران و کتب آسمانی را یادآوری کننده نازل فرموده است.

هفتم: باید به سوی خدا با شتاب حرکت کند و مراحل تزکیه نفس و کمالات را بگذراند.

هشتم: به نتیجه سیر و سلوکش برسد و مقام توحید را تجربه کند و به کمالاتی که از ناحیه پیامبران به او راهنمائی شده موفق گردد.

«پیامبران را ساحر یا دیوانه می خواندند»

کَذَلِکَ مَا أَتَى الَّذِینَ مِن قَبْلِهِم مِّن رَّسُولٍ إِلَّا قَالُوا سَاحِرٌ أَوْ مَجْنُونٌ (۵۲)

این چنین است که نزد کسانی که قبل از آنها بوده اند هیچ رسولی نیامد، مگر آنکه گفتند: ساحر یا دیوانه است. (۵۲)

أَتَوَاصَوْا بِهِ بَلْ هُمْ قَوْمٌ طَاغُونَ (۵۳)

یا یکدیگر را به این سفارش کرده بودند؟ بلکه آنها مردمی طغیانگر بودند. (۵۳)

فَتَوَلَّ عَنْهُمْ فَمَا أَنتَ بِمَلُومٍ (۵۴)

پس از آنها رو بگردان، تو ملامت نخواهی شد. (۵۴)

«تذکر مفید است»

وَذَکِّرْ فَإِنَّ الذِّکْرَى تَنفَعُ الْمُؤْمِنِینَ (۵۵)

و تذکر بده، زیرا قطعا تذکر برای مؤمنین مفید است. (۵۵)

«خلقت جنّ و انس برای عبادت»

وَمَا خَلَقْتُ الْجِنَّ وَالْإِنسَ إِلَّا لِیَعْبُدُونِ (۵۶)

و من جنّ و انس را خلق نکردم، مگر برای آنکه مرا عبادت کنند. (۵۶)

«خدا از کسی رزقی نمی خواهد»

مَا أُرِیدُ مِنْهُم مِّن رِّزْقٍ وَمَا أُرِیدُ أَن یُطْعِمُونِ (۵۷)

من از آنها هیچ رزقی نمی خواهم و من نمی خواهم که مرا اطعام کنند. (۵۷)

إِنَّ اللَّهَ هُوَ الرَّزَّاقُ ذُو الْقُوَّهِ الْمَتِینُ (۵۸)

قطعا خدا همان رزّاقی است که صاحب قوّت و دارای قدرت است.(۵۸)

«برای ستمگران عذابی خواهد بود»

فَإِنَّ لِلَّذِینَ ظَلَمُوا ذَنُوباً مِّثْلَ ذَنُوبِ أَصْحَابِهِمْ فَلَا یَسْتَعْجِلُونِ (۵۹)

پس قطعا برای کسانی که ستم کرده اند، نصیبی از عذاب مثل پیامد یارانشان است، پس عجله نکنند. (۵۹)

فَوَیْلٌ لِّلَّذِینَ کَفَرُوا مِن یَوْمِهِمُ الَّذِی یُوعَدُونَ (۶۰)

وای بر کسانی که کافر شده اند، از روزی که وعده داده می شوند. (۶۰)

برداشت از آیات ۶۰ – ۵۲

سالک الی اللّه باید از آیات فوق برداشت های زیر را داشته باشند:

۱  –  بداند که اقوام گذشته از این جهت طغیانگر شدند و مورد عذاب پروردگار واقع شدند که پیغمبران را به آنچه نبودند متهم کردند.

۲  –  اگر خیرخواهان مردم و پیامبران کمکی در دنیا و قیامت به مجرمین نکنند از طرف پروردگار ملامت نمی گردند.

۳  –  پیامبران و مبلغین باید یادآوری کننده فطرتهای انسانها باشند تا شاید آنها متذکر گردند.

۴  –  مؤمنین چون تفکر می کنند و به وسیله تفکرشان به حقیقت عقل می رسند این تذکرات برای آنها مفید خواهد بود.

۵  –  خدای تعالی جن و انس را برای عبادت خلق کرده زیرا بندگی و عبادت آنها را به کمالات و مقام خلیفه اللهی می رساند.

۶  –  خدای تعالی نیازی در چیزی به کسی ندارد بلکه همه در همه چیز به پروردگارشان نیازمندند.

۷  –  ظالمین به طور کلی در ظلم و عذاب با یکدیگر شریک اند و در روز قیامت وای بر کسانی که خدا و نعمت هایش را کفران کنند که خدای تعالی به  آنچه به آنها وعده داده خواهند رسید.

سوره مبارکه ق

بسم الله الرحمن الرحیم

«به نام خداوند بخشنده مهربان»

ق وَالْقُرْآنِ الْمَجِیدِ (۱)

«ق»

قسم به قرآن مجید. (۱)

«تعجّب کفّار از رسالت رسول اکرم صلی الله علیه و آله»

بَلْ عَجِبُوا أَن جَاءهُمْ مُنذِرٌ مِّنْهُمْ فَقَالَ الْکَافِرُونَ هَذَا شَیْءٌ عَجِیبٌ (۲)

بلکه آنها تعجّب می کنند که ترساننده ای از خودشان برایشان آمده است، پس کافران می گویند: این چیز عجیبی است. (۲)

«کفّار قیامت را دور می دانند»

أَئِذَا مِتْنَا وَکُنَّا تُرَاباً ذَلِکَ رَجْعٌ بَعِیدٌ (۳)

آیا آن وقتی که ما مُردیم و خاک شدیم (دوباره زنده و محشور خواهیم شد) ؟ آن بازگشت دوری است. (۳)

قَدْ عَلِمْنَا مَا تَنقُصُ الْأَرْضُ مِنْهُمْ وَعِندَنَا کِتَابٌ حَفِیظٌ (۴)

قطعا ما می دانیم آنچه را زمین از این مردم کم می کند و نزد ما کتابی است که حافظ (همه چیزها) است. (۴)

بَلْ کَذَّبُوا بِالْحَقِّ لَمَّا جَاءهُمْ فَهُمْ فِی أَمْرٍ مَّرِیجٍ (۵)

بلکه وقتی حقّ برایشان آمد، تکذیب کردند، پس آنها در امری پر حیرت واقع شده اند. (۵)

«آسمان و زمین وسیله بینش به حقایق است»

أَفَلَمْ یَنظُرُوا إِلَى السَّمَاء فَوْقَهُمْ کَیْفَ بَنَیْنَاهَا وَزَیَّنَّاهَا وَمَا لَهَا مِن فُرُوجٍ (۶)

آیا به آسمانی که بالای سر آنها است نگاه نکرده اند که چگونه ما آن را ساخته و زینت داده ایم و هیچ شکافی برای آن نمی باشد؟ (۶)

وَالْأَرْضَ مَدَدْنَاهَا وَأَلْقَیْنَا فِیهَا رَوَاسِیَ وَأَنبَتْنَا فِیهَا مِن کُلِّ زَوْجٍ بَهِیجٍ (۷)

و زمین را گسترش دادیم و در آن کوههای عظیمی انداختیم و از هر نوع گیاه نشاط آوری در آن رویانیدیم. (۷)

تَبْصِرَهً وَذِکْرَى لِکُلِّ عَبْدٍ مُّنِیبٍ (۸)

تا سبب بصیرت و یادآوری برای هر بنده إنابه کننده ای باشد. (۸)

«فایده نزول باران پر برکت»

وَنَزَّلْنَا مِنَ السَّمَاءِ مَاءً مُّبَارَکاً فَأَنبَتْنَا بِهِ جَنَّاتٍ وَحَبَّ الْحَصِیدِ (۹)

و از آسمان آب پربرکتی نازل نمودیم، پس بوسیله آن، باغها و دانه های دروشدنی را رویاندیم. (۹)

وَالنَّخْلَ بَاسِقَاتٍ لَّهَا طَلْعٌ نَّضِیدٌ (۱۰)

و درختهای بلندقامت خرما را که برای آنها خوشه هائی متراکمی است. (۱۰)

رِزْقاً لِّلْعِبَادِ وَأَحْیَیْنَا بِهِ بَلْدَهً مَّیْتاً کَذَلِکَ الْخُرُوجُ (۱۱)

اینها رزقی است برای بندگان و بوسیله آن آب باران، سرزمین مرده را زنده کردیم، این چنین (مرده ها از قبرها) خارج می شوند. (۱۱)

«تکذیب قوم حضرت نوح علیه السلام و دیگران از پیامبران»

کَذَّبَتْ قَبْلَهُمْ قَوْمُ نُوحٍ وَأَصْحَابُ الرَّسِّ وَثَمُودُ (۱۲)

قبل از اینها قومِ نوح و اصحاب رسّ و اصحاب ثمود تکذیب کردند.(۱۲)

وَعَادٌ وَفِرْعَوْنُ وَإِخْوَانُ لُوطٍ (۱۳)

و عاد و فرعون و قوم لوط (۱۳)

وَأَصْحَابُ الْأَیْکَهِ وَقَوْمُ تُبَّعٍ کُلٌّ کَذَّبَ الرُّسُلَ فَحَقَّ وَعِیدِ (۱۴)

و اصحاب ایکه [۱] و قوم تُبَّع،[۲] همه اینها فرستادگان را تکذیب کردند، پس وعده عذابِ من برای آنها تحقّق یافت. (۱۴)

[۱] ــ قوم شعیب علیه‏ السلام.

[۲] ــ جمعى که در سرزمین یمن زندگى مى‏ کردند.

«خلقت انسان»

أَفَعَیِینَا بِالْخَلْقِ الْأَوَّلِ بَلْ هُمْ فِی لَبْسٍ مِّنْ خَلْقٍ جَدِیدٍ (۱۵)  

آیا ما در خلقت اوّل عاجز بودیم؟ بلکه آنها در خلقت جدید تردید دارند. (۱۵)

وَلَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنسَانَ وَنَعْلَمُ مَا تُوَسْوِسُ بِهِ نَفْسُهُ وَنَحْنُ أَقْرَبُ إِلَیْهِ مِنْ حَبْلِ الْوَرِیدِ (۱۶)

و قطعا انسان را ما خلق کرده ایم و می دانیم که نفسش چه چیزی به او وسوسه می کند و ما به او از رگ گردن نزدیکتریم. (۱۶)

«ملائکه موکل بر انسان»

إِذْ یَتَلَقَّى الْمُتَلَقِّیَانِ عَنِ الْیَمِینِ وَعَنِ الشِّمَالِ قَعِیدٌ (۱۷)

زمانی که دو (فرشته) دریافت کننده از چپ و راست (اعمالش را) دریافت نمایند. (۱۷)

مَا یَلْفِظُ مِن قَوْلٍ إِلَّا لَدَیْهِ رَقِیبٌ عَتِیدٌ (۱۸)

هیچ سخنی که با لفظ بیرون بیاورد نیست مگر اینکه مراقب آماده ای نزد او وجود دارد. (۱۸)

برداشت از آیات ۱۸ – ۱۶

خدا از رگ گردن نزدیکتر است

سالک الی اللّه باید بداند که خدا به او از رگ گردن نزدیکتر است و باید وسوسه های نفسانی و شیطانی را از خود دور کند و علاوه باید معتقد باشد که دو ملک که مراقب او هستند تمام گفتارش را حفظ می کنند و از راست و چپ او را محافظت می نمایند.

«سکرات مرگ و نفخ صور»

وَجَاءتْ سَکْرَهُ الْمَوْتِ بِالْحَقِّ ذَلِکَ مَا کُنتَ مِنْهُ تَحِیدُ (۱۹)

و سکرات مرگ به حقّ می رسد، آن همان چیزی است که تو از آن فرار می کردی.(۱۹)

وَنُفِخَ فِی الصُّورِ ذَلِکَ یَوْمُ الْوَعِیدِ (۲۰)

و در صور دمیده می شود آن، روزِ وعده عذاب است. (۲۰)

«ورود به محشر»

وَجَاءتْ کُلُّ نَفْسٍ مَّعَهَا سَائِقٌ وَشَهِیدٌ (۲۱)

و هر کسی (به محشر) می آید، همراهش هُل دهنده و شاهدی است. (۲۱)

لَقَدْ کُنتَ فِی غَفْلَهٍ مِّنْ هَذَا فَکَشَفْنَا عَنکَ غِطَاءکَ فَبَصَرُکَ الْیَوْمَ حَدِیدٌ (۲۲)

 (به او گفته می شود:) قطعا تو در غفلت از این روز بودی، پس پرده ات را از تو کنار زدیم و بصیرتت امروز تیزبین شده است. (۲۲)

«نامه اعمال نزد ملائکه حاضر و آماده است»

وَقَالَ قَرِینُهُ هَذَا مَا لَدَیَّ عَتِیدٌ (۲۳)

و ملکی که با او بوده، می گوید: این چیزی است که در نزد من حاضر و آماده است. (۲۳)

«جهنّم مال معاندین است»

أَلْقِیَا فِی جَهَنَّمَ کُلَّ کَفَّارٍ عَنِیدٍ (۲۴)

در جهنّم هر کافر معاندی را بیندازید. (۲۴)

مَّنَّاعٍ لِّلْخَیْرِ مُعْتَدٍ مُّرِیبٍ (۲۵)

کسی که بسیار مانع خیر می شد و متجاوز و در شک و تردید بود. (۲۵)

الَّذِی جَعَلَ مَعَ اللَّهِ إِلَهاً آخَرَ فَأَلْقِیَاهُ فِی الْعَذَابِ الشَّدِیدِ (۲۶)

آن کسی که با خدا، خدای دیگری قرار می داد، پس او را در عذاب شدید بیندازید. (۲۶)

«شیطان از خود دفاع می کند»

قَالَ قَرِینُهُ رَبَّنَا مَا أَطْغَیْتُهُ وَلَکِن کَانَ فِی ضَلَالٍ بَعِیدٍ (۲۷)

همنشینش (شیطان) می گوید: پروردگار ما، من او را به طغیان نکشیدم، ولی خود او در گمراهی دوری بود. (۲۷)

قَالَ لَا تَخْتَصِمُوا لَدَیَّ وَقَدْ قَدَّمْتُ إِلَیْکُم بِالْوَعِیدِ (۲۸)

خدا می گوید: نزد من با هم دشمنی نکنید و حال آنکه قطعا من برای شما قبلاً وعده عذاب را فرستاده بودم. (۲۸)

«جهنّم می گوید: هَلْ مِنْ مَزید؟»

مَا یُبَدَّلُ الْقَوْلُ لَدَیَّ وَمَا أَنَا بِظَلَّامٍ لِّلْعَبِیدِ (۲۹)

نزد من کلام (به کلامی دیگر) تبدیل نمی شود و من ظالم به بندگان نیستم.(۲۹)

یَوْمَ نَقُولُ لِجَهَنَّمَ هَلِ امْتَلَأْتِ وَتَقُولُ هَلْ مِن مَّزِیدٍ (۳۰)

روزی که به جهنّم می گوئیم: آیا پر شدی؟ و او می گوید: آیا از این زیادتر هم هست؟(۳۰)

«بهشت برای اهل تقوی نزدیک می شود»

وَأُزْلِفَتِ الْجَنَّهُ لِلْمُتَّقِینَ غَیْرَ بَعِیدٍ (۳۱)

و (در آن روز) بهشت برای متّقین طوری نزدیک می شود که دور نمی گردد. (۳۱)

هَذَا مَا تُوعَدُونَ لِکُلِّ أَوَّابٍ حَفِیظٍ (۳۲)

این آن چیزی است که به شما برای هر بازگشت کننده نگه دارنده ای وعده داده می شود. (۳۲)

«اهل تقوی در بهشت»

مَنْ خَشِیَ الرَّحْمَن بِالْغَیْبِ وَجَاء بِقَلْبٍ مُّنِیبٍ (۳۳)

همان کسی که از خدای رحمان در پنهانی می ترسد و با قلبی إنابه کننده می آید. (۳۳)

ادْخُلُوهَا بِسَلَامٍ ذَلِکَ یَوْمُ الْخُلُودِ (۳۴)

به سلامت وارد بهشت شوید. آن روز جاودانی است. (۳۴)

لَهُم مَّا یَشَاؤُونَ فِیهَا وَلَدَیْنَا مَزِیدٌ (۳۵)  

برای آنها در آن بهشت هر چه بخواهند هست و نزد ما بیشتر از آن هم می باشد.(۳۵)

«یادی از مردم هلاک شده»

وَکَمْ أَهْلَکْنَا قَبْلَهُم مِّن قَرْنٍ هُمْ أَشَدُّ مِنْهُم بَطْشاً فَنَقَّبُوا فِی الْبِلَادِ هَلْ مِن مَّحِیصٍ (۳۶)

و چقدر از اقوامی که قبل از اینها هلاکشان کردیم، آنها نیرومندتر از اینها بودند که در شهرها تصرّف و نفوذ می کردند. آیا راه گریزی داشتند؟ (۳۶)

«آیات خدا برای کسی که دلِ بیدار دارد مفید است»

إِنَّ فِی ذَلِکَ لَذِکْرَى لِمَن کَانَ لَهُ قَلْبٌ أَوْ أَلْقَى السَّمْعَ وَهُوَ شَهِیدٌ (۳۷)

قطعا در آن (آیات) یادآوری است برای کسی که قلب آگاه دارد یا گوش دل به آن می دهد، در حالی که خود شاهد است. (۳۷)

«خلقت آسمانها و زمین زحمتی برای خدا ندارد»

وَلَقَدْ خَلَقْنَا السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ وَمَا بَیْنَهُمَا فِی سِتَّهِ أَیَّامٍ وَمَا مَسَّنَا مِن لُّغُوبٍ (۳۸)

و قطعا آسمانها و زمین و آنچه در بین اینها است، در شش روز خلق نمودیم و هیچ گونه زحمت و ناراحتی به ما نرسید. (۳۸)

برداشت از آیات ۳۸ – ۳۶

دل شنوا

سالک الی اللّه باید بداند که نباید با خدای تعالی در جنگ و ستیز باشد زیرا خدا بسیار افرادی را که قوی تر از اینها هستند هلاک فرموده و راه فراری برای آنها باقی نگذاشته است این را کسی که دل شنوائی دارد می فهمد.

«قبل از طلوع خورشید و قبل از غروب، تسبیح خدا را بکنید»

فَاصْبِرْ عَلَى مَا یَقُولُونَ وَسَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّکَ قَبْلَ طُلُوعِ الشَّمْسِ وَقَبْلَ الْغُرُوبِ (۳۹)

پس صبر کن بر آنچه می گویند و قبل از طلوع خورشید و قبل از غروب خورشید حمد و تسبیح پروردگارت را بگو. (۳۹)

وَمِنَ اللَّیْلِ فَسَبِّحْهُ وَأَدْبَارَ السُّجُودِ (۴۰)

و در قسمتی از شب و بعد از سجده ها او را تسبیح کن. (۴۰)

برداشت از آیات ۴۰ – ۳۹

تسبیح پروردگار

سالک الی اللّه در مقابل زخم زبان دیگران باید صبور باشد و قبل از طلوع آفتاب و قبل از غروب آفتاب تسبیح و حمد خدا را بگوید و در پاره ای از شب پس از سجده هائی که می کند باز هم تسبیح پروردگارش را بگوید و به این وسیله قرآن مردمی را که از وعیدهای خدا می ترسند به آنچه در عالم ارواح فرا گرفته یادآوری نماید.

«روز قیامت و صیحه آسمانی»

وَاسْتَمِعْ یَوْمَ یُنَادِ الْمُنَادِ مِن مَّکَانٍ قَرِیبٍ (۴۱)

و روزی که منادی از مکان نزدیکی ندا می کند، گوش بده. (۴۱)

یَوْمَ یَسْمَعُونَ الصَّیْحَهَ بِالْحَقِّ ذَلِکَ یَوْمُ الْخُرُوجِ (۴۲)

روزی که به حقّ صیحه آسمانی را می شنوند، آن روزِ خروج است. (۴۲)

إِنَّا نَحْنُ نُحْیِی وَنُمِیتُ وَإِلَیْنَا الْمَصِیرُ (۴۳)

قطعا ما زنده می کنیم و می میرانیم و بازگشت به سوی ما است. (۴۳)

یَوْمَ تَشَقَّقُ الْأَرْضُ عَنْهُمْ سِرَاعاً ذَلِکَ حَشْرٌ عَلَیْنَا یَسِیرٌ (۴۴)

روزی که زمین از روی آنها به سرعت شکافته می شود، آن روزِ حشری است که بر ما آسان است. (۴۴)

نَحْنُ أَعْلَمُ بِمَا یَقُولُونَ وَمَا أَنتَ عَلَیْهِم بِجَبَّارٍ فَذَکِّرْ بِالْقُرْآنِ مَن یَخَافُ وَعِیدِ (۴۵)

ما به آنچه که می گویند، داناتریم و تو آنها را بر چیزی مجبور نمی کنی، پس بوسیله قرآن کسی را که از وعده عذابِ من می ترسد، متذکر کن. (۴۵)

سوره مبارکه حجرات

بسم الله الرحمن الرحیم

«به نام خداوند بخشنده مهربان»

«بر خدا و پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله مقدّم نشوید»

یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا لَا تُقَدِّمُوا بَیْنَ یَدَیِ اللَّهِ وَرَسُولِهِ وَاتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ سَمِیعٌ عَلِیمٌ (۱)

ای کسانی که ایمان آورده اید، در مقابل خدا و پیغمبرش پیشی نگیرید و تقوای خدا را داشته باشید. قطعا خدا شنوای دانائی است. (۱)

«صدایتان را بلند نکنید»

یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا لَا تَرْفَعُوا أَصْوَاتَکُمْ فَوْقَ صَوْتِ النَّبِیِّ وَلَا تَجْهَرُوا لَهُ بِالْقَوْلِ کَجَهْرِ بَعْضِکُمْ لِبَعْضٍ أَن تَحْبَطَ أَعْمَالُکُمْ وَأَنتُمْ لَا تَشْعُرُونَ (۲)

ای کسانی که ایمان آورده اید، صداهایتان را بالای صدای پیغمبر بلند نکنید و آن چنان که بعضی تان با بعضی تان بلند صحبت می کنید، صدایتان را در سخن برای پیامبر بلند نکنید که اعمال شما از بین می رود، در حالی که شما نمی دانید. (۲)

إِنَّ الَّذِینَ یَغُضُّونَ أَصْوَاتَهُمْ عِندَ رَسُولِ اللَّهِ أُوْلَئِکَ الَّذِینَ امْتَحَنَ اللَّهُ قُلُوبَهُمْ لِلتَّقْوَى لَهُم مَّغْفِرَهٌ وَأَجْرٌ عَظِیمٌ (۳)

قطعا کسانی که نزد رسول خدا صدایشان را پایین می آورند، آنها گروهی هستند که خدا قلبهایشان را برای تقوی امتحان کرده، برای آنها مغفرت و اجر بزرگی خواهد بود. (۳)

«صدا زدن پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله از پشت درها»

إِنَّ الَّذِینَ یُنَادُونَکَ مِن وَرَاء الْحُجُرَاتِ أَکْثَرُهُمْ لَا یَعْقِلُونَ (۴)‏

قطعا کسانی که از پشت اتاقها تو را صدا می زنند، اکثرشان تعقّل نمی کنند. (۴)

وَلَوْ أَنَّهُمْ صَبَرُوا حَتَّى تَخْرُجَ إِلَیْهِمْ لَکَانَ خَیْراً لَّهُمْ وَاللَّهُ غَفُورٌ رَّحِیمٌ (۵)

و اگر آنها صبر می کردند تا تو به طرف آنها بیرون می آمدی، برای آنها بهتر بود و خدا بخشنده مهربانی است. (۵)

«عدم اعتبار خبر فاسق وقتی تحقیق نشود»

یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا إِن جَاءکُمْ فَاسِقٌ بِنَبَأٍ فَتَبَیَّنُوا أَن تُصِیبُوا قَوْماً بِجَهَالَهٍ فَتُصْبِحُوا عَلَى مَا فَعَلْتُمْ نَادِمِینَ (۶)

ای کسانی که ایمان آورده اید، اگر فاسقی خبری نزد شما آورد، تحقیق و بررسی کنید تا مبادا قومی را با نادانی آسیب برسانید، پس صبح کنید در حالی که به آنچه کرده اید پشیمان شده باشید. (۶)

وَاعْلَمُوا أَنَّ فِیکُمْ رَسُولَ اللَّهِ لَوْ یُطِیعُکُمْ فِی کَثِیرٍ مِّنَ الْأَمْرِ لَعَنِتُّمْ وَلَکِنَّ اللَّهَ حَبَّبَ إِلَیْکُمُ الْإِیمَانَ وَزَیَّنَهُ فِی قُلُوبِکُمْ وَکَرَّهَ إِلَیْکُمُ الْکُفْرَ وَالْفُسُوقَ وَالْعِصْیَانَ أُوْلَئِکَ هُمُ الرَّاشِدُونَ (۷)

و بدانید که قطعا در بین شما رسول خدا است. اگر در بیشتر از کارها از شما اطاعت کند، دچار زحمت می شوید. ولی خدا محبّت ایمان را به شما داده و در قلب شما آن را جلوه داده و کفر و فسق و عصیان را برای شما ناخوشایند قرار داده. اینها همان رشد یافته گان می باشند. (۷)

فَضْلاً مِّنَ اللَّهِ وَنِعْمَهً وَاللَّهُ عَلِیمٌ حَکِیمٌ (۸)

فضیلت و نعمتی از جانب خدا است و خدا دانای حکیمی است. (۸)

«ارزش صلح در اسلام»

وَإِن طَائِفَتَانِ مِنَ الْمُؤْمِنِینَ اقْتَتَلُوا فَأَصْلِحُوا بَیْنَهُمَا فَإِن بَغَتْ إِحْدَاهُمَا عَلَى الْأُخْرَى فَقَاتِلُوا الَّتِی تَبْغِی حَتَّى تَفِیءَ إِلَى أَمْرِ اللَّهِ فَإِن فَاءتْ فَأَصْلِحُوا بَیْنَهُمَا بِالْعَدْلِ وَأَقْسِطُوا إِنَّ اللَّهَ یُحِبُّ الْمُقْسِطِینَ (۹)

و اگر دو دسته از مؤمنین با هم بجنگند، پس بین آنها را صلح دهید. پس اگر یک دسته آنها بر دسته دیگر تجاوز کرد، با آن دسته ای که تجاوز کرده بجنگید تا به طرف فرمان خدا برگردد. پس اگر برگشت، با عدالت و قسط بین آنها را اصلاح کنید. قطعا خدا اهل قسط را دوست می دارد. (۹)

برداشت از آیات ۹ – ۱

بر خدا و پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله پیشی نگیرید

سالک الی اللّه باید از آیات اول سوره حجرات مسائل اخلاقی مهمی را دریافت کند و جدا عمل نماید:

۱  –  آن که در گفتار و کردار به هیچ وجه بر خدای تعالی و پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله پیشی نگیرد.

۲  –  آن که تقوی را برای خدا انجام دهد و خود را بی بند و بار معرفی نکند.

۳  –  صدایش را بالای صدای پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و بزرگانی که در علم و تقوی از او برترند بلند نکند و مانند آنهایی که شعور ندارند، نباشد.

۴  –  باید بداند که علامت کسانی که دلهایشان به ایمان و تقوی امتحان شده این است که وقتی سخن می گویند بیشتر از آن چه پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرموده نمی گویند و از حدود گفتار خدا و پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله تجاوز نمی کنند.

۵  –  کسانی که در مقابل خدا و پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و بزرگان رعایت ادب را نمی کنند بیشترشان عقلشان را بکار نینداخته اند.

۶  –  در آداب زندگی باید از نیروی بردباری استفاده کنند تا به مغفرت و رحمت پروردگار برسند.

۷  –  نباید سالک الی اللّه به فاسق و گناهکار اعتماد کند والا در کارها پشیمانی برای او خواهد بود.

۸  –  اگر فاسقی خبری برای او آورد و یا چیزی را به او اطلاع داد از جای دیگری هم باید تحقیق کند و خبر او را نادیده بگیرد.

۹  –  در وقتی که پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله در میان مردم، خودش و یا گفتارش و یا قرآنش وجود دارد با ایمان کامل به دستورات آنها عمل کند تا بر ایمانش اضافه شود و کفر و فسق و عصیان به نظرش زشت بیاید تا به رشد کامل برسد.

۱۰  –  کوشش کند بین مسلمانها که با یکدیگر اختلاف دارند اصلاح کند و متجاوز را سرجای خود بنشاند و با عدالت با آنها رفتار کند. زیرا خدای تعالی آنهایی که عدالت را ایجاد می کنند دوست می دارد.

«مؤمنین با هم برادرند»

إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ إِخْوَهٌ فَأَصْلِحُوا بَیْنَ أَخَوَیْکُمْ وَاتَّقُوا اللَّهَ لَعَلَّکُمْ تُرْحَمُونَ (۱۰)

جز این نیست که مؤمنین برادرند، پس بین برادرانتان را اصلاح کنید و تقوای خدا را داشته باشید، شاید به شما مهربانی شود. (۱۰)

«دستورات معاشرت با مسلمانان»

یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا لَا یَسْخَرْ قَومٌ مِّن قَوْمٍ عَسَى أَن یَکُونُوا خَیْراً مِّنْهُمْ وَلَا نِسَاء مِّن نِّسَاء عَسَى أَن یَکُنَّ خَیْراً مِّنْهُنَّ وَلَا تَلْمِزُوا أَنفُسَکُمْ وَلَا تَنَابَزُوا بِالْأَلْقَابِ بِئْسَ الاِسْمُ الْفُسُوقُ بَعْدَ الْإِیمَانِ وَمَن لَّمْ یَتُبْ فَأُوْلَئِکَ هُمُ الظَّالِمُونَ (۱۱)‏

ای کسانی که ایمان آورده اید، مبادا قومی، قوم دیگر را مسخره کنند، شاید آن قوم از قوم دیگر بهتر باشند و زنها، زنها را مسخره نکنند، شاید آنها بهتر از اینها باشند و از یکدیگر عیب جوئی نکنید و با القاب زشت یکدیگر را یاد نکنید، بد است که بعد از ایمان نام کفرآمیز بگذارید و کسانی که توبه نکرده اند، پس آنها همان ستمگرانند. (۱۱)

یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا اجْتَنِبُوا کَثِیراً مِّنَ الظَّنِّ إِنَّ بَعْضَ الظَّنِّ إِثْمٌ وَلَا تَجَسَّسُوا وَلَا یَغْتَب بَّعْضُکُم بَعْضاً أَیُحِبُّ أَحَدُکُمْ أَن یَأْکُلَ لَحْمَ أَخِیهِ مَیْتاً فَکَرِهْتُمُوهُ وَاتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ تَوَّابٌ رَّحِیمٌ (۱۲)

ای کسانی که ایمان آورده اید، از بسیاری از گمانها اجتناب کنید، حتما بعضی از گمانها گناه است و هرگز تجسّس نکنید و بعضی تان از بعض دیگر غیبت نکند. آیا یکی از شما دوست دارد گوشت برادرش را که مرده است، بخورد؟ پس حتما آن را کراهت دارید و تقوای خدا را داشته باشید. قطعا خدا توبه پذیر مهربانی است. (۱۲)

«هر که با تقواتر است محترم تر است»

یَا أَیُّهَا النَّاسُ إِنَّا خَلَقْنَاکُم مِّن ذَکَرٍ وَأُنثَى وَجَعَلْنَاکُمْ شُعُوباً وَقَبَائِلَ لِتَعَارَفُوا إِنَّ أَکْرَمَکُمْ عِندَ اللَّهِ أَتْقَاکُمْ إِنَّ اللَّهَ عَلِیمٌ خَبِیرٌ (۱۳)

ای مردم، قطعا ما شما را از مرد و زنی آفریده ایم و شما را شعبه ها و قبیله هائی قرارتان داده ایم تا یکدیگر را بشناسید. قطعا گرامی ترین شما در نزد خدا با تقواترین شما است. قطعا خدا دانای خبیری است. (۱۳)

«اعراب ایمان نمی آورند»

قَالَتِ الْأَعْرَابُ آمَنَّا قُل لَّمْ تُؤْمِنُوا وَلَکِن قُولُوا أَسْلَمْنَا وَلَمَّا یَدْخُلِ الْإِیمَانُ فِی قُلُوبِکُمْ وَإِن تُطِیعُوا اللَّهَ وَرَسُولَهُ لَا یَلِتْکُم مِّنْ أَعْمَالِکُمْ شَیْئاً إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَّحِیمٌ (۱۴)

عربهای بیابانی می گویند: ایمان آورده ایم، بگو: شما ایمان نیاورده اید، ولی بگویید: مسلمان شده ایم، زیرا هنوز ایمان در دلهای شما وارد نشده است و اگر خدا و رسولش را اطاعت کنید، چیزی از جزای اعمالتان را از بین نمی برد. حتما خدا بخشنده مهربانی است. (۱۴)

«مؤمنین واقعی تردیدی ندارند»

إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ الَّذِینَ آمَنُوا بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ ثُمَّ لَمْ یَرْتَابُوا وَجَاهَدُوا بِأَمْوَالِهِمْ وَأَنفُسِهِمْ فِی سَبِیلِ اللَّهِ أُوْلَئِکَ هُمُ الصَّادِقُونَ (۱۵)

جز این نیست که مؤمنین آن کسانی هستند که به خدا و رسولش ایمان آورده اند، سپس تردیدی پیدا نکرده اند و با اموالشان و جانشان در راه خدا جهاد می کنند، اینها همان راستگویانند. (۱۵)

«به خدای تعالی چیزی یاد ندهید»

قُلْ أَتُعَلِّمُونَ اللَّهَ بِدِینِکُمْ وَاللَّهُ یَعْلَمُ مَا فِی السَّمَاوَاتِ وَمَا فِی الْأَرْضِ وَاللَّهُ بِکُلِّ شَیْءٍ عَلِیمٌ (۱۶)

بگو: آیا خدا را از دینتان با خبر می کنید؟ و خدا هر چه در آسمانها و در زمین است می داند و خدا به هر چیزی دانا است. (۱۶)

«اسلامتان را به پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله منّت نگذارید»

یَمُنُّونَ عَلَیْکَ أَنْ أَسْلَمُوا قُل لَّا تَمُنُّوا عَلَیَّ إِسْلَامَکُم بَلِ اللَّهُ یَمُنُّ عَلَیْکُمْ أَنْ هَدَاکُمْ لِلْإِیمَانِ إِن کُنتُمْ صَادِقِینَ (۱۷)

آنها بر تو منّت می گذارند که اسلام آورده اند. بگو: اسلامتان را بر من منّت نگذارید، بلکه خدا بر شما به خاطر آنکه هدایتتان به ایمان کرده منّت می گذارد، اگر شما راستگو هستید. (۱۷)

إِنَّ اللَّهَ یَعْلَمُ غَیْبَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَاللَّهُ بَصِیرٌ بِمَا تَعْمَلُونَ (۱۸)

قطعا خدا پنهانی آسمانها و زمین را می داند و خدا به آنچه می کنید، بینا است.(۱۸)

برداشت از آیات ۱۸ – ۱۰

دستورات اخلاقی سوره حجرات

سالک الی اللّه باید مسائل اخلاقی قرآن را مو به مو عمل کند و خود را به این وسیله دارای قلب سلیم نماید:

اول: خود را با سائر مؤمنین برادر بداند.

دوم: اختلافی اگر در بین مؤمنین پیدا شد اصلاح کند.

سوم: اگر می خواهد مشمول رحمت خاصه پروردگار واقع شود تقوی را کاملاً رعایت نماید.

چهارم: هیچ دسته ای و هیچ فردی را به اعمالشان تمسخر نکند چه بسا آنها در باطن بهتر از او باشند.

پنجم: از یکدیگر عیب جوئی نکنند.

ششم: با القاب زشت یکدیگر را صدا نزنند.

هفتم: سوء ظن به یکدیگر نداشته باشند که گناه بسیار بزرگی خواهد بود.

هشتم: جستجو در اسرار دیگران نداشته باشد.

نهم: غیبت یکدیگر را نکنند.

دهم: اگر تقوی را کاملاً رعایت کند خدا به سوی آنها با کمال مهربانی باز می گردد.

یازدهم: بداند که سیاه پوست بودن و سفید پوست بودن، عرب بودن و عجم بودن و شعبه شعبه بودن و قبیله قبیله بودن مایه امتیاز بر یکدیگر نیست این فقط به خاطر این است که یکدیگر را بشناسند و نباید امتیازات پوشالی را به رخ یکدیگر بکشند.

دوازدهم: بداند که تنها امتیاز بخاطر تقوی است و در نزد خدا گرامی ترینشان، باتقوی ترینشان می باشد.

سیزدهم: از منافقین پرهیز کند زیرا بعضی از منافقین هرگز در دلهایشان ایمان وارد نمی شود.

چهاردهم: سالک الی اللّه باید با مال و جانش در راه خدا جهاد کند و اگر به مرحله عبودیت رسیده است جان و مال خود را متعلق به خدا بداند.

پانزدهم: اسلام و دین و سیر و سلوکش را برای خدا با دل و جان قبول کند و بر کسی منت نگذارد و از خدای تعالی  در این موفقیت متشکر باشد.

شانزدهم: بخاطر این که خدا به او این توفیق را داده ممنون پروردگارش باشد، زیرا خدا به آنچه می کند بینا و دانا است.

سوره مبارکه فتح

بسم الله الرحمن الرحیم

«به نام خداوند بخشنده مهربان»

«فتح مکه»

إِنَّا فَتَحْنَا لَکَ فَتْحاً مُّبِیناً (۱)

قطعا ما برای تو فتح کردیم، یک فتح آشکاری. (۱)

لِیَغْفِرَ لَکَ اللَّهُ مَا تَقَدَّمَ مِن ذَنبِکَ وَمَا تَأَخَّرَ وَیُتِمَّ نِعْمَتَهُ عَلَیْکَ وَیَهْدِیَکَ صِرَاطاً مُّسْتَقِیماً (۲)

تا خدا گناهان گذشته ات و گناهان بعد از آن را برای تو ببخشد و نعمتش را برای تو تمام کند و به راهی راست هدایتت نماید. (۲)

وَیَنصُرَکَ اللَّهُ نَصْراً عَزِیزاً (۳)

و خدا یاریت کند، آنچنان یاری که شکست نداشته باشد. (۳)

«نزول آرامش بر مؤمنین»

هُوَ الَّذِی أَنزَلَ السَّکِینَهَ فِی قُلُوبِ الْمُؤْمِنِینَ لِیَزْدَادُوا إِیمَاناً مَّعَ إِیمَانِهِمْ وَلِلَّهِ جُنُودُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَکَانَ اللَّهُ عَلِیماً حَکِیماً (۴)

آن خدا کسی است که آرامش را بر قلوب مؤمنین نازل فرمود تا علاوه بر ایمانشان، ایمان زیادتری پیدا کنند و لشگرهای آسمانها و زمین مال خدا است و خدا دانای حکیمی است. (۴)

لِیُدْخِلَ الْمُؤْمِنِینَ وَالْمُؤْمِنَاتِ جَنَّاتٍ تَجْرِی مِن تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِینَ فِیهَا وَیُکَفِّرَ عَنْهُمْ سَیِّئَاتِهِمْ وَکَانَ ذَلِکَ عِندَ اللَّهِ فَوْزاً عَظِیماً (۵)

برای اینکه مؤمنین و مؤمنات را به بهشتهائی که از دامن آنها نهرها جاری است و همیشه در آن خواهند بود، داخل کند و گناهانی از آنها را جبران نماید و آن نزد خدا پیروزی عظیمی خواهد بود. (۵)

«عذاب بدگمانی به خدای تعالی»

وَیُعَذِّبَ الْمُنَافِقِینَ وَالْمُنَافِقَاتِ وَالْمُشْرِکِینَ وَالْمُشْرِکَاتِ الظَّانِّینَ بِاللَّهِ ظَنَّ السَّوْءِ عَلَیْهِمْ دَائِرَهُ السَّوْءِ وَغَضِبَ اللَّهُ عَلَیْهِمْ وَلَعَنَهُمْ وَأَعَدَّ لَهُمْ جَهَنَّمَ وَسَاءتْ مَصِیراً (۶)

و خدا مردان منافق و زنهای منافق و مردان مشرک و زنهای مشرکی که به خدا بدگمانند، عذاب می کند. بر آنها حوادث بد باشد و خدا بر آنها غضب نمود و لعنتشان کرد و برای آنها جهنّم را مهیا کرده و چه بد سرانجامی است. (۶)

وَلِلَّهِ جُنُودُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَکَانَ اللَّهُ عَزِیزاً حَکِیماً (۷)

و برای خدا لشگرهای آسمانها و زمین است و خدا عزیز حکیمی است. (۷)

«پیامبر اکرم  صلی الله علیه و آله بشارت دهنده است»

إِنَّا أَرْسَلْنَاکَ شَاهِداً وَمُبَشِّراً وَنَذِیراً (۸)

ما تو را شاهد و بشارت دهنده و ترساننده فرستاده ایم. (۸)

لِتُؤْمِنُوا بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ وَتُعَزِّرُوهُ وَتُوَقِّرُوهُ وَتُسَبِّحُوهُ بُکْرَهً وَأَصِیلاً (۹)  

تا شما به خدا و رسولش ایمان بیاورید و خدا را یاری کنید و او را تعظیم نمایید و هر صبح و شام خدا را تسبیح بگویید. (۹)

«بیعت با پیغمبر اکرم  صلی الله علیه و آله بیعت با خدا است»

إِنَّ الَّذِینَ یُبَایِعُونَکَ إِنَّمَا یُبَایِعُونَ اللَّهَ یَدُ اللَّهِ فَوْقَ أَیْدِیهِمْ فَمَن نَّکَثَ فَإِنَّمَا یَنکُثُ عَلَى نَفْسِهِ وَمَنْ أَوْفَى بِمَا عَاهَدَ عَلَیْهُ اللَّهَ فَسَیُؤْتِیهِ أَجْراً عَظِیماً (۱۰)

قطعا کسانی که با تو بیعت می کنند، جز این نیست که با خدا بیعت می نمایند. دست خدا بالای دستهای آنها است. پس کسی که بیعتش را بشکند، جز این نیست که بر ضرر خود شکسته است و کسی که به آنچه با خدا عهد بسته است وفا کند، پس اجر عظیمی به او خواهد داد. (۱۰)

برداشت از آیات ۱۰ – ۱

موفقیت و هدایت

سالک الی اللّه از ده آیه ای که در اول سوره فتح نازل شده باید موفق به موارد زیر گردد:

۱  –  اگر بخواهد خدا گناهان او را بیامرزد و نعمتش را بر او تمام کند و به راه راست هدایتش نماید و با عزت خدا یاری اش نماید باید با جدیت کامل به طرف دشمنانش که یکی از آنها شیطان است، برود.

۲  –  امدادهای غیبی بر قلب او نازل می شود و آرامش در او پیدا می گردد و بر ایمانش اضافه می شود و موفقیت پشت موفقیت نصیبش می گردد.

۳  –  خدای تعالی لشگریانش را که ملائکه هستند به کمک او می فرستد تا آنها او را وارد بهشت خلد کنند و گناهانش را جبران کنند و این موفقیت بسیار بزرگی خواهد بود.

۴  –  سالک الی اللّه نباید به خدا بدگمان باشد و الا مانند منافقین و مشرکین خدا به او غضب می کند و او را لعنت می کند و جهنم را برای او آماده می کند و این راه بسیار بدی است که رفته است.

۵  –  سالک الی اللّه باید بداند که پیغمبر اکرم صلی الله علیه و آله شاهد اعمال ماست و هم بشارت دهنده و هم ترساننده از عاقبت بدی که ممکن است در انتظار ما باشد، می باشد لذا خدا او را فرستاده تا خدا را با راهنمائی های او یاری کند و تعظیم نماید و هر صبح و شام تسبیح او را بگوید.

۶  –  سالک الی اللّه باید با پیغمبر اکرم صلی الله علیه و آله یا با وصی بر حقش حضرت بقیه اللّه ارواحنا فداه بیعت کند که بیعت با او بیعت با خداست و کسی که این بیعت را بشکند بر ضرر خود اقدام کرده و کسی که وفای به عهد خدا بکند اجر بزرگی خواهد داشت.

«منافقین آنچه در دل ندارند به زبان می آورند»

سَیَقُولُ لَکَ الْمُخَلَّفُونَ مِنَ الْأَعْرَابِ شَغَلَتْنَا أَمْوَالُنَا وَأَهْلُونَا فَاسْتَغْفِرْ لَنَا یَقُولُونَ بِأَلْسِنَتِهِم مَّا لَیْسَ فِی قُلُوبِهِمْ قُلْ فَمَن یَمْلِکُ لَکُم مِّنَ اللَّهِ شَیْئاً إِنْ أَرَادَ بِکُمْ ضَرّاً أَوْ أَرَادَ بِکُمْ نَفْعاً بَلْ کَانَ اللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ خَبِیراً (۱۱)

به زودی تخلّف کنندگان از اعراب به تو می گویند: ما را اموالمان و خانواده هایمان مشغولمان کرده، پس برای ما استغفار کن. اینها با زبانهایشان چیزی را که در قلوبشان نیست می گویند. بگو: چه کسی برای شما از جانب خدا اگر اراده ضرر شما را بکند یا اراده نفع شما را بکند، چیزی را مالک است؟ بلکه خدا به آنچه می کنید، آگاه است. (۱۱)

«با وعده خدا پیامبر اکرم  صلی الله علیه و آله به مکه بر می گردد»

بَلْ ظَنَنتُمْ أَن لَّن یَنقَلِبَ الرَّسُولُ وَالْمُؤْمِنُونَ إِلَى أَهْلِیهِمْ أَبَداً وَزُیِّنَ ذَلِکَ فِی قُلُوبِکُمْ وَظَنَنتُمْ ظَنَّ السَّوْءِ وَکُنتُمْ قَوْماً بُوراً (۱۲)

بلکه شما گمان کردید که پیغمبر و مؤمنین هیچ وقت به سوی خانواده هایشان برنمی گردند و آن گمان در دلهای شما آرایش شده بود و شما بدگمانی کردید و شما بالاخره قومی هلاک شد، گردیدید. (۱۲)

وَمَن لَّمْ یُؤْمِن بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ فَإِنَّا أَعْتَدْنَا لِلْکَافِرِینَ سَعِیراً (۱۳)

و کسی که ایمان به خدا و رسولش نیاورد، پس قطعا ما برای کافران آتش سوزنده ای را آماده کرده ایم. (۱۳)

«ملک آسمانها و زمین از خدا است»

وَلِلَّهِ مُلْکُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ یَغْفِرُ لِمَن یَشَاءُ وَیُعَذِّبُ مَن یَشَاءُ وَکَانَ اللَّهُ غَفُوراً رَّحِیماً (۱۴)

و مُلک آسمانها و زمین مال خدا است، می بخشد هر که را بخواهد و عذاب می کند هر که را بخواهد و خدا آمرزنده مهربانی است. (۱۴)

«درباره غنائم جنگی»

سَیَقُولُ الْمُخَلَّفُونَ إِذَا انطَلَقْتُمْ إِلَى مَغَانِمَ لِتَأْخُذُوهَا ذَرُونَا نَتَّبِعْکُمْ یُرِیدُونَ أَن یُبَدِّلُوا کَلَامَ اللَّهِ قُل لَّن تَتَّبِعُونَا کَذَلِکُمْ قَالَ اللَّهُ مِن قَبْلُ فَسَیَقُولُونَ بَلْ تَحْسُدُونَنَا بَلْ کَانُوا لَا یَفْقَهُونَ إِلَّا قَلِیلاً (۱۵)  

وقتی که شما برای غنائم رفتید که آنها را بگیرید، متخلّفین گفتند: ما را هم بگذارید که پشت سر شما بیائیم آنها می خواهند کلام خدا را عوض کنند. بگو: «هرگز نباید شما پشت سر ما بیائید، خدا قبلاً این چنین گفته است». پس آنها به زودی خواهند گفت: شما نسبت به ما حسادت می کنید، ولی آنها جز کمی نمی فهمند.(۱۵)

«اجر کسانی که خدا را اطاعت کنند»

قُل لِّلْمُخَلَّفِینَ مِنَ الْأَعْرَابِ سَتُدْعَوْنَ إِلَى قَوْمٍ أُوْلِی بَأْسٍ شَدِیدٍ تُقَاتِلُونَهُمْ أَوْ یُسْلِمُونَ فَإِن تُطِیعُوا یُؤْتِکُمُ اللَّهُ أَجْراً حَسَناً وَإِن تَتَوَلَّوْا کَمَا تَوَلَّیْتُم مِّن قَبْلُ یُعَذِّبْکُمْ عَذَاباً أَلِیماً (۱۶)

به متخلّفین از اعراب بگو: به زودی به طرف مردمی که صاحب نیروی محکمی هستند، دعوت می شوید که با آنها جنگ کنید یا مسلمان شوند. پس اگر اطاعت کنید، خدا اجر نیکوئی به شما خواهد داد و اگر روبگردانید، همان طوری که قبلاً روبرگردانده بودید، خدا شما را عذاب دردناکی خواهد نمود. (۱۶)

«جمعی که می توانند به جنگ حاضر نشوند»

لَیْسَ عَلَى الْأَعْمَى حَرَجٌ وَلَا عَلَى الْأَعْرَجِ حَرَجٌ وَلَا عَلَى الْمَرِیضِ حَرَجٌ وَمَن یُطِعِ اللَّهَ وَرَسُولَهُ یُدْخِلْهُ جَنَّاتٍ تَجْرِی مِن تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ وَمَن یَتَوَلَّ یُعَذِّبْهُ عَذَاباً أَلِیماً (۱۷)

به کور حرجی نیست و به لنگ حرجی نیست و به مریض حرجی نیست (که به جنگ حاضر نشوند) و کسی که خدا و رسولش را اطاعت کند، خدا او را به بهشتهائی که از دامن آنها نهرها جاری است داخل خواهد فرمود و کسی که روبگرداند، خدا او را به عذاب دردناکی مجازات خواهد فرمود. (۱۷)

«بیعت زیر درخت»

لَقَدْ رَضِیَ اللَّهُ عَنِ الْمُؤْمِنِینَ إِذْ یُبَایِعُونَکَ تَحْتَ الشَّجَرَهِ فَعَلِمَ مَا فِی قُلُوبِهِمْ فَأَنزَلَ السَّکِینَهَ عَلَیْهِمْ وَأَثَابَهُمْ فَتْحاً قَرِیباً (۱۸)

قطعا خدا راضی شده است از مؤمنین، آن وقتی که زیر درخت با تو بیعت می کردند. پس خدا می داند آنچه در دلهای آنها است، پس آرامش را بر آنها نازل فرمود و فتح نزدیکی را به آنها پاداش داد. (۱۸)

برداشت از آیات ۱۸ – ۱۱

مسائل اخلاقی

سالک الی اللّه باید از آیاتی که تلاوت شد مسائل اخلاقی زیر را با جان و دل بپذیرد:

۱  –  باید کوشش کند که اموال و زن و اولادش او را از خدا و دین باز ندارند و اگر او را اینها باز داشتند با ایمان کامل استغفار کند که اگر تنها به زبانش استغفار نماید خدا او را نمی بخشد و گذشته هایش را جبران نمی کند.

۲  –  از سوء ظن باید دوری کند و خود را به هلاکت روحی و معنوی نیاندازد.

۳  –  باید بداند که مغفرت پروردگار برای کسانی است که ایمان به خدا و پیغمبر اکرم صلی الله علیه و آله دارند و خدا هر کس را که بخواهد (یعنی استغفار نکند) عذابش می فرماید ولی در عین حال خدا بخشنده مهربانی است.

۴  –  باید بداند که مخالفین اسلام آن چنان مادی هستند که به خاطر به دست آوردن پول و ثروت حتی کلام خدا را عوض می کنند و با مسلمانان درگیر می شوند و نسبت های بدی به آنها می دهند زیرا آنها زیاد فهم و شعور ندارند.

۵  –  سالک الی اللّه باید مطیع دین و دستورات الهی باشد تا اجر نیکوئی از طرف پروردگار دریافت نماید.

۶  –  سالک الی اللّه باید از افراد مریض مانند کورها و لنگ ها توقعی برای کارهای سخت نداشته باشد بلکه به آنچه برای آنها ممکن است انجام دهند راضی باشند.

۷  –  سالک الی اللّه اگر با جان و دل در بیعت با دین بماند خدای تعالی از او راضی می شود و آرامش را بر او نازل می کند و پیروزی سریعی نصیب او می گرداند.

«وعده پاداش با غنیمتهای زیاد»

وَمَغَانِمَ کَثِیرَهً یَأْخُذُونَهَا وَکَانَ اللَّهُ عَزِیزاً حَکِیماً (۱۹)

و (نیز) غنیمتهای زیادی که آنها را بدست می آورید و خدا عزیز حکیمی است. (۱۹)

وَعَدَکُمُ اللَّهُ مَغَانِمَ کَثِیرَهً تَأْخُذُونَهَا فَعَجَّلَ لَکُمْ هَذِهِ وَکَفَّ أَیْدِیَ النَّاسِ عَنکُمْ وَلِتَکُونَ آیَهً لِّلْمُؤْمِنِینَ وَیَهْدِیَکُمْ صِرَاطاً مُّسْتَقِیماً (۲۰)

خدا به شما غنیمتهای بسیاری را وعده کرده بود که آنها را بدست خواهید آورد، ولی این مورد را زودتر برای شما قرار داد و جلو قدرت مردم را بر شما گرفت و این برای آن است که نشانه ای برای مؤمنین باشد و خدا شما را به راه راست هدایت کند. (۲۰)

وَأُخْرَى لَمْ تَقْدِرُوا عَلَیْهَا قَدْ أَحَاطَ اللَّهُ بِهَا وَکَانَ اللَّهُ عَلَى کُلِّ شَیْءٍ قَدِیراً (۲۱)

و غنائم دیگری که شما بر آن قدرت ندارید، قطعا خدا به آن احاطه دارد و خدا بر هر چیزی قادر است. (۲۱)

وَلَوْ قَاتَلَکُمُ الَّذِینَ کَفَرُوا لَوَلَّوُا الْأَدْبَارَ ثُمَّ لَا یَجِدُونَ وَلِیّاً وَلَا نَصِیراً (۲۲)

و اگر کافران با شما بجنگند حتما آنها پشت کرده و فرار می کنند، سپس فرمانبردار و یاوری پیدا نخواهند کرد. (۲۲)

سُنَّهَ اللَّهِ الَّتِی قَدْ خَلَتْ مِن قَبْلُ وَلَن تَجِدَ لِسُنَّهِ اللَّهِ تَبْدِیلاً (۲۳)  

سنّت خدائی است که در قبل هم بوده است و هرگز برای سنّت خدا تبدیلی نخواهی یافت. (۲۳)

«فتح مکه به آرامش انجام شد»

وَهُوَ الَّذِی کَفَّ أَیْدِیَهُمْ عَنکُمْ وَأَیْدِیَکُمْ عَنْهُم بِبَطْنِ مَکَّهَ مِن بَعْدِ أَنْ أَظْفَرَکُمْ عَلَیْهِمْ وَکَانَ اللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِیراً (۲۴)

و آن خدا کسی است که دست آنها را از شما و دست شما را از آنها در مرکز شهر مکه نگاه داشت، بعد از آنکه شما را بر آنها پیروز کرده بود و خدا به آنچه می کنید بینا است. (۲۴)

هُمُ الَّذِینَ کَفَرُوا وَصَدُّوکُمْ عَنِ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ وَالْهَدْیَ مَعْکُوفاً أَن یَبْلُغَ مَحِلَّهُ وَلَوْلَا رِجَالٌ مُّؤْمِنُونَ وَنِسَاء مُّؤْمِنَاتٌ لَّمْ تَعْلَمُوهُمْ أَن تَطَؤُوهُمْ فَتُصِیبَکُم مِّنْهُم مَّعَرَّهٌ بِغَیْرِ عِلْمٍ لِیُدْخِلَ اللَّهُ فِی رَحْمَتِهِ مَن یَشَاءُ لَوْ تَزَیَّلُوا لَعَذَّبْنَا الَّذِینَ کَفَرُوا مِنْهُمْ عَذَاباً أَلِیماً (۲۵)

آنها کسانی هستند که کافر شدند و شما را از مسجدالحرام و قربانی که به محل خود برسد، جلوگیری کردند و اگر مردان مؤمن و زنان با ایمان که شما آنها را نمی شناسید (در مکه) نبودند که مبادا آنها را پایمال کنید تا به شما ضرر و سرزنشی بدون آنکه بدانید، برسد (امر به جهاد می شد) تا خدا در رحمت خود هر که را بخواهد وارد کند. اگر شما از هم جدا می شدید، ما کسانی را که از آنها کافر شده اند، به عذاب دردناکی معذّبشان می کردیم. (۲۵)

«تعصّب زمان جاهلیت»

إِذْ جَعَلَ الَّذِینَ کَفَرُوا فِی قُلُوبِهِمُ الْحَمِیَّهَ حَمِیَّهَ الْجَاهِلِیَّهِ فَأَنزَلَ اللَّهُ سَکِینَتَهُ عَلَى رَسُولِهِ وَعَلَى الْمُؤْمِنِینَ وَأَلْزَمَهُمْ کَلِمَهَ التَّقْوَى وَکَانُوا أَحَقَّ بِهَا وَأَهْلَهَا وَکَانَ اللَّهُ بِکُلِّ شَیْءٍ عَلِیماً (۲۶)

آن وقتی که کفّار در دلهایشان تعصّب قرار دادند، همان تعصّب زمان جاهلیت را، پس خدا بر پیامبرش و بر مؤمنین آرامشش را نازل فرمود و آنها را به کلمه تقوی ملزم نمود و آنها سزاوارتر به کلمه تقوی و اهل آن بودند و خدا به هر چیزی دانا است. (۲۶)

«رؤیای رسول اکرم  صلی الله علیه و آله»

لَقَدْ صَدَقَ اللَّهُ رَسُولَهُ الرُّؤْیَا بِالْحَقِّ لَتَدْخُلُنَّ الْمَسْجِدَ الْحَرَامَ إِن شَاء اللَّهُ آمِنِینَ مُحَلِّقِینَ رُؤُوسَکُمْ وَمُقَصِّرِینَ لَا تَخَافُونَ فَعَلِمَ مَا لَمْ تَعْلَمُوا فَجَعَلَ مِن دُونِ ذَلِکَ فَتْحاً قَرِیباً (۲۷)

خدا رؤیای پیامبرش را به حقّ صادقه قرار داد که حتما اگر خدا بخواهد، داخل مسجدالحرام می شوید، در حالی که در امنیتید، سرهایتان را تراشیده یا کوتاه نموده اید، از هیچ کس نمی ترسید. خدا آنچه را که شما نمی دانید می داند و غیر از آن پیروزی نزدیکی قرار داده است. (۲۷)

«دین اسلام بر همه ادیان پیروز خواهد شد»

هُوَ الَّذِی أَرْسَلَ رَسُولَهُ بِالْهُدَى وَدِینِ الْحَقِّ لِیُظْهِرَهُ عَلَى الدِّینِ کُلِّهِ وَکَفَى بِاللَّهِ شَهِیداً (۲۸)  

آن خدا کسی است که پیامبرش را با هدایت و دین حقّ فرستاده است، به خاطر آنکه آن را بر همه دینها پیروز کند و خدا برای گواه بودن کافی است. (۲۸)

«حالات اصحاب پیغمبراکرم  صلی الله علیه و آله»

مُّحَمَّدٌ رَّسُولُ اللَّهِ وَالَّذِینَ مَعَهُ أَشِدَّاء عَلَى الْکُفَّارِ رُحَمَاء بَیْنَهُمْ تَرَاهُمْ رُکَّعاً سُجَّداً یَبْتَغُونَ فَضْلاً مِّنَ اللَّهِ وَرِضْوَاناً سِیمَاهُمْ فِی وُجُوهِهِم مِّنْ أَثَرِ السُّجُودِ ذَلِکَ مَثَلُهُمْ فِی التَّوْرَاهِ وَمَثَلُهُمْ فِی الْإِنجِیلِ کَزَرْعٍ أَخْرَجَ شَطْأَهُ فَآزَرَهُ فَاسْتَغْلَظَ فَاسْتَوَى عَلَى سُوقِهِ یُعْجِبُ الزُّرَّاعَ لِیَغِیظَ بِهِمُ الْکُفَّارَ وَعَدَ اللَّهُ الَّذِینَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ مِنْهُم مَّغْفِرَهً وَأَجْراً عَظِیماً (۲۹)

«محمّد» رسول خدا است و کسانی که با او هستند، بر کفّار سختگیر و بین خودشان مهربانند. آنها را بسیار در حال رکوع و سجود می بینی که فضلی از خدا و رضایت او را می طلبند. نشانه آنها در صورتهایشان از اثر سجود ظاهر است. آن است مَثَل آنها در تورات و مَثَل آنها در انجیل، مانند زراعتی است که شکوفه اش را بیرون آورده، پس آن را تقویت کرده تا محکم شده و بر ساقه خود ایستاده که زراعتکاران را به تعجّب درآورده است، برای آنکه کفّار را به خشم درآورد. خدا به کسانی که از آنها ایمان آورده و عمل صالح انجام داده اند مغفرت و اجر عظیمی را وعده داده است. (۲۹)

برداشت از آیات ۲۹ – ۱۹

دستورات اخلاقی قرآن

سالک الی اللّه باید از آیاتی که تلاوت شد برداشتهای زیر را بکار ببندد و استفاده کند:

۱  –  آن که در مبارزه با دشمنان اسلام به فکر جنبه های مادی نباشد و تمام کارهایش برای رضای پروردگار باشد.

۲  –  اگر غنیمتی و یا استفاده ای در این راستا برای او به وجود آمد از جانب خدا بداند و از صراط مستقیمی که خدا سر راه او قرار داده تجاوز نکند.

۳  –  خدا می تواند همه بهره ها را به انسان برساند ولی باید بهره های مادی به وسیله قدرت شخصی و در محدوده تلاش خود او نصیبش گردد.

۴  –  در مقابل دشمن بایستد و به او پشت نکند که اگر در امر به معروف و نهی از منکر کوتاهی نمود یار و یاوری در سائر کارها هم پیدا نمی کند.

۵  –  باید بداند که خدای تعالی همه برنامه ها را روی حکمت قرار داده و هیچ گاه حکمت الهی تغییر نمی کند.

۶  –  همیشه خدای تعالی پشتیبان کسانی است که در تمام کارها خدا را منظور کرده اند و خدای تعالی آنها را بر همه مشکلات پیروز می فرماید.

۷  –  وحدت مسلمانها باید در تمام مشکلات که با آن روبرو می شوند پایدار بماند و الا خدای تعالی عذاب دردناکی متوجه اهل تفرقه می فرماید.

۸  –  سالک الی اللّه نباید تعصب جاهلانه داشته باشد و آن را اعمال کند زیرا در این صورت از کفار محسوب می شود.

۹  –  باید بکوشد که از آرامش کامل در زندگی دنیا برخوردار گردد تا ملتزم به تقوی گردد. زیرا تقوی با داشتن آرامش موفقیت آمیزتر است.

۱۰  –  سالک الی اللّه باید بداند که وعده های الهی که خدا به پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله داده است حق است و تخلف ناپذیر است.

۱۱  –  سالک الی اللّه باید بداند که روزی دین مقدس اسلام که دین حقی است بالاخره بر تمام دنیا حکومت می کند و خدای تعالی این را به مسلمانها وعده کرده است.

۱۲  –  سالک الی اللّه باید بداند که حضرت محمد صلی الله علیه و آله برگزیده ترین و بالاترین و پرعظمت ترین رسول خدا است و کسانی که با او هستند دارای صفات حمیده اند. آنها در مقابل کفار با شدت عمل می کنند و در میان خودشان مهربانند، رکوع می کنند، سجده می کنند و به فضل خدا امیدوارند. صورتهایشان در اثر سجده مثل ماه می درخشد و در قیامت مغفرت و اجر بزرگی نصیب آنها خواهد شد این وعده خدا است و وعده خدا تخلف ناپذیر است.

سوره مبارکه محمد صلی الله علیه و اله

بسم الله الرحمن الرحیم

«به نام خداوند بخشنده مهربان»

«نتیجه بستن راه خدا»

الَّذِینَ کَفَرُوا وَصَدُّوا عَن سَبِیلِ اللَّهِ أَضَلَّ أَعْمَالَهُمْ (۱)

کسانی که کافر شده اند و راه خدا را می بندند، خدا اعمال آنها را از بین می برد.(۱)

«فایده ایمان به حضرت محمّد  صلی الله علیه و آله»

وَالَّذِینَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ وَآمَنُوا بِمَا نُزِّلَ عَلَى مُحَمَّدٍ وَهُوَ الْحَقُّ مِن رَّبِّهِمْ کَفَّرَ عَنْهُمْ سَیِّئَاتِهِمْ وَأَصْلَحَ بَالَهُمْ (۲)

و کسانی که ایمان آورده اند و اعمال صالح انجام داده اند و بر آنچه بر «محمّد» نازل شده است، ایمان آورده اند و آن از طرف پروردگارشان حقّ است، خدا سیئات آنها را جبران می کند و حال و کارشان را اصلاح می نماید. (۲)

ذَلِکَ بِأَنَّ الَّذِینَ کَفَرُوا اتَّبَعُوا الْبَاطِلَ وَأَنَّ الَّذِینَ آمَنُوا اتَّبَعُوا الْحَقَّ مِن رَّبِّهِمْ کَذَلِکَ یَضْرِبُ اللَّهُ لِلنَّاسِ أَمْثَالَهُمْ (۳)

آن به خاطر این است که کسانی که کافر شده اند، از باطل پیروی می کنند و قطعا کسانی که ایمان آورده اند، از حقّی که از سوی پروردگارشان رسیده پیروی می کنند. خدا این چنین برای مردم مثالهایشان را می زند. (۳)

«با کفّار خشونت»

فَإِذا لَقِیتُمُ الَّذِینَ کَفَرُوا فَضَرْبَ الرِّقَابِ حَتَّى إِذَا أَثْخَنتُمُوهُمْ فَشُدُّوا الْوَثَاقَ فَإِمَّا مَنّاً بَعْدُ وَإِمَّا فِدَاء حَتَّى تَضَعَ الْحَرْبُ أَوْزَارَهَا ذَلِکَ وَلَوْ یَشَاءُ اللَّهُ لَانتَصَرَ مِنْهُمْ وَلَکِن لِّیَبْلُوَ بَعْضَکُم بِبَعْضٍ وَالَّذِینَ قُتِلُوا فِی سَبِیلِ اللَّهِ فَلَن یُضِلَّ أَعْمَالَهُمْ (۴)

پس وقتی با کسانی که کافر شده اند ملاقات کردید، گردنهای (آنها) را بزنید تا زمانی که آنان را درهم کوبیدید پس اسیران را محکم ببندید یا بر آنها منّت گذارید و آزادشان کنید و یا فدیه بگیرید تا آن که اهل جنگ سلاحهای خود را زمین بگذارند. آن است و اگر خدا می خواست آنها را مجازات می کرد، ولی خدا می خواهد که بعضی از شما را بوسیله بعضی امتحان کند و کسانی که در راه خدا کشته می شوند، خدا هرگز اعمالشان را ضایع نخواهد کرد. (۴)

«اجر کسانی که در راه خدا کشته می شوند»

سَیَهْدِیهِمْ وَیُصْلِحُ بَالَهُمْ (۵)

به زودی هدایتشان می کند و کار و حالشان را اصلاح می فرماید. (۵)

وَیُدْخِلُهُمُ الْجَنَّهَ عَرَّفَهَا لَهُمْ (۶)

و آنها را در بهشتی که به آنها معرّفی کرده، داخل می کند. (۶)

«اگر خدا را یاری کنید خدا شما را یاری می کند»

یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا إِن تَنصُرُوا اللَّهَ یَنصُرْکُمْ وَیُثَبِّتْ أَقْدَامَکُمْ (۷)

ای کسانی که ایمان آورده اید، اگر خدا را یاری کنید، خدا شما را یاری می کند و قدمهایتان را محکم می فرماید. (۷)

«اعمال کفّار نابود می شود»

وَالَّذِینَ کَفَرُوا فَتَعْساً لَّهُمْ وَأَضَلَّ أَعْمَالَهُمْ (۸)

و کسانی که کافر شده اند، مرگ بر آنها باد و (خدا) اعمالشان را نابود کند. (۸)

ذَلِکَ بِأَنَّهُمْ کَرِهُوا مَا أَنزَلَ اللَّهُ فَأَحْبَطَ أَعْمَالَهُمْ (۹)

آن به خاطر این است که آنها آنچه را که خدا نازل کرده، نپسندیدند، پس اعمالشان را خدا باطل کرد. (۹)

«استحباب سیر و سفر»

أَفَلَمْ یَسِیرُوا فِی الْأَرْضِ فَیَنظُرُوا کَیْفَ کَانَ عَاقِبَهُ الَّذِینَ مِن قَبْلِهِمْ دَمَّرَ اللَّهُ عَلَیْهِمْ وَلِلْکَافِرِینَ أَمْثَالُهَا (۱۰)

آیا پس سیر و سفر در زمین نکرده اند تا ببینند عاقبت کسانی که قبل از آنها بوده اند چگونه است؟ خدا آنها را نابودشان کرد و برای کافران امثال این مجازاتها خواهد بود. (۱۰)

ذَلِکَ بِأَنَّ اللَّهَ مَوْلَى الَّذِینَ آمَنُوا وَأَنَّ الْکَافِرِینَ لَا مَوْلَى لَهُمْ (۱۱)  

آن برای این است که قطعا خدا مولای کسانی است که ایمان آورده اند و حقیقتا برای کافران مولائی نخواهد بود. (۱۱)

برداشت از آیات ۱۱ – ۱

رسول اکرم صلی الله علیه و آله الگو است

سالک الی اللّه باید از آیات اول سوره محمد صلی الله علیه و آله با الگو قرار دادن آن حضرت
مطالب زیر را استفاده کند:

۱  –  هیچ گاه به خاطر کفر و کفرانش راه خدا را بر مردم نبندد.

۲  –  به آن چه بر پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله نازل شده ایمان کامل داشته باشد و عمل صالح را ترک نکند.

۳  – بداند که راه رسول اکرم صلی الله علیه و آله حق است و آن چه آورده از جانب خدا است پس باید به آنها عمل کند تا گناهانش جبران شود و کارهایش اصلاح گردد.

۴  –  بداند راه و روش کفار، باطل است و سالکین الی اللّه به خاطر ایمانشان به پروردگار، پیروی از حق می کنند.

۵  –  باید مسلمانان به خاطر حفظ اسلامشان با شدت با کفار روبرو شوند تا خدای تعالی به آنها کمک کند و دست آنها را بگیرد تا از راه صحیحشان دور نگردند و خدای تعالی آنها را با بهشت آشنا کند و آنها را در آن مخلد گرداند.

۶  –  بداند که اگر خدا را یاری کند خدا او را کمک می کند و قدمهای او را در راه رسیدن به کمالات استوار می فرماید.

۷  –  اگر کفران نعمت پروردگار را بکند و به حقایق کافر شود اعمال خوبش هم نابود می گردد.

۸  –  روی زمین سیر و سفر کند تا عاقبت کسانی که در قبل بوده اند و به خدای عظیم کفر ورزیده اند ببیند و خود را از بدبختی نجات دهد.

۹  –  باید بداند که بیهوده گی و سرگردانی برای کسانی است که رهبر الهی ندارند. ولی کسانی که رهبرشان خدا و پیغمبر صلی الله علیه و آله و ائمه اطهار علیهم السلام می باشند سرگردان نیستند و راه و روش صحیح را می شناسند.

«جزای ایمان و عمل صالح»

إِنَّ اللَّهَ یُدْخِلُ الَّذِینَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ جَنَّاتٍ تَجْرِی مِن تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ وَالَّذِینَ کَفَرُوا یَتَمَتَّعُونَ وَیَأْکُلُونَ کَمَا تَأْکُلُ الْأَنْعَامُ وَالنَّارُ مَثْوًى لَّهُمْ (۱۲)

قطعا خدا کسانی را که ایمان آورده اند و اعمال صالح کرده اند، در بهشتهایی که از دامنشان نهرها جاری است داخل می کند و کسانی که کافرند، بهره ای که از متاع دنیا می برند، این است که می خورند، همان طوری که چهارپایان می خورند و آتش جایگاه آنها است. (۱۲)

«جزای کسانی که پیغمبر اکرم  صلی الله علیه و آله را از مکه بیرون کردند»

وَکَأَیِّن مِّن قَرْیَهٍ هِیَ أَشَدُّ قُوَّهً مِّن قَرْیَتِکَ الَّتِی أَخْرَجَتْکَ أَهْلَکْنَاهُمْ فَلَا نَاصِرَ لَهُمْ (۱۳)

و چه بسیار از قریه هائی بودند که قوّت و قدرتشان از قریه ای که (از آن) تو را خارج کردند بیشتر بود، ما آنها را هلاک کردیم، پس برای آنها یاوری نبود. (۱۳)

أَفَمَن کَانَ عَلَى بَیِّنَهٍ مِّن رَّبِّهِ کَمَن زُیِّنَ لَهُ سُوءُ عَمَلِهِ وَاتَّبَعُوا أَهْوَاءهُمْ (۱۴)

آیا پس کسی که دلیل روشنی از جانب پروردگارش دارد، مانند کسی است که عمل بدش برایش زینت یافته و پیرو هوای آنها است؟ (۱۴)

برداشت از آیات ۱۴ – ۱۲

ظلم

سالک الی اللّه تا می تواند نباید ظلم کند زیرا در این صورت یاری خدا از او برداشته می شود. سالک الی اللّه باید بداند کسانی که اعمالشان بد است به نظرشان جلوه می کند مانند کسانی که با دلیل و برهان از جانب پروردگارشان به آنها حقیقت القاء می شود، نیستند.

«مثل بهشت»

مَثَلُ الْجَنَّهِ الَّتِی وُعِدَ الْمُتَّقُونَ فِیهَا أَنْهَارٌ مِّن مَّاء غَیْرِ آسِنٍ وَأَنْهَارٌ مِن لَّبَنٍ لَّمْ یَتَغَیَّرْ طَعْمُهُ وَأَنْهَارٌ مِّنْ خَمْرٍ لَّذَّهٍ لِّلشَّارِبِینَ وَأَنْهَارٌ مِّنْ عَسَلٍ مُّصَفًّى وَلَهُمْ فِیهَا مِن کُلِّ الثَّمَرَاتِ وَمَغْفِرَهٌ مِّن رَّبِّهِمْ کَمَنْ هُوَ خَالِدٌ فِی النَّارِ وَسُقُوا مَاء حَمِیماً فَقَطَّعَ أَمْعَاءهُمْ (۱۵)

مثل بهشتی که به متّقین وعده داده شده این است که در آن نهرهائی از آبی که بدبو نیست و نهرهائی از شیری که طعمش بر نگشته است و نهرهائی از شراب که لذّتی برای آشامندگان دارد و نهرهائی از عسل تصفیه شده می باشد و برای آنها در بهشت از همه میوه ها هست و آمرزشی از جانب پروردگارشان می باشد، مانند کسی است که او در جهنّم جاویدان بوده و از آب جوشانی که اندرونشان را قطعه قطعه می کند نوشانده می شوند. (۱۵)

«اشاره به بعضی از منافقین»

وَمِنْهُم مَّن یَسْتَمِعُ إِلَیْکَ حَتَّى إِذَا خَرَجُوا مِنْ عِندِکَ قَالُوا لِلَّذِینَ أُوتُوا الْعِلْمَ مَاذَا قَالَ آنِفاً أُوْلَئِکَ الَّذِینَ طَبَعَ اللَّهُ عَلَى قُلُوبِهِمْ وَاتَّبَعُوا أَهْوَاءهُمْ (۱۶)

و بعضی از آنها کسانی هستند که به تو گوش می دهند تا وقتی که از نزد تو بیرون می روند به کسانی که علمی داده شده، می گویند: الان چه می گفت؟ اینها کسانی هستند که خدا بر دلهای آنها مُهر زده و پیرو هوای نفس آنها هستند. (۱۶)

وَالَّذِینَ اهْتَدَوْا زَادَهُمْ هُدًى وَآتَاهُمْ تَقْواهُمْ (۱۷)

و کسانی که هدایت شده اند، خدا بر هدایتشان می افزاید و به آنها پرهیزکاریشان را عطا می فرماید. (۱۷)

«قیامت بر آنها ناگهان می رسد»

فَهَلْ یَنظُرُونَ إِلَّا السَّاعَهَ أَن تَأْتِیَهُم بَغْتَهً فَقَدْ جَاء أَشْرَاطُهَا فَأَنَّى لَهُمْ إِذَا جَاءتْهُمْ ذِکْرَاهُمْ (۱۸)

آیا جز این انتظار دارند که ساعت قیامت ناگهان به آنها برسد؟ پس قطعا شرایط و علائم آن رسیده است، پس یادآوری (و ایمان) به قیامت آنها چه فایده ای برایشان دارد وقتی که ساعت قیامت برسد؟ (۱۸)

«استغفار پیامبر اکرم  صلی الله علیه و آله»

فَاعْلَمْ أَنَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَاسْتَغْفِرْ لِذَنبِکَ وَلِلْمُؤْمِنِینَ وَالْمُؤْمِنَاتِ وَاللَّهُ یَعْلَمُ مُتَقَلَّبَکُمْ وَمَثْوَاکُمْ (۱۹)  

پس بدان که قطعا خدائی جز خدای یکتا وجود ندارد و برای گناه خودت و مردان مؤمن و زنان با ایمان طلب بخشش کن و خدا محلّ حرکت و قرارگاه شما را می داند. (۱۹)

برداشت از آیات ۱۹ – ۱۲

دریافت حقایق

سالک الی اللّه با توجه به آن چه خدای تعالی در قرآن در وصف مؤمنین و مذمت کفار فرموده باید راه خود را پیدا کند و عقلش را رشد دهد و فکرش را بکار بیندازد و حقیقت را به وسیله برداشتهایی که از آیات فوق دارد، دریافت نماید:

۱  –  ایمان خود را به خدا و روز جزا کامل کند.

۲  –  اعمالی که شایسته مقام شامخ انسانیت است داشته باشد.

۳  –  مانند حیوانات که قدر دان نعمتهای خدا نیستند و می خورند و زندگی می کنند نباشد، که در این صورت جایگاهشان جهنم است.

۴  –  بداند که موفقیت به قوّت و قدرت ظاهری نبوده، بلکه اگر راه خدا را انتخاب نکند خدا می تواند او را هلاک کند و یار و یاوری نداشته باشد.

۵  –  باید بداند کسی که دارای دلیل و برهانی که از جانب خدا به او رسید می باشد مانند کسی که اعمال بدش برایش تزیین شده و بی دلیل حرف می زند نمی باشد.

۶  –  پیروی از هوای نفس نکند و فقط خواسته های خودش را همیشه مورد توجه قرار ندهد.

۷  –  کسی که اهل تقوی است و در بهشت ساکن است و از همه نعمتهای الهی استفاده می کند مانند کسی که در آتش جهنم مخلد است نبوده و در مقابل این دو از نظر عواقب امور بی تفاوت نباشد.

۸  –  خود را مانند کسانی که بر دلهایشان مهر زده شده و پیرو هوای نفس اند قرار ندهد، بلکه خود را از دانشمندان و متفکرین قرار دهد.

۹  –  بداند که اگر هدایت عام الهی را به گوش جان خرید از هدایت خاص پروردگار هم برخوردار می شود.

۱۰  –  خود را آن چنان در انتظار حضرت بقیه اللّه ارواحنا فداه قرار دهد که اگر ناگهان آن حضرت ظهور فرمود او صددرصد آماده پذیرفتن آن حضرت باشد.

۱۱  –  بسیار در راه رسیدن به کمالات از ذکر «لا اله الا اللّه» و استغفار برای خود و مؤمنین و مؤمنات استفاده کند تا به مقصد برسد.

«منافقین از جنگ می ترسند»

وَیَقُولُ الَّذِینَ آمَنُوا لَوْلَا نُزِّلَتْ سُورَهٌ فَإِذَا أُنزِلَتْ سُورَهٌ مُّحْکَمَهٌ وَذُکِرَ فِیهَا الْقِتَالُ رَأَیْتَ الَّذِینَ فِی قُلُوبِهِم مَّرَضٌ یَنظُرُونَ إِلَیْکَ نَظَرَ الْمَغْشِیِّ عَلَیْهِ مِنَ الْمَوْتِ فَأَوْلَى لَهُمْ (۲۰)

و کسانی که ایمان آورده اند، می گویند: چرا سوره ای نازل نمی شود؟ پس وقتی که سوره ای صریح و قطعی نازل می شود و در آن سوره از جنگ یادی می گردد، کسانی را که در دلشان مرض است، خواهی دید که با نظر کسی که در اثر ترس از مرگ غش نموده، به تو نگاه می کنند، پس همان مرگ برای آنها سزاوارتر است.(۲۰)

طَاعَهٌ وَقَوْلٌ مَّعْرُوفٌ فَإِذَا عَزَمَ الْأَمْرُ فَلَوْ صَدَقُوا اللَّهَ لَکَانَ خَیْراً لَّهُمْ (۲۱)

اطاعت و کلام خوب برای آنها بهتر بود، پس وقتی که امر (جهاد) قطعی شد، اگر به خدا راست بگویند، برای آنها بهتر خواهد بود. (۲۱)

فَهَلْ عَسَیْتُمْ إِن تَوَلَّیْتُمْ أَن تُفْسِدُوا فِی الْأَرْضِ وَتُقَطِّعُوا أَرْحَامَکُمْ (۲۲)

پس آیا امید دارید که اگر برگردید، در زمین فساد کنید و قطع رحمهایتان را نمایید؟ (۲۲)

أُوْلَئِکَ الَّذِینَ لَعَنَهُمُ اللَّهُ فَأَصَمَّهُمْ وَأَعْمَى أَبْصَارَهُمْ (۲۳)

اینها کسانی هستند که خدا لعنتشان کرده و آنها را ناشنوا فرموده و بینائیهای آنها را کور قرار داده است. (۲۳)

«تدبّر در قرآن»

أَفَلَا یَتَدَبَّرُونَ الْقُرْآنَ أَمْ عَلَى قُلُوبٍ أَقْفَالُهَا (۲۴)

آیا در قرآن تدبّر نمی کنند یا بر دلها قفلهایشان هست؟ (۲۴)

إِنَّ الَّذِینَ ارْتَدُّوا عَلَى أَدْبَارِهِم مِّن بَعْدِ مَا تَبَیَّنَ لَهُمُ الْهُدَى الشَّیْطَانُ سَوَّلَ لَهُمْ وَأَمْلَى لَهُمْ (۲۵)

قطعا کسانی که بعد از آنچه برای آنها از هدایت روشن شده، مرتد می شوند، شیطان برای آنها کار زشتشان را زینت داده و آرزوهایشان را طولانی قرار داده است.(۲۵)

ذَلِکَ بِأَنَّهُمْ قَالُوا لِلَّذِینَ کَرِهُوا مَا نَزَّلَ اللَّهُ سَنُطِیعُکُمْ فِی بَعْضِ الْأَمْرِ وَاللَّهُ یَعْلَمُ إِسْرَارَهُمْ (۲۶)

آن به خاطر این است که آنها به کسانی که از آنچه خدا نازل کرده است کراهت دارند، می گویند: ما شما را در بعضی از امور اطاعت می کنیم، در حالی که خدا پنهان کاریهای آنها را می داند. (۲۶)

برداشت از آیات ۲۶ – ۱۶

حقایقی که باید سرمشق قرار گیرد

سالک الی اللّه باید از آیات فوق مطالب زیر را سرمشق خود قرار دهد:

۱  –  وقتی قرآن می خواند و یا روایات معصومین علیهم السلام را برای او می خوانند خوب دقت کند و آن را بفهمد تا جائی که برای اهل علم بتواند آنها را مورد بحث قرار دهد و نگذارد دلش در مقابل سخنان خدا و پیغمبر صلی الله علیه و آله مهر شده باشد.

۲  –  از خدا طلب هدایت کند و راهنمائی های پروردگار را با دقت عمل نماید تا خدا هدایت و تقوایش را زیاد کند.

۳  –  باید بتواند خود را برای ظهور ناگهانی حضرت بقیه اللّه ارواحنا فداه و یا قیامت کبری حاضر کند و هیچ مشکلی در این ارتباط نداشته باشد.

۴  –  لا اله الا اللّه با توجه به معنایش زیاد بگوید و برای گناهان خود و مؤمنین و مؤمنات استغفار کند تا در راه تزکیه نفس موفق شود.

۵  –  باید آن قدر در استقامت و ثبات قوی باشد که اگر جنگ و یا پیشنهاد قتال از جانب خدای تعالی به او شد از مرگ و کشته شدن نترسد و الا مانند منافقین مطرود پروردگار خواهد بود.

۶  –  کوشش کند در روی زمین فساد نکند و قطع رحم ننماید زیرا اگر این کارها را کرد خدا او را لعنت می کند و کر و کور در مقابل حقایق او را محشور می نماید.

۷  –  اطاعت خدا و استماع کلمات خوب برای او بهتر از هوای نفسش باشد زیرا خدا مصالح او را بهتر می داند.

۸  –  در قرآن تدبر کند و نگذارد درب دلش بر حقایق قرآن قفل گردد.

۹  –  کوشش کند که اگر در راه تزکیه نفس وارد شد و راه هدایت را دریافت نمود به آنها پشت نکند و شیطان این کار زشتشان را برای آنها جلوه ندهد.

۱۰  –  در مقابل دستورات الهی که از جانب پروردگار نازل شده بدون هیچ کراهتی اطاعت کند زیرا خدای تعالی از قلوب آنها اطلاع دارد.

«عذاب در موقع مرگ»

فَکَیْفَ إِذَا تَوَفَّتْهُمْ الْمَلَائِکَهُ یَضْرِبُونَ وُجُوهَهُمْ وَأَدْبَارَهُمْ (۲۷)

پس چگونه است که وقتی ملائکه جان آنها را می گیرند به صورتشان و پشتشان می زنند؟ (۲۷)

ذَلِکَ بِأَنَّهُمُ اتَّبَعُوا مَا أَسْخَطَ اللَّهَ وَکَرِهُوا رِضْوَانَهُ فَأَحْبَطَ أَعْمَالَهُمْ (۲۸)

آن به خاطر این است که اینها آنچه را که خدا را به خشم می آورد، پیروی کردند و از خشنودی او کراهت داشتند، پس اعمالشان را نابود می کند. (۲۸)

«خدای تعالی کینه های منافقین را ظاهر می کند»

أَمْ حَسِبَ الَّذِینَ فِی قُلُوبِهِم مَّرَضٌ أَن لَّن یُخْرِجَ اللَّهُ أَضْغَانَهُمْ (۲۹)  

آیا گمان کرده اند کسانی که در قلبشان مرض است، اینکه خدا کینه های آنها را ظاهر نمی کند؟ (۲۹)

وَلَوْ نَشَاء لَأَرَیْنَاکَهُمْ فَلَعَرَفْتَهُم بِسِیمَاهُمْ وَلَتَعْرِفَنَّهُمْ فِی لَحْنِ الْقَوْلِ وَاللَّهُ یَعْلَمُ أَعْمَالَکُمْ (۳۰)

و اگر ما بخواهیم آنها را به تو نشان می دهیم تا با قیافه هایشان آنها را بشناسی، اگرچه آنها را از لحن کلامشان خواهی شناخت و خدا اعمال شما را می داند. (۳۰)

«امتحان مجاهدین و صابرین»

وَلَنَبْلُوَنَّکُمْ حَتَّى نَعْلَمَ الْمُجَاهِدِینَ مِنکُمْ وَالصَّابِرِینَ وَنَبْلُوَ أَخْبَارَکُمْ (۳۱)

و شما را قطعا آزمایش می کنیم تا مجاهدین از میان شما و صابرین را معلوم کنیم و ما خبرهای شما را می آزمائیم. (۳۱)

«جزای کفر و بستن راه خدا»

إِنَّ الَّذِینَ کَفَرُوا وَصَدُّوا عَن سَبِیلِ اللَّهِ وَشَاقُّوا الرَّسُولَ مِن بَعْدِ مَا تَبَیَّنَ لَهُمُ الهُدَى لَن یَضُرُّوا اللَّهَ شَیْئاً وَسَیُحْبِطُ أَعْمَالَهُمْ (۳۲)

قطعا قطعا کسانی که کافر شده اند و مانع راه خدا گردیده اند و بعد از آنکه هدایت برای آنها آشکار شده بود با پیغمبر مخالفت کردند، هرگز هیچ ضرری به خدا نمی رسانند و خدا اعمال آنها را نابود می کند. (۳۲)

برداشت از آیات ۳۲ – ۲۹

سدّ راه خدا

سالک الی اللّه باید مرض های روحی خود را معالجه کند تا خدای تعالی او را مفتضح نکند والا خدای تعالی به وسیله قیافه هایشان و لحن سخنانشان آنها را معرفی می کند و امراض قلبی آنها اخبار و حالات آنها را به دیگران برساند. سالک الی اللّه باید بداند که کسانی که راه خدا را بر دیگران می بندند و رهبران دینی را به مشقت می اندازند به خدا هیچ ضرری نمی رسانند ولی اعمال خوب خودشان از بین می رود.

«عبادات و اعمال خود را باطل نکنید»

یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا أَطِیعُوا اللَّهَ وَأَطِیعُوا الرَّسُولَ وَلَا تُبْطِلُوا أَعْمَالَکُمْ (۳۳)

ای کسانی که ایمان آورده اید، خدا را اطاعت کنید و رسول را اطاعت کنید و اعمالتان را باطل نکنید. (۳۳)

إِنَّ الَّذِینَ کَفَرُوا وَصَدُّوا عَن سَبِیلِ اللَّهِ ثُمَّ مَاتُوا وَهُمْ کُفَّارٌ فَلَن یَغْفِرَ اللَّهُ لَهُمْ (۳۴)

قطعا کسانی که کافر شده اند و مانع راه خدا گردیده اند، سپس در حالی که آنها کافر بودند مُردند، هرگز خدا آنها را نمی بخشد. (۳۴)

«شما مسلمانان برترید»

فَلَا تَهِنُوا وَتَدْعُوا إِلَى السَّلْمِ وَأَنتُمُ الْأَعْلَوْنَ وَاللَّهُ مَعَکُمْ وَلَن یَتِرَکُمْ أَعْمَالَکُمْ (۳۵)

پس سستی نکنید و (کفّار را) به سلم و صلح دعوت ننمائید و شما برترید و خدا با شما است و چیزی از اعمالتان را کم نمی کند. (۳۵)

«دنیا بازیچه و بیهوده است»

إِنَّمَا الحَیَاهُ الدُّنْیَا لَعِبٌ وَلَهْوٌ وَإِن تُؤْمِنُوا وَتَتَّقُوا یُؤْتِکُمْ أُجُورَکُمْ وَلَا یَسْأَلْکُمْ أَمْوَالَکُمْ (۳۶)

جز این نیست که زندگی دنیا بازی و بیهوده است و اگر ایمان بیاورید و تقوی داشته باشید، خدا اجرهایتان را به شما می دهد و اموالتان را نمی طلبد. (۳۶)

برداشت از آیات ۳۶ – ۳۳

اطاعت خدا و پیغمبر صلی الله علیه و آله

سالکین الی اللّه باید دستورات خدا و پیغمبر صلی الله علیه و آله را اطاعت کنند و نگذارند اعمال خوبشان باطل شود و بدانند که اگر کفران نعمت پروردگار را بکنند و در راهشان از خود سردی نشان بدهند که دیگران از این راه بمانند اگر با همین حال بمیرند هرگز خدا آنها را نمی بخشد بنابراین نباید سستی کند بلکه مردم را به تسلیم در مقابل دستورات خدا وادار نمایند و بدانند که برتری و موفقیت مال آنهاست و زندگی دنیا بازی و بیهوده است و اگر تقوی را رعایت کنند خدای تعالی جزای آنها را بدون این که از اموالشان سوال کند کاملاً رعایت می فرماید.

«انسان بخیل و کینه توز است»

إِن یَسْأَلْکُمُوهَا فَیُحْفِکُمْ تَبْخَلُوا وَیُخْرِجْ أَضْغَانَکُمْ (۳۷)

اگر اموالتان را بخواهد و حتّی اصرار نماید، شما بخل می کنید و کینه شما را ظاهر می کند. (۳۷)

هَاأَنتُمْ هَؤُلَاء تُدْعَوْنَ لِتُنفِقُوا فِی سَبِیلِ اللَّهِ فَمِنکُم مَّن یَبْخَلُ وَمَن یَبْخَلْ فَإِنَّمَا یَبْخَلُ عَن نَّفْسِهِ وَاللَّهُ الْغَنِیُّ وَأَنتُمُ الْفُقَرَاء وَإِن تَتَوَلَّوْا یَسْتَبْدِلْ قَوْماً غَیْرَکُمْ ثُمَّ لَا یَکُونُوا أَمْثَالَکُمْ (۳۸)

آری شما همانهائی هستید که برای انفاق در راه خدا خوانده شدید، پس بعضی از شما بخل کرده و کسی که بخل کند، جز این نیست که نسبت به خودش بخل کرده و خدا همان بی نیاز است و شما همان فقیرها هستید و اگر سرپیچی کنید خدا قومی غیر از شما را جایگزین می کند، سپس آنها مانند شما نخواهند بود. (۳۸)

برداشت از آیات ۳۸ – ۳۷

زشتی بخل

سالک الی اللّه نباید بخیل باشد زیرا ضررهای بخل به خودش بر می گردد و باید بداند که خدای تعالی صددرصد بی نیاز است ولی او صددرصد محتاج است و اگر دائما به این معنا توجه نداشته باشد خدای تعالی جمعی را به جای آنها می گذارد که آنها بخیل نباشند.

سوره مبارکه احقاف

بسم الله الرحمن الرحیم

«به نام خداوند بخشنده مهربان»

حم (۱)

حم (۱)

تَنْزِیلُ الْکِتَابِ مِنَ اللَّهِ الْعَزِیزِ الْحَکِیمِ (۲)

نازل کردنِ این کتاب از طرف خدای عزیز حکیم است. (۲)

«آسمانها و زمین به حقّ خلق شده است»

مَا خَلَقْنَا السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ وَمَا بَیْنَهُمَا إِلَّا بِالْحَقِّ وَأَجَلٍ مُّسَمًّى وَالَّذِینَ کَفَرُوا عَمَّا أُنذِرُوا مُعْرِضُونَ (۳)

آسمانها و زمین و آنچه بین آنها است را جز به حقّ و تا زمان معین خلق نکرده ایم و کسانی که کافر شده اند، از آنچه که ترسانده می شوند، روی گردانند.(۳)

«آیا بتها چه چیزی را خلق کرده اند؟»

قُلْ أَرَأَیْتُم مَّا تَدْعُونَ مِن دُونِ اللَّهِ أَرُونِی مَاذَا خَلَقُوا مِنَ الْأَرْضِ أَمْ لَهُمْ شِرْکٌ فِی السَّمَاوَاتِ اِئْتُونِی بِکِتَابٍ مِّن قَبْلِ هَذَا أَوْ أَثَارَهٍ مِّنْ عِلْمٍ إِن کُنتُمْ صَادِقِینَ (۴)

بگو: آیا می بینید آنچه را که شما غیر از خدا می خوانید چه چیز را از زمین خلق کرده اند؟ به من هم نشان دهید. یا برای آنها در آسمانها شرکتی است؟ نوشته ای قبل از این یا اثری از علم برای من بیاورید، اگر شما از راستگویانید. (۴)

وَمَنْ أَضَلُّ مِمَّن یَدْعُو مِن دُونِ اللَّهِ مَن لَّا یَسْتَجِیبُ لَهُ إِلَى یَومِ الْقِیَامَهِ وَهُمْ عَن دُعَائِهِمْ غَافِلُونَ (۵)  

و چه کسی گمراهتر است از آن کسی که غیر خدا را می خواند؟ کسی که تا روز قیامت او را اجابت نمی کند و آنها از دعای مشرکین غافلند. (۵)

وَإِذَا حُشِرَ النَّاسُ کَانُوا لَهُمْ أَعْدَاء وَکَانُوا بِعِبَادَتِهِمْ کَافِرِینَ (۶)

و زمانی که مردم محشور می شوند، آنها دشمنشان هستند و آنها عبادت اینها را منکر خواهند شد. (۶)

«قرآن حقیقت دارد»

وَإِذَا تُتْلَى عَلَیْهِمْ آیَاتُنَا بَیِّنَاتٍ قَالَ الَّذِینَ کَفَرُوا لِلْحَقِّ لَمَّا جَاءهُمْ هَذَا سِحْرٌ مُّبِینٌ (۷)

و زمانی که بر آنها آیاتِ ما در حالی که روشن هستند تلاوت می شود، کسانی که به حقّ کافرند، وقتی که آن حقّ به آنها رسید، می گویند: این سحر آشکاری است.(۷)

أَمْ یَقُولُونَ افْتَرَاهُ قُلْ إِنِ افْتَرَیْتُهُ فَلَا تَمْلِکُونَ لِی مِنَ اللَّهِ شَیْئاً هُوَ أَعْلَمُ بِمَا تُفِیضُونَ فِیهِ کَفَى بِهِ شَهِیداً بَیْنِی وَبَیْنَکُمْ وَهُوَ الْغَفُورُ الرَّحِیمُ (۸)

یا می گویند: قرآن را افترا بسته است. بگو: اگر من آن را به دروغ به خدا نسبت داده باشم، شما که نمی توانید برای من از جانب خدا چیزی را مالک باشید. خدا داناتر است به آنچه که شما در آن وارد می شوید. شهادت خدا به آن بین من و بین شما کفایت می کند و او بخشنده مهربانی است. (۸)

«پیامبر غیر از سائر پیامبران نبوده است»

قُلْ مَا کُنتُ بِدْعاً مِّنْ الرُّسُلِ وَمَا أَدْرِی مَا یُفْعَلُ بِی وَلَا بِکُمْ إِنْ أَتَّبِعُ إِلَّا مَا یُوحَى إِلَیَّ وَمَا أَنَا إِلَّا نَذِیرٌ مُّبِینٌ (۹)

بگو: من از میان پیغمبران نوظهور نبوده ام و من نمی دانم که با من و با شما چه انجام خواهد شد؟ و من جز پیرو وحیی که به من می شود نیستم و من جز ترساننده آشکاری نیستم. (۹)

برداشت از آیات ۹ – ۶

اظهار دشمنی نکنید

سالکین الی اللّه باید بکوشند که مانند کفار و هوای نفس پرستان تهمت نزنند، فحش ندهند و با یکدیگر اظهار دشمنی نکنند و آیات الهی را به سحر و جادو منتسب ننمایند و اگر دشمنان به آنها تهمت زدند به خدای تعالی وابگذارند و همیشه پیرو آیاتی که به رسول اکرم صلی الله علیه و آله وحی شده، باشند.

قُلْ أَرَأَیْتُمْ إِن کَانَ مِنْ عِندِ اللَّهِ وَکَفَرْتُم بِهِ وَشَهِدَ شَاهِدٌ مِّن بَنِی إِسْرَائِیلَ عَلَى مِثْلِهِ فَآمَنَ وَاسْتَکْبَرْتُمْ إِنَّ اللَّهَ لَا یَهْدِی الْقَوْمَ الظَّالِمِینَ (۱۰)

بگو: آیا شما چه می بینید اگر آن از نزد خدا باشد و شما به آن کافر شده باشید و در حالی که شاهدی از بنی اسرائیل بر مثل این شهادت دهد، پس ایمان بیاورد ولی شما تکبّر کنید؟ قطعا خدا قوم ستمگر را هدایت نمی کند. (۱۰)

«یهودیها خود را از دیگران برتر می دانند»

وَقَالَ الَّذِینَ کَفَرُوا لِلَّذِینَ آمَنُوا لَوْ کَانَ خَیْراً مَّا سَبَقُونَا إِلَیْهِ وَإِذْ لَمْ یَهْتَدُوا بِهِ فَسَیَقُولُونَ هَذَا إِفْکٌ قَدِیمٌ (۱۱)

و کسانی که کافر شده اند، به کسانی که ایمان آورده اند، می گویند: اگر در اسلام آوردن خیری می بود، آنها بر ما پیشی نمی گرفتند و چون بوسیله قرآن هدایت نشده اند، به زودی می گویند: این همان دروغ قدیمی است. (۱۱)

وَمِن قَبْلِهِ کِتَابُ مُوسَى إِمَاماً وَرَحْمَهً وَهَذَا کِتَابٌ مُّصَدِّقٌ لِّسَاناً عَرَبِیّاً لِّیُنذِرَ الَّذِینَ ظَلَمُوا وَبُشْرَى لِلْمُحْسِنِینَ (۱۲)

و حال آنکه قبل از این، کتاب موسی رهبر و رحمت بود و این کتابی تصدیق کننده است که به زبان عربی است. به خاطر اینکه کسانی را که ظلم کرده اند بترساند و بشارتی برای نیکوکاران باشد. (۱۲)

برداشت از آیات ۱۲ – ۱۰

کفار و خداپرستان

سالک الی اللّه باید بداند که همیشه غیر مسلمانها، روی غرور و بی توجهی با سالکین الی اللّه و خدا پرستان متکبرانه برخورد می کرده اند و همه چیز مسلمانها را به کذب و دروغ نسبت می داده اند. ولی خدای تعالی قرآن را به زبان عربی نازل فرمود تا ظالمین را از عواقب بدی که در انتظارشان هست بترساند و نیکوکاران را بشارت دهد.

«فایده توبه و استقامت»

إِنَّ الَّذِینَ قَالُوا رَبُّنَا اللَّهُ ثُمَّ اسْتَقَامُوا فَلَا خَوْفٌ عَلَیْهِمْ وَلَا هُمْ یَحْزَنُونَ (۱۳)

حقیقتا کسانی که گفتند: پروردگار ما خدا است، سپس استقامت کردند، نه خوفی بر آنها هست و نه حزنی آنها را می گیرد. (۱۳)

أُوْلَئِکَ أَصْحَابُ الْجَنَّهِ خَالِدِینَ فِیهَا جَزَاء بِمَا کَانُوا یَعْمَلُونَ (۱۴)  

این گروه اهل بهشتند، در آن همیشه خواهند بود، جزای آن چیزی است که آنها عمل می کردند. (۱۴)

برداشت از آیات ۱۴ – ۱۳

استقامت

سالک الی اللّه باید مربی خود را بشناسد و خود را تحت تربیت او که خدای تعالی است قرار دهد و بداند که خدای تعالی  او را هدایت و تربیت می کند که اگر راه تزکیه نفس را برای رسیدن به کمالات انتخاب کند از اولیاء خدا می شود و اولیاء خدا از چیزی ترس ندارند و محزون نمی شوند و در بهشت جاویدانند.

«توصیه درباره پدر و مادر»

وَوَصَّیْنَا الْإِنسَانَ بِوَالِدَیْهِ إِحْسَاناً حَمَلَتْهُ أُمُّهُ کُرْهاً وَوَضَعَتْهُ کُرْهاً وَحَمْلُهُ وَفِصَالُهُ ثَلَاثُونَ شَهْراً حَتَّى إِذَا بَلَغَ أَشُدَّهُ وَبَلَغَ أَرْبَعِینَ سَنَهً قَالَ رَبِّ أَوْزِعْنِی أَنْ أَشْکُرَ نِعْمَتَکَ الَّتِی أَنْعَمْتَ عَلَیَّ وَعَلَى وَالِدَیَّ وَأَنْ أَعْمَلَ صَالِحاً تَرْضَاهُ وَأَصْلِحْ لِی فِی ذُرِّیَّتِی إِنِّی تُبْتُ إِلَیْکَ وَإِنِّی مِنَ الْمُسْلِمِینَ (۱۵)

و به انسان درباره پدر و مادرش سفارش کردیم که به آنها احسان کند. مادرش با تحمّل رنج به او باردار شد و با رنج او را وضع حمل کرد و مدّت حمل و از شیر گرفتنش سی ماه گردید. تا زمانی که به توانائی و کمال خود رسید و به سنّ چهل سالگی رسید. گفت: پروردگارِ من، به دلم بینداز تا اینکه نعمتت را که به من و به پدر و مادرم عنایت کرده ای، شکر کنم و اینکه عمل صالحی که تو را خشنود کند، انجام دهم و فرزندانم را برایم صالح گردان. من به سوی تو باز می گردم و قطعا من از مسلمانانم. (۱۵)

أُوْلَئِکَ الَّذِینَ نَتَقَبَّلُ عَنْهُمْ أَحْسَنَ مَا عَمِلُوا وَنَتَجاوَزُ عَن سَیِّئَاتِهِمْ فِی أَصْحَابِ الْجَنَّهِ وَعْدَ الصِّدْقِ الَّذِی کَانُوا یُوعَدُونَ (۱۶)

اینها کسانی هستند که بهترین چیزی را که عمل کرده اند، از آنها قبول می کنیم و از بدیهایشان می گذریم. در مورد اهل بهشت وعده راستی است که به آنها وعده داده می شد. (۱۶)

«فرزندان ناخلف و بی ایمان»

وَالَّذِی قَالَ لِوَالِدَیْهِ أُفٍّ لَّکُمَا أَتَعِدَانِنِی أَنْ أُخْرَجَ وَقَدْ خَلَتْ الْقُرُونُ مِن قَبْلِی وَهُمَا یَسْتَغِیثَانِ اللَّهَ وَیْلَکَ آمِنْ إِنَّ وَعْدَ اللَّهِ حَقٌّ فَیَقُولُ مَا هَذَا إِلَّا أَسَاطِیرُ الْأَوَّلِینَ (۱۷)

و کسی که به پدر و مادرش گفت: اُف بر شما، آیا شما به من وعده می دهید که از قبر بیرون آورده می شوم و حال آنکه قبل از من نسلهائی گذشته اند؟ ولی آن پدر و مادر به خدا استغاثه می کنند که ای وای بر تو، ایمان بیاور. قطعا وعده خدا حقّ است، ولی او می گوید: این جز افسانه های قدیمی ها چیزی نیست. (۱۷)

أُوْلَئِکَ الَّذِینَ حَقَّ عَلَیْهِمُ الْقَوْلُ فِی أُمَمٍ قَدْ خَلَتْ مِن قَبْلِهِم مِّنَ الْجِنِّ وَالْإِنسِ إِنَّهُمْ کَانُوا خَاسِرِینَ (۱۸)

اینها کسانی هستند که عذاب برای آنها محقّق شده است. قطعا در میان امّتهائی که قبل از آنها از جنّ و انس بوده، گذشته، آنها زیانکارانی بوده اند. (۱۸)

وَلِکُلٍّ دَرَجَاتٌ مِّمَّا عَمِلُوا وَلِیُوَفِّیَهُمْ أَعْمَالَهُمْ وَهُمْ لَا یُظْلَمُونَ (۱۹)

و برای هر یک، به خاطر آنچه عمل کرده اند درجاتی است و جزای اعمالشان کاملاً داده می شود و به آنها هیچ گونه ظلمی نمی شود. (۱۹)

برداشت از آیات ۱۹ – ۱۵

احترام به پدر و مادر

سالک الی اللّه باید به پدر ومادرش نیکی کند و بخصوص به مادر که با زحمت و ناراحتی او را حامله بوده و شیر داده است. و در وقتی که فرزند عقلش کامل می شود و بدیها را با تجربه و علم و راهنمائیهای الهی می فهمد و راه صحیح را انتخاب می کند، از خدا می خواهد که در این راه وارد شود و خدا او را کمک کند و در مرحله توبه قرار می گیرد و توبه می کند و توبه اش قبول می گردد و می خواهد خود را به مقام تسلیم برساند و از خدا راههای کمالات و تزکیه نفس را طلب می کند و می گوید: خدایا کمکم کن تا بتوانم نعمتهایت را شکر کنم. خدای تعالی او را به مقام شاکرین می رساند و به بهترین وجه اعمال او را قبول می کند و از گناهانش می گذرد و خدای راستگو به وعده اش وفا می فرماید. اما اگر خدای نکرده سالک الی اللّه به پدر و مادرش بی ادبی کند و به آنهابا کلمه «اُف» جسارت نماید و تجربیات گذشتگان را به رخ آنها بکشد و خود را با جهل و نادانی از آنها جدا کند خدا با او برخورد تندی می کند و او را از خسارت دیدگان معرفی می فرماید و هر کسی به نتیجه عمل خود می رسد و به او هیچ گونه ظلمی از جانب پروردگار نمی شود.

«کفّار بر آتش عرضه می شوند»

وَیَوْمَ یُعْرَضُ الَّذِینَ کَفَرُوا عَلَى النَّارِ أَذْهَبْتُمْ طَیِّبَاتِکُمْ فِی حَیَاتِکُمُ الدُّنْیَا وَاسْتَمْتَعْتُم بِهَا فَالْیَوْمَ تُجْزَوْنَ عَذَابَ الْهُونِ بِمَا کُنتُمْ تَسْتَکْبِرُونَ فِی الْأَرْضِ بِغَیْرِ الْحَقِّ وَبِمَا کُنتُمْ تَفْسُقُونَ (۲۰)  

و روزی که کافران بر آتش عرضه داده می شوند (به آنها گفته می شود:) چیزهای خوبتان را در زندگی دنیایتان داشتید و از آنها بهره می بردید، پس امروز به عذاب خوارکننده جزا داده می شوید، به خاطر آنکه در زمین بدون حقّی تکبّر می کردید و به خاطر فسقی که می نمودید. (۲۰)

«قضیه ای از حضرت هود علیه السلام»

وَاذْکُرْ أَخَا عَادٍ إِذْ أَنذَرَ قَوْمَهُ بِالْأَحْقَافِ وَقَدْ خَلَتْ النُّذُرُ مِن بَیْنِ یَدَیْهِ وَمِنْ خَلْفِهِ أَلَّا تَعْبُدُوا إِلَّا اللَّهَ إِنِّی أَخَافُ عَلَیْکُمْ عَذَابَ یَوْمٍ عَظِیمٍ (۲۱)

و یاد کن برادر «قوم عاد» را آن وقتی که در بیابانهای ریگزاری قومش را از آینده بدشان ترساند و قطعا قبل از او و بعد از او ترسانندگانی در گذشته های دور بودند که (می گفتند) عبادت نکنید مگر خدا را من بر شما عذاب روز بزرگ را می ترسم.(۲۱)

قَالُوا أَجِئْتَنَا لِتَأْفِکَنَا عَنْ آلِهَتِنَا فَأْتِنَا بِمَا تَعِدُنَا إِن کُنتَ مِنَ الصَّادِقِینَ (۲۲)

گفتند: آیا تو به نزد ما آمده ای تا ما را از خدایانمان جدا کنی؟ آنچه را که به ما وعده می دهی، اگر راست می گوئی برای ما بیاور. (۲۲)

قَالَ إِنَّمَا الْعِلْمُ عِندَ اللَّهِ وَأُبَلِّغُکُم مَّا أُرْسِلْتُ بِهِ وَلَکِنِّی أَرَاکُمْ قَوْماً تَجْهَلُونَ (۲۳)

هود گفت: جز این نیست که علم (آن) نزد خدا است و من فقط به آنچه فرستاده شده ام تبلیغتان می کنم. ولی من شما را این چنین می بینم، قومی هستید که خود را به نادانی می زنید. (۲۳)

فَلَمَّا رَأَوْهُ عَارِضاً مُّسْتَقْبِلَ أَوْدِیَتِهِمْ قَالُوا هَذَا عَارِضٌ مُّمْطِرُنَا بَلْ هُوَ مَا اسْتَعْجَلْتُم بِهِ رِیحٌ فِیهَا عَذَابٌ أَلِیمٌ (۲۴)

پس وقتی که آن عذاب را دیدند که به صورت ابری در درّه ها و آبگیرهای آنها در حرکت است، گفتند: این ابری است که برای ما باران می بارد. ولی آن همان عذابی است که درباره اش عجله می کردید، بادی است که در آن عذاب دردناکی برای شما خواهد بود. (۲۴)

تُدَمِّرُ کُلَّ شَیْءٍ بِأَمْرِ رَبِّهَا فَأَصْبَحُوا لَا یُرَى إِلَّا مَسَاکِنُهُمْ کَذَلِکَ نَجْزِی الْقَوْمَ الْمُجْرِمِینَ (۲۵)

همه چیز را به امر پروردگارش از بنیان می کنَد. پس چنان گردیدند که جز خانه هایشان چیزی دیده نمی شد. این چنین ما مردم گناهکار را جزا می دهیم.(۲۵)

وَلَقَدْ مَکَّنَّاهُمْ فِیمَا إِن مَّکَّنَّاکُمْ فِیهِ وَجَعَلْنَا لَهُمْ سَمْعاً وَأَبْصَاراً وَأَفْئِدَهً فَمَا أَغْنَى عَنْهُمْ سَمْعُهُمْ وَلَا أَبْصَارُهُمْ وَلَا أَفْئِدَتُهُم مِّن شَیْءٍ إِذْ کَانُوا یَجْحَدُونَ بِآیَاتِ اللَّهِ وَحَاقَ بِهِم مَّا کَانُوا بِهِ یَسْتَهْزِئُون (۲۶)

و قطعا ما به آنها در چیزهائی امکاناتی داده بودیم که به شما در آن چیزها آن امکانات را نداده ایم و برای آنها شنوائی و بینائیهائی و دلهائی قرار داده بودیم، ولی برای آنها شنوائی شان و بینائیهایشان و دلهایشان فایده ای نداشت و آنها را در چیزی بی نیاز نکرد زیرا آنها آیات خدا را انکار می کردند و آنچه را که مسخره می نمودند، به سرشان آمد. (۲۶)

برداشت از آیات ۲۶ – ۲۲

نصیحت کنندگان

سالک الی اللّه باید به آنهایی که نسبت به او خیرخواهی می کنند و او را نصیحت می نمایند، سوء ظن نداشته باشد تا بتواند نصایح آنها را بفهمد و بپذیرد و در نزد انبیاء علیهم السلام و دانشمندان از نادانان محسوب نشوند و عذابهای الهی به او نرسد و در دنیا و آخرت بدبخت و بیچاره نگردد و از مجرمین به حساب نیاید. و اگر چه خدای تعالی به این عدّه از افراد امکاناتی عنایت فرموده و چشم و گوش ظاهری به آنها داده ولی به خاطر انکار نعمتهای خدا و مسخره کردن الطاف الهی از چشم و گوش و دلشان استفاده ای نمی کند.

«خطاب به مردم مکه»

وَلَقَدْ أَهْلَکْنَا مَا حَوْلَکُم مِّنَ الْقُرَى وَصَرَّفْنَا الْآیَاتِ لَعَلَّهُمْ یَرْجِعُونَ (۲۷)

و قطعا همه قریه هائی که اطراف شما بود هلاک کردیم و آیات گوناگونمان را بیان کردیم، شاید آنها باز گردند. (۲۷)

فَلَوْلَا نَصَرَهُمُ الَّذِینَ اتَّخَذُوا مِن دُونِ اللَّهِ قُرْبَاناً آلِهَهً بَلْ ضَلُّوا عَنْهُمْ وَذَلِکَ إِفْکُهُمْ وَمَا کَانُوا یَفْتَرُونَ (۲۸)  

پس چرا کسانی را که غیر از خدا برای تقرّب، به خدائی گرفته اند یاریشان نکرده اند؟ بلکه آنها را از دست داده اند و آن بود دروغشان و آنچه را که افترا می زدند. (۲۸)

«جنّها قرآن را استماع می کنند و آن را تبلیغ می نمایند»

وَإِذْ صَرَفْنَا إِلَیْکَ نَفَراً مِّنَ الْجِنِّ یَسْتَمِعُونَ الْقُرْآنَ فَلَمَّا حَضَرُوهُ قَالُوا أَنصِتُوا فَلَمَّا قُضِیَ وَلَّوْا إِلَى قَوْمِهِم مُّنذِرِینَ (۲۹)

و زمانی که گروهی از جنّ را به طرف تو روانه نمودیم که قرآن را بشنوند، پس وقتی که نزد قرآن حاضر شدند، گفتند: ساکت باشید. پس وقتی که تمام شد، به سوی قومشان برگشتند در حالی که ترساننده آنها بودند. (۲۹)

قَالُوا یَا قَوْمَنَا إِنَّا سَمِعْنَا کِتَاباً أُنزِلَ مِن بَعْدِ مُوسَى مُصَدِّقاً لِّمَا بَیْنَ یَدَیْهِ یَهْدِی إِلَى الْحَقِّ وَإِلَى طَرِیقٍ مُّسْتَقِیمٍ (۳۰)

گفتند: ای قومِ ما، قطعا ما کتابی را شنیدیم که بعد از موسی نازل شده، تصدیق کننده کتابهای قبلی است به حقّ و به راهی راست هدایت می کند. (۳۰)

یَا قَوْمَنَا أَجِیبُوا دَاعِیَ اللَّهِ وَآمِنُوا بِهِ یَغْفِرْ لَکُم مِّن ذُنُوبِکُمْ وَیُجِرْکُم مِّنْ عَذَابٍ أَلِیمٍ (۳۱)

ای قومِ ما، دعوت کننده خدا را اجابت کنید و به او ایمان بیاورید تا خدا گناهان شما را به نفعتان بیامرزد و شما را از عذاب دردناک پناه دهد. (۳۱)

وَمَن لَّا یُجِبْ دَاعِیَ اللَّهِ فَلَیْسَ بِمُعْجِزٍ فِی الْأَرْضِ وَلَیْسَ لَهُ مِن دُونِهِ أَولِیَاء أُوْلَئِکَ فِی ضَلَالٍ مُّبِینٍ (۳۲)

و کسی که دعوت کننده خدا را اجابت نکند، خدا را نمی تواند در زمین عاجز نماید و غیر از خدا برای او اولیائی نیست، آنها در گمراهی آشکاری هستند. (۳۲)

«خدای تعالی قادر است که مرده ها را زنده کند»

أَوَلَمْ یَرَوْا أَنَّ اللَّهَ الَّذِی خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ وَلَمْ یَعْیَ بِخَلْقِهِنَّ بِقَادِرٍ عَلَى أَنْ یُحْیِیَ الْمَوْتَى بَلَى إِنَّهُ عَلَى کُلِّ شَیْءٍ قَدِیرٌ (۳۳)

آیا ندیده اند که حقیقتا خدا آن کسی است که آسمانها و زمین را خلق فرمود و در خلقت آنها ناتوانی نداشت؟ او قادر است بر اینکه مرده ها را زنده کند، بلکه قطعا او بر هر چیزی قادر است. (۳۳)

وَیَوْمَ یُعْرَضُ الَّذِینَ کَفَرُوا عَلَى النَّارِ أَلَیْسَ هَذَا بِالْحَقِّ قَالُوا بَلَى وَرَبِّنَا قَالَ فَذُوقُوا الْعَذَابَ بِمَا کُنتُمْ تَکْفُرُونَ (۳۴)

و روزی که کافران بر آتش عرضه می شوند، (به آنها گفته می شود:) آیا این بر حقّ نیست؟ می گویند: به پروردگارمان قسم بله (که حقّ است. خدا می فرماید:) پس بچشید عذاب را به خاطر آنچه که کفران می کردید. (۳۴)

«دستور صبر به پیامبر اکرم  صلی الله علیه و آله»

فَاصْبِرْ کَمَا صَبَرَ أُوْلُوا الْعَزْمِ مِنَ الرُّسُلِ وَلَا تَسْتَعْجِل لَّهُمْ کَأَنَّهُمْ یَوْمَ یَرَوْنَ مَا یُوعَدُونَ لَمْ یَلْبَثُوا إِلَّا سَاعَهً مِّن نَّهَارٍ بَلَاغٌ فَهَلْ یُهْلَکُ إِلَّا الْقَوْمُ الْفَاسِقُونَ (۳۵)

پس صبر کن، همان طوری که پیامبران اولوالعزم صبر کردند و برای آنها عجله نکن، آنها روزی که آنچه وعده داده می شوند می بینند، گویا که جز یک ساعت از روز نمانده اند، این ابلاغی است، پس آیا جز قوم فاسق کسی هلاک می شود؟ (۳۵)

برداشت از آیات ۳۵ – ۲۹

برداشتهای اجنّه

سالک الی اللّه باید از آیات فوق که مربوط به برداشتهای اجنّه از قرآن است استفاده های زیر را بکند:

۱  –  در مقابل شنیدن قرآن سکوت را کاملاً رعایت کند.

۲  –  آن چه را که از قرآن برداشت کرده برای دیگران بیان کند.

۳  –  بداند که کتابهای آسمانی گذشته را که تحریف نشده باید تصدیق کند.

۴  –  کسانی که او را به سوی خدا دعوت می کنند پاسخگوی آنها باشد و به آنها ایمان داشته باشد، تا خدای تعالی گناهانش را بیامرزد.

۵  –  اگر راهنمائیهای پیامبران و دعوت کنندگان به خدا را قبول نکند در دنیا بیچاره خواهد شد و گمراه می گردد.

۶  –  بداند که خدای تعالی که خالق آسمانها و زمین است دوباره مرده ها را زنده می کند و او بر هر چیزی قدرت دارد.

۷  –  اگر در دنیا حقایق را باور نکند، خدای تعالی روز قیامت او را به طرف عذاب می کشاند تا همه چیز را دقیقا باور کند.

۸  –  چون پیغمبر اسلام صلی الله علیه و آله الگوی مسلمانان است باید مانند او صبر کند و به هیچ کاری عجله نکند و بداند که فاسقین بالاخره هلاک می شوند.

سوره مبارکه جاثیه

بسم الله الرحمن الرحیم

«به نام خداوند بخشنده مهربان»

حم (۱)

حم (۱)

تَنزِیلُ الْکِتَابِ مِنَ اللَّهِ الْعَزِیزِ الْحَکِیمِ (۲)

نازل شدن این کتاب از طرف خدای عزیز حکیمی است. (۲)

«نشانه های خدا در آسمانها و زمین و جانداران»

إِنَّ فِی السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ لَآیَاتٍ لِّلْمُؤْمِنِینَ (۳)

قطعا در آسمانها و زمین نشانه هائی برای مؤمنین است. (۳)

وَفِی خَلْقِکُمْ وَمَا یَبُثُّ مِن دَابَّهٍ آیَاتٌ لِّقَوْمٍ یُوقِنُونَ (۴)

و در خلقت خودتان و جاندارانی که پراکنده نموده است، نشانه هائی است برای مردمی که یقین دارند. (۴)

وَاخْتِلَافِ اللَّیْلِ وَالنَّهَارِ وَمَا أَنزَلَ اللَّهُ مِنَ السَّمَاءِ مِن رِّزْقٍ فَأَحْیَا بِهِ الْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا وَتَصْرِیفِ الرِّیَاحِ آیَاتٌ لِّقَوْمٍ یَعْقِلُونَ (۵)

و در اختلاف شب و روز و آنچه را که خدا از آسمان از رزق نازل فرموده. پس بوسیله آن زمین را بعد از آنکه مرده بود، زنده کرده و در گرداندن بادها همه نشانه هائی است برای مردمی که عقلشان را بکار بیندازند. (۵)

تِلْکَ آیَاتُ اللَّهِ نَتْلُوهَا عَلَیْکَ بِالْحَقِّ فَبِأَیِّ حَدِیثٍ بَعْدَ اللَّهِ وَآیَاتِهِ یُؤْمِنُونَ (۶)

اینها آیات خدا است که بر تو به حقّ تلاوت می کنیم. پس به کدام سخن تازه ای بعد از سخن خدا و آیات او ایمان می آورند؟ (۶)

«وای بر تهمت زنندگان»

وَیْلٌ لِّکُلِّ أَفَّاکٍ أَثِیمٍ (۷)

وای بر هر تهمت زن گناهکاری. (۷)

یَسْمَعُ آیَاتِ اللَّهِ تُتْلَى عَلَیْهِ ثُمَّ یُصِرُّ مُسْتَکْبِراً کَأَن لَّمْ یَسْمَعْهَا فَبَشِّرْهُ بِعَذَابٍ أَلِیمٍ (۸)

که آیات خدا را که بر او تلاوت می شود می شنود، سپس متکبّرانه (بر راه خود) اصرار دارد، مثل اینکه آیات خدا را نشنیده است. پس به عذاب دردناکی او را بشارت بده. (۸)

وَإِذَا عَلِمَ مِنْ آیَاتِنَا شَیْئاً اتَّخَذَهَا هُزُواً أُوْلَئِکَ لَهُمْ عَذَابٌ مُّهِینٌ (۹)

و وقتی که چیزی از آیات ما را بداند، آن را به مسخره می گیرد. آنها هستند که برایشان عذاب خوارکننده ای خواهد بود. (۹)

مِن وَرَائِهِمْ جَهَنَّمُ وَلَا یُغْنِی عَنْهُم مَّا کَسَبُوا شَیْئاً وَلَا مَا اتَّخَذُوا مِن دُونِ اللَّهِ أَوْلِیَاء وَلَهُمْ عَذَابٌ عَظِیمٌ (۱۰)

پشت سر آنها جهنّم است و آنچه را که بدست آورده اند و آن اولیائی که غیر از خدا گرفته اند، بی نیازشان نمی کند و از برای آنها عذاب بزرگی خواهد بود. (۱۰)

«قرآن هدایت است»

هَذَا هُدًى وَالَّذِینَ کَفَرُوا بِآیَاتِ رَبِّهِمْ لَهُمْ عَذَابٌ مَّن رِّجْزٍ أَلِیمٌ (۱۱)

این قرآن هدایت است و کسانی که به آیات پروردگارشان کافر شده اند، برای آنها عذابی از عقوبت دردناکی خواهد بود. (۱۱)

«دریا و آسمانها و زمین مسخّر شده اند»

اللَّهُ الَّذِی سخَّرَ لَکُمُ الْبَحْرَ لِتَجْرِیَ الْفُلْکُ فِیهِ بِأَمْرِهِ وَلِتَبْتَغُوا مِن فَضْلِهِ وَلَعَلَّکُمْ تَشْکُرُونَ (۱۲)

خدا کسی است که برای شما دریا را به خاطر آنکه کشتیها به امر او در آن حرکت کنند، مسخّر فرموده و برای آنکه از فضل خدا طلب کنید و شاید شما شکرگزار باشید. (۱۲)

وَسَخَّرَ لَکُم مَّا فِی السَّمَاوَاتِ وَمَا فِی الْأَرْضِ جَمِیعاً مِّنْهُ إِنَّ فِی ذَلِکَ لَآیَاتٍ لَّقَوْمٍ یَتَفَکَّرُونَ (۱۳)  

و برای شما آنچه در آسمانها و آنچه در زمین است، همه اش را از طرف خودش مسخّر فرمود. قطعا در آن نشانه هائی است برای قومی که تفکر می کنند. (۱۳)

«امید به ایام اللّه»

قُل لِّلَّذِینَ آمَنُوا یَغْفِرُوا لِلَّذِینَ لا یَرْجُون أَیَّامَ اللَّهِ لِیَجْزِیَ قَوْماً بِما کَانُوا یَکْسِبُونَ (۱۴)

بگو به کسانی که ایمان آورده اند: کسانی را که امید به ایام اللّه ندارند، مورد بخشش قرار دهند تا خدا هر قومی را به آنچه در آورده جزا دهد. (۱۴)

مَنْ عَمِلَ صَالِحاً فَلِنَفْسِهِ وَمَنْ أَسَاء فَعَلَیْهَا ثُمَّ إِلَى رَبِّکُمْ تُرْجَعُونَ (۱۵)

کسی که عمل شایسته کند، پس برای خود کرده و کسی که بدی کند، پس بر ضرر خود نموده، سپس به سوی پروردگارتان برگردانده می شوید. (۱۵)

«به بنی اسرائیل کتاب و حکمت و نبوّت عنایت شد»

وَلَقَدْ آتَیْنَا بَنِی إِسْرَائِیلَ الْکِتَابَ وَالْحُکْمَ وَالنُّبُوَّهَ وَرَزَقْنَاهُم مِّنَ الطَّیِّبَاتِ وَفَضَّلْنَاهُمْ عَلَى الْعَالَمِینَ (۱۶)

و قطعا به بنی اسرائیل کتاب و حکمت و نبوّت دادیم و از غذاهای پاکیزه روزیشان کردیم و بر جهانیان آنها را برتری دادیم. (۱۶)

وَآتَیْنَاهُم بَیِّنَاتٍ مِّنَ الْأَمْرِ فَمَا اخْتَلَفُوا إِلَّا مِن بَعْدِ مَا جَاءهُمْ الْعِلْمُ بَغْیاً بَیْنَهُمْ إِنَّ رَبَّکَ یَقْضِی بَیْنَهُمْ یَوْمَ الْقِیَامَهِ فِیمَا کَانُوا فِیهِ یَخْتَلِفُونَ (۱۷)

و دلائلی از امر (رسالت) به آنها عنایت کردیم، پس آنها اختلاف نکردند، مگر بعد از آنکه علم و دانش به آنها رسید. (و این اختلاف) به خاطر برتری جوئی بین آنها بود. حتما پروردگار تو روز قیامت در آن چیزی که اختلاف می کرده اند، بین آنها قضاوت خواهد فرمود. (۱۷)

«از شریعت پیروی کن»

ثُمَّ جَعَلْنَاکَ عَلَى شَرِیعَهٍ مِّنَ الْأَمْرِ فَاتَّبِعْهَا وَلَا تَتَّبِعْ أَهْوَاء الَّذِینَ لَا یَعْلَمُونَ (۱۸)

سپس ما تو را از امر نبوّت دارای شریعتی قرار دادیم. پس آن را پیروی کن و از هواهای نفسانی کسانی که نمی دانند، تبعیت نکن. (۱۸)

برداشت از آیات ۱۸ – ۱

سالک الی اللّه باید نصایح زیر را عمل کند و به آنها معتقد باشد

سالک الی اللّه باید از آیات سوره جاثیه استفاده های زیر را برای پیشرفت روحیاتش بکند:

۱  –  در آسمان و زمین هر چه هست نشانه های خدای تعالی است که باید آنها را مشاهده نماید و به آنها یقین کند.

۲  –  در خلقت بدنی خود و همه جانداران روی زمین فکر کند تا یقینش کامل شود.

۳  –  اختلاف شب و روز را در نظر بگیرد و در نزول باران که زمین را زنده می کند و بادهایی که اشیاء را جابجا می نماید تعّقل نماید.

۴  –  بهترین پدیده هایی که از طرف پروردگار ایجاد شده قرآن است و نباید هیچ گفتار و پدیده دیگری را در مقابل قرآن بپذیرد.

۵  –  سالک الی اللّه نباید به کسی تهمت بزند و یا گناهکار باشد.

۶  –  نباید وقتی آیات قرآن برای او خوانده می شود، متکبرانه با آنها برخورد کند و مثل کسی که آنها را نشنیده عمل نماید. زیرا خدا در این صورت او را به عذاب دردناکی مبتلا می کند.

۷  –  آیات الهی را به مسخره نگیرد و در عمل به آنها جدّی باشد.

۸  –  برای خود غیر از پروردگار، فرمانده با محبتی اتخاذ نکند و خدا را همه چیز خود بداند.

۹  –  خدای تعالی به قدری مهربان است که دریا را مسخّر بشر کرده تا از فضل الهی بهره مند گردند.

۱۰  –  همه این نعمتها را خدای تعالی برای بشر قرار داده که شاید آنها شاکر باشند.

۱۱  –  آسمانها و آن چه در زمین هست همه اش را برای بشر مسخّر گرداند، شاید آنها فکرشان را به کار بیندازند.

۱۲  –  مؤمنین و سالکین الی اللّه باید بدیهای دیگران را پرده پوشی کنند و به خدا وابگذارند تا خدای تعالی جزای آنها را بدهد.

۱۳  –  سالکین الی اللّه باید بدانند که اگر کار شایسته ای بکنند به نفع خود کرده و اگر بدی بکنند به ضرر خود کرده اند.

۱۴  –  خدا بنی اسرائیل را روز اول، نبوت و حکمت و رزق پاک عنایت کرد و به این خاطر آنها را بر همه جهانیان فضیلت داد ولی آنها قدر ندانستند و با سرکشی بین خودشان بعد از آن که همه چیز به آنها داده شده بود اختلاف کردند و مورد مذمت پروردگار قرار گرفتند. پس نباید سالک الی اللّه این گونه عمل کند و مانند آنها باشد.

۱۵  –  سالک الی اللّه نباید خواسته های نفسانی غیر مسلمانها را عمل کند و از آنها پیروی نماید.

إِنَّهُمْ لَن یُغْنُوا عَنکَ مِنَ اللَّهِ شَیئاً وإِنَّ الظَّالِمِینَ بَعْضُهُمْ أَوْلِیَاء بَعْضٍ وَاللَّهُ وَلِیُّ الْمُتَّقِینَ (۱۹)

آنها هرگز نمی توانند تو را به چیزی از خدا بی نیاز کنند و حقیقتا ستمگران بعضیشان اولیای بعضی خواهند بود، ولی خدا ولی متّقین است. (۱۹)

برداشت از آیه ۱۹

پیروی از ظالمین نکنید

سالک الی اللّه باید بداند که اگر پیروی از هوای نفس قدرتمندان ظالم بکند خدای تعالی به او عنایتی نخواهد داشت و ظالمین با یکدیگر صمیمی هستند ولی خدا، ولی متقین  است.

هَذَا بَصَائِرُ لِلنَّاسِ وَهُدًى وَرَحْمَهٌ لِّقَوْمِ یُوقِنُونَ (۲۰)

این شریعت مایه بینش برای مردم است و هدایت و رحمت است برای مردمی که یقین دارند. (۲۰)

برداشت از آیه ۲۰

دین بینش می دهد

سالک الی اللّه باید بداند که دین مقدس اسلام به انسان بینش کاملی می دهد و او را هدایت می کند و رحمت خاص پروردگار برای اهل یقین است.

«گناهکار و مؤمن مساوی نیستند»

أًمْ حَسِبَ الَّذِینَ اجْتَرَحُوا السَّیِّئَاتِ أّن نَّجْعَلَهُمْ کَالَّذِینَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ سَوَاء مَّحْیَاهُم وَمَمَاتُهُمْ سَاء مَا یَحْکُمُونَ (۲۱)

آیا کسانی که مرتکب گناهان می شوند، گمان کرده اند که ما آنها را مانند کسانی که ایمان آورده و عمل صالح نموده اند، زنده بودنشان و مردنشان را یکسان قرار می دهیم؟ چه بد قضاوت می کنند. (۲۱)

برداشت از آیه ۲۱

سالک الی اللّه مانند دیگران نیست

سالکین الی اللّه زنده ماندنشان و مردنشان مانند زنده ماندن و مردن دیگران نیست بلکه کسانی که به سیر و سلوک خود ادامه می دهند و در دنیا زنده اند و بعد می میرند برای آنها خدای تعالی امتیازات فوق العاده ای قائل خواهد شد.

«جزای هر کس طبق عمل او خواهد بود»

وَخَلَقَ اللَّهُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ بِالْحَقِّ وَلِتُجْزَى کُلُّ نَفْسٍ بِمَا کَسَبَتْ وَهُمْ لَا یُظْلَمُونَ (۲۲)  

و خدا آسمانها و زمین را به حقّ خلق فرموده و هر کسی به آنچه کسب کرده، جزا داده می شود و به آنها هیچ گونه ظلمی نمی شود. (۲۲)

برداشت از آیه ۲۲

جزای اعمال

سالک الی اللّه باید بداند که خلقت آسمان و زمین برای این است که هر کس به جزای کار خود برسد و امتحان بدهد که در این صورت به هیچ کس ظلم نمی شود.

«بعضی هوای نفس خود را خدای خود قرار داده اند»

أَفَرَأَیْتَ مَنِ اتَّخَذَ إِلَهَهُ هَوَاهُ وَأَضَلَّهُ اللَّهُ عَلَى عِلْمٍ وَخَتَمَ عَلَى سَمْعِهِ وَقَلْبِهِ وَجَعَلَ عَلَى بَصَرِهِ غِشَاوَهً فَمَن یَهْدِیهِ مِن بَعْدِ اللَّهِ أَفَلَا تَذَکَّرُونَ (۲۳)

آیا دیدی کسی را که هوای نفس خود را خدای خود گرفته است و خدا دانسته او را گمراه کرده و بر شنوائی او و دل او مُهر زده و بر بینش او پرده قرار داده است؟ پس چه کسی بعد از خدا او را هدایت می کند؟ پس آیا متذکر نمی شوید؟ (۲۳)

برداشت از آیه ۲۳

هوای نفس

سالک الی اللّه نباید همه چیز خود را، خواسته های نفسانی خود بداند و نباید تا جایی بندگی هوای نفسش را بکند که اوامر نفس خود را مانند اوامر پروردگارش تصور کند. زیرا خدای تعالی او را گمراه می کند و یا به حال خود وا می گذارد و بر دل و گوشش مهر می زند و بر بصیرت و بینایی اش پرده می افکند و کسی نمی تواند او را راهنمایی کند.

«گفتار مادّیین»

وَقَالُوا مَا هِیَ إِلَّا حَیَاتُنَا الدُّنْیَا نَمُوتُ وَنَحْیَا وَمَا یُهْلِکُنَا إِلَّا الدَّهْرُ وَمَا لَهُم بِذَلِکَ مِنْ عِلْمٍ إِنْ هُمْ إِلَّا یَظُنُّونَ (۲۴)

و می گویند: غیر از همین زندگی دنیا چیزی نیست، می میریم و زنده می شویم و ما را جز طبیعت هلاک نمی کند و آنها به آن علمی ندارند، آنها فقط گمان می کنند.(۲۴)

وَإِذَا تُتْلَى عَلَیْهِمْ آیَاتُنَا بَیِّنَاتٍ مَّا کَانَ حُجَّتَهُمْ إِلَّا أَن قَالُوا ائْتُوا بِآبَائِنَا إِن کُنتُمْ صَادِقِینَ (۲۵)

و زمانی که آیات روشن ما بر آنها تلاوت می شود، دلیلشان جز این نیست که می گویند: پدران ما را بیاورید، اگر راست می گویید. (۲۵)

«جواب گفتار مادّیین»

قُلِ اللَّهُ یُحْیِیکُمْ ثُمَّ یُمِیتُکُمْ ثُمَّ یَجْمَعُکُمْ إِلَى یَوْمِ الْقِیَامَهِ لَا رَیبَ فِیهِ وَلَکِنَّ أَکَثَرَ النَّاسِ لَا یَعْلَمُونَ (۲۶)

بگو: خدا زنده می کند شما را، سپس می میراند شما را، سپس برای روز قیامت که شکی در آن نیست، جمعتان می کند، ولی اکثر مردم نمی دانند. (۲۶)

برداشت از آیات ۲۶ – ۲۴

خدا یا طبیعت

کسانی که در سیر و سلوک موفّق نبوده اند اگر چه اسما مسلمان باشند چون پیروی از هوای نفس کرده اند، همه چیز خود را دنیا و زندگی دنیا می دانند و معتقدند که طبیعت آنها را خلق کرده و طبیعت آنها را از بین می برد و آنها هیچ دلیل قاطعی بر این اعتقاد ندارند و اگر معتقد به خدای تعالی می بودند و قرآن را از جانب حضرت حقّ فکر می کردند همه حقایق را در قرآن می یافتند و این گونه در سرگردانی نمی ماندند.

وَلَلَّهِ مُلْکُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرضِ وَیَومَ تَقُومُ السَّاعَهُ یَوْمَئِذٍ یَخْسَرُ الْمُبْطِلُونَ (۲۷)

و مُلک آسمانها و زمین مال خدا است و روزی که ساعت قیامت بر پا می شود، در آن روز باطل اندیشان ضرر می کنند. (۲۷)

«نامه اعمال در روز قیامت»

وَتَرَى کُلَّ أُمَّهٍ جَاثِیَهً کُلُّ أُمَّهٍ تُدْعَى إِلَى کِتَابِهَا الْیَوْمَ تُجْزَوْنَ مَا کُنتُمْ تَعْمَلُونَ (۲۸)

و هر امّتی را به زانو درآمده خواهی دید. هر امّتی برای دریافت کارنامه خود دعوت می شود. امروز جزا داده می شوید به آنچه که عمل می کردید. (۲۸)

هَذَا کِتَابُنَا یَنطِقُ عَلَیْکُم بِالْحَقِّ إِنَّا کُنَّا نَسْتَنسِخُ مَا کُنتُمْ تَعْمَلُونَ (۲۹)

این نوشته ما است که علیه شما به حقّ سخن می گوید، ما از آنچه عمل می کردید، نسخه ای بر می داشتیم. (۲۹)

فَأَمَّا الَّذِینَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ فَیُدْخِلُهُمْ رَبُّهُمْ فِی رَحْمَتِهِ ذَلِکَ هُوَ الْفَوْزُ الْمُبِینُ (۳۰)

امّا کسانی که ایمان آورده اند و عمل صالح کرده اند، پروردگارشان آنها را در رحمت خود داخلشان می کند. این همان رستگاری آشکار است. (۳۰)

وَأَمَّا الَّذِینَ کَفَرُوا أَفَلَمْ تَکُنْ آیَاتِی تُتْلَى عَلَیْکُمْ فَاسْتَکْبَرْتُمْ وَکُنتُمْ قَوْماً مُّجْرِمِینَ (۳۱)

و امّا کسانی که کافر شده اند، پس آیا آیات من نبود که بر شما تلاوت می شد و شما تکبّر می کردید و قوم گناهکاری بودید. (۳۱)

«لحظه قیامت»

وَإِذَا قِیلَ إِنَّ وَعْدَ اللَّهِ حَقٌّ وَالسَّاعَهُ لَا رَیْبَ فِیهَا قُلْتُم مَّا نَدْرِی مَا السَّاعَهُ إِن نَّظُنُّ إِلَّا ظَنّاً وَمَا نَحْنُ بِمُسْتَیْقِنِینَ (۳۲)  

و زمانی که گفته می شود: وعده خدا حقّ است و ساعت قیامت که در آن شکی نیست خواهد رسید، می گوئید: ما نمی دانیم که ساعت قیامت چیست؟ ما گمان نمی کنیم، مگر ظنّ ضعیفی و ما به این موضوع یقین نداریم. (۳۲)

وَبَدَا لَهُمْ سَیِّئَاتُ مَا عَمِلُوا وَحَاقَ بِهِم مَّا کَانُوا بِهِ یَسْتَهْزِئُون (۳۳)

و بدیهائی که کرده اند، برای آنها ظاهر می شود و آنها را آنچه که به آن استهزاء می کردند، فرا می گیرد. (۳۳)

«خدای تعالی عملاً کفّار را فراموش می کند»

وَقِیلَ الْیَوْمَ نَنسَاکُمْ کَمَا نَسِیتُمْ لِقَاء یَوْمِکُمْ هَذَا وَمَأْوَاکُمْ النَّارُ وَمَا لَکُم مِّن نَّاصِرِینَ (۳۴)

و به آنها گفته می شود: امروز ما شما را فراموش می کنیم، همان طوری که شما دیدار امروزتان را فراموش کرده بودید و جایگاه شما آتش است و برای شما هیچ یاوری نخواهد بود. (۳۴)

«زندگی دنیا بعضیها را مغرور می کند»

ذَلِکُم بِأَنَّکُمُ اتَّخَذْتُمْ آیَاتِ اللَّهِ هُزُواً وَغَرَّتْکُمُ الْحَیَاهُ الدُّنْیَا فَالْیَوْمَ لَا یُخْرَجُونَ مِنْهَا وَلَا هُمْ یُسْتَعْتَبُونَ (۳۵)

این وضع شما به خاطر این است که شما آیات خدا را به مسخره گرفته بودید و زندگی دنیا شما را مغرور کرده بود. پس امروز از آن خارج نمی شوند و هیچ گونه عذری از آنها قبول نخواهد شد. (۳۵)

«سپاس و ستایش مال خدا است»

فَلِلَّهِ الْحَمْدُ رَبِّ السَّمَاوَاتِ وَرَبِّ الْأَرْضِ رَبِّ الْعَالَمِینَ (۳۶)

پس ستایش برای خدا است که پروردگار آسمانها و پروردگار زمین است، پروردگار جهانیان است. (۳۶)

وَلَهُ الْکِبْرِیَاء فِی السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَهُوَ الْعَزِیزُ الْحَکِیمُ (۳۷)

و کبریائیت در آسمانها و زمین مال او است و او همان عزیز حکیم است. (۳۷)

برداشت از آیات ۳۷ – ۳۰

پندهایی از این آیات

سالک الی اللّه باید از آیات فوق مطالب زیر را کاملاً در نظر بگیرد و هیچ گاه فراموش نکند:

۱  –  ایمانش را با تفکر در آیات الهی کامل کند و اعمال درست و شایسته انجام دهد تا از رحمت خاص پروردگار استفاده کند.

۲  –  تکبّر در مقابل آیات الهی نداشته باشد و خود را در میان مجرمین قرار ندهد.

۳  –  یقین بداند که وعده خدا عملی خواهد شد و هیچ گاه پروردگار از وعده هایی که داده است تخلف نخواهد فرمود.

۴  –  کوشش کند خود را به یقین کامل در مسائل ا عتقادی برساند و تنها به ظنّ و گمان اکتفا نکند.

۵  –  بدیهای اعمالی که در دنیا انجام داده برایش روشن باشد و حقی را مسخره نکند.

۶  –  باید کوشش کند که خدا و روز قیامت را فراموش نکند و الا خدا هم روز قیامت او را نادیده خواهد گرفت و کمکی از جایی به او نمی رسد.

۷  –  باید کوشش کند که نشانه های پروردگار را به مسخره نگیرد و زرق و برق دنیا او را گول نزند زیرا در آخرت از او عذری پذیرفته نخواهد شد.

۸  –  باید همیشه توجه کاملی به خدای تعالی داشته باشد و عظمت خلقت را در نظر بگیرد و کبریائیت خدای عزیز و حکیم را در همه حال منظور کند.

سوره مبارکه دخان

بسم الله الرحمن الرحیم

«به نام خداوند بخشنده مهربان»

حم (۱)

حم (۱)

وَالْکِتَابِ الْمُبِینِ (۲)

قسم به این کتاب روشنگر (۲)

«شب قدر»

إِنَّا أَنزَلْنَاهُ فِی لَیْلَهٍ مُّبَارَکَهٍ إِنَّا کُنَّا مُنذِرِینَ (۳)

قطعا ما آن را در شبِ پر برکتی نازل کرده ایم. قطعا ما انذارکننده بوده ایم. (۳)

فِیهَا یُفْرَقُ کُلُّ أَمْرٍ حَکِیمٍ (۴)

در آن شب هر موضوعی که بر اساس حکمت است فیصله پیدا می کند. (۴)

أَمْراً مِّنْ عِندِنَا إِنَّا کُنَّا مُرْسِلِینَ (۵)

کاری از جانب ما که قطعا ما فرستنده بوده ایم. (۵)

رَحْمَهً مِّن رَّبِّکَ إِنَّهُ هُوَ السَّمِیعُ الْعَلِیمُ (۶)

رحمتی از طرف پروردگار تو که قطعا او شنوای دانائی است. (۶)

رَبِّ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَمَا بَیْنَهُمَا إِن کُنتُم مُّوقِنِینَ (۷)

پروردگار آسمانها و زمین و آنچه بین اینها است، اگر یقین دارید. (۷)

لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ یُحْیِی وَیُمِیتُ رَبُّکُمْ وَرَبُّ آبَائِکُمُ الْأَوَّلِینَ (۸)

خدائی جز او نیست، زنده می کند و می میراند، پروردگار شما و پروردگار پدران گذشته شما است. (۸)

بَلْ هُمْ فِی شَکٍّ یَلْعَبُونَ (۹)

بلکه آنها در حال شک، بازی می کنند. (۹)

«آسمان پر دود شود»

فَارْتَقِبْ یَوْمَ تَأْتِی السَّمَاء بِدُخَانٍ مُّبِینٍ (۱۰)

پس مراقب  روزی باش که آسمان دودی آشکار می آورد. (۱۰)

یَغْشَى النَّاسَ هَذَا عَذَابٌ أَلِیمٌ (۱۱)

که همه مردم را می گیرد. این عذاب دردناکی است. (۱۱)

رَبَّنَا اکْشِفْ عَنَّا الْعَذَابَ إِنَّا مُؤْمِنُونَ (۱۲)

پروردگار ما، از ما عذاب را برطرف کن، قطعا ما مؤمنیم. (۱۲)

«از پیامبر صلی الله علیه و آله دوری کردند»

أَنَّى لَهُمُ الذِّکْرَى وَقَدْ جَاءهُمْ رَسُولٌ مُّبِینٌ (۱۳)

آنها را چگونه یادآوری باشد؟ و قطعا رسول روشنگری نزد آنها آمد. (۱۳)

ثُمَّ تَوَلَّوْا عَنْهُ وَقَالُوا مُعَلَّمٌ مَّجْنُونٌ (۱۴)

سپس از او روگرداندند و گفتند: دیوانه ای که تعلیم داده شده است. (۱۴)

إِنَّا کَاشِفُو الْعَذَابِ قَلِیلاً إِنَّکُمْ عَائِدُونَ (۱۵)

حتما ما اگر کمی که این عذاب را از شما بر داریم، شما دو مرتبه (به گناهانتان) بر می گردید. (۱۵)

«روز قیامت»

یَوْمَ نَبْطِشُ الْبَطْشَهَ الْکُبْرَى إِنَّا مُنتَقِمُونَ (۱۶)

روزی که ما همان حمله بزرگ را انجام دهیم، قطعا ما انتقام گیرنده هستیم.(۱۶)

«قضیه ای از حضرت موسی علیه السلام»

وَلَقَدْ فَتَنَّا قَبْلَهُمْ قَوْمَ فِرْعَوْنَ وَجَاءهُمْ رَسُولٌ کَرِیمٌ (۱۷)

و قطعا قبل از آنها قوم فرعون را امتحان کردیم و پیامبر محترمی نزد آنها رفت.(۱۷)

أَنْ أَدُّوا إِلَیَّ عِبَادَ اللَّهِ إِنِّی لَکُمْ رَسُولٌ أَمِینٌ (۱۸)  

که بندگان خدا را به من بسپارید. حقیقتا من برای شما فرستاده امینی هستم.(۱۸)

وَأَنْ لَّا تَعْلُوا عَلَى اللَّهِ إِنِّی آتِیکُم بِسُلْطَانٍ مُّبِینٍ (۱۹)

و اینکه بر خدا تفوّق طلبی نکنید. قطعا من با دلیل آشکاری نزد شما آمده ام.(۱۹)

وَإِنِّی عُذْتُ بِرَبِّی وَرَبِّکُمْ أَن تَرْجُمُونِ (۲۰)

و حتما من به پروردگارم و پروردگار شما پناه می برم، اینکه سنگسارم کنید. (۲۰)

برداشت از آیات ۲۰ – ۱

برکات شب قدر

سالک الی اللّه باید از آیات سوره مبارکه دخان که تلاوت شد مسائل زیر را کاملاً بفهمد:

۱  –  بداند که قرآن و سخنان خاندان عصمت علیهم السلام که در کتاب علی علیه السلام جمع آوری شده، روشنگر همه مسائل عالم خلقت است.

۲  –  آن قدر این کتاب عظمت دارد که خدای بزرگ به آن قسم خورده است.

۳  –  این کتاب در شب قدر که بسیار شب مبارکی است نازل شده و خدای تعالی با قهّاریت و جبّاریتش همه چیز را روی حکمت از هم جدا و منظم فرموده است.

۴  –  نظام عالم خلقت بر اساس همین احکام تدبیر شده است.

۵  –  باید بداند که از طرف خدای تعالی که مربی حضرت رسول اکرم صلی الله علیه و آله و مربی تمام عالم خلقت است به همه مهربانی شده و سالک الی اللّه باید به آنها یقین داشته باشد.

۶  –  باید بداند که حیات و مرگ همه چیز در دست خدای واحد است، آن خدایی که مربی تمام افراد بشر بوده و خواهد بود.

۷  –  نباید سالک الی اللّه قرآن و شب قدر را با همه عظمتشان و اوامر الهی را که در عالم هستی و خلقت، حاکم است به بازی بگیرد.

۸  –  باید از روزی که تمام آسمان را دود غلیظی می گیرد (روز قیامت) بترسد و از عذاب دردناک پروردگار بر حذر باشد.

۹  –  باید در دنیا و آخرت بخاطر نواقصی که در بندگی دارد از عذاب دردناک روز قیامت بترسد و از خدا بخواهد که آن عذاب را از او بردارد.

۱۰  –  تا می تواند از پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله پیروی کند و از آن حضرت روی نگرداند.

۱۱  –  مانند کفار و ستمگران، پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله را متهم به دروغگوئی و دیوانگی نکند وادب محضر آن حضرت و اوصیائش را حفظ نماید.

۱۲  –  روز قیامت را که روز انتقام الهی است از یاد نبرد و خود را از گناهان پاک نگه دارد.

۱۳  –  طرفدار مظلوم باشد و از مظلومین در مقابل ظالمین حمایت کند.

۱۴  –  در مقابل ستمگران با اتکاء به پروردگار قادر حکیم بایستد و نگذارد که ظالمین بر خدای تعالی و احکامش ولو او را سنگسار کنند تفوق طلبی داشته باشند.

وَإِنْ لَّمْ تُؤْمِنُوا لِی فَاعْتَزِلُونِ (۲۱)

و اگر به من ایمان نمی آورید، پس از من کناره گیری کنید. (۲۱)

فَدَعَا رَبَّهُ أَنَّ هَؤُلَاء قَوْمٌ مُّجْرِمُونَ (۲۲)

پس پروردگارش را خواند که قطعا این گروه مردم گناهکاری هستند. (۲۲)

فَأَسْرِ بِعِبَادِی لَیْلاً إِنَّکُم مُّتَّبَعُونَ (۲۳)

بندگانم را شبانه بِبَر که حتما شما تعقیب می شوید. (۲۳)

وَاتْرُکْ الْبَحْرَ رَهْواً إِنَّهُمْ جُندٌ مُّغْرَقُونَ (۲۴)

و از دریا وقتی که آرام است، بگذر. حقیقتا آنها لشگری هستند که غرق خواهند شد.(۲۴)

کَمْ تَرَکُوا مِن جَنَّاتٍ وَعُیُونٍ (۲۵)

چه باغها و چشمه هائی را که باقی گذاشتند. (۲۵)

وَزُرُوعٍ وَمَقَامٍ کَرِیمٍ (۲۶)

و زراعتها و خانه های خوبی را که داشتند. (۲۶)

وَنَعْمَهٍ کَانُوا فِیهَا فَاکِهِینَ (۲۷)

و نعمتی که در آن فرو رفته بودند. (۲۷)

کَذَلِکَ وَأَوْرَثْنَاهَا قَوْماً آخَرِینَ (۲۸)

این چنین آنها را به مردم دیگر به ارث دادیم. (۲۸)

فَمَا بَکَتْ عَلَیْهِمُ السَّمَاء وَالْأَرْضُ وَمَا کَانُوا مُنظَرِینَ (۲۹)

پس نه آسمان و نه زمین بر آنها گریه کرد و به آنها مهلت داده نشد. (۲۹)

وَلَقَدْ نَجَّیْنَا بَنِی إِسْرَائِیلَ مِنَ الْعَذَابِ الْمُهِینِ (۳۰)

و قطعا ما بنی اسرائیل را از آن عذاب ذلّت بار نجات دادیم. (۳۰)

مِن فِرْعَوْنَ إِنَّهُ کَانَ عَالِیاً مِّنَ الْمُسْرِفِینَ (۳۱)

از فرعون که حقیقتا او مسلّط بود و از اسراف کنندگان بود. (۳۱)

وَلَقَدِ اخْتَرْنَاهُمْ عَلَى عِلْمٍ عَلَى الْعَالَمِینَ (۳۲)

و قطعا ما آنها را بر اساس علم بر جهانیان برتری دادیم. (۳۲)

وَآتَیْنَاهُم مِّنَ الْآیَاتِ مَا فِیهِ بَلَاء مُّبِینٌ (۳۳)

و ما به آنها از نشانه هائی که در آن آزمایش آشکاری بود، دادیم. (۳۳)

إِنَّ هَؤُلَاء لَیَقُولُونَ (۳۴)

حتما آنها می گویند (۳۴)

إِنْ هِیَ إِلَّا مَوْتَتُنَا الْأُولَى وَمَا نَحْنُ بِمُنشَرِینَ (۳۵)

که آن (مرگ) نیست مگر همان مرگ اوّل و ما هرگز (روز قیامت) زنده نمی شویم. (۳۵)

فَأْتُوا بِآبَائِنَا إِن کُنتُمْ صَادِقِینَ (۳۶)

اگر شما راست می گوئید، پس پدران ما را بیاورید. (۳۶)

أَهُمْ خَیْرٌ أَمْ قَوْمُ تُبَّعٍ وَالَّذِینَ مِن قَبْلِهِمْ أَهْلَکْنَاهُمْ إِنَّهُمْ کَانُوا مُجْرِمِینَ (۳۷)

آیا اینها بهترند یا قوم «تُبَّع» و کسانی که قبل از آنها بودند؟ ما هلاکشان کردیم، مسلّما اینها گناهکار بودند. (۳۷)

«آسمان و زمین و آنچه بین آنها است بازیچه نبوده است»

وَمَا خَلَقْنَا السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ وَمَا بَیْنَهُمَا لَاعِبِینَ (۳۸)

و ما آسمانها و زمین و آنچه در بین آنها است، برای بازی خلق نکرده ایم. (۳۸)

مَا خَلَقْنَاهُمَا إِلَّا بِالْحَقِّ وَلَکِنَّ أَکْثَرَهُمْ لَا یَعْلَمُونَ (۳۹)  

ما آسمانها و زمین را جز به حقّ خلق ننموده ایم، ولی اکثر آنها نمی دانند. (۳۹)

«روز قیامت»

إِنَّ یَوْمَ الْفَصْلِ مِیقَاتُهُمْ أَجْمَعِینَ (۴۰)

قطعا (روز قیامت) روز جدائی، میقاتگاه همه آنها است. (۴۰)

یَوْمَ لَا یُغْنِی مَوْلًى عَن مَّوْلًى شَیْئاً وَلَا هُمْ یُنصَرُونَ (۴۱)

روزی که دوستی به چیزی، دوستش را بی نیاز نمی کند و آنها از هیچ جائی یاری نمی گردند. (۴۱)

إِلَّا مَن رَّحِمَ اللَّهُ إِنَّهُ هُوَ الْعَزِیزُ الرَّحِیمُ (۴۲)

مگر کسی را که خدا به او رحم کند که قطعا او همان عزیز مهربان است. (۴۲)

إِنَّ شَجَرَهَ الزَّقُّومِ (۴۳)

حقیقتا درخت زقوم (۴۳)

طَعَامُ الْأَثِیمِ (۴۴)

غذای گناهکار است. (۴۴)

کَالْمُهْلِ یَغْلِی فِی الْبُطُونِ (۴۵)

مانند مسِ گداخته در شکمها می جوشد. (۴۵)

برداشت از آیات ۴۵ – ۲۵

چند دستور اخلاقی از قرآن

سالک الی اللّه باید از آیات قرائت شده این دستورات را جدّا عمل کند:

۱  –  بداند که دنیا و نعمتهای دنیا باقی ماندنی نیست و هر چه از باغها و زراعتها می ماند برای دیگران خواهد بود پس نباید به آنها دل ببندد.

۲  –  اگر راه خدا را جدّی بگیرد خدای تعالی او و دوستانش را نجات می دهد و دشمنانش و کسانی که مانع راهش هستند را از بین می برد.

۳  –  مقامات عالیه و ریاستها باقی ماندنی نیست و نصیب دیگران می شود پس نباید جاه طلب باشد.

۴  –  در دنیا برتری جویی نکند و از اسراف کنندگان نباشد.

۵  –  امتیاز علم و دانش را بداند و آنها را تحصیل کند تا از انتخاب شدگان الهی باشد.

۶  –  همیشه خود را مهیای امتحانات الهی قرار دهد.

۷  –  به آخرت اعتقاد داشته باشد و بداند آنهایی که از دنیا رفته اند همه باقی می مانند.

۸  –  کوشش کند که از مجرمین و گناهکاران نباشد تا مانند اقوام گذشته خدای تعالی او را هلاک نکند.

۹  –  باید معتقد باشد که خدا آسمانها و زمین را بیهوده و برای بازی خلق نکرده بلکه برای استراحت بشر و حساب شده آفریده است.

۱۰  –  باید معتقد باشد که فرمانده با محبّت، فرمانبردار با محبّتی را یاری نمی کند مگر آن که مورد لطف و رحمت پروردگار واقع شوند.

۱۱  –  باید بداند که مشرکان و بی ایمانان به عذاب سختی در دنیا و آخرت مبتلا می شوند و در قیامت مورد مؤاخذه پروردگار قرار می گیرند.

کَغَلْیِ الْحَمِیمِ (۴۶)

مانند جوشیدنِ آب جوش. (۴۶)

خُذُوهُ فَاعْتِلُوهُ إِلَى سَوَاء الْجَحِیمِ (۴۷)

او را بگیرید تا میان جهنّم بکشید. (۴۷)

ثُمَّ صُبُّوا فَوْقَ رَأْسِهِ مِنْ عَذَابِ الْحَمِیمِ (۴۸)

سپس بالای سرش از عذاب جوشان بریزید. (۴۸)

ذُقْ إِنَّکَ أَنتَ الْعَزِیزُ الْکَرِیمُ (۴۹)

بچش. قطعا تو قدرتمند محترمی بودی. (۴۹)

إِنَّ هَذَا مَا کُنتُم بِهِ تَمْتَرُونَ (۵۰)

این همان چیزی است که شما در آن تردید می کردید. (۵۰)

«اهل تقوی جایگاه خوبی دارند»

إِنَّ الْمُتَّقِینَ فِی مَقَامٍ أَمِینٍ (۵۱)

قطعا متّقین در جایگاه امنی هستند. (۵۱)

فِی جَنَّاتٍ وَعُیُونٍ (۵۲)

در باغها و چشمه ها. (۵۲)

یَلْبَسُونَ مِن سُندُسٍ وَإِسْتَبْرَقٍ مُّتَقَابِلِینَ (۵۳)

که لباسهائی از حریر نازک و ضخیم می پوشند و روبروی یکدیگر نشسته اند. (۵۳)

کَذَلِکَ وَزَوَّجْنَاهُم بِحُورٍ عِینٍ (۵۴)

این چنین اند و آنها را با حورالعین تزویج می کنیم. (۵۴)

یَدْعُونَ فِیهَا بِکُلِّ فَاکِهَهٍ آمِنِینَ (۵۵)

هر میوه ای را که در آنجا بخواهند، آسوده می طلبند. (۵۵)

لَا یَذُوقُونَ فِیهَا الْمَوْتَ إِلَّا الْمَوْتَهَ الْأُولَى وَوَقَاهُمْ عَذَابَ الْجَحِیمِ (۵۶)

در آن بهشت مزه مرگ را نمی چشند، مگر همان مرگ اوّلی و خدا آنها را از عذاب جهنّم نگه می دارد. (۵۶)

فَضْلاً مِّن رَّبِّکَ ذَلِکَ هُوَ الْفَوْزُ الْعَظِیمُ (۵۷)

تفضّلی است از طرف پروردگارت، این همان فوز عظیم است. (۵۷)

«قرآن آسان نازل شده»

فَإِنَّمَا یَسَّرْنَاهُ بِلِسَانِکَ لَعَلَّهُمْ یَتَذَکَّرُونَ (۵۸)

پس جز این نیست که قرآن را به زبان تو آسان گردانیدیم، شاید آنها متذکر شوند. (۵۸)

فَارْتَقِبْ إِنَّهُم مُّرْتَقِبُونَ (۵۹)

پس مراقب باش، حتما آنها هم مراقبند. (۵۹)

برداشت از آیات ۵۹ – ۵۸

مراقبت کامل در دین

قرآن با بیان ساده به زبان پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله جاری شده شاید مردم مطالبی را که در عالم ارواح یاد گرفته به یادشان بیاید و آنها باید مراقب خود باشند آن چنان که پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله مراقب آنها هست.

سوره مبارکه زخرف

بسم الله الرحمن الرحیم

«به نام خداوند بخشنده مهربان»

«قرآن عربی بلند مرتبه»

حم (۱)

حم (۱)

وَالْکِتَابِ الْمُبِینِ (۲)

قسم به کتاب آشکارا (۲)

إِنَّا جَعَلْنَاهُ قُرْآناً عَرَبِیّاً لَّعَلَّکُمْ تَعْقِلُونَ (۳)

قطعا ما آن را قرآن عربی قرار دادیم تا شاید شما عقلتان را به کار بیندازید. (۳)

وَإِنَّهُ فِی أُمِّ الْکِتَابِ لَدَیْنَا لَعَلِیٌّ حَکِیمٌ (۴)

و قطعا آن در امّ الکتاب که در نزد ما است، بلندمرتبه حکیمی است. (۴)

أَفَنَضْرِبُ عَنکُمُ الذِّکْرَ صَفْحاً أَن کُنتُمْ قَوْماً مُّسْرِفِینَ (۵)

آیا ما از شما قرآن را بگیریم به خاطر آنکه شما قومی اسرافکارید؟ (۵)

«پیامبران را مسخره کردند»

وَکَمْ أَرْسَلْنَا مِن نَّبِیٍّ فِی الْأَوَّلِینَ (۶)

و چه بسیار پیغمبرانی را که در اقوام پیشین فرستادیم. (۶)

وَمَا یَأْتِیهِم مِّن نَّبِیٍّ إِلَّا کَانُوا بِهِ یَسْتَهْزِئُون (۷)

و هیچ نبیی به نزد آنها نیامد، مگر آنکه او را مسخره کردند. (۷)

فَأَهْلَکْنَا أَشَدَّ مِنْهُم بَطْشاً وَمَضَى مَثَلُ الْأَوَّلِینَ (۸)

پس ما کسانی را که از اینها قوی تر بودند، هلاک کردیم و داستان گذشتگان، گذشت. (۸)

«مسلّم بودن وجود خدا برای همه کس»

وَلَئِن سَأَلْتَهُم مَّنْ خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ لَیَقُولُنَّ خَلَقَهُنَّ الْعَزِیزُ الْعَلِیمُ (۹)

و اگر از آنها سؤال کنی چه کسی آسمانها و زمین را خلق کرده؟ حتما می گویند: خدای عزیز دانا آنها را خلق فرموده است. (۹)

الَّذِی جَعَلَ لَکُمُ الْأَرْضَ مَهْداً وَجَعَلَ لَکُمْ فِیهَا سُبُلاً لَّعَلَّکُمْ تَهْتَدُونَ (۱۰)  

آن کسی که زمین را برای شما گهواره قرار داد و برای شما در زمین راههائی را قرار داده است، شاید شما هدایت شوید. (۱۰)

«فوائد باران»

وَالَّذِی نَزَّلَ مِنَ السَّمَاءِ مَاءً بِقَدَرٍ فَأَنشَرْنَا بِهِ بَلْدَهً مَّیْتاً کَذَلِکَ تُخْرَجُونَ (۱۱)

و کسی که از آسمان آب را به اندازه نازل فرمود، پس بوسیله آن سرزمین مرده را زنده کردیم. همچنین شما از قبرها بیرون آورده می شوید. (۱۱)

«فوائد کشتی و چهارپایان»

وَالَّذِی خَلَقَ الْأَزْوَاجَ کُلَّهَا وَجَعَلَ لَکُم مِّنَ الْفُلْکِ وَالْأَنْعَامِ مَا تَرْکَبُونَ (۱۲)

و کسی که همه جفتها را خلق کرد و برای شما از کشتیها و چهارپایان چیزی که سوار شوید، قرار داد. (۱۲)

لِتَسْتَوُوا عَلَى ظُهُورِهِ ثُمَّ تَذْکُرُوا نِعْمَهَ رَبِّکُمْ إِذَا اسْتَوَیْتُمْ عَلَیْهِ وَتَقُولُوا سُبْحانَ الَّذِی سَخَّرَ لَنَا هَذَا وَمَا کُنَّا لَهُ مُقْرِنِینَ (۱۳)

تا بر پشت آنها سوار شوید. سپس نعمت پروردگارتان را یاد کنید وقتی بر آن سوار می شوید و بگویید: «سُبْحانَ الَّذی سَخَّرَ لَنا هذا وَ ما کنّا لَهُ مُقْرِنینَ» یعنی منزّه است کسی که برای ما این را مسخّر کرد والاّ ما توانائی آن را نداشتیم. (۱۳)

وَإِنَّا إِلَى رَبِّنَا لَمُنقَلِبُونَ (۱۴)

و قطعا ما به طرف پروردگارمان بر می گردیم. (۱۴)

«خدای تعالی مجرّد است و دارای اجزائی نیست»

وَجَعَلُوا لَهُ مِنْ عِبَادِهِ جُزْءاً إِنَّ الْإِنسَانَ لَکَفُورٌ مُّبِینٌ (۱۵)

و برای خدا از بندگانش جزئی قرار دادند. قطعا انسان ناسپاس آشکاری است.(۱۵)

أَمِ اتَّخَذَ مِمَّا یَخْلُقُ بَنَاتٍ وَأَصْفَاکُم بِالْبَنِینَ (۱۶)

آیا خدا از آنچه خلق فرموده، دختران را اتّخاذ نموده و شما را به داشتن پسران انتخاب فرموده است؟ (۱۶)

«دختر مایه سرافکندگی نیست»

وَإِذَا بُشِّرَ أَحَدُهُم بِمَا ضَرَبَ لِلرَّحْمَنِ مَثَلاً ظَلَّ وَجْهُهُ مُسْوَدّاً وَهُوَ کَظِیمٌ (۱۷)

و وقتی که به یکی از آنها به آنچه برای خدای رحمان مَثَل می زند، بشارت داده می شود (یعنی دختر) صورتش به سیاهی بر می گردد و او به خشم می آید در حالی که خشم خود را فرو می برد. (۱۷)

أَوَمَن یُنَشَّأُ فِی الْحِلْیَهِ وَهُوَ فِی الْخِصَامِ غَیْرُ مُبِینٍ (۱۸)

(و می گوید:) آیا کسی که در زینت و آلات نشو و نما کرده و در وقت خصومت نمی تواند مطلب خود را بیان کند؟ (۱۸)

وَجَعَلُوا الْمَلَائِکَهَ الَّذِینَ هُمْ عِبَادُ الرَّحْمَنِ إِنَاثاً أَشَهِدُوا خَلْقَهُمْ سَتُکْتَبُ شَهَادَتُهُمْ وَیُسْأَلُونَ (۱۹)

و ملائکه را که آنها بندگان خدای رحمان هستند، دخترانی قرار می دهند. آیا شاهد خلقت آنها بوده اند؟ که شهادتشان به زودی نوشته می شود و از آنها پرسش خواهد شد. (۱۹)

«قول به جبر محکوم است»

وَقَالُوا لَوْ شَاء الرَّحْمَنُ مَا عَبَدْنَاهُم مَّا لَهُم بِذَلِکَ مِنْ عِلْمٍ إِنْ هُمْ إِلَّا یَخْرُصُونَ (۲۰)

و گفتند: که اگر خدای رحمان می خواست، ما آنها را عبادت نمی کردیم. آنها به آن علمی ندارند و آنها جز دروغگو چیزی نیستند. (۲۰)

برداشت از آیات ۲۰ – ۱۵

اعتقاد به فرزند برای خدای تعالی

سالک الی اللّه باید هر سخن و ادعائی را که می کند با دلیل و برهان و عقلائی باشد و کوشش کند بخصوص به خدای تعالی تهمت ناروا نزند. نباید به خدای تعالی نسبت داشتن فرزند بمانند حیوانات و افراد بشر بدهد که این اعتقاد خدای تعالی را به غضب می آورد.

أَمْ آتَیْنَاهُمْ کِتَاباً مِّن قَبْلِهِ فَهُم بِهِ مُسْتَمْسِکُونَ (۲۱)

یا کتابی قبلاً برای آنها داده ایم که به آن تمسّک کرده اند؟ (۲۱)

بَلْ قَالُوا إِنَّا وَجَدْنَا آبَاءنَا عَلَى أُمَّهٍ وَإِنَّا عَلَى آثَارِهِم مُّهْتَدُونَ (۲۲)  

بلکه آنها گفتند: ما پدرانمان را بر دینی یافته ایم که ما از آثار آنها هدایت می شویم. (۲۲)

«از پدران جاهل نباید تقلید کرد»

وَکَذَلِکَ مَا أَرْسَلْنَا مِن قَبْلِکَ فِی قَرْیَهٍ مِّن نَّذِیرٍ إِلَّا قَالَ مُتْرَفُوهَا إِنَّا وَجَدْنَا آبَاءنَا عَلَى أُمَّهٍ وَإِنَّا عَلَى آثَارِهِم مُّقْتَدُونَ (۲۳)

و این چنین، قبل از تو انذارکننده ای را در قریه ای نفرستادیم، مگر آنکه ثروتمندان آن گفتند: ما پدرانمان را بر دینی یافته ایم که ما بر آثار آنها اقتدا می کنیم.(۲۳)

قَالَ أَوَلَوْ جِئْتُکُم بِأَهْدَى مِمَّا وَجَدتُّمْ عَلَیْهِ آبَاءکُمْ قَالُوا إِنَّا بِمَا أُرْسِلْتُم بِهِ کَافِرُونَ (۲۴)

گفت: اگر چه چیزی را که بهتر هدایت کند، از آنچه که پدرانتان را بر آن یافته اید، برایتان بیاورم؟ گفتند: ما به آنچه شما برای آن فرستاده شده اید، کافریم. (۲۴)

فَانتَقَمْنَا مِنْهُمْ فَانظُرْ کَیْفَ کَانَ عَاقِبَهُ الْمُکَذِّبِینَ (۲۵)

پس ما از آنها انتقام گرفتیم. نگاه کن که چگونه بوده است عاقبت تکذیب کنندگان. (۲۵)

برداشت از آیات ۲۵ – ۲۲

به رسومات گذشتگان توجّه نکند

سالک الی اللّه نباید به رسومات و آن چه گذشتگان گفته اند و یا عمل کرده اند تحجّر پیدا کند و یا آن که به هر چیزی که ثروتمندان و قدرتمندان انجام داده اند اقتدا نماید. ولی باید توجه به رسولان خدا و کلام الهی با دقت داشته باشد و نگذارد که از دروغگویان محسوب شود.

«حضرت ابراهیم علیه السلام از بت پرستی بیزار بود»

وَإِذْ قَالَ إِبْرَاهِیمُ لِأَبِیهِ وَقَوْمِهِ إِنَّنِی بَرَاء مِّمَّا تَعْبُدُونَ (۲۶)

و زمانی که ابراهیم به پدر و قومش گفت: قطعا من از آنچه شما عبادت می کنید، بیزارم. (۲۶)

إِلَّا الَّذِی فَطَرَنِی فَإِنَّهُ سَیَهْدِینِ (۲۷)

مگر کسی که مرا خلق کرده، پس قطعا او مرا به زودی هدایت می کند. (۲۷)

وَجَعَلَهَا کَلِمَهً بَاقِیَهً فِی عَقِبِهِ لَعَلَّهُمْ یَرْجِعُونَ (۲۸)

و آن را بعد از ابراهیم کلمه باقیه ای قرار داد، شاید آنها برگردند. (۲۸)

بَلْ مَتَّعْتُ هَؤُلَاء وَآبَاءهُمْ حَتَّى جَاءهُمُ الْحَقُّ وَرَسُولٌ مُّبِینٌ (۲۹)

بلکه من آنها و پدرانشان را بهره مند کردم تا آنکه حقّ و رسول آشکاری برای آنها آمد. (۲۹)

وَلَمَّا جَاءهُمُ الْحَقُّ قَالُوا هَذَا سِحْرٌ وَإِنَّا بِهِ کَافِرُونَ (۳۰)

و وقتی که حقّ نزد آنها آمد، گفتند: این سحر است و قطعا ما به آن کافریم. (۳۰)

«روزی بین مردم تقسیم شده است»

وَقَالُوا لَوْلَا نُزِّلَ هَذَا الْقُرْآنُ عَلَى رَجُلٍ مِّنَ الْقَرْیَتَیْنِ عَظِیمٍ (۳۱)

و گفتند: چرا این قرآن بر مرد بزرگ،[۱] از مکه و از طائف نازل نشده است؟ (۳۱)

[۱] ــ منظور «ولید بن مغیره» از مکّه و «عروه بن مسعود ثقفى» از طائف بوده 

أَهُمْ یَقْسِمُونَ رَحْمَهَ رَبِّکَ نَحْنُ قَسَمْنَا بَیْنَهُم مَّعِیشَتَهُمْ فِی الْحَیَاهِ الدُّنْیَا وَرَفَعْنَا بَعْضَهُمْ فَوْقَ بَعْضٍ دَرَجَاتٍ لِیَتَّخِذَ بَعْضُهُم بَعْضاً سُخْرِیّاً وَرَحْمَتُ رَبِّکَ خَیْرٌ مِّمَّا یَجْمَعُونَ (۳۲)

  آیا آنها رحمت پروردگارت را تقسیم می کنند؟ ما بین آنها معیشتشان را در زندگی دنیایشان تقسیم کرده ایم و بعضیشان را در درجات، بر بعضی برتری داده ایم، تا بعضی از آنها بعض دیگر را به مسخره بگیرند ولی مهربانی پروردگار تو بهتر از آن چیزی است که آنها جمع آوری می کنند. (۳۲)

«اگر خدای تعالی به کفّار دنیا را بدهد همه کافر می شوند»

وَلَوْلَا أَن یَکُونَ النَّاسُ أُمَّهً وَاحِدَهً لَجَعَلْنَا لِمَن یَکْفُرُ بِالرَّحْمَنِ لِبُیُوتِهِمْ سُقُفاً مِّن فَضَّهٍ وَمَعَارِجَ عَلَیْهَا یَظْهَرُونَ (۳۳)  

و اگر همه مردم امّت واحده ای نمی شدند (در کفر) ما برای کسانی که به خدای رحمان کافر شده اند، برای خانه هایشان سقفهایی از نقره و نردبانهائی که بر آن قصرها بالا روند، قرار می دادیم. (۳۳)

وَلِبُیُوتِهِمْ أَبْوَاباً وَسُرُراً عَلَیْهَا یَتَّکِؤُونَ (۳۴)

و برای خانه هایشان درهائی و تختهائی که بر آن تکیه کنند، (۳۴)

وَزُخْرُفاً وَإِن کُلُّ ذَلِکَ لَمَّا مَتَاعُ الْحَیَاهِ الدُّنْیَا وَالْآخِرَهُ عِندَ رَبِّکَ لِلْمُتَّقِینَ (۳۵)

و زیورهائی، و همه اینها نیست، مگر بهره زندگی دنیا، ولی آخرت نزد پروردگارت برای متّقین است. (۳۵)

وَمَن یَعْشُ عَن ذِکْرِ الرَّحْمَنِ نُقَیِّضْ لَهُ شَیْطَاناً فَهُوَ لَهُ قَرِینٌ (۳۶)

و کسی که از یاد خدای رحمان رو بگرداند، در کنار او شیطانی قرار می دهیم که با او نزدیک و همنشین باشد. (۳۶)

وَإِنَّهُمْ لَیَصُدُّونَهُمْ عَنِ السَّبِیلِ وَیَحْسَبُونَ أَنَّهُم مُّهْتَدُونَ (۳۷)

و قطعا شیاطین مانع آنها از راه می شوند ولی آنها گمان می کنند که اینها هدایت شدگانند. (۳۷)

«فاصله دو مشرق اشاره به کرویت زمین است»

حَتَّى إِذَا جَاءنَا قَالَ یَا لَیْتَ بَیْنِی وَبَیْنَکَ بُعْدَ الْمَشْرِقَیْنِ فَبِئْسَ الْقَرِینُ (۳۸)

تا وقتی که نزد ما بیاید، می گوید: ای کاش بین من و بین تو دوری دو مشرق می بود، پس بد همنشینی بود. (۳۸)

وَلَن یَنفَعَکُمُ الْیَوْمَ إِذ ظَّلَمْتُمْ أَنَّکُمْ فِی الْعَذَابِ مُشْتَرِکُونَ (۳۹)

و هرگز امروز برای شما نفعی ندارد، زیرا شما ظلم کردید و قطعا همه شما در عذاب با هم شریکید. (۳۹)

«کسی که حقایق را نمی شنود هدایت نمی شود»

أَفَأَنتَ تُسْمِعُ الصُّمَّ أَوْ تَهْدِی الْعُمْیَ وَمَن کَانَ فِی ضَلَالٍ مُّبِینٍ (۴۰)

آیا تو می خواهی به ناشنوایان بشنوانی و کوران را و کسانی که در ضلالت آشکاری هستند، هدایت کنی؟ (۴۰)

«خدا بعد وفات پیامبر اکرم  صلی الله علیه و آله از کفّار انتقام خواهد گرفت»

فَإِمَّا نَذْهَبَنَّ بِکَ فَإِنَّا مِنْهُم مُّنتَقِمُونَ (۴۱)

پس زمانی که ما تو را از بین ببریم، قطعا ما از آنها انتقام خواهیم گرفت. (۴۱)

أَوْ نُرِیَنَّکَ الَّذِی وَعَدْنَاهُمْ فَإِنَّا عَلَیْهِم مُّقْتَدِرُونَ (۴۲)

یا به تو نشان دهیم چیزی را که به آنها وعده داده ایم، پس ما قطعا بر آنها قدرت داریم. (۴۲)

«تنها باید به وحی تمسّک نمود»

فَاسْتَمْسِکْ بِالَّذِی أُوحِیَ إِلَیْکَ إِنَّکَ عَلَى صِرَاطٍ مُّسْتَقِیمٍ (۴۳)

پس به آنچه به تو وحی شده است، تمسّک کن که تو بر صراط مستقیم هستی.(۴۳)

وَإِنَّهُ لَذِکْرٌ لَّکَ وَلِقَوْمِکَ وَسَوْفَ تُسْأَلُونَ (۴۴)

و قطعا قرآن برای تو و برای قومت یادآوری است و به زودی مورد سؤال واقع خواهید شد. (۴۴)

برداشت از آیات ۴۴ – ۲۶

چند دستور اخلاقی و ایمانی

سالک الی اللّه باید از آیات فوق پندهای زیر را برداشت کرده و عمل کند:

۱  –  باید خود را به مرحله ای از توحید برساند که از عبادت همه موجودات غیر خدا بیزار باشد.

۲  –  خدایی که او را خلق کرده و در عالم ارواح تمام علوم را به او تعلیم داده به راه راست هدایتش می کند.

۳  –  اگر بخواهد همیشه در خوبی باقی بماند باید به آن حقایق برگردد.

۴  –  اگر بخواهد از راهنماییهای روشنگری بهره مند شود نباید آنها را مسخره کند و معجزات راه کمالات را سحر بداند.

۵  –  سالک الی اللّه باید بداند که خدای تعالی هر کس را لایق بداند به وسیله او راهنمائیهایش را انجام می دهد.

۶  –  تقسیم رحمت و نعمت پروردگار جز به وسیله خود پروردگار به کس دیگری داده نشده است. در دنیا روزی هر کسی به وسیله خدای تعالی عنایت گردیده و تقسیم شده است.

۷  –  مهربانی خدا بهتر از همه ثروتی است که مردم آن را جمع آوری می کنند.

۸  –  مهربانی عام پروردگار آن قدر زیاد است که اگر کفار به کفرشان نمی افزودند و همه کافر نمی شدند خدای تعالی خانه های آنها و حتی پله و سقف های خانه های آنها را از نقره قرار می داد و همه وسائل زیبای زندگی و راحتی را در دنیا به آنها عنایت می فرمود ولی از آخرت برای آنها خبری نبود و خدای تعالی آخرت را تنها برای متقین و اهل تقوی قرار داده است.

۹  –  کسی که یادی از این خدای مهربان نکند شیطانی در کنار او قرار می گیرد و دائما او را می فریبد و نمی گذارد به راه راست هدایت شود و بلکه مانع راه سالکین الی اللّه هم می گردد و به خیال خود دیگران را هدایت کرده است.

۱۰  –  کسی که از یاد خدای رحمان روگردان باشد روزی می رسد که می گوید ای کاش بین من و آن شیطان فاصله بین دو مشرق که دورترین فاصله ها است می بود و این شیطان چه بد همنشینی برای من بوده است. ولی دیگر فایده ای ندارد و همه در عذاب با هم شریک اند.

۱۱  –  با این که سخنان پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و آیات قرآن نفوذ فوق العاده ای در مردم دارد ولی صدا هر چه بلند باشد افراد کر نمی شنوند و چراغ هر چه نورانی باشد کورها نمی بینند و این مثلی است که خدای تعالی برای کفار در قرآن می زند و متقین، آنها را در گمراهی زیادی مشاهده می کند.

۱۲  –  تا زمانی که پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله در بین مردم هست و یا هر یک از اوصیائش در بین مردم باشند خدای تعالی عذاب بر کفار نازل نمی کند ولی در آخرت از آنها انتقام خواهد گرفت. زیرا خدای تعالی بر این کار قدرت بی نهایت دارد.

۱۳  –  سالک الی اللّه باید تنها و تنها به آن چه بر پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله وحی شده از قرآن و سایر کلمات آن حضرت متمسک شود که در این صورت در صراط مستقیم سیر الی اللّه واقع گردیده است.

۱۴  –  قرآن و آن چه بر پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله وحی شده است یادآوری درسهایی است که در عالم ارواح به بشر تعلیم داده شده و روزی از همه مردم بالاخص از نزدیکان آن حضرت سؤال می شود.

«سؤال از رسولان قبل کن»

وَاسْأَلْ مَنْ أَرْسَلْنَا مِن قَبْلِکَ مِن رُّسُلِنَا أَجَعَلْنَا مِن دُونِ الرَّحْمَنِ آلِهَهً یُعْبَدُونَ (۴۵)

و از رسولانی که ما قبل از تو فرستاده ایم، سؤال کن که آیا ما غیر از خدای رحمان خدایانی که عبادت شوند قرار داده ایم؟ (۴۵)

«قضیه ای از حضرت موسی علیه السلام»

وَلَقَدْ أَرْسَلْنَا مُوسَى بِآیَاتِنَا إِلَى فِرْعَوْنَ وَمَلَئِهِ فَقَالَ إِنِّی رَسُولُ رَبِّ الْعَالَمِینَ (۴۶)

و قطعا ما موسی را با نشانه های خودمان به طرف فرعون و فرعونیان فرستادیم، پس گفت: من فرستاده پروردگار عالمیانم. (۴۶)

فَلَمَّا جَاءهُم بِآیَاتِنَا إِذَا هُم مِّنْهَا یَضْحَکُونَ (۴۷)  

ولی وقتی که با آیات ما نزد آنها رفت، ناگهان آنها از شنیدن آن آیات می خندیدند. (۴۷)

وَمَا نُرِیهِم مِّنْ آیَهٍ إِلَّا هِیَ أَکْبَرُ مِنْ أُخْتِهَا وَأَخَذْنَاهُم بِالْعَذَابِ لَعَلَّهُمْ یَرْجِعُونَ (۴۸)

و ما به آنها معجزه ای نشان ندادیم، مگر آنکه آن معجزه از معجزه دیگر بزرگتر بود و ما آنها را به عذاب گرفتارشان کردیم، شاید آنها برگردند. (۴۸)

وَقَالُوا یَا أَیُّهَا السَّاحِرُ ادْعُ لَنَا رَبَّکَ بِمَا عَهِدَ عِندَکَ إِنَّنَا لَمُهْتَدُونَ (۴۹)

و گفتند: ای ساحر، پروردگارت را برای ما به خاطر آن قراری که نزد تو دارد بخوان که قطعا ما هدایت خواهیم شد. (۴۹)

فَلَمَّا کَشَفْنَا عَنْهُمُ الْعَذَابَ إِذَا هُمْ یَنکُثُونَ (۵۰)

پس زمانی که از آنها عذاب را برداشتیم، ناگهان آنها پیمان خود را می شکستند.(۵۰)

وَنَادَى فِرْعَوْنُ فِی قَوْمِهِ قَالَ یَا قَوْمِ أَلَیْسَ لِی مُلْکُ مِصْرَ وَهَذِهِ الْأَنْهَارُ تَجْرِی مِن تَحْتِی أَفَلَا تُبْصِرُونَ (۵۱)

و فرعون در میان قومش ندا داد، گفت: ای قومِ من، آیا مُلک مصر مال من نیست؟ و حال اینکه این نهرها از زیر من جاری است، آیا شما نمی بینید؟ (۵۱)

أَمْ أَنَا خَیْرٌ مِّنْ هَذَا الَّذِی هُوَ مَهِینٌ وَلَا یَکَادُ یُبِینُ (۵۲)

یا مگر من از این مردی که از طبقه پستی است و نمی تواند خوب حرف بزند، بهتر نیستم؟ (۵۲)

فَلَوْلَا أُلْقِیَ عَلَیْهِ أَسْوِرَهٌ مِّن ذَهَبٍ أَوْ جَاء مَعَهُ الْمَلَائِکَهُ مُقْتَرِنِینَ (۵۳)

پس چرا بر او دستبندهائی از طلا آویخته نشده؟ یا چرا با او ملائکه ای همراه نیامده اند؟ (۵۳)

فَاسْتَخَفَّ قَوْمَهُ فَأَطَاعُوهُ إِنَّهُمْ کَانُوا قَوْماً فَاسِقِینَ (۵۴)

او قوم خود را تحقیر کرد، پس او را اطاعت کردند. قطعا آنها قوم فاسقی بودند.(۵۴)

فَلَمَّا آسَفُونَا انتَقَمْنَا مِنْهُمْ فَأَغْرَقْنَاهُمْ أَجْمَعِینَ (۵۵)

پس وقتی که ما را متأسّف کردند، از آنها انتقام گرفتیم، پس همه آنها را غرق نمودیم. (۵۵)

فَجَعَلْنَاهُمْ سَلَفاً وَمَثَلاً لِلْآخِرِینَ (۵۶)

پس ما آنها را پیشرو در عذاب و عبرتی برای آیندگان قرار دادیم. (۵۶)

«قضیه ای از حضرت مسیح علیه السلام»

وَلَمَّا ضُرِبَ ابْنُ مَرْیَمَ مَثَلاً إِذَا قَوْمُکَ مِنْهُ یَصِدُّونَ (۵۷)

و چون برای پسر مریم مثلی زده شد، ناگهان قومِ تو از آن به داد و فریاد افتادند. (۵۷)

وَقَالُوا أَآلِهَتُنَا خَیْرٌ أَمْ هُوَ مَا ضَرَبُوهُ لَکَ إِلَّا جَدَلاً بَلْ هُمْ قَوْمٌ خَصِمُونَ (۵۸)

و گفتند: آیا خدایان ما بهتر است یا او؟ ولی آنها این مثل را جز برای جدال نزدند، بلکه آنها جمعی خصومت کننده هستند. (۵۸)

إِنْ هُوَ إِلَّا عَبْدٌ أَنْعَمْنَا عَلَیْهِ وَجَعَلْنَاهُ مَثَلاً لِّبَنِی إِسْرَائِیلَ (۵۹)

مسیح جز بنده ای که ما به او نعمت داده ایم، نبوده و او را نمونه ای برای بنی اسرائیل قرار دادیم. (۵۹)

وَلَوْ نَشَاء لَجَعَلْنَا مِنکُم مَّلَائِکَهً فِی الْأَرْضِ یَخْلُفُونَ (۶۰)  

و اگر می خواستیم به جای شما ملائکه ای در زمین که جانشین شما باشند قرار می دادیم. (۶۰)

وَإِنَّهُ لَعِلْمٌ لِّلسَّاعَهِ فَلَا تَمْتَرُنَّ بِهَا وَاتَّبِعُونِ هَذَا صِرَاطٌ مُّسْتَقِیمٌ (۶۱)

و قطعا مسیح وسیله علم به روز قیامت است. پس به قیامت شک نکنید و از من پیروی کنید که این است راه راست. (۶۱)

وَلَا یَصُدَّنَّکُمُ الشَّیْطَانُ إِنَّهُ لَکُمْ عَدُوٌّ مُّبِینٌ (۶۲)

و شیطان راه شما را سد نکند. قطعا او برای شما دشمن آشکاری است. (۶۲)

وَلَمَّا جَاء عِیسَى بِالْبَیِّنَاتِ قَالَ قَدْ جِئْتُکُم بِالْحِکْمَهِ وَلِأُبَیِّنَ لَکُم بَعْضَ الَّذِی تَخْتَلِفُونَ فِیهِ فَاتَّقُوا اللَّهَ وَأَطِیعُونِ (۶۳)

و وقتی که عیسی با دلائل روشنی آمد، گفت: قطعا من برای شما حکمت آورده ام و برای اینکه بعضی از چیزهائی را که در آن اختلاف می کنید، برایتان توضیح دهم. پس تقوای خدا را رعایت کنید و از من اطاعت نمائید. (۶۳)

إِنَّ اللَّهَ هُوَ رَبِّی وَرَبُّکُمْ فَاعْبُدُوهُ هَذَا صِرَاطٌ مُّسْتَقِیمٌ (۶۴)

قطعا خدا همان پروردگار من و پروردگار شما است، پس او را عبادت کنید که این است راه راست. (۶۴)

فَاخْتَلَفَ الْأَحْزَابُ مِن بَیْنِهِمْ فَوَیْلٌ لِّلَّذِینَ ظَلَمُوا مِنْ عَذَابِ یَوْمٍ أَلِیمٍ (۶۵)

پس دسته هائی در بین آنها با هم اختلاف کردند. پس وای بر کسانی که ظلم کردند از عذاب روز دردناک. (۶۵)

«قیامت ناگهان می رسد»

هَلْ یَنظُرُونَ إِلَّا السَّاعَهَ أَن تَأْتِیَهُم بَغْتَهً وَهُمْ لَا یَشْعُرُونَ (۶۶)

آیا چه می بینند جز اینکه قیامت ناگهان بدون آنکه آنها بفهمند به سراغشان بیاید؟ (۶۶)

«محبّت دائمی مال متّقین است»

الْأَخِلَّاء یَوْمَئِذٍ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ عَدُوٌّ إِلَّا الْمُتَّقِینَ (۶۷)

در آن روز دوستان، دشمن یکدیگرند، مگر متّقین. (۶۷)

یَا عِبَادِ لَا خَوْفٌ عَلَیْکُمُ الْیَوْمَ وَلَا أَنتُمْ تَحْزَنُونَ (۶۸)

ای بندگان من، امروز بر شما نه خوفی باشد و نه اینکه شما محزون می شوید.(۶۸)

«مؤمنین و همسرانشان وارد بهشت می شوند»

الَّذِینَ آمَنُوا بِآیَاتِنَا وَکَانُوا مُسْلِمِینَ (۶۹)

کسانی که به آیات ما ایمان بیاورند و تسلیم باشند. (۶۹)

ادْخُلُوا الْجَنَّهَ أَنتُمْ وَأَزْوَاجُکُمْ تُحْبَرُونَ (۷۰)

شما و همسرانتان با خوشحالی کامل وارد بهشت شوید. (۷۰)

یُطَافُ عَلَیْهِم بِصِحَافٍ مِّن ذَهَبٍ وَأَکْوَابٍ وَفِیهَا مَا تَشْتَهِیهِ الْأَنفُسُ وَتَلَذُّ الْأَعْیُنُ وَأَنتُمْ فِیهَا خَالِدُونَ (۷۱)

با ظرفها و جامهائی از طلا دور آنها گردانده می شوند و در آن بهشت آنچه دلها بخواهند و چشمها لذّت ببرند، خواهد بود و شما در آن بهشت همیشه خواهید ماند. (۷۱)

برداشت از آیات ۷۱ – ۶۳

پندهای حکمت آمیز

سالک الی اللّه از آیات فوق باید پندهای زیر را دریافت نماید:

۱  –  اگر انسان به کسی که خدا به او حکمت عنایت کرده برخورد کرد بخصوص اگر به وسیله آن حکمت اختلافات در عقیده و یا در عمل برطرف بشود باید از آن شخص تبعیت کند.

۲  –  از خدای تعالی  پرهیز کند و اطاعت فرستادگان الهی را بنماید.

۳  –  خدا را مربّی خود بداند و بندگی او را بکند که راه راست جز این نخواهد بود.

۴  –  تا می تواند از اختلاف در گروه بندی ها بپرهیزد و از این راه خود را در صف ظالمین قرار ندهد زیرا خدای تعالی برای ظالمین عذاب دردناکی مهیا فرموده است.

۵  –  بداند که قیامت یا ظهور حضرت بقیه اللّه ارواحنا فداه ناگهان می رسد که اگر او در انقباض باشد ممکن است از رحمت الهی بی نصیب گردد.

۶  –  باید دوستان او اهل تقوی باشند تا هیچ گاه این دوستی از هم نپاشد.

۷  –  باید آن قدر به خدای تعالی خود را نزدیک کند که خدای تعالی او را به عنوان بنده خود خطاب کند و به او بگوید خوفی بر تو نیست و تو در قیامت محزون نخواهی بود.

۸  –  مسلمانی باشد که ایمان به آیات پروردگار آورده و با ابراز لطف پروردگار، خودش و همسرش با خوشحالی وارد بهشت شوند، آن بهشتی که هر چه انسان بخواهد و هر چه چشمش از آن لذت ببرد در آن وجود دارد و از همه مهمتر همیشه در آن بهشت باقی خواهد بود.

وَتِلْکَ الْجَنَّهُ الَّتِی أُورِثْتُمُوهَا بِمَا کُنتُمْ تَعْمَلُونَ (۷۲)

و این بهشتی است که شما آن را به ارث برده اید، به خاطر آنچه عمل می کردید.(۷۲)

لَکُمْ فِیهَا فَاکِهَهٌ کَثِیرَهٌ مِنْهَا تَأْکُلُونَ (۷۳)  

در آن بهشت برای شما میوه های زیادی است که از آن میوه ها می خورید. (۷۳)

«گناهکاران در جهنّم مخلّدند»

إِنَّ الْمُجْرِمِینَ فِی عَذَابِ جَهَنَّمَ خَالِدُونَ (۷۴)

قطعا گناهکاران در عذاب جهنّم دائما می مانند. (۷۴)

لَا یُفَتَّرُ عَنْهُمْ وَهُمْ فِیهِ مُبْلِسُونَ (۷۵)

عذاب از آنها تخفیف داده نمی شود و آنها در جهنّم ناامیدند. (۷۵)

وَمَا ظَلَمْنَاهُمْ وَلَکِن کَانُوا هُمُ الظَّالِمِینَ (۷۶)

و ما به آنها ظلم نکردیم ولی خودشان همان ستمگران بودند. (۷۶)

وَنَادَوْا یَا مَالِکُ لِیَقْضِ عَلَیْنَا رَبُّکَ قَالَ إِنَّکُم مَّاکِثُونَ (۷۷)

و صدا می زنند که ای مالک، ای کاش پروردگارت ما را بمیراند. مالک می گوید: شما اینجا ماندنی هستید. (۷۷)

لَقَدْ جِئْنَاکُم بِالْحَقِّ وَلَکِنَّ أَکْثَرَکُمْ لِلْحَقِّ کَارِهُونَ (۷۸)

قطعا ما حقّ را برای شما آوردیم ولی اکثرتان از حقّ کراهت داشتید. (۷۸)

أَمْ أَبْرَمُوا أَمْراً فَإِنَّا مُبْرِمُونَ (۷۹)

یا کار خود را محکم کردند، پس قطعا ما هم محکم کننده هستیم. (۷۹)

«سرّ و نجوای آنها را خدا می شنود»

أَمْ یَحْسَبُونَ أَنَّا لَا نَسْمَعُ سِرَّهُمْ وَنَجْوَاهُم بَلَى وَرُسُلُنَا لَدَیْهِمْ یَکْتُبُونَ (۸۰)

آیا گمان می کنند که ما سرّ آنها و نجوای آنها را نمی شنویم، بلی و فرستادگان ما نزد آنها هستند، می نویسند. (۸۰)

«پیغمبر اکرم  صلی الله علیه و آله اوّل بنده خدا است»

قُلْ إِن کَانَ لِلرَّحْمَنِ وَلَدٌ فَأَنَا أَوَّلُ الْعَابِدِینَ (۸۱)

بگو: اگر برای خدای رحمان فرزندی می بود، پس من اوّل عابد هستم. (۸۱)

سُبْحَانَ رَبِّ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ رَبِّ الْعَرْشِ عَمَّا یَصِفُونَ (۸۲)

منزّه است پروردگار آسمانها و زمین، پروردگار عرش از آنچه وصف می کنند.(۸۲)

فَذَرْهُمْ یَخُوضُوا وَیَلْعَبُوا حَتَّى یُلَاقُوا یَوْمَهُمُ الَّذِی یُوعَدُونَ (۸۳)

پس آنها را واگذار که فرو روند و بازی کنند تا روزی را که مال آنها است و به آنها وعده داده شده، ملاقات کنند. (۸۳)

برداشت از آیات ۸۳ – ۷۴

از حکمت قرآن استفاده کنیم

سالک الی اللّه باید از برداشتهای زیر این استفاده ها را بکند:

۱  –  جرم زیادی نداشته باشد تا از مجرمینی که در جهنم مخلدند باشد و نباید از رحمت خدا نا امید گردد.

۲  –  نباید در جزای جرمش خدا را ظالم بداند. بلکه باید به ظلم خود علیه خود اعتراف کند.

۳  –  از حقّ و گفتن حرف حقّ کراهت نداشته باشد.

۴  –  با قاطعیت همه کارها را مستحکم کند و از پروردگارش در این جهت پیروی نماید.

۵  –  خدای تعالی  را بر اعمالش مطلع بداند. زیرا همه گفتار و کردارش نزد خدا و فرستادگان خدا محفوظ است.

۶  –  پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله را اول مخلوق خدا بداند و به همین خاطر او را باید اول بنده خدای تعالی بشناسد.

۷  –  خدای تعالی را از همه آن چه که طرفداران غیر از دین مقدس اسلام و فلاسفه غیر مسلمان وصف می کنند منزه بداند.

۸  –  طرفداران فلسفه بافیها و بازیگرهای علمی را به حال خود وابگذارد و سخنان آنها را گوش ندهد.

«خدای آسمانها و زمین»

وَهُوَ الَّذِی فِی السَّمَاء إِلَهٌ وَفِی الْأَرْضِ إِلَهٌ وَهُوَ الْحَکِیمُ الْعَلِیمُ (۸۴)

و آن خدا کسی است که در آسمان، خدا است و در زمین، خدا است و او همان حکیم دانا است. (۸۴)

وَتَبَارَکَ الَّذِی لَهُ مُلْکُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَمَا بَیْنَهُمَا وَعِندَهُ عِلْمُ السَّاعَهِ وَإِلَیْهِ تُرْجَعُونَ (۸۵)

و پر برکت است کسی که مُلک آسمانها و زمین و آنچه در بین آنها است مال او است و نزد او علم ساعت قیامت است و به سوی او همه تان برگردانده می شوید.(۸۵)

«غیر از خدا کسی مالک شفاعت نیست»

وَلَا یَمْلِکُ الَّذِینَ یَدْعُونَ مِن دُونِهِ الشَّفَاعَهَ إِلَّا مَن شَهِدَ بِالْحَقِّ وَهُمْ یَعْلَمُونَ (۸۶)

و کسانی که غیر از خدا را می خوانند، مالک شفاعت نمی شوند، مگر کسی که به حقّ شهادت بدهد و آنها می دانند. (۸۶)

«گفتگوی پیغمبر اکرم  صلی الله علیه و آله با خدای تعالی»

وَلَئِن سَأَلْتَهُم مَّنْ خَلَقَهُمْ لَیَقُولُنَّ اللَّهُ فَأَنَّى یُؤْفَکُونَ (۸۷)

و اگر از آنها سؤال کنی چه کسی خلقشان کرده، حتما می گویند: خدا. پس چگونه شما منحرف می شوید؟ (۸۷)

وَقِیلِهِ یَارَبِّ إِنَّ هَؤُلَاء قَوْمٌ لَّا یُؤْمِنُونَ (۸۸)

گفته شده پیغمبر: ای پروردگار من، قطعا اینها قومی هستند که ایمان نمی آورند. (۸۸)

فَاصْفَحْ عَنْهُمْ وَقُلْ سَلَامٌ فَسَوْفَ یَعْلَمُونَ (۸۹)

پس از آنها بگذر و بگو: سلام، پس به زودی می دانند. (۸۹)

برداشت از آیات ۸۹ – ۸۸

انبیاء

سالک الی اللّه باید ایمان به خدای تعالی و انبیاء علیهم السلام بیاورد و کاری نکند که پیامبران به پروردگارشان از دست او شکایت کنند و پیامبران باید با محبت از مجرمین درگذرند و سلامتی را برای آنها بخواهند و آنها را به خدای تعالی وابگذارند.

سوره مبارکه شوری

بسم الله الرحمن الرحیم

«به نام خداوند بخشنده مهربان»

«وحی به پیامبر صلی الله علیه و آله»

حم (۱)

حم (۱)

عسق (۲)

عسق (۲)

کَذَلِکَ یُوحِی إِلَیْکَ وَإِلَى الَّذِینَ مِن قَبْلِکَ اللَّهُ الْعَزِیزُ الْحَکِیمُ (۳)

این چنین خدای عزیز حکیم به تو و به کسانی که قبل از تو بوده اند، وحی می کند. (۳)

«آسمانها و زمین مال خدا است»

لَهُ مَا فِی السَّمَاوَاتِ وَمَا فِی الْأَرْضِ وَهُوَ الْعَلِیُّ الْعَظِیمُ (۴)

آنچه در آسمانها و آنچه در زمین است، مال او است و او برتر عظیمی است. (۴)

تَکَادُ السَّمَاوَاتُ یَتَفَطَّرْنَ مِن فَوْقِهِنَّ وَالْمَلَائِکَهُ یُسَبِّحُونَ بِحَمْدِ رَبِّهِمْ وَیَسْتَغْفِرُونَ لِمَن فِی الْأَرْضِ أَلَا إِنَّ اللَّهَ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحِیمُ (۵)

نزدیک است که آسمانها از بالا بشکافند و ملائکه با سپاس، پروردگارشان را تسبیح می گویند و برای کسانی که در روی زمین هستند، استغفار می کنند. آگاه باشید که حقیقتا خدا همان بخشنده مهربان است. (۵)

«خدا مواظب مشرکین است»

وَالَّذِینَ اتَّخَذُوا مِن دُونِهِ أَولِیَاء اللَّهُ حَفِیظٌ عَلَیْهِمْ وَمَا أَنتَ عَلَیْهِم بِوَکِیلٍ (۶)

و کسانی که غیر از خدا اولیائی برای خود می گیرند، خدا مواظب آنها است و تو وکیل آنها نیستی. (۶)

«قرآن برای انذار و ترساندن است»

وَکَذَلِکَ أَوْحَیْنَا إِلَیْکَ قُرْآناً عَرَبِیّاً لِّتُنذِرَ أُمَّ الْقُرَى وَمَنْ حَوْلَهَا وَتُنذِرَ یَوْمَ الْجَمْعِ لَا رَیْبَ فِیهِ فَرِیقٌ فِی الْجَنَّهِ وَفَرِیقٌ فِی السَّعِیرِ (۷)

و این چنین قرآن عربی را به تو وحی کردیم، برای اینکه مردم مکه و مردم اطراف مکه را بیم دهی و از روزی که همه جمع می شوند که شکی در آن نیست، دسته ای در بهشت و دسته ای در جهنّم اند، بترسانی. (۷)

وَلَوْ شَاء اللَّهُ لَجَعَلَهُمْ أُمَّهً وَاحِدَهً وَلَکِن یُدْخِلُ مَن یَشَاءُ فِی رَحْمَتِهِ وَالظَّالِمُونَ مَا لَهُم مِّن وَلِیٍّ وَلَا نَصِیرٍ (۸)

و اگر خدا می خواست، همه آنها را امّت واحده ای قرار می داد. ولی کسی را که بخواهد، در رحمتش داخل می کند و برای ستمگران یار و یاوری نخواهد بود. (۸)

«خدا ولی همه است و مرده ها را زنده می کند»

أَمِ اتَّخَذُوا مِن دُونِهِ أَوْلِیَاء فَاللَّهُ هُوَ الْوَلِیُّ وَهُوَ یُحْیِی المَوْتَى وَهُوَ عَلَى کُلِّ شَیْءٍ قَدِیرٌ (۹)

یا غیر از خدا اولیائی برای خود می گیرند و حال آنکه خدا ولی است و او است که مرده ها را زنده می کند و او است که بر هر چیزی قادر است. (۹)

وَمَا اخْتَلَفْتُمْ فِیهِ مِن شَیْءٍ فَحُکْمُهُ إِلَى اللَّهِ ذَلِکُمُ اللَّهُ رَبِّی عَلَیْهِ تَوَکَّلْتُ وَإِلَیْهِ أُنِیبُ (۱۰)  

و درباره هر چیزی که اختلاف کردید، حکمش به خدا واگذار می شود. این خدایی که پروردگار من است، بر او توکل کرده ام و به سوی او انابه می کنم. (۱۰)

«همسرانتان از جنس خود شمایند»

فَاطِرُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ جَعَلَ لَکُم مِّنْ أَنفُسِکُمْ أَزْوَاجاً وَمِنَ الْأَنْعَامِ أَزْوَاجاً یَذْرَؤُکُمْ فِیهِ لَیْسَ کَمِثْلِهِ شَیْءٌ وَهُوَ السَّمِیعُ البَصِیرُ (۱۱)

خالق آسمانها و زمین، برای شما از جنس خودتان همسرانی قرار داده است و از جنس چهارپایان جفتهائی قرار داده که شما را بوسیله آن زیاد کند. مانند خدا چیزی نیست و او همان شنوای بینا است. (۱۱)

«کلید هر چیزی در دست خدا است»

لَهُ مَقَالِیدُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ یَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَن یَشَاءُ وَیَقْدِرُ إِنَّهُ بِکُلِّ شَیْءٍ عَلِیمٌ (۱۲)

کلیدهای آسمانها و زمین مال او است. برای هر کس که بخواهد وسعت رزق می دهد و یا روزیش را تنگ می کند. او به هر چیزی دانا است. (۱۲)

«دینی را که حضرت نوح علیه السلام سفارش کرده بود»

شَرَعَ لَکُم مِّنَ الدِّینِ مَا وَصَّى بِهِ نُوحاً وَالَّذِی أَوْحَیْنَا إِلَیْکَ وَمَا وَصَّیْنَا بِهِ إِبْرَاهِیمَ وَمُوسَى وَعِیسَى أَنْ أَقِیمُوا الدِّینَ وَلَا تَتَفَرَّقُوا فِیهِ کَبُرَ عَلَى الْمُشْرِکِینَ مَا تَدْعُوهُمْ إِلَیْهِ اللَّهُ یَجْتَبِی إِلَیْهِ مَن یَشَاءُ وَیَهْدِی إِلَیْهِ مَن یُنِیبُ (۱۳)

دینی را که برای شما تشریع فرمود، چیزی بود که به نوح توصیه کرده بود و چیزی را که به تو وحی کرده ایم و آنچه را که به ابراهیم و موسی و عیسی توصیه نمودیم، این بود که دین را بر پا دارید و در دین تفرقه نیندازید. بر مشرکین سخت است، آنچه را که شما به سوی آن دعوتشان می کنید. خدا انتخاب می کند به طرف خود، کسی را که بخواهد و هدایت می کند به سوی خود، کسی را که به او انابه نماید. (۱۳)

«غالبا تفرقه به خاطر حسادت است»

وَمَا تَفَرَّقُوا إِلَّا مِن بَعْدِ مَا جَاءهُمُ الْعِلْمُ بَغْیاً بَیْنَهُمْ وَلَوْلَا کَلِمَهٌ سَبَقَتْ مِن رَّبِّکَ إِلَى أَجَلٍ مُّسَمًّى لَّقُضِیَ بَیْنَهُمْ وَإِنَّ الَّذِینَ أُورِثُوا الْکِتَابَ مِن بَعْدِهِمْ لَفِی شَکٍّ مِّنْهُ مُرِیبٍ (۱۴)

و متفرّق نشدند مگر بعد از آنکه علم برای آنها آمد، به خاطر حسد و تجاوزی که بینشان قرار گرفت و اگر فرمانی از طرف پروردگارت که به وقت معینی پیشی گرفته، نبود؛ میانشان قضاوت شده بود و قطعا کسانی که بعد از آنها کتاب را به ارث بردند، در شک و تردید از آن هستند. (۱۴)

برداشت از آیات ۱۴ – ۱۳

ایجاد تفرقه

سالک الی اللّه نباید در بین مردم با داشتن علم و دانش تفرقه ایجاد کند زیرا بدترین چیزها در نزد خدا ایجاد تفرقه بین مسلمانان و مردم است.

«دستور استقامت»

فَلِذَلِکَ فَادْعُ وَاسْتَقِمْ کَمَا أُمِرْتَ وَلَا تَتَّبِعْ أَهْوَاءهُمْ وَقُلْ آمَنتُ بِمَا أَنزَلَ اللَّهُ مِن کِتَابٍ وَأُمِرْتُ لِأَعْدِلَ بَیْنَکُمُ اللَّهُ رَبُّنَا وَرَبُّکُمْ لَنَا أَعْمَالُنَا وَلَکُمْ أَعْمَالُکُمْ لَا حُجَّهَ بَیْنَنَا وَبَیْنَکُمُ اللَّهُ یَجْمَعُ بَیْنَنَا وَإِلَیْهِ الْمَصِیرُ (۱۵)  

پس برای آن دعوت کن و آنچنان که امر شده ای، استقامت کن و پیرو هوسهای آنها نباش و بگو: به آنچه خدا از کتاب نازل کرده، ایمان آوردم و امر شده ام که بین شما عدالت را گسترش دهم. خدا پروردگار ما و پروردگار شما است. اعمال ما برای خودمان و اعمال شما برای خودتان باشد. خصومتی بین ما و بین شما نیست. خدا بین ما را جمع می کند و برگشت همه به سوی او است. (۱۵)

برداشت از آیه ۱۵

استقامت

سالک الی اللّه باید برای دستورات پروردگار دارای استقامت باشد و از هوای نفس دیگران پیروی نکند و به آن چه خدای تعالی نازل فرموده ایمان داشته باشد و عدل و داد را در بین مردم گسترش دهد و با کفار و نادان ستیز نکند.

«بحث و جدل درباره خدائی که همه قبولش دارند بیهوده است»

وَالَّذِینَ یُحَاجُّونَ فِی اللَّهِ مِن بَعْدِ مَا اسْتُجِیبَ لَهُ حُجَّتُهُمْ دَاحِضَهٌ عِندَ رَبِّهِمْ وَعَلَیْهِمْ غَضَبٌ وَلَهُمْ عَذَابٌ شَدِیدٌ (۱۶)

و کسانی که درباره خدا بحث و جدل می کنند بعد از آنکه او را همه قبول نموده اند، دلائلشان نزد پروردگارشان لغو و بیهوده است و بر آنها غضب و برای آنها عذاب سختی خواهد بود. (۱۶)

برداشت از آیه ۱۶

بحث درباره خدا

سالک الی اللّه نباید درباره ذات مقدس پروردگار بحث و گفتگو کند بخصوص وقتی که خدا را همه قبول دارند و بداند که این بحث و گفتگو علاوه بر آن که فایده ای ندارد ضررهائی هم به بار می آورد.

«درباره قیامت»

اللَّهُ الَّذِی أَنزَلَ الْکِتَابَ بِالْحَقِّ وَالْمِیزَانَ وَمَا یُدْرِیکَ لَعَلَّ السَّاعَهَ قَرِیبٌ (۱۷)

خدا کسی است که کتاب و میزان را به حقّ نازل فرموده و تو چه می دانی، شاید ساعت قیامت نزدیک باشد. (۱۷)

یَسْتَعْجِلُ بِهَا الَّذِینَ لَا یُؤْمِنُونَ بِهَا وَالَّذِینَ آمَنُوا مُشْفِقُونَ مِنْهَا وَیَعْلَمُونَ أَنَّهَا الْحَقُّ أَلَا إِنَّ الَّذِینَ یُمَارُونَ فِی السَّاعَهِ لَفِی ضَلَالٍ بَعِیدٍ (۱۸)

کسانی که ایمان به آخرت ندارند، برای آخرت عجله می کنند، ولی کسانی که ایمان آورده اند، در عین آنکه آن را دوست دارند، از آن می ترسند و می دانند که حتما ساعت قیامت حقّ است. آگاه باشید، کسانی که درباره ساعت قیامت شک و تردید دارند، در گمراهی دوری هستند. (۱۸)

«خدا به بندگانش لطف دارد»

اللَّهُ لَطِیفٌ بِعِبَادِهِ یَرْزُقُ مَن یَشَاءُ وَهُوَ الْقَوِیُّ العَزِیزُ (۱۹)

خدا به بندگانش لطف دارد، هر که را بخواهد روزی می دهد و او قدرتمند عزیزی است. (۱۹)

مَن کَانَ یُرِیدُ حَرْثَ الْآخِرَهِ نَزِدْ لَهُ فِی حَرْثِهِ وَمَن کَانَ یُرِیدُ حَرْثَ الدُّنْیَا نُؤتِهِ مِنْهَا وَمَا لَهُ فِی الْآخِرَهِ مِن نَّصِیبٍ (۲۰)

کسی که بخواهد برای آخرت زراعت کند، ما به زراعت او می افزائیم و کسی که بخواهد برای دنیا زراعت کند، ما از آن به او می دهیم ولی در آخرت نصیبی ندارد.(۲۰)

برداشت از آیات ۲۰ – ۱۹

کار برای آخرت

سالک الی اللّه باید بداند که خدا به بندگانش لطف دارد و به هر کس که اهل تقوی باشد روزی فراوانی می دهد و اگر کسی تنها برای آخرت زحمت بکشد خدای تعالی آخرتش را تأمین می کند ولی اگر کسی تنها برای دنیا کار کند و آخرتش را منظور ننماید در آخرت نصیبی برای او نخواهد بود.

«دینی که بدون ارتباط با خدا درست شده است»

أَمْ لَهُمْ شُرَکَاء شَرَعُوا لَهُم مِّنَ الدِّینِ مَا لَمْ یَأْذَن بِهِ اللَّهُ وَلَوْلَا کَلِمَهُ الْفَصْلِ لَقُضِیَ بَیْنَهُمْ وَإِنَّ الظَّالِمِینَ لَهُمْ عَذَابٌ أَلِیمٌ (۲۱)

یا برای آنها بتهائی است که دینی بدون اذن خدا برای آنها تشریع کرده اند و اگر کلمه جدائی نبود، میان آنها فورا حکم می شد و قطعا برای آن ستمگران عذاب دردناکی خواهد بود. (۲۱)

تَرَى الظَّالِمِینَ مُشْفِقِینَ مِمَّا کَسَبُوا وَهُوَ وَاقِعٌ بِهِمْ وَالَّذِینَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ فِی رَوْضَاتِ الْجَنَّاتِ لَهُم مَّا یَشَاؤُونَ عِندَ رَبِّهِمْ ذَلِکَ هُوَ الْفَضْلُ الکَبِیرُ (۲۲)  

ستمگران را می بینی که از آنچه بدست آورده اند، ترسانند و آن بر آنها واقع می شود و کسانی که ایمان آورده اند و عمل شایسته انجام داده اند، برای آنها در باغهای خوب بهشت نزد پروردگارشان هر چه بخواهند وجود دارد. آن همان فضیلت بزرگ است. (۲۲)

«اجر رسالت پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله دوستی خویشاوندان آن حضرت است»

ذَلِکَ الَّذِی یُبَشِّرُ اللَّهُ عِبَادَهُ الَّذِینَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ قُل لَّا أَسْأَلُکُمْ عَلَیْهِ أَجْراً إِلَّا الْمَوَدَّهَ فِی الْقُرْبَى وَمَن یَقْتَرِفْ حَسَنَهً نَّزِدْ لَهُ فِیهَا حُسْناً إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ شَکُورٌ (۲۳)

آن چیزی است که خدا بندگانش را بشارت داده است، آن کسانی که ایمان آورده اند و عمل شایسته کرده اند. بگو: من بر رسالتم اجری از شما سؤال نمی کنم، مگر دوستی با نزدیکانم و کسی که کار نیکی انجام دهد، ما برای او نیکی را زیاد می کنیم. قطعا خدا بخشنده سپاسگزاری است. (۲۳)