سوره مبارکه عنکبوت

بسم الله الرحمن الرحیم

«به نام خداوند بخشنده مهربان»

«همه در دنیا امتحان می شوند»

الم (۱)

الم (۱)

أَحَسِبَ النَّاسُ أَن یُتْرَکُوا أَن یَقُولُوا آمَنَّا وَهُمْ لَا یُفْتَنُونَ (۲)

آیا مردم گمان کرده اند که به حال خود واگذار می شوند که تنها بگویند: ایمان آورده ایم و امتحان نشوند؟ (۲)

وَلَقَدْ فَتَنَّا الَّذِینَ مِن قَبْلِهِمْ فَلَیَعْلَمَنَّ اللَّهُ الَّذِینَ صَدَقُوا وَلَیَعْلَمَنَّ الْکَاذِبِینَ (۳)

و قطعا ما کسانی را که قبل از اینها بوده اند، امتحان کرده ایم. پس حتما خدا کسانی را که راست می گویند و کسانی را که دروغ می گویند، می شناسد. (۳)

أَمْ حَسِبَ الَّذِینَ یَعْمَلُونَ السَّیِّئَاتِ أَن یَسْبِقُونَا سَاء مَا یَحْکُمُونَ (۴)

یا کسانی که کارهای بد می کنند، گمان کرده اند که بر ما سبقت می گیرند؟ چه بد حکم می کنند. (۴)

«امید لقای پروردگار»

مَن کَانَ یَرْجُو لِقَاء اللَّهِ فَإِنَّ أَجَلَ اللَّهِ لَآتٍ وَهُوَ السَّمِیعُ الْعَلِیمُ (۵) 

کسی که امید دیدار خدا را دارد، قطعا وقت (دیدار) خدا می رسد و آن خدا شنوای دانائی است. (۵)

وَمَن جَاهَدَ فَإِنَّمَا یُجَاهِدُ لِنَفْسِهِ إِنَّ اللَّهَ لَغَنِیٌّ عَنِ الْعَالَمِینَ (۶)‏

و کسی که کوشش کند، جز این نیست که برای خود کوشش کرده است. و قطعا خدا از همه جهانیان بی نیاز است. (۶)

«جبران گناهان بوسیله عمل صالح»

وَالَّذِینَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ لَنُکَفِّرَنَّ عَنْهُمْ سَیِّئَاتِهِمْ وَلَنَجْزِیَنَّهُمْ أَحْسَنَ الَّذِی کَانُوا یَعْمَلُونَ(۷)

و کسانی که ایمان بیاورند و اعمال صالحه کنند، ما گناهان آنها را جبران می کنیم و ما قطعا جزای آنها را بهتر از آنچه کرده اند، عنایت می نمائیم. (۷)

«نیکی به پدر و مادر»

وَوَصَّیْنَا الْإِنسَانَ بِوَالِدَیْهِ حُسْناً وَإِن جَاهَدَاکَ لِتُشْرِکَ بِی مَا لَیْسَ لَکَ بِهِ عِلْمٌ فَلَا تُطِعْهُمَا إِلَیَّ مَرْجِعُکُمْ فَأُنَبِّئُکُم بِمَا کُنتُمْ تَعْمَلُونَ (۸) 

و ما انسان را توصیه کردیم که به پدر و مادرش نیکی کند و اگر آن دو بر تو فشار آوردند که به من چیزی را که برای تو به آن علمی نیست مشرک شوی، اطاعتشان را نکن. برگشت همه شما بسوی من خواهد بود. آن وقت شما را به آنچه می کرده اید، آگاه خواهم ساخت. (۸)

«ایمان و عمل صالح انسان را به صالحین ملحق می کند»

وَالَّذِینَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ لَنُدْخِلَنَّهُمْ فِی الصَّالِحِینَ (۹) 

و کسانی که ایمان آورده اند و اعمال شایسته ای کرده اند، ما آنها را قطعا در میان صالحین داخلشان می کنیم. (۹)

برداشت از آیات ۹ – ۱

دستورات مفید

سالک الی اللّه اگر می خواهد موفّق به کمالات بشود، باید مسائل زیر را کاملاً رعایت کند:

۱  –  بداند که امتحان از جانب پروردگار برای او  حتمی خواهد بود.

۲  –  این امتحان در گذشتگان برای این جهت بوده که راستگویان و درستکاران از دروغگویان و مفسدین تشخیص داده شوند و جدا گردند.

۳  –  کسانی که کار بد می کنند، نمی توانند بر خدای تعالی در موفقیت پیشی بگیرند.

۴  –  کسانی که ملاقات با پروردگار را امید دارند به آن خواهند رسید.

۵  –  کسی که کوشش در راه خیر بکند، تمام فایده اش به خودش می رسد. زیرا خدای تعالی بی نیاز از همه کس و همه چیز است.

۶  –  کسانی که اعتقادات خود را درست کنند و به آن ایمان داشته باشند و تزکیه نفس نمایند، خدای تعالی گناهان قبلی آنها را جبران می کند و اجر آنها را بهتر از آن چه کرده اند مرحمت می فرماید.

۷  –  سالک الی اللّه باید به پدر و مادرش نیکی کند ولی اگر به او اصرار کردند که گناه بکند و یا مشرک شود، نباید از آنها اطاعت کند.

۸  –  اگر سالک الی اللّه اعتقاداتش را تصحیح کند و تزکیه نفسش را کامل نماید، خدای تعالی او را جزء صالحین قرار می دهد.

«منافقان»

وَمِنَ النَّاسِ مَن یَقُولُ آمَنَّا بِاللَّهِ فَإِذَا أُوذِیَ فِی اللَّهِ جَعَلَ فِتْنَهَ النَّاسِ کَعَذَابِ اللَّهِ وَلَئِن جَاء نَصْرٌ مِّن رَّبِّکَ لَیَقُولُنَّ إِنَّا کُنَّا مَعَکُمْ أَوَلَیْسَ اللَّهُ بِأَعْلَمَ بِمَا فِی صُدُورِ الْعَالَمِینَ (۱۰) 

و بعضی از مردم کسانی هستند که می گویند: به خدا ایمان آوردیم، ولی وقتی که در راه خدا اذیت می شوند، ناراحتیهائی را که از مردم به آنها می رسد مثل عذاب خدا قرار می دهند و وقتی که از طرف پروردگارت یاری می رسد، آنها می گویند که ما هم با شما بودیم. آیا خدا به آنچه در دلهای مردم جهانیان است، داناتر نیست؟(۱۰)

برداشت از آیه ۱۰

نفاق و دوروئی

سالک الی اللّه نباید به هیچ وجه نفاق و دوروئی در روحش وجود داشته باشد و به حقیقت آن چه سبب ناراحتی ها و خوشی ها است معترف باشد. زیرا خدای تعالی آن چه در قلب مردم می گذرد می داند.

وَلَیَعْلَمَنَّ اللَّهُ الَّذِینَ آمَنُوا وَلَیَعْلَمَنَّ الْمُنَافِقِینَ (۱۱)

و خدا قطعا کسانی را که ایمان آورده اند و کسانی را که منافق هستند، می شناسد. (۱۱)

«گفتار کفّار به مؤمنین»

وَقَالَ الَّذِینَ کَفَرُوا لِلَّذِینَ آمَنُوا اتَّبِعُوا سَبِیلَنَا وَلْنَحْمِلْ خَطَایَاکُمْ وَمَا هُم بِحَامِلِینَ مِنْ خَطَایَاهُم مِّن شَیْءٍ إِنَّهُمْ لَکَاذِبُونَ (۱۲)

و کسانی که کافر شده اند، به کسانی که ایمان آورده اند، می گویند: از راه ما پیروی کنید و گناهانتان به گردن ما باشد. ولی کفّار از گناهان آنها هیچ چیزی را به عهده نمی گیرند. قطعا آنها دروغگو هستند. (۱۲)

برداشت از آیه ۱۲

مرشد دروغین

سالک الی اللّه نباید از مرشدان و راهنمایان دروغین پیروی کند و باید روی این مسئله کاملاً دقت نماید.

وَلَیَحْمِلُنَّ أَثْقَالَهُمْ وَأَثْقَالاً مَّعَ أَثْقَالِهِمْ وَلَیُسْأَلُنَّ یَوْمَ الْقِیَامَهِ عَمَّا کَانُوا یَفْتَرُونَ (۱۳) 

و قطعا آنها بار سنگین گناهان خود و سنگینی دیگری را اضافه بر بار سنگین خودشان حمل می کنند و حتما روز قیامت از آنچه تهمت می زدند، سؤال می شوند.(۱۳)

«قضیه ای از حضرت نوح علیه السلام»

وَلَقَدْ أَرْسَلْنَا نُوحاً إِلَى قَوْمِهِ فَلَبِثَ فِیهِمْ أَلْفَ سَنَهٍ إِلَّا خَمْسِینَ عَاماً فَأَخَذَهُمُ الطُّوفَانُ وَهُمْ ظَالِمُونَ (۱۴)‏

و ما نوح را به طرف قومش فرستادیم. پس در میان آنها هزار سال، پنجاه سال کمتر زندگی کرد. پس از آن، طوفان آنها را گرفت، در حالی که آنها ستمگر بودند.(۱۴)

فَأَنجَیْنَاهُ وَأَصْحَابَ السَّفِینَهِ وَجَعَلْنَاهَا آیَهً لِّلْعَالَمِینَ (۱۵) 

پس ما او و کشتی نشینان را نجات دادیم و آنها را نشانه ای برای جهانیان قرارشان دادیم. (۱۵)

«قضیه ای از حضرت ابراهیم علیه السلام»

وَإِبْرَاهِیمَ إِذْ قَالَ لِقَوْمِهِ اعْبُدُوا اللَّهَ وَاتَّقُوهُ ذَلِکُمْ خَیْرٌ لَّکُمْ إِن کُنتُمْ تَعْلَمُونَ (۱۶)

و ابراهیم، وقتی به قومش گفت: خدا را بندگی کنید و تقوای او را پیشه کنید، این برای شما بهتر است، اگر چیزی می دانستید. (۱۶)

إِنَّمَا تَعْبُدُونَ مِن دُونِ اللَّهِ أَوْثَاناً وَتَخْلُقُونَ إِفْکاً إِنَّ الَّذِینَ تَعْبُدُونَ مِن دُونِ اللَّهِ لَا یَمْلِکُونَ لَکُمْ رِزْقاً فَابْتَغُوا عِندَ اللَّهِ الرِّزْقَ وَاعْبُدُوهُ وَاشْکُرُوا لَهُ إِلَیْهِ تُرْجَعُونَ (۱۷)

جز این نیست که غیر از خدا بتهائی را می پرستید و تهمتهائی ایجاد می کنید. قطعا کسانی را که غیر از خدا می پرستید، برای شما مالک رزقی نیستند. پس روزی را از جانب خدا طلب کنید و او را عبادت کنید و او را شکر کنید که به سوی او برگردانده خواهید شد. (۱۷)

وَإِن تُکَذِّبُوا فَقَدْ کَذَّبَ أُمَمٌ مِّن قَبْلِکُمْ وَمَا عَلَى الرَّسُولِ إِلَّا الْبَلَاغُ الْمُبِینُ (۱۸)

و اگر تکذیب کنید، پس قطعا امّتهای قبل از شما نیز تکذیب نموده اند و بر عهده رسول جز ابلاغ آشکار چیزی نیست. (۱۸)

أَوَلَمْ یَرَوْا کَیْفَ یُبْدِئُ اللَّهُ الْخَلْقَ ثُمَّ یُعِیدُهُ إِنَّ ذَلِکَ عَلَى اللَّهِ یَسِیرٌ (۱۹)

آیا آنها نمی بینند که چگونه خدا خلقت را آغاز فرموده، سپس آن را برمی گرداند؟ که قطعا آن بر خدا آسان است. (۱۹)

«دستور سیر و سفر»

قُلْ سِیرُوا فِی الْأَرْضِ فَانظُرُوا کَیْفَ بَدَأَ الْخَلْقَ ثُمَّ اللَّهُ یُنشِئُ النَّشْأَهَ الْآخِرَهَ إِنَّ اللَّهَ عَلَى کُلِّ شَیْءٍ قَدِیرٌ (۲۰)

بگو: در زمین سیر و سفر کنید، پس ببینید که خدا چگونه خلقت را شروع کرده، سپس خدا عالم آخرت را ایجاد می کند. خدا بر همه چیز قدرت دارد. (۲۰)

برداشت از آیه ۲۰

سیر و سفر

سالک الی اللّه باید روی زمین سیر و سفر کند تا شروع خلقت را بفهمد و به ذات مقدس پروردگار معتقد شود.

یُعَذِّبُُ مَن یَشَاءُ وَیَرْحَمُ مَن یَشَاءُ وَإِلَیْهِ تُقْلَبُونَ (۲۱)

هر که را بخواهد، عذاب می کند و به هر که بخواهد، مهربانی می کند و بسوی او برگردانده می شوید. (۲۱)

«کفّار از رحمت خدا ناامیدند»

وَمَا أَنتُم بِمُعْجِزِینَ فِی الْأَرْضِ وَلَا فِی السَّمَاء وَمَا لَکُم مِّن دُونِ اللَّهِ مِن وَلِیٍّ وَلَا نَصِیرٍ (۲۲) 

و شما نمی توانید خدا را نه در زمین و نه در آسمان عاجز کنید و برای شما غیر از خدا نه سرپرستی و نه یاوری خواهد بود. (۲۲)

وَالَّذِینَ کَفَرُوا بِآیَاتِ اللَّهِ وَلِقَائِهِ أُوْلَئِکَ یَئِسُوا مِن رَّحْمَتِی وَأُوْلَئِکَ لَهُمْ عَذَابٌ أَلِیمٌ (۲۳)‏

و کسانی که به آیات خدا و دیدار او کافر شده اند، آنها از رحمت من مأیوسند و برای آن گروه عذاب دردناکی خواهد بود. (۲۳)

برداشت از آیه ۲۳

یأس از رحمت خدا

سالک الی اللّه اگر بخواهد همیشه امید ملاقات با پروردگارش را داشته باشد، باید از رحمت خدا مأیوس نگردد.

«برگشت به قضیه حضرت ابراهیم»

فَمَا کَانَ جَوَابَ قَوْمِهِ إِلَّا أَن قَالُوا اقْتُلُوهُ أَوْ حَرِّقُوهُ فَأَنجَاهُ اللَّهُ مِنَ النَّارِ إِنَّ فِی ذَلِکَ لَآیَاتٍ لِّقَوْمٍ یُؤْمِنُونَ (۲۴)

پس جواب قوم ابراهیم جز اینکه آنها گفتند: او را بکشید یا او را آتش بزنید، چیزی نبود. پس خدا او را از آتش نجات داد. قطعا در آن نشانه هائی برای قومی که ایمان آورده اند، می باشد. (۲۴)

وَقَالَ إِنَّمَا اتَّخَذْتُم مِّن دُونِ اللَّهِ أَوْثَاناً مَّوَدَّهَ بَیْنِکُمْ فِی الْحَیَاهِ الدُّنْیَا ثُمَّ یَوْمَ الْقِیَامَهِ یَکْفُرُ بَعْضُکُم بِبَعْضٍ وَیَلْعَنُ بَعْضُکُم بَعْضاً وَمَأْوَاکُمُ النَّارُ وَمَا لَکُم مِّن نَّاصِرِینَ (۲۵)

و ابراهیم گفت: جز این نیست که غیر خدا بتهائی را برای دوستی بین خودتان در زندگی دنیا گرفته اید، سپس روز قیامت بعضی از شما به بعض دیگر کافر می شود و بعضی از شما بعض دیگر را لعنت می کند و مأوای شما آتش است و برای شما یاری دهنده ای نیست. (۲۵)

فَآمَنَ لَهُ لُوطٌ وَقَالَ إِنِّی مُهَاجِرٌ إِلَى رَبِّی إِنَّهُ هُوَ الْعَزِیزُ الْحَکِیمُ(۲۶)

پس لوط به ابراهیم ایمان آورد و ابراهیم گفت: قطعا من بسوی پروردگارم هجرت می کنم. که او همان خدای عزیز حکیم است. (۲۶)

وَوَهَبْنَا لَهُ إِسْحَاقَ وَیَعْقُوبَ وَجَعَلْنَا فِی ذُرِّیَّتِهِ النُّبُوَّهَ وَالْکِتَابَ وَآتَیْنَاهُ أَجْرَهُ فِی الدُّنْیَا وَإِنَّهُ فِی الْآخِرَهِ لَمِنَ الصَّالِحِینَ (۲۷) 

و ما به ابراهیم اسحاق و یعقوب را عنایت کردیم و در ذریه او نبوّت و کتاب را قرار دادیم و اجر او را در دنیا به او عنایت کردیم و قطعا او در آخرت از صالحین است. (۲۷)

«قضیه ای از حضرت لوط علیه السلام»

وَلُوطاً إِذْ قَالَ لِقَوْمِهِ إِنَّکُمْ لَتَأْتُونَ الْفَاحِشَهَ مَا سَبَقَکُم بِهَا مِنْ أَحَدٍ مِّنَ الْعَالَمِینَ (۲۸)

و وقتی که لوط به قومش گفت: شما کار زشتی را که احدی از مردم جهانیان قبل از شما آن را انجام نداده اند، پیشه کرده اید. (۲۸)

أَئِنَّکُمْ لَتَأْتُونَ الرِّجَالَ وَتَقْطَعُونَ السَّبِیلَ وَتَأْتُونَ فِی نَادِیکُمُ الْمُنکَرَ فَمَا کَانَ جَوَابَ قَوْمِهِ إِلَّا أَن قَالُوا ائْتِنَا بِعَذَابِ اللَّهِ إِن کُنتَ مِنَ الصَّادِقِینَ (۲۹)

آیا شما به طرف مردها می روید و راه را قطع می کنید و در نشستتان اعمال ناصحیحی انجام می دهید؟ امّا جواب قومش جز این نبود که گفتند: عذاب خدا را برای ما بیاور، اگر از راستگویانی. (۲۹)

قَالَ رَبِّ انصُرْنِی عَلَى الْقَوْمِ الْمُفْسِدِینَ (۳۰)

لوط گفت: پروردگارِ من، مرا بر قوم فسادکار یاری نما. (۳۰)

‏وَلَمَّا جَاءتْ رُسُلُنَا إِبْرَاهِیمَ بِالْبُشْرَى قَالُوا إِنَّا مُهْلِکُو أَهْلِ هَذِهِ الْقَرْیَهِ إِنَّ أَهْلَهَا کَانُوا ظَالِمِینَ (۳۱) 

و وقتی که فرستادگان ما برای ابراهیم بشارتی آوردند و گفتند: ما اهل این قریه را هلاک می کنیم، زیرا اهل آن ستمگرانند. (۳۱)

قَالَ إِنَّ فِیهَا لُوطاً قَالُوا نَحْنُ أَعْلَمُ بِمَن فِیهَا لَنُنَجِّیَنَّهُ وَأَهْلَهُ إِلَّا امْرَأَتَهُ کَانَتْ مِنَ الْغَابِرِینَ (۳۲)

ابراهیم گفت: در آن قریه لوط هست. گفتند: ما بهتر می دانیم چه کسی در آن قریه هست.ما او و اهلش را نجات می دهیم، مگر زنش که از باقی ماندگان خواهد بود. (۳۲)

وَلَمَّا أَن جَاءتْ رُسُلُنَا لُوطاً سِیءَ بِهِمْ وَضَاقَ بِهِمْ ذَرْعاً وَقَالُوا لَا تَخَفْ وَلَا تَحْزَنْ إِنَّا مُنَجُّوکَ وَأَهْلَکَ إِلَّا امْرَأَتَکَ کَانَتْ مِنَ الْغَابِرِینَ (۳۳) 

و وقتی که فرستادگان ما نزد لوط آمدند، به خاطر آنها بدحال شد و به خاطر آنها دلتنگ گردید و گفتند: نترس و محزون نباش. حتما ما تو و اهلت را نجات خواهیم داد، مگر زنت که از باقی ماندگان خواهد بود.(۳۳)

إِنَّا مُنزِلُونَ عَلَى أَهْلِ هَذِهِ الْقَرْیَهِ رِجْزاً مِّنَ السَّمَاءِ بِمَا کَانُوا یَفْسُقُونَ (۳۴)

ما بر اهل این قریه از آسمان به خاطر اینکه آنها گناهکارند، عذاب می فرستیم.(۳۴)

وَلَقَد تَّرَکْنَا مِنْهَا آیَهً بَیِّنَهً لِّقَوْمٍ یَعْقِلُونَ (۳۵)

و قطعا ما نشانه روشنی برای مردمی که تعقّل کنند از آن قریه باقی گذاشتیم.(۳۵)

«قضیه حضرت شعیب علیه السلام»

وَإِلَى مَدْیَنَ أَخَاهُمْ شُعَیْباً فَقَالَ یَا قَوْمِ اعْبُدُوا اللَّهَ وَارْجُوا الْیَوْمَ الْآخِرَ وَلَا تَعْثَوْا فِی الْأَرْضِ مُفْسِدِینَ (۳۶) 

و بسوی مدین برادرشان شعیب را فرستادیم. پس او گفت: ای قومِ من، خدا را بندگی کنید و به روز قیامت امیدوار باشید و در زمین از مفسدین نباشید. (۳۶)

فَکَذَّبُوهُ فَأَخَذَتْهُمُ الرَّجْفَهُ فَأَصْبَحُوا فِی دَارِهِمْ جَاثِمِینَ (۳۷) 

امّا او را تکذیب کردند پس آنها را زلزله شدیدی گرفت. ناگهان در خانه هایشان افتادند و مُردند. (۳۷)

«قضیه ای از هلاکت عاد و ثمود»

وَعَاداً وَثَمُودَ وَقَد تَّبَیَّنَ لَکُم مِّن مَّسَاکِنِهِمْ وَزَیَّنَ لَهُمُ الشَّیْطَانُ أَعْمَالَهُمْ فَصَدَّهُمْ عَنِ السَّبِیلِ وَکَانُوا مُسْتَبْصِرِینَ (۳۸)‏

و (نیز هلاک کردیم) قوم عاد و ثمود را و برای شما مساکن آنها آشکار است و شیطان اعمالشان را برایشان زینت داد و از راه (صحیح) آنها را مانع شد و حال آنکه بصیرت داشتند. (۳۸)

«تکبّر قارون و فرعون و هامان و هلاکت آنها»

وَقَارُونَ وَفِرْعَوْنَ وَهَامَانَ وَلَقَدْ جَاءهُم مُّوسَى بِالْبَیِّنَاتِ فَاسْتَکْبَرُوا فِی الْأَرْضِ وَمَا کَانُوا سَابِقِینَ (۳۹) 

و قارون و فرعون و هامان را (هلاک کردیم) و قطعا موسی با دلائل واضحی نزد آنها رفت. آنها در زمین تکبّر کردند و این چنین نبودند که پیشی بگیرند. (۳۹)

فَکُلّاً أَخَذْنَا بِذَنبِهِ فَمِنْهُم مَّنْ أَرْسَلْنَا عَلَیْهِ حَاصِباً وَمِنْهُم مَّنْ أَخَذَتْهُ الصَّیْحَهُ وَمِنْهُم مَّنْ خَسَفْنَا بِهِ الْأَرْضَ وَمِنْهُم مَّنْ أَغْرَقْنَا وَمَا کَانَ اللَّهُ لِیَظْلِمَهُمْ وَلَکِن کَانُوا أَنفُسَهُمْ یَظْلِمُونَ (۴۰) 

پس هر یک آنها را به خاطر گناهش مؤاخذه نمودیم. پس بعضی از آنها کسی بود که سنگریزه بر سرش ریختیم و بعضی از آنها کسی بود که صدای آسمانی او را گرفت و بعضی از آنها کسی بود که به زمین فرو بردیم و بعضی از آنها کسی بود که غرقش کردیم و خدا این چنین نبوده است که به آنها ظلم کند، ولی خودشان بوده اند که به خود ظلم کرده اند. (۴۰)

«خانه عنکبوت سست است»

مَثَلُ الَّذِینَ اتَّخَذُوا مِن دُونِ اللَّهِ أَوْلِیَاء کَمَثَلِ الْعَنکَبُوتِ اتَّخَذَتْ بَیْتاً وَإِنَّ أَوْهَنَ الْبُیُوتِ لَبَیْتُ الْعَنکَبُوتِ لَوْ کَانُوا یَعْلَمُونَ (۴۱)

مَثَل کسانی که غیر از خدا را برای خود سرپرستانی می گرفتند، مانند مَثَل عنکبوتی است که خانه ای برای خودش می گیرد و اگر می دانستند، سست ترین خانه ها، خانه عنکبوت است. (۴۱)

برداشت از آیه ۴۱

ولی مطلق

سالک الی اللّه نباید غیر از خدا را ولی مطلق خود بداند. زیرا اگر ولایت غیر خدایی را بپذیرد، مانند عنکبوتی است که خانه سستی را پذیرفته است.

إِنَّ اللَّهَ یَعْلَمُ مَا یَدْعُونَ مِن دُونِهِ مِن شَیْءٍ وَهُوَ الْعَزِیزُ الْحَکِیمُ (۴۲) 

قطعا خدا آنچه را غیر از او از چیزی می خوانند، آن را می داند و او عزیز حکیمی است. (۴۲)

وَتِلْکَ الْأَمْثَالُ نَضْرِبُهَا لِلنَّاسِ وَمَا یَعْقِلُهَا إِلَّا الْعَالِمُونَ (۴۳) 

و این مثلهائی است که آنها را برای مردم می زنیم ولی جز دانشمندان آن را تعقّل نمی کنند. (۴۳)

«خلقت آسمانها و زمین»

خَلَقَ اللَّهُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ بِالْحَقِّ إِنَّ فِی ذَلِکَ لَآیَهً لِّلْمُؤْمِنِینَ (۴۴)

خدا آسمانها و زمین را به حقّ خلق فرمود. قطعا در آن نشانه ای است برای مؤمنین. (۴۴)

«نماز، انسان را از فحشاء و منکر باز می دارد»

اتْلُ مَا أُوحِیَ إِلَیْکَ مِنَ الْکِتَابِ وَأَقِمِ الصَّلَاهَ إِنَّ الصَّلَاهَ تَنْهَى عَنِ الْفَحْشَاء وَالْمُنکَرِ وَلَذِکْرُ اللَّهِ أَکْبَرُ وَاللَّهُ یَعْلَمُ مَا تَصْنَعُونَ (۴۵)‏

بخوان آنچه را که از کتاب به تو وحی شده است و نماز را برپای دار. قطعا نماز از فحشاء و منکر نهی می کند و یاد خدا بزرگتر است و خدا می داند آنچه شما می سازید. (۴۵)

برداشت از آیه ۴۵

قرائت قرآن و نماز

سالک الی اللّه باید قرآن بخواند و نماز را بر پا دارد. زیرا نماز او را از فحشاء و منکر باز می دارد.

«با اهل کتاب به خوبی مباحثه کن»

وَلَا تُجَادِلُوا أَهْلَ الْکِتَابِ إِلَّا بِالَّتِی هِیَ أَحْسَنُ إِلَّا الَّذِینَ ظَلَمُوا مِنْهُمْ وَقُولُوا آمَنَّا بِالَّذِی أُنزِلَ إِلَیْنَا وَأُنزِلَ إِلَیْکُمْ وَإِلَهُنَا وَإِلَهُکُمْ وَاحِدٌ وَنَحْنُ لَهُ مُسْلِمُونَ (۴۶)

و با اهل کتاب جز به بهترین صورت مباحثه نکنید، مگر کسانی که از آنها ستمگرند و بگوئید به آنچه بر ما نازل شده و بر شما نازل شده است، ایمان آوردیم و خدای ما و خدای شما یکی است و ما در مقابل او تسلیمیم. (۴۶)

برداشت از آیه ۴۶

با همه نیک حرف بزنید

سالک الی اللّه باید با کفّار و اهل کتاب با خوبی بحث کند و حرف بزند، مگر کسانی که فهم و درک خوبی را ندارند و نمی توانند خوبیها را بفهمند.

وَکَذَلِکَ أَنزَلْنَا إِلَیْکَ الْکِتَابَ فَالَّذِینَ آتَیْنَاهُمُ الْکِتَابَ یُؤْمِنُونَ بِهِ وَمِنْ هَؤُلَاء مَن یُؤْمِنُ بِهِ وَمَا یَجْحَدُ بِآیَاتِنَا إِلَّا الْکَافِرُونَ (۴۷)

و این چنین کتاب را بر تو نازل نموده ایم. پس کسانی که به آنها کتاب داده ایم، ایمان به آن آورده اند و بعضی از این مشرکین، کسی است که ایمان به آن می آورد و جز کفّار، کسی آیات ما را انکار نمی کنند. (۴۷)

«پیغمبر درس نخواند و خطّی ننوشت»

وَمَا کُنتَ تَتْلُو مِن قَبْلِهِ مِن کِتَابٍ وَلَا تَخُطُّهُ بِیَمِینِکَ إِذاً لَّارْتَابَ الْمُبْطِلُونَ (۴۸)

و تو هرگز این چنین نبودی که قبل از این، کتابی خوانده باشی و با دست خود خطّی نوشته باشی که آن وقت کسانی که باطل کننده هستند، به شک و تردید بیفتند.(۴۸)

بَلْ هُوَ آیَاتٌ بَیِّنَاتٌ فِی صُدُورِ الَّذِینَ أُوتُوا الْعِلْمَ وَمَا یَجْحَدُ بِآیَاتِنَا إِلَّا الظَّالِمُونَ (۴۹)

بلکه این قرآن آیات روشنی است که در قلب کسانی که علم به آنها داده شده، قرار گرفته و جز ظالمین آیات ما را کسی انکار نمی کنند. (۴۹)

وَقَالُوا لَوْلَا أُنزِلَ عَلَیْهِ آیَاتٌ مِّن رَّبِّهِ قُلْ إِنَّمَا الْآیَاتُ عِندَ اللَّهِ وَإِنَّمَا أَنَا نَذِیرٌ مُّبِینٌ (۵۰)

و گفتند که چرا از جانب پروردگارش نشانه هائی بر او نازل نمی شود؟ بگو: جز این نیست که نشانه ها در نزد خدا است و من جز ترساننده آشکاری نیستم. (۵۰)

أَوَلَمْ یَکْفِهِمْ أَنَّا أَنزَلْنَا عَلَیْکَ الْکِتَابَ یُتْلَى عَلَیْهِمْ إِنَّ فِی ذَلِکَ لَرَحْمَهً وَذِکْرَى لِقَوْمٍ یُؤْمِنُونَ(۵۱) 

آیا اینکه بر تو کتابی را نازل کرده ایم که بر آنها تلاوت می شود آنها را کفایت نمی کند؟ قطعا در آن رحمت و تذکری است برای کسانی که ایمان می آورند. (۵۱)

قُلْ کَفَى بِاللَّهِ بَیْنِی وَبَیْنَکُمْ شَهِیداً یَعْلَمُ مَا فِی السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَالَّذِینَ آمَنُوا بِالْبَاطِلِ وَکَفَرُوا بِاللَّهِ أُوْلَئِکَ هُمُ الْخَاسِرُونَ (۵۲)‏

بگو: شهادت خدا بین من و شما کفایت می کند. آنچه در آسمانها و زمین است، می داند و کسانی که ایمان به باطل آورده اند و به خدا کافر شده اند، اینها همان زیانکارانند. (۵۲)

وَیَسْتَعْجِلُونَکَ بِالْعَذَابِ وَلَوْلَا أَجَلٌ مُّسَمًّى لَجَاءهُمُ الْعَذَابُ وَلَیَأْتِیَنَّهُم بَغْتَهً وَهُمْ لَا یَشْعُرُونَ (۵۳)

و با عجله از تو عذاب را می خواهند و اگر وقت معینی برای آن نبود، عذاب برای آنها می آمد و ناگهان آنها را می گیرد، در حالی که آنها متوجّه نیستند.(۵۳)

یَسْتَعْجِلُونَکَ بِالْعَذَابِ وَإِنَّ جَهَنَّمَ لَمُحِیطَهٌ بِالْکَافِرِینَ (۵۴)

آنها با عجله از تو عذاب را می خواهند، در حالی که قطعا جهنّم بر کافران احاطه دارد. (۵۴)

یَوْمَ یَغْشَاهُمُ الْعَذَابُ مِن فَوْقِهِمْ وَمِن تَحْتِ أَرْجُلِهِمْ وَیَقُولُ ذُوقُوا مَا کُنتُمْ تَعْمَلُونَ (۵۵)

روزی که عذاب از بالای سرشان و از زیر پاهایشان آنها را در برگیرد و به آنها (خدا) می گوید: بچشید (عذاب) آنچه را که انجام می داده اید. (۵۵)

«زمین خدا وسیع است»

یَا عِبَادِیَ الَّذِینَ آمَنُوا إِنَّ أَرْضِی وَاسِعَهٌ فَإِیَّایَ فَاعْبُدُونِ (۵۶) 

ای بندگان من که ایمان آورده اید، زمین من وسیع است، پس تنها مرا عبادت کنید. (۵۶)

«هر انسانی می میرد»

کُلُّ نَفْسٍ ذَائِقَهُ الْمَوْتِ ثُمَّ إِلَیْنَا تُرْجَعُونَ (۵۷) 

هر کسی مرگ را می چشد. سپس به سوی ما برگردانده می شوید. (۵۷)

«مؤمنین در غرفه های بهشتند»

وَالَّذِینَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ لَنُبَوِّئَنَّهُم مِّنَ الْجَنَّهِ غُرَفاً تَجْرِی مِن تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِینَ فِیهَا نِعْمَ أَجْرُ الْعَامِلِینَ (۵۸) 

و کسانی که ایمان بیاورند و عمل صالح کنند، آنها را در غرفه های بهشتی که از دامن آن نهرها جاری است و در آن همیشه هستند، جا می دهیم. چه نیکو است اجر عمل کنندگان. (۵۸)

الَّذِینَ صَبَرُوا وَعَلَى رَبِّهِمْ یَتَوَکَّلُونَ(۵۹) 

آن مؤمنینی که بردباری کرده اند و بر پروردگارشان توکل می کنند. (۵۹)

برداشت از آیات ۵۹ – ۵۸

جزای سالک الی اللّه

سالک الی اللّه اگر اعتقاداتش را تصحیح کند و به آنها ایمان داشته باشد و تزکیه نفس کامل کند، خدا در آخرت غرفه هایی که از دامن آنها نهرهای آب جاری است و همیشه در آن بهشتهای پر غرفه هستند، به آنها عنایت خواهد فرمود و خدای تعالی صبر و توکل را به آنها به خاطر ایمان و تزکیه نفسشان مرحمت می فرماید.

«روزی هر جنبنده ای با خدا است»

وَکَأَیِّن مِن دَابَّهٍ لَا تَحْمِلُ رِزْقَهَا اللَّهُ یَرْزُقُهَا وَإِیَّاکُمْ وَهُوَ السَّمِیعُ الْعَلِیمُ (۶۰)

و چه بسا جنبنده ای که طاقت حمل رزق خود را ندارد، خدا او و شما را روزی می دهد و او شنوای دانائی است. (۶۰)

«خدا خالق و مسخّرکننده همه چیز است»

وَلَئِن سَأَلْتَهُم مَّنْ خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ وَسَخَّرَ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَ لَیَقُولُنَّ اللَّهُ فَأَنَّى یُؤْفَکُونَ (۶۱) 

و اگر از آنها سؤال کنی: چه کسی آسمانها و زمین را خلق کرده و خورشید و ماه را مسخّر فرموده؟ حتما می گویند: خدا. پس چگونه منحرف می شوند؟ (۶۱)

«خدا روزی را تقدیر می کند»

اللَّهُ یَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَن یَشَاءُ مِنْ عِبَادِهِ وَیَقْدِرُ لَهُ إِنَّ اللَّهَ بِکُلِّ شَیْءٍ عَلِیمٌ (۶۲) 

خدا روزی را برای کسی از بندگانش که بخواهد، وسعت می دهد و می تواند آن را برای او تنگ می کند. قطعا خدا به هر چیزی دانا است. (۶۲)

«خدا از آسمان باران را نازل می کند»

وَلَئِن سَأَلْتَهُم مَّن نَّزَّلَ مِنَ السَّمَاءِ مَاءً فَأَحْیَا بِهِ الْأَرْضَ مِن بَعْدِ مَوْتِهَا لَیَقُولُنَّ اللَّهُ قُلِ الْحَمْدُ لِلَّهِ بَلْ أَکْثَرُهُمْ لَا یَعْقِلُونَ (۶۳)

و اگر از آنها سؤال کنی: چه کسی از آسمان آب را نازل می کند و بوسیله آن زمین را بعد از مُردنش زنده می نماید؟ حتما می گویند: خدا. بگو: الحمدللّه، بلکه اکثر آنها تعقّل نمی کنند. (۶۳)

«زندگی دنیا بازی بیهوده ای است»

وَمَا هَذِهِ الْحَیَاهُ الدُّنْیَا إِلَّا لَهْوٌ وَلَعِبٌ وَإِنَّ الدَّارَ الْآخِرَهَ لَهِیَ الْحَیَوَانُ لَوْ کَانُوا یَعْلَمُونَ (۶۴) 

و این زندگی دنیا جز بازی بیهوده چیزی نیست و اگر بدانند خانه آخرت، زندگی واقعی است. (۶۴)

«در کشتی خدا را با اخلاص می خوانند»

فَإِذَا رَکِبُوا فِی الْفُلْکِ دَعَوُا اللَّهَ مُخْلِصِینَ لَهُ الدِّینَ فَلَمَّا نَجَّاهُمْ إِلَى الْبَرِّ إِذَا هُمْ یُشْرِکُونَ (۶۵) 

و وقتی که سوار کشتی می شوند، خدا را در حالی که دینشان را برای او خالص کرده اند می خوانند. ولی وقتی که به بیابان نجاتشان می دهد، ناگهان باز آنها مشرک می شوند. (۶۵)

لِیَکْفُرُوا بِمَا آتَیْنَاهُمْ وَلِیَتَمَتَّعُوا فَسَوْفَ یَعْلَمُونَ (۶۶)

برای آنکه آنچه را به آنها داده ایم کفران کرده و بهره گیری می کنند، پس زود است بدانند. (۶۶)

«حرم امن الهی»

أَوَلَمْ یَرَوْا أَنَّا جَعَلْنَا حَرَماً آمِناً وَیُتَخَطَّفُ النَّاسُ مِنْ حَوْلِهِمْ أَفَبِالْبَاطِلِ یُؤْمِنُونَ وَبِنِعْمَهِ اللَّهِ یَکْفُرُونَ (۶۷) 

آیا ندیدند که ما حرم امنی قرار داده ایم در حالی که مردم از اطرافش به گروگان گرفته می شوند؟ آیا به باطل ایمان آورده اند و نعمت خدا را کفران می کنند؟ (۶۷)

وَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرَى عَلَى اللَّهِ کَذِباً أَوْ کَذَّبَ بِالْحَقِّ لَمَّا جَاءهُ أَلَیْسَ فِی جَهَنَّمَ مَثْوًى لِّلْکَافِرِینَ (۶۸)

و چه کسی ظالم تر از آن کسی است که بر خدا دروغ می بندد یا حقّ را وقتی که برای او آمده است، تکذیب می کند؟ آیا در جهنّم جایگاهی برای کافران نیست؟(۶۸)

برداشت از آیه ۶۸

تهمت

سالک الی اللّه نباید به خدا و به حق و حقیقت تهمت دروغ بزند، زیرا این چنین کسی ظالم ترین مردم است.

«کسی که جهاد کند، خدا هدایتش می کند»

وَالَّذِینَ جَاهَدُوا فِینَا لَنَهْدِیَنَّهُمْ سُبُلَنَا وَإِنَّ اللَّهَ لَمَعَ الْمُحْسِنِینَ (۶۹)

و کسانی که در راه ما جهاد کنند، ما آنها را به راههایمان هدایت می کنیم و خدا با نیکوکاران است. (۶۹)

برداشت از آیه ۶۹

جهاد با نفس

سالک الی اللّه اگر در راه خدا جهاد با نفس امّاره خود کرد، خدای تعالی او را کمک می کند و راهنمایی می فرماید و خدا همیشه با نیکوکاران خواهد بود.

0 پاسخ

پاسخ دهید

میخواهید به بحث بپیوندید؟
مشارکت رایگان.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *